Thứ 7, 18/01/2020

Tư tưởng thoát Á và Khuyến học của Fukuzawa Yukichi

20/07/2019 15:59
Tư tưởng thoát Á và Khuyến học của Fukuzawa Yukichi

Fukuzawa khẳng định, chỉ có đi theo con đường văn minh hóa thì mới có thể "làm tăng chí khí của dân, mới trở thành sức mạnh hậu thuẫn cho nền độc lập của đất nước" và để làm được điều đó không còn cách nào khác là phải “Khuyến học” và “thoát Á”.

Fukuzawa Yukichi là một trong những bậc khai quốc công thần và là nhà tư tưởng vĩ đại nhất của Nhật Bản cận đại. Ông được xem là người có công khai sáng phong trào canh tân nước Nhật. Tư tưởng lớn của ông đã ảnh hưởng sâu và rộng nhất đến xã hội Nhật Bản cận đại. Những tư tưởng về chính trị, xã hội, kinh tế và giáo dục mà Fukuzawa truyền bá đã thay đổi hoàn toàn diện mạo của đất nước Nhật Bản vào cuối thế kỷ 19.

Fukuzawa Yukichi đã để lại cho dân tộc Nhật Bản một gia tài tư tưởng đồ sộ với hơn 100 tác phẩm về đủ mọi đề tài liên quan đến đất nước Nhật Bản từ ngôn ngữ, tư tưởng, triết học, lịch sử, địa lý... Tác phẩm và tư trưởng của ông đã ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam.

Khuyến học của Fukuzama Yukichi được người Nhật xem như là một trong những nguồn mạch quan trọng của quá trình "văn minh khai hóa" mà đất nước này đã thực hiện thành công. Xa hơn nữa, tư tưởng giáo dục khai sáng của Fukuzawa Yukichi trong Khuyến học còn gợi mở những ý tưởng thiết thực cho quá trình cải cách giáo dục ở Việt Nam hiện nay.

Quan điểm giáo dục thực học của Fukuzawa thể hiện rõ ở phương châm: học phải đi đôi với hành, và hơn thế học là để thực hành. Muốn thực hiện phương châm ấy, theo Fukuzawa, cần phải tìm lời giải đáp cho hai câu hỏi: Học cái gì và học như thế nào? Dù phương châm đó dược Fukuzawa đưa ra từ thế kỷ thứ 19, nhưng cho đến ngày nay, nếu áp dụng vào giáo dục Việt Nam nó vẫn còn nguyên giá trị thời sự.

Fukuzawa cũng tin rằng giáo dục là cách duy nhất để đạt tới văn minh, bởi bản chất của văn minh là sự phát triển kiến thức và đạo đức nội tại của dân tộc.

Những kiến giải đặc sắc và mang tính khai sáng về giáo dục của Fukuzawa Yukichi cho chúng ta thấy được tầm vóc của một trí tuệ lớn với nhãn quan vượt thời đại. Tư tưởng giáo dục khai sáng của Fukuzawa trong Khuyến học ra đời cách đây hơn 150 năm, song giá trị của Khuyến học cho đến nay vẫn được khẳng định không chỉ ở Nhật Bản mà còn ở nhiều quốc gia Đông Á khác, trong đó có Việt Nam.

Nói đến Fukuzawa Yukichi cũng đồng nghĩa nhắc đến tư tưởng thoát Á nổi tiếng của ông. Theo Fukuzawa Yukichi, các nước châu Á mới ở tình trạng “bán văn minh” không thể là tấm gương cho Nhật Bản học hỏi. Vì thế, ông kêu gọi Nhật Bản “Hãy tách ra khỏi hàng ngũ của các nước châu Á, đuổi kịp và đứng vào hàng ngũ các nước văn minh”. Trên thực tế, mục đích của ông là muốn cởi trói nền văn hóa tiểu nông, duy tình của Đông Á để học tập nền văn hóa duy lý, khoa học của phương Tây.

Ông chủ trương mở cửa giao thương với phương Tây, học hỏi kiến thức và kinh nghiệm quản lý xã hội của phương Tây để phát triển Nhật Bản. Quan điểm này của Fukuzawa đã được chứng minh bằng thực tế: Ở châu Á, chỉ có Nhật Bản và Thái Lan, hai nước chủ trương mở cửa, là tránh được sự xâm lược và thôn tính của các nước phương Tây. Chính sự du nhập của những giá trị dân chủ và nền giáo dục khoa học kiểu phương Tây đã khiến Nhật Bản không bị phương Tây xâm lược, mà ngược lại, trở thành cường quốc từ cuối thế kỷ 19.

Những tư tưởng khai sáng về chính trị, xã hội, kinh tế, đặc biệt là đường lối giáo dục Tây học của Fukuzawa đã thúc đẩy Nhật Bản đi theo con đường văn minh hóa một cách nhanh chóng để trở trở thành một cường quốc về kinh tế của thế giới.

Tư tưởng giáo dục của Fukuzawa Yukichi cũng đã được truyền bá vào Việt Nam góp phần làm cho phong trào duy tân đầu thế kỷ 20 trở thành một phong trào văn hóa sôi động. Phong trào này gồm ba hoạt động chủ yếu: giáo dân, dưỡng dân và tân dân. Tư tưởng giáo dục của Fukuzawa Yukichi đã được các nhà duy tân vận dụng vào hoạt động của các phong trào tiêu biểu như phong trào Đông Du, Đông Kinh nghĩa thục, phong trào duy tân ở Trung và Nam Kỳ.

So với Việt Nam, có thể thấy Nhật Bản là một quốc gia chưa bao giờ được ưu đãi về tài nguyên thiên nhiên, nước Nhật cũng trải qua nhiều thử thách khắc nghiệt từ thiên tai đến chiến tranh tàn phá, thế nhưng từ trong đống đổ nát đó, nước Nhật đã đứng lên. Người Nhật đã lựa con đường phát triển "văn minh hóa" dựa trên nền tảng Tây học, mà một trong những cơ sở lý luận quan trọng của nó chính là tư tưởng giáo dục đầy nhiệt huyết và thức thời của nhà khai sáng vĩ đại của đất nước mặt trời - Fukuzawa Yukichi.

Với niềm tin “Một dân tộc vĩ đại là một dân tộc biết thượng tôn và tôn thờ tri thức; khao khát truy cầu và sẻ chia chân lý”, trong hơn 10 năm qua "Hành trình Từ Trái Tim - Hành trình Lập Chí Vĩ Đại - Khởi Nghiệp Kiến Quốc cho 30 triệu Thanh niên Việt" do Tập đoàn Trung Nguyên Legend khởi xướng được triển khai trên toàn quốc, truyền cảm hứng sáng tạo khởi nghiệp, lấy Tủ sách Nền tảng Đổi đời làm trọng tâm. Cùng với các đầu sách thuộc 12 lĩnh vực: Khoa học, Triết học, Huyền học, Y học, Võ học, Kinh tài học, Chính trị học, Đạo đức học, Xã hội học, Mỹ học, Âm thanh học và Ngôn ngữ học, Khuyến học của Fukuzawa Yukichi cũng đã đến tay với hàng triệu thanh niên Việt Nam.

* Tư tưởng của Fukuzawa được phản ánh trong cuốn sách Khuyến học của chính ông, xuất bản năm 1872. Đây là 1 trong 5 cuốn sách quý nền tảng đổi đời được Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ tự tay tuyển chọn, viết thư ngỏ, với mong mỏi sách sẽ đến tay tất cả các bạn trẻ và nhân dân cả nước, để thay đổi nhận thức, thôi thúc khát vọng vươn lên làm giàu, cùng xây dựng đất nước hùng cường.

Tú Viên

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

'Nhắm mắt nhìn sao' – Một thế giới khác mở ra khi chúng ta nhắm mắt lại

Nhắm mắt nhìn sao” là tự truyện về cuộc đời truyền cảm hứng, những phút giây ý nghĩa của nhạc sĩ khiếm thị Hà Chương. Cuốn sách được chắp bút bởi nhà báo Thanh Nhã.
2

Sức mạnh của sự tử tế - Có ai đó vẫn yêu mến bạn

Đôi khi, một hành động quan tâm nhỏ bé cũng có thể thay đổi cuộc đời một con người”- Jackie Chan.
3

Còn sống còn yêu thương

Cuộc sống luôn có hai mặt tốt-xấu cùng tồn tại, quan trọng là bản thân ta chọn tập trung vào mặt nào. Chúng ta thường quên mất rằng hạnh phúc không đến từ việc theo đuổi để có được những thứ mình không có, mà đến từ việc ta nhận ra và trân trọng những gì mình đang có. 
4

Tử tế đáng giá bao nhiêu?

Cuốn sách sẽ là khởi đầu cho một thái độ sống hoàn toàn với cuộc đời, để bạn làm việc tốt trong vui vẻ, tự nguyện và để sự tử tế tạo nên những thay đổi cho cuộc sống của riêng bạn.
5

Có tiền tài, danh vọng, hôn nhân: Bạn đã thấy hạnh phúc chưa?

Cuốn sách “Happy Ever After: Escaping the Myth of the Perfect Life” (tạm dịch: Hạnh phúc mãi mãi: Thoát khỏi sự mơ hồ về cuộc sống hoàn hảo) là một đầu sách thu hút sự chú ý trên thị trường xuất bản tại Anh trong năm qua.

Những cổ vật về tàu Apollo 11 lần đầu tiên được hé lộ

Cuốn sách The Lunar Modul Time Book là cổ vật chứa những ghi chép đầu tiên của hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin trong toàn bộ hành trình tới Mặt Trăng.

Điều gì tạo nên 'những nạn nhân': lúc nào cũng than vãn, đổ lỗi, quen lùi bước trước mọi việc

Sự thật là, nhiều người trong chúng ta thường lựa chọn bệnh tật, đau khổ, tức giận... vì nó mang lại quyền lực và sức mạnh mà ta nghĩ có thể trấn áp được người khác. Nghe có vẻ vô lý, nhưng đúng là như vậy, dù bạn có ý thức được điều đó hay không.

6 cuốn sách định hướng nghề nghiệp - Đi tìm con người bạn muốn trở thành

"Mình sẽ làm nghề gì?", "Mình muốn trở thành ai?", "Mình cần chuẩn bị gì để thành công?" Đây là những câu hỏi ai cũng có trong đầu, nhưng hầu như, cũng không bạn trẻ nào tự tin với câu trả lời của mình.

Donald Trump dưới góc nhìn của tâm lý học – một cuốn sách ‘nguy hiểm và gây tranh cãi’

Donald Trump dưới góc nhìn của tâm lý học" do bác sĩ y khoa, thạc sĩ thần học Bandy X.Lee biên soạn.

Chất Michelle - cuốn sách được mong đợi nhất 2019 chính thức phát hành tại Việt Nam

Trí Việt vừa chính thức phát hành cuốn hồi ký được bạn đọc Việt Nam mong chờ nhất Chất Michelle (tựa tiếng Anh là Becoming) của cựu Đệ nhất Phu nhân Mỹ Michelle Obama.

Chất Michelle - hồi ký của cựu Đệ nhất Phu nhân Hoa Kỳ Michelle Obama có giá bản quyền cao nhất lịch sử xuất bản Việt Nam

Becoming (Chất Michelle) đạt mức kỷ lục 10 triệu bản chỉ sau 4 tháng, được dịch sang 45 ngôn ngữ phát hành trên 150 vùng lãnh thổ với tiền bản quyền gần 100 triệu USD.

Những sáng tạo của Đặng Lê Nguyên Vũ và góc nhìn của chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Có nhiều người giúp người khác khởi nghiệp bằng cách chia sẻ kinh nghiệm khi gặp gỡ, hướng dẫn hoặc cả giúp vốn đầu tư, nhưng như vậy chỉ được một lượng nhất định. Đặng Lê Nguyên Vũ hướng đến cách làm đại trà để giúp được nhiều người…”

Vượt qua bà Hillary Clinton, Cựu Đệ nhất Phu nhân Michelle Obama trở thành người phụ nữ được ngưỡng mộ nhất nước Mỹ

Cuốn hồi ký bán chạy nhất chỉ 15 ngày sau phát hành đã góp phần giúp bà Michelle đạt được vị trí số một trong thăm dò của Gallup.

Có thêm ca nhiễm bệnh viêm phổi lạ tại Trung Quốc

Thế giới - 18/01/2020 14:38
Giới chức y tế Trung Quốc ngày 18.1 thông báo phát hiện đến 4 ca viêm phổi mới, các bệnh nhân vẫn trong tình trạng ổn định.

Khách sạn có những căn phòng đặc biệt ở New York

Du lịch - 18/01/2020 14:38
Refinery là một khách sạn sang trọng nhưng đặc biệt ở New York. Khách sạn được nhiều trang du lịch, blogger nhắc đến bởi không chỉ sở hữu quán bar trên sân thượng có tầm nhìn tuyệt đẹp, nơi đây còn khiến du khách bất ngờ bởi những căn phòng có "1-0-2" được thiết kế theo chủ đề.

Sợ trễ giờ bay, hành khách đổ dồn khiến sân bay chật chội chen chúc

Thời sự - 18/01/2020 14:37
Từ 6 giờ sáng nay 18.1 (24 tháng chạp), sảnh nhà ga quốc nội sân bay Tân Sơn Nhất trở nên ngột ngạt do quá tải. Hàng nghìn người xếp hàng dài từ ngoài sảnh vào đến bên trong quầy check-in để làm thủ tục.

Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng yếu nhất trong gần 3 thập niên

Thế giới - 18/01/2020 14:18
Trong bối cảnh chiến tranh thương mại với Mỹ, nền kinh tế Trung Quốc năm 2019 chỉ tăng trưởng 6,1%, thấp hơn mức 6,6% năm 2018 và là mức tăng yếu nhất kể từ năm 1990 đến nay.

Xác định thủ phạm gây ra cái chết của khủng long

Khoa học - 18/01/2020 14:18
66 triệu năm trước, 2 sự kiện bi thảm tàn phá Trái đất, trong đó, tiểu hành tinh rơi xuống đã giết chết khủng long còn hoạt động núi lửa dẫn đến sự nóng lên toàn cầu dần dần giúp khôi phục sự sống sau hậu quả do thiên thạch rơi gây ra.

'Một quốc gia, hai chế độ' có thể duy trì ở Hồng Kông tới sau năm 2047?

Thế giới - 18/01/2020 14:16
Trưởng đặc khu hành chính Hồng Kông Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) hôm 16.1 nói rằng nguyên tắc "Một quốc gia, hai chế độ" đang được áp dụng với Hồng Kông, có thể duy trì sau năm 2047, nhưng với điều kiện nhất định.

Chợ hoa lớn nhất Hà Nội rực rỡ trước thềm xuân

Thời sự - 18/01/2020 14:15
Thời điểm gần Tết Nguyên đán Canh Tý 2020 là lúc "vựa hoa xuân" Quảng Bá vào chính vụ. Đây là lúc chợ hoa tấp nập, nhộn nhịp và rực rỡ nhất trong năm.

An Giang: Nhộn nhịp thị trường dưa hấu, hoa, cây cảnh chưng tết

Thời sự - 18/01/2020 12:32
Hoa tươi, cây cảnh, dưa hấu là những thứ không thể thiếu trong không gian của mỗi gia đình người Việt phương Nam vào những ngày Tết. Ở miền Tây Nam Bộ, những mặt hàng này đang tràn ngập vào ngày cận Tết.

Có nên cúng ông Công ông Táo bằng cá Koi thay cho cá chép?

Văn hóa - 18/01/2020 10:32
Dù tục cúng vàng mã và dùng cá chép để tiễn ông Công, ông Táo về trời đã có từ xa xưa nhưng không ít người lại chuyển qua cúng bằng cá Koi Nhật Bản.

Tiền truyện phim 18+ ‘Game of Thrones’ ra mắt năm 2022

Điện ảnh - 18/01/2020 10:26
Kênh HBO dự kiến phát sóng loạt House of the Dragon sau hai năm nữa.

Câu chuyện về quê ăn Tết

Giải trí - 18/01/2020 10:25
Về quê ăn Tết cùng gia đình là khoảng thời gian đẹp nhất mà ai cũng từng có, thế nhưng những câu chuyện từ quê hương đôi khi cũng khiến cho họ không khỏi chạnh lòng.

18 bức ảnh khắc họa cuộc sống bí mật của người đồng tính nam Nhật Bản

Giải trí - 18/01/2020 10:23
Các quán bar đồng tính tại Shinjuku giống như những phòng khách nhỏ - nơi người đồng tính có thể thoải mái chia sẻ câu chuyện của mình và sống thật.

Thực ra, người càng hướng nội càng giỏi giang

Giới trẻ - 18/01/2020 09:51
Có người nói, làm người đừng quá hướng nội, quá hướng nội không tốt, tôi cảm thấy, thực ra không phải vậy, hướng nội một chút thực ra cũng chẳng có gì là không tốt.

Trước khi ăn Tết, cần lượt bớt 3 điều: Bớt sống ảo, bớt bạn bè trên Facebook, bớt than phiền!

Giới trẻ - 18/01/2020 08:30
Mạng xã hội không phải lúc nào cũng tốt đẹp như bạn nghĩ. Nếu cứ đam mê sống ảo, nó chỉ khiến bạn mất đi kĩ năng và ý chí sống ngoài đời thực. Thế nên, thay vì đăng status, kết bạn không chọn lọc, hãy bớt than phiền lại và sống thực tế, tích cực hơn.

Binh pháp Tôn Tử dạy cách vượt qua đối thủ lớn trên thương trường

Sách - 18/01/2020 08:00
Cuốn sách diễn giải "Tôn Tử Binh pháp” thành 12 bài học trong kinh doanh, tiết lộ cách để doanh nghiệp vừa và nhỏ biết cách chọn lĩnh vực phù hợp.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS