Tư tưởng thoát Á và Khuyến học của Fukuzawa Yukichi

20/07/2019 15:59
Tư tưởng thoát Á và Khuyến học của Fukuzawa Yukichi

Fukuzawa khẳng định, chỉ có đi theo con đường văn minh hóa thì mới có thể "làm tăng chí khí của dân, mới trở thành sức mạnh hậu thuẫn cho nền độc lập của đất nước" và để làm được điều đó không còn cách nào khác là phải “Khuyến học” và “thoát Á”.

Fukuzawa Yukichi là một trong những bậc khai quốc công thần và là nhà tư tưởng vĩ đại nhất của Nhật Bản cận đại. Ông được xem là người có công khai sáng phong trào canh tân nước Nhật. Tư tưởng lớn của ông đã ảnh hưởng sâu và rộng nhất đến xã hội Nhật Bản cận đại. Những tư tưởng về chính trị, xã hội, kinh tế và giáo dục mà Fukuzawa truyền bá đã thay đổi hoàn toàn diện mạo của đất nước Nhật Bản vào cuối thế kỷ 19.

Fukuzawa Yukichi đã để lại cho dân tộc Nhật Bản một gia tài tư tưởng đồ sộ với hơn 100 tác phẩm về đủ mọi đề tài liên quan đến đất nước Nhật Bản từ ngôn ngữ, tư tưởng, triết học, lịch sử, địa lý... Tác phẩm và tư trưởng của ông đã ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam.

Khuyến học của Fukuzama Yukichi được người Nhật xem như là một trong những nguồn mạch quan trọng của quá trình "văn minh khai hóa" mà đất nước này đã thực hiện thành công. Xa hơn nữa, tư tưởng giáo dục khai sáng của Fukuzawa Yukichi trong Khuyến học còn gợi mở những ý tưởng thiết thực cho quá trình cải cách giáo dục ở Việt Nam hiện nay.

Quan điểm giáo dục thực học của Fukuzawa thể hiện rõ ở phương châm: học phải đi đôi với hành, và hơn thế học là để thực hành. Muốn thực hiện phương châm ấy, theo Fukuzawa, cần phải tìm lời giải đáp cho hai câu hỏi: Học cái gì và học như thế nào? Dù phương châm đó dược Fukuzawa đưa ra từ thế kỷ thứ 19, nhưng cho đến ngày nay, nếu áp dụng vào giáo dục Việt Nam nó vẫn còn nguyên giá trị thời sự.

Fukuzawa cũng tin rằng giáo dục là cách duy nhất để đạt tới văn minh, bởi bản chất của văn minh là sự phát triển kiến thức và đạo đức nội tại của dân tộc.

Những kiến giải đặc sắc và mang tính khai sáng về giáo dục của Fukuzawa Yukichi cho chúng ta thấy được tầm vóc của một trí tuệ lớn với nhãn quan vượt thời đại. Tư tưởng giáo dục khai sáng của Fukuzawa trong Khuyến học ra đời cách đây hơn 150 năm, song giá trị của Khuyến học cho đến nay vẫn được khẳng định không chỉ ở Nhật Bản mà còn ở nhiều quốc gia Đông Á khác, trong đó có Việt Nam.

Nói đến Fukuzawa Yukichi cũng đồng nghĩa nhắc đến tư tưởng thoát Á nổi tiếng của ông. Theo Fukuzawa Yukichi, các nước châu Á mới ở tình trạng “bán văn minh” không thể là tấm gương cho Nhật Bản học hỏi. Vì thế, ông kêu gọi Nhật Bản “Hãy tách ra khỏi hàng ngũ của các nước châu Á, đuổi kịp và đứng vào hàng ngũ các nước văn minh”. Trên thực tế, mục đích của ông là muốn cởi trói nền văn hóa tiểu nông, duy tình của Đông Á để học tập nền văn hóa duy lý, khoa học của phương Tây.

Ông chủ trương mở cửa giao thương với phương Tây, học hỏi kiến thức và kinh nghiệm quản lý xã hội của phương Tây để phát triển Nhật Bản. Quan điểm này của Fukuzawa đã được chứng minh bằng thực tế: Ở châu Á, chỉ có Nhật Bản và Thái Lan, hai nước chủ trương mở cửa, là tránh được sự xâm lược và thôn tính của các nước phương Tây. Chính sự du nhập của những giá trị dân chủ và nền giáo dục khoa học kiểu phương Tây đã khiến Nhật Bản không bị phương Tây xâm lược, mà ngược lại, trở thành cường quốc từ cuối thế kỷ 19.

Những tư tưởng khai sáng về chính trị, xã hội, kinh tế, đặc biệt là đường lối giáo dục Tây học của Fukuzawa đã thúc đẩy Nhật Bản đi theo con đường văn minh hóa một cách nhanh chóng để trở trở thành một cường quốc về kinh tế của thế giới.

Tư tưởng giáo dục của Fukuzawa Yukichi cũng đã được truyền bá vào Việt Nam góp phần làm cho phong trào duy tân đầu thế kỷ 20 trở thành một phong trào văn hóa sôi động. Phong trào này gồm ba hoạt động chủ yếu: giáo dân, dưỡng dân và tân dân. Tư tưởng giáo dục của Fukuzawa Yukichi đã được các nhà duy tân vận dụng vào hoạt động của các phong trào tiêu biểu như phong trào Đông Du, Đông Kinh nghĩa thục, phong trào duy tân ở Trung và Nam Kỳ.

So với Việt Nam, có thể thấy Nhật Bản là một quốc gia chưa bao giờ được ưu đãi về tài nguyên thiên nhiên, nước Nhật cũng trải qua nhiều thử thách khắc nghiệt từ thiên tai đến chiến tranh tàn phá, thế nhưng từ trong đống đổ nát đó, nước Nhật đã đứng lên. Người Nhật đã lựa con đường phát triển "văn minh hóa" dựa trên nền tảng Tây học, mà một trong những cơ sở lý luận quan trọng của nó chính là tư tưởng giáo dục đầy nhiệt huyết và thức thời của nhà khai sáng vĩ đại của đất nước mặt trời - Fukuzawa Yukichi.

Với niềm tin “Một dân tộc vĩ đại là một dân tộc biết thượng tôn và tôn thờ tri thức; khao khát truy cầu và sẻ chia chân lý”, trong hơn 10 năm qua "Hành trình Từ Trái Tim - Hành trình Lập Chí Vĩ Đại - Khởi Nghiệp Kiến Quốc cho 30 triệu Thanh niên Việt" do Tập đoàn Trung Nguyên Legend khởi xướng được triển khai trên toàn quốc, truyền cảm hứng sáng tạo khởi nghiệp, lấy Tủ sách Nền tảng Đổi đời làm trọng tâm. Cùng với các đầu sách thuộc 12 lĩnh vực: Khoa học, Triết học, Huyền học, Y học, Võ học, Kinh tài học, Chính trị học, Đạo đức học, Xã hội học, Mỹ học, Âm thanh học và Ngôn ngữ học, Khuyến học của Fukuzawa Yukichi cũng đã đến tay với hàng triệu thanh niên Việt Nam.

* Tư tưởng của Fukuzawa được phản ánh trong cuốn sách Khuyến học của chính ông, xuất bản năm 1872. Đây là 1 trong 5 cuốn sách quý nền tảng đổi đời được Chủ tịch Tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ tự tay tuyển chọn, viết thư ngỏ, với mong mỏi sách sẽ đến tay tất cả các bạn trẻ và nhân dân cả nước, để thay đổi nhận thức, thôi thúc khát vọng vươn lên làm giàu, cùng xây dựng đất nước hùng cường.

Tú Viên


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Muôn kiếp nhân sinh - Nhân quả, kim chỉ nam hướng con người về thiện lương

Muôn kiếp nhân sinh không phải là tài liệu nghiên cứu hay một cuộc phỏng vấn dài với những câu hỏi và trả lời.... Đây sẽ là một-cuốn-sách-đặc-biệt!
2

Trương Ngọc Ánh làm độc giả của hiện tượng 'Muôn kiếp nhân sinh’

Tác phẩm mới Muôn kiếp nhân sinh của GS John Vu - Nguyên Phong tiếp tục "gây sốt" trong cộng đồng mạng bằng những bài viết chia sẻ và sự đồng cảm chân thành từ phía độc giả. Trong số độc giả có không ít người nổi tiếng như diễn viên Trương Ngọc Ánh, MC Quỳnh Hương...
3

'Muôn Kiếp Nhân Sinh' của GS. John Vu – Nguyên Phong đã phát hành 100.000 bản sau 45 ngày

Tác phẩm của GS John Vũ - Nguyên Phong không chỉ bán chạy mà còn tạo nên sự chú ý chưa từng có từ cộng đồng mạng và mọi giới trong xã hội.
4

8 câu nói kinh điển trong tiểu thuyết Kim Dung. Đọc và ngẫm về cuộc đời

Võ thuật chính là chuyện cổ tích cho người lớn và Kim Dung đã vẽ nên một "vũ trụ" với những anh hùng xuất chúng cùng những bài học quý báu về cuộc đời.
5

Đường mây trên đất hoa của Nguyên Phong, tác phẩm bị ‘thất truyền’ chính thức ra mắt bạn đọc

Sau khi tìm đọc những tác phẩm nổi tiếng Hành trình về phương Đông, Muôn kiếp nhân sinh… nhiều bạn đọc có nhu cầu tìm kiếm những cuốn khác của tác giả Nguyên Phong. Tuy nhiên, có nhiều cuốn như Đường mây trên đất hoa, Đường mây trong cõi mộng… ngay cả chính tác giả cũng không còn giữ bản thảo.

Những cổ vật về tàu Apollo 11 lần đầu tiên được hé lộ

Cuốn sách The Lunar Modul Time Book là cổ vật chứa những ghi chép đầu tiên của hai phi hành gia Neil Armstrong và Buzz Aldrin trong toàn bộ hành trình tới Mặt Trăng.

Điều gì tạo nên 'những nạn nhân': lúc nào cũng than vãn, đổ lỗi, quen lùi bước trước mọi việc

Sự thật là, nhiều người trong chúng ta thường lựa chọn bệnh tật, đau khổ, tức giận... vì nó mang lại quyền lực và sức mạnh mà ta nghĩ có thể trấn áp được người khác. Nghe có vẻ vô lý, nhưng đúng là như vậy, dù bạn có ý thức được điều đó hay không.

6 cuốn sách định hướng nghề nghiệp - Đi tìm con người bạn muốn trở thành

"Mình sẽ làm nghề gì?", "Mình muốn trở thành ai?", "Mình cần chuẩn bị gì để thành công?" Đây là những câu hỏi ai cũng có trong đầu, nhưng hầu như, cũng không bạn trẻ nào tự tin với câu trả lời của mình.

Donald Trump dưới góc nhìn của tâm lý học – một cuốn sách ‘nguy hiểm và gây tranh cãi’

Donald Trump dưới góc nhìn của tâm lý học" do bác sĩ y khoa, thạc sĩ thần học Bandy X.Lee biên soạn.

Chất Michelle - cuốn sách được mong đợi nhất 2019 chính thức phát hành tại Việt Nam

Trí Việt vừa chính thức phát hành cuốn hồi ký được bạn đọc Việt Nam mong chờ nhất Chất Michelle (tựa tiếng Anh là Becoming) của cựu Đệ nhất Phu nhân Mỹ Michelle Obama.

Chất Michelle - hồi ký của cựu Đệ nhất Phu nhân Hoa Kỳ Michelle Obama có giá bản quyền cao nhất lịch sử xuất bản Việt Nam

Becoming (Chất Michelle) đạt mức kỷ lục 10 triệu bản chỉ sau 4 tháng, được dịch sang 45 ngôn ngữ phát hành trên 150 vùng lãnh thổ với tiền bản quyền gần 100 triệu USD.

Những sáng tạo của Đặng Lê Nguyên Vũ và góc nhìn của chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Có nhiều người giúp người khác khởi nghiệp bằng cách chia sẻ kinh nghiệm khi gặp gỡ, hướng dẫn hoặc cả giúp vốn đầu tư, nhưng như vậy chỉ được một lượng nhất định. Đặng Lê Nguyên Vũ hướng đến cách làm đại trà để giúp được nhiều người…”

Vượt qua bà Hillary Clinton, Cựu Đệ nhất Phu nhân Michelle Obama trở thành người phụ nữ được ngưỡng mộ nhất nước Mỹ

Cuốn hồi ký bán chạy nhất chỉ 15 ngày sau phát hành đã góp phần giúp bà Michelle đạt được vị trí số một trong thăm dò của Gallup.

Nhật Cường trúng gói thầu số hóa nhờ đâu?

Thời sự - 13/08/2020 07:15
Gói thầu "Số hóa tài liệu hồ sơ đăng ký doanh nghiệp trên địa bàn TP.Hà Nội năm 2016" với giá trị gần 43 tỉ đồng đã khiến nhiều lãnh đạo Sở Kế hoạch - Đầu tư Hà Nội, các công ty Nhật Cường, Đông Kinh cùng bị khởi tố. Trong vụ việc này có chỉ đạo của ông Nguyễn Đức Chung - Chủ tịch UBND TP.Hà Nội.

242 người từ Singapore về nước cách ly tại Tiền Giang

Thời sự - 12/08/2020 22:55
Chiều 12.8 Cảng Hàng không quốc tế Cần Thơ đón chuyến bay đưa 242 công dân Việt Nam từ Singapore về nước theo nguyện vọng. Tất cả các công dân sau đó được đưa về cách ly tập trung tại tỉnh Tiền Giang để theo quy định.

Chiều 12.8, thêm 14 ca mắc COVID-19, trong đó 13 ca tại Đà Nẵng

Thời sự - 12/08/2020 20:01
Chiều 12.8, Bộ Y tế công bố thêm 14 trường hợp mắc COVID-19. Như vậy, đến thời điểm này, Việt Nam ghi nhận tổng cộng 880 ca mắc COVID-19.

Phim ‘Tiệc trăng máu’ hoãn chiếu vì dịch COVID-19

Điện ảnh - 12/08/2020 20:00
Bộ phim Việt được nhiều khán giả mong đợi nhất năm nay của đạo diễn Nguyễn Quang Dũng đã không ra rạp theo đúng kế hoạch ban đầu.

Báo Anh: Vsmart, Oppo, ZTE đua ra smartphone có camera ẩn dưới màn hình đầu tiên

Điện thoại - 12/08/2020 19:30
Theo TechRadar - trang công nghệ nổi tiếng ở Anh, cuộc đua ra mắt smartphone đầu tiên có camera ẩn dưới màn hình giữa Vsmart, ZTE và Oppo chỉ mới bắt đầu.

20th Century Fox của Disney chính thức khai tử

Giải trí - 12/08/2020 19:00
Disney thông báo hôm 10.8 rằng họ sẽ đổi tên 20th Century Fox Television thành 20th Television. Điều này đồng nghĩa với việc hãng cũng bỏ cả chữ "Century" và "Fox". Và như vậy, thương hiệu sản xuất phim đình đám thế giới đã chính thức khai tử.

Startup Việt muốn tiến xa cần tránh 'sao chép'

Doanh nghiệp - 12/08/2020 18:30
Thay vì sao chép mô hình sẵn có, startup cần tạo giá trị riêng, tận dụng niềm tin của nhà đầu tư với thị trường Việt Nam đang tăng cao trong bối cảnh COVID-19 được kiểm soát tốt.

Dừng lễ hội hoa hồng và rượu vang SaPa 2020 do COVID-19

Du lịch - 12/08/2020 18:00
Theo đó, thời gian tổ chức Lễ hội hoa hồng và rượu vang SaPa 2020 sang quý 4.2020.

Việt Nam sở hữu máy DSA hiện đại đầu tiên ở châu Á

Khoa học - 12/08/2020 17:30
Đó là chiếc máy DSA Icono Artis hai bình diện thế hệ mới nhất được tích hợp 2 đầu đèn quay cùng lúc 90 độ (mỗi bên), có chức năng chụp CT, MRI, siêu âm… và kết nối với robot để can thiệp mạch trong tương lai.

Giá vàng đột ngột đảo chiều, tăng thẳng đứng lên 57 triệu đồng/lượng

Kinh doanh - 12/08/2020 17:11
Chiều 12.8, giá vàng trong nước bất ngờ đảo chiều tăng mạnh trở lại mức 57 triệu đồng/lượng. So với phiên giao dịch sáng, mỗi lượng vàng được điều chỉnh tăng 3-4 triệu đồng. Tuy nhiên, chênh lệch giá mua - bán vẫn đang bị nới rộng ở mức trên 3 triệu đồng/lượng.

Vì sao Trung Quốc đáp trả yếu ớt trước lệnh cấm Huawei, TikTok, WeChat của Mỹ?

Công nghệ - 12/08/2020 17:00
Từ ZTE, Huawei, TikTok đến WeChat, các lệnh trừng phạt của Mỹ với các công ty công nghệ Trung Quốc có phạm vi rộng lớn và gây bất lợi đáng kể. Tuy nhiên, phản ứng của Bắc Kinh còn quá “yếu ớt”.

Bộ GD-ĐT lấy ý kiến về công nhận học trực tuyến thay thế hoàn toàn học trực tiếp

Giáo dục - 12/08/2020 16:30
Ngày 11.8, Bộ GD-ĐT đã công bố dự thảo Thông tư ban hành quy định quản lý tổ chức dạy học trực tuyến đối với các cơ sở giáo dục phổ thông và cơ sở giáo dục thường xuyên, để lấy ý kiến góp ý rộng rãi.

‘Sự sụp đổ của Facebook gây hậu quả thảm khốc, người dùng cần được bảo vệ’

Công nghệ - 12/08/2020 16:00
Hai nhà nghiên cứu của Đại học Oxford kêu gọi nên có các quy định mới để bảo vệ người dùng và xã hội trong trường hợp Facebook sụp đổ.

Xăng dầu giảm giá từ 15 giờ chiều nay

Kinh doanh - 12/08/2020 15:55
Từ 15 giờ chiều nay (12.8), giá bán mặt hàng xăng E5RON92 và dầu mazut giữ ổn định so với kỳ trước. Trong khi đó, giá xăng RON95, dầu diesel và dầu hỏa giảm nhẹ so với giá hiện hành.

Có thể có - Có thể không

Sách - 12/08/2020 15:30
Sau cuốn sách Hạt Giống Yêu Đời, First News vừa hoàn tất hợp đồng bản quyền và xuất bản cuốn sách thứ hai của tác giả Robert Fulghum – “Maybe or Maybe not” với tựa tiếng Việt là Có thể có - Có thể không.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 5, 13/08/2020