Thứ 3, 20/08/2019

Tư tưởng thoát Á và Khuyến học của Fukuzawa Yukichi

20/07/2019 15:59
Tư tưởng thoát Á và Khuyến học của Fukuzawa Yukichi

Fukuzawa khẳng định, chỉ có đi theo con đường văn minh hóa thì mới có thể "làm tăng chí khí của dân, mới trở thành sức mạnh hậu thuẫn cho nền độc lập của đất nước" và để làm được điều đó không còn cách nào khác là phải “Khuyến học” và “thoát Á”.

Fukuzawa Yukichi là một trong những bậc khai quốc công thần và là nhà tư tưởng vĩ đại nhất của Nhật Bản cận đại. Ông được xem là người có công khai sáng phong trào canh tân nước Nhật. Tư tưởng lớn của ông đã ảnh hưởng sâu và rộng nhất đến xã hội Nhật Bản cận đại. Những tư tưởng về chính trị, xã hội, kinh tế và giáo dục mà Fukuzawa truyền bá đã thay đổi hoàn toàn diện mạo của đất nước Nhật Bản vào cuối thế kỷ 19.

Fukuzawa Yukichi đã để lại cho dân tộc Nhật Bản một gia tài tư tưởng đồ sộ với hơn 100 tác phẩm về đủ mọi đề tài liên quan đến đất nước Nhật Bản từ ngôn ngữ, tư tưởng, triết học, lịch sử, địa lý... Tác phẩm và tư trưởng của ông đã ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam.

Khuyến học của Fukuzama Yukichi được người Nhật xem như là một trong những nguồn mạch quan trọng của quá trình "văn minh khai hóa" mà đất nước này đã thực hiện thành công. Xa hơn nữa, tư tưởng giáo dục khai sáng của Fukuzawa Yukichi trong Khuyến học còn gợi mở những ý tưởng thiết thực cho quá trình cải cách giáo dục ở Việt Nam hiện nay.

Quan điểm giáo dục thực học của Fukuzawa thể hiện rõ ở phương châm: học phải đi đôi với hành, và hơn thế học là để thực hành. Muốn thực hiện phương châm ấy, theo Fukuzawa, cần phải tìm lời giải đáp cho hai câu hỏi: Học cái gì và học như thế nào? Dù phương châm đó dược Fukuzawa đưa ra từ thế kỷ thứ 19, nhưng cho đến ngày nay, nếu áp dụng vào giáo dục Việt Nam nó vẫn còn nguyên giá trị thời sự.

Fukuzawa cũng tin rằng giáo dục là cách duy nhất để đạt tới văn minh, bởi bản chất của văn minh là sự phát triển kiến thức và đạo đức nội tại của dân tộc.

Những kiến giải đặc sắc và mang tính khai sáng về giáo dục của Fukuzawa Yukichi cho chúng ta thấy được tầm vóc của một trí tuệ lớn với nhãn quan vượt thời đại. Tư tưởng giáo dục khai sáng của Fukuzawa trong Khuyến học ra đời cách đây hơn 150 năm, song giá trị của Khuyến học cho đến nay vẫn được khẳng định không chỉ ở Nhật Bản mà còn ở nhiều quốc gia Đông Á khác, trong đó có Việt Nam.

Nói đến Fukuzawa Yukichi cũng đồng nghĩa nhắc đến tư tưởng thoát Á nổi tiếng của ông. Theo Fukuzawa Yukichi, các nước châu Á mới ở tình trạng “bán văn minh” không thể là tấm gương cho Nhật Bản học hỏi. Vì thế, ông kêu gọi Nhật Bản “Hãy tách ra khỏi hàng ngũ của các nước châu Á, đuổi kịp và đứng vào hàng ngũ các nước văn minh”. Trên thực tế, mục đích của ông là muốn cởi trói nền văn hóa tiểu nông, duy tình của Đông Á để học tập nền văn hóa duy lý, khoa học của phương Tây.

Ông chủ trương mở cửa giao thương với phương Tây, học hỏi kiến thức và kinh nghiệm quản lý xã hội của phương Tây để phát triển Nhật Bản. Quan điểm này của Fukuzawa đã được chứng minh bằng thực tế: Ở châu Á, chỉ có Nhật Bản và Thái Lan, hai nước chủ trương mở cửa, là tránh được sự xâm lược và thôn tính của các nước phương Tây. Chính sự du nhập của những giá trị dân chủ và nền giáo dục khoa học kiểu phương Tây đã khiến Nhật Bản không bị phương Tây xâm lược, mà ngược lại, trở thành cường quốc từ cuối thế kỷ 19.

Những tư tưởng khai sáng về chính trị, xã hội, kinh tế, đặc biệt là đường lối giáo dục Tây học của Fukuzawa đã thúc đẩy Nhật Bản đi theo con đường văn minh hóa một cách nhanh chóng để trở trở thành một cường quốc về kinh tế của thế giới.

Tư tưởng giáo dục của Fukuzawa Yukichi cũng đã được truyền bá vào Việt Nam góp phần làm cho phong trào duy tân đầu thế kỷ 20 trở thành một phong trào văn hóa sôi động. Phong trào này gồm ba hoạt động chủ yếu: giáo dân, dưỡng dân và tân dân. Tư tưởng giáo dục của Fukuzawa Yukichi đã được các nhà duy tân vận dụng vào hoạt động của các phong trào tiêu biểu như phong trào Đông Du, Đông Kinh nghĩa thục, phong trào duy tân ở Trung và Nam Kỳ.

So với Việt Nam, có thể thấy Nhật Bản là một quốc gia chưa bao giờ được ưu đãi về tài nguyên thiên nhiên, nước Nhật cũng trải qua nhiều thử thách khắc nghiệt từ thiên tai đến chiến tranh tàn phá, thế nhưng từ trong đống đổ nát đó, nước Nhật đã đứng lên. Người Nhật đã lựa con đường phát triển "văn minh hóa" dựa trên nền tảng Tây học, mà một trong những cơ sở lý luận quan trọng của nó chính là tư tưởng giáo dục đầy nhiệt huyết và thức thời của nhà khai sáng vĩ đại của đất nước mặt trời - Fukuzawa Yukichi.

Với niềm tin “Một dân tộc vĩ đại là một dân tộc biết thượng tôn và tôn thờ tri thức; khao khát truy cầu và sẻ chia chân lý”, trong hơn 10 năm qua "Hành trình Từ Trái Tim - Hành trình Lập Chí Vĩ Đại - Khởi Nghiệp Kiến Quốc cho 30 triệu Thanh niên Việt" do Tập đoàn Trung Nguyên Legend khởi xướng được triển khai trên toàn quốc, truyền cảm hứng sáng tạo khởi nghiệp, lấy Tủ sách Nền tảng Đổi đời làm trọng tâm. Cùng với các đầu sách thuộc 12 lĩnh vực: Khoa học, Triết học, Huyền học, Y học, Võ học, Kinh tài học, Chính trị học, Đạo đức học, Xã hội học, Mỹ học, Âm thanh học và Ngôn ngữ học, Khuyến học của Fukuzawa Yukichi cũng đã đến tay với hàng triệu thanh niên Việt Nam.

* Tư tưởng của Fukuzawa được phản ánh trong cuốn sách Khuyến học của chính ông, xuất bản năm 1872. Đây là 1 trong 5 cuốn sách quý nền tảng đổi đời được Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ tự tay tuyển chọn, viết thư ngỏ, với mong mỏi sách sẽ đến tay tất cả các bạn trẻ và nhân dân cả nước, để thay đổi nhận thức, thôi thúc khát vọng vươn lên làm giàu, cùng xây dựng đất nước hùng cường.

Tú Viên

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Bí ẩn xung quanh GS John Vũ, tác giả của cuốn sách nổi tiếng 'Hành trình về phương Đông'

GS John Vu đã lý giải tại sao các cuốn sách được ông dịch lại hay hơn và được yêu thích hơn nhiều so với bản gốc. Đồng thời, ông cũng chia sẻ những quan điểm của mình về triết học và các triết gia.
2

GS. John Vũ: 'Với tính cách đạo đức mạnh, bạn sẽ có khả năng vượt qua tất cả để làm điều lớn lao'

Các bạn trẻ thân mến, khi nhiều người trong các bạn đang nhìn tới tương lai, bạn nên biết rằng thế giới của tương lai sẽ khác với ngày nay.
3

Không bao giờ là thất bại: Kỳ nhân khiến báo chí thế giới từng không thể lý giải, gọi là 'vị vua cuối cùng'

Đi lên từ hai bàn tay trắng, gây dựng nên tập đoàn Hyundai hùng mạnh góp phần tạo ra kỳ tích kinh tế Hàn Quốc, Chung Ju Yung xứng đáng là mẫu hình "kinh điển" để truyền cảm hứng lập chí vĩ đại, khởi nghiệp kiến quốc cho thế hệ trẻ Việt Nam.
4

17 câu nói của tác giả Rừng Na Uy, ai chịu ngẫm đều sẽ tìm ra triết lý của chính mình

Cùng với sự phổ biến của tác phẩm Rừng Na Uy, "hiện tượng Murakami" đã thay đổi cả một thế hệ với phong cách siêu thực mà đầy ám ảnh về giá trị con người.
5

'Làm mẹ là trở thành bậc thầy trong việc buông tay' - Lời khuyên của Michelle Obama khiến các phụ huynh lặng người

Là những người mẹ, chúng ta không muốn bất cứ điều gì hoặc bất cứ ai làm tổn thương con của mình. Nhưng cuộc sống có những kế hoạch khác. Đầu gối thâm tím, những con đường gập ghềnh và trái tim tan vỡ... là một phần trong đó.

Những cổ vật về tàu Apollo 11 lần đầu tiên được hé lộ

Cuốn sách The Lunar Modul Time Book là cổ vật chứa những ghi chép đầu tiên của hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin trong toàn bộ hành trình tới Mặt Trăng.

Điều gì tạo nên 'những nạn nhân': lúc nào cũng than vãn, đổ lỗi, quen lùi bước trước mọi việc

Sự thật là, nhiều người trong chúng ta thường lựa chọn bệnh tật, đau khổ, tức giận... vì nó mang lại quyền lực và sức mạnh mà ta nghĩ có thể trấn áp được người khác. Nghe có vẻ vô lý, nhưng đúng là như vậy, dù bạn có ý thức được điều đó hay không.

6 cuốn sách định hướng nghề nghiệp - Đi tìm con người bạn muốn trở thành

"Mình sẽ làm nghề gì?", "Mình muốn trở thành ai?", "Mình cần chuẩn bị gì để thành công?" Đây là những câu hỏi ai cũng có trong đầu, nhưng hầu như, cũng không bạn trẻ nào tự tin với câu trả lời của mình.

Donald Trump dưới góc nhìn của tâm lý học – một cuốn sách ‘nguy hiểm và gây tranh cãi’

Donald Trump dưới góc nhìn của tâm lý học" do bác sĩ y khoa, thạc sĩ thần học Bandy X.Lee biên soạn.

Chất Michelle - cuốn sách được mong đợi nhất 2019 chính thức phát hành tại Việt Nam

Trí Việt vừa chính thức phát hành cuốn hồi ký được bạn đọc Việt Nam mong chờ nhất Chất Michelle (tựa tiếng Anh là Becoming) của cựu Đệ nhất Phu nhân Mỹ Michelle Obama.

Chất Michelle - hồi ký của cựu Đệ nhất Phu nhân Hoa Kỳ Michelle Obama có giá bản quyền cao nhất lịch sử xuất bản Việt Nam

Becoming (Chất Michelle) đạt mức kỷ lục 10 triệu bản chỉ sau 4 tháng, được dịch sang 45 ngôn ngữ phát hành trên 150 vùng lãnh thổ với tiền bản quyền gần 100 triệu USD.

Những sáng tạo của Đặng Lê Nguyên Vũ và góc nhìn của chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Có nhiều người giúp người khác khởi nghiệp bằng cách chia sẻ kinh nghiệm khi gặp gỡ, hướng dẫn hoặc cả giúp vốn đầu tư, nhưng như vậy chỉ được một lượng nhất định. Đặng Lê Nguyên Vũ hướng đến cách làm đại trà để giúp được nhiều người…”

Vượt qua bà Hillary Clinton, Cựu Đệ nhất Phu nhân Michelle Obama trở thành người phụ nữ được ngưỡng mộ nhất nước Mỹ

Cuốn hồi ký bán chạy nhất chỉ 15 ngày sau phát hành đã góp phần giúp bà Michelle đạt được vị trí số một trong thăm dò của Gallup.

Không bao giờ là thất bại: 7 bài học quý báu của người sáng lập Hyundai

Sách - 20/08/2019 08:00
Đối với Chung Ju Yung, khi đã trải qua nhiều thăng trầm, đứng trên đỉnh cao sự nghiệp - đưa Hyundai trở thành một biểu tượng của Hàn Quốc, ông quan niệm hạnh phúc khá đơn giản.

Khoảnh khắc người sáng tạo: Bí quyết giúp các bạn trẻ làm chủ thời gian

Sách - 20/08/2019 08:00
Có quá nhiều thứ hàng ngày mà người sáng tạo muốn làm, nhưng hầu hết đều gặp trở ngại hoặc không thể thực hiện được. Bởi họ không có thời gian.

Tuyệt chiêu 3 không đáng chép vào sách

Thư giãn - 19/08/2019 18:39
Cuối tháng trước, dư luận hết sức ngỡ ngàng khi công an đột kích vào khu đô thị “Our City” thuộc phường Hải Thành, quận Dương Kinh, thành phố Hải Phòng.

Quân đội Mỹ cam kết duy trì các hoạt động tuần tra trên Biển Đông

Thế giới - 19/08/2019 18:35
Tham mưu trưởng không quân Mỹ, tướng David Goldfein mới đây đã khẳng định lại cam kết của Washington trong việc tiếp tục hoạt động tuần tra đảm bảo tự do hàng hải, tự do hàng không theo đúng luật pháp quốc tế trên Biển Đông nhằm ngăn chặn Trung Quốc kiểm soát vùng biển chiến lược này.

Phó tổng giám đốc Công ty Công Lý bị khởi tố về tội gì?

Thời sự - 19/08/2019 18:31
Con trai của đại gia điện gió Tô Hoài Dân là Tô Công Lý bị Cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an) khởi tố về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Tổng thống Mỹ cảnh báo Trung Quốc đừng tái diễn Thiên An Môn ở Hồng Kông

Thế giới - 19/08/2019 18:27
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua 18.8 lên tiếng cảnh báo Trung Quốc rằng việc đối phó với những người biểu tình ủng hộ phong trào dân chủ ở Hồng Kông theo kiểu vụ quảng trường Thiên An Môn sẽ gây tổn hại cho các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước.

Ông Trump muốn bỏ lời hứa ‘tạm tha’ cho Huawei

Thế giới - 19/08/2019 18:26
Tổng thống Donald Trump ngày 18.8 tuyên bố không muốn Mỹ làm ăn với Huawei, mặc dù chính quyền của ông đang cân nhắc tiếp tục hoãn lệnh cấm mua hàng cho tập đoàn viễn thông Trung Quốc này.

Lợi ích của bơi lội đến sức khỏe não bộ

Sức khỏe - 19/08/2019 18:24
Bơi lội là môn thể thao tuyệt vời, cho cả người lớn lẫn trẻ em.

Mỹ chưa vội tìm kiếm thỏa thuận thương mại với Trung Quốc

Thế giới - 19/08/2019 18:23
Tổng thống Donald Trump hôm 18.8 cho rằng Bắc Kinh đang muốn ký thỏa thuận thương mại với Washington nhưng ông chưa sẵn sàng làm điều này, đồng thời khẳng định cuộc chiến thương mại với Trung Quốc không gây thiệt hại cho Mỹ.

Lưu Diệc Phi phản ứng khi bị người Hồng Kông tẩy chay

Giải trí - 19/08/2019 18:22
Lưu Diệc Phi dường như không ngạc nhiên trước phản ứng mà cô nhận được từ một số cư dân mạng sau khi có phát ngôn ủng hộ cảnh sát Hồng Kông.

Người đàn ông vào cửa hàng khui lon bia không trả tiền, nhưng cách xử lí của bảo vệ khiến dân mạng thán phục

Giới trẻ - 19/08/2019 16:21
Trong khi các nhân viên đang hốt hoảng vì sự xuất hiện của vị khách lạ, nhân viên bảo vệ lớn tuổi lại tỏ ra bình tĩnh và giải quyết mọi chuyện hợp tình hợp lí.

Vui chơi ‘cực chất’ dịp cuối tuần tại Quảng Ninh

Du lịch - 19/08/2019 16:13
Quảng Ninh không phải là điểm đến mới. Nhưng ở cái nơi được mệnh danh “Việt Nam thu nhỏ” này, lại có những chốn ăn chơi cực kỳ mới lạ.

Lợi ích của xông hơi với sức khỏe và làn da

Sức khỏe - 19/08/2019 16:11
Xông hơi có thể coi là một phương pháp hiệu quả giải độc tự nhiên. Hơi nóng từ xông hơi làm giãn nở mạch máu dưới da, kích thích lưu thông khí huyết, thúc đẩy việc đào thải các chất độc tích tụ trong cơ thể theo đường mồ hôi.

Mister Vietnam chấp nhận hình ảnh nhạy cảm của thí sinh ‘ở mức cho phép’

Giải trí - 19/08/2019 16:10
Trong sự kiện công bố Top 30 Mister Vietnam, đại diện ban tổ chức đã chia sẻ về những vấn đề liên quan đến cuộc thi, đặc biệt là việc kiểm soát hình ảnh nhạy cảm của các thí sinh.

Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh: Mây trắng vẫn bay về

Giải trí - 19/08/2019 16:08
Để tưởng nhớ đôi vợ chồng nghệ sĩ tài hoa Xuân Quỳnh – Lưu Quang Vũ, tuần lễ mang tên "Xuân Quỳnh – Lưu Quang Vũ: Mây trắng vẫn bay về" sẽ được tổ chức tại Hà Nội vào những ngày tới.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS