Quản lý công ty, một xu hướng mới?

GS John Vu05/01/2024 11:00
Quản lý công ty, một xu hướng mới?

Phải đến thế kỉ 20, khi độ phức tạp của các công ti hiện đại mới đòi hỏi người quản lí phải được đào tạo để tuân theo một số chuẩn và thủ tục để quản lí các công ti lớn.

Trong hàng trăm năm, mọi người bắt đầu các công ti; xây dựng chúng mà không có đào tạo chính thức nào. Đến thế kỉ 20, độ phức tạp của các công ti hiện đại đòi hỏi rằng người quản lí phải được đào tạo để tuân theo một số chuẩn và thủ tục để quản lí các công ti lớn. Năm 1908, Đại học Harvard tạo ra Thạc sĩ quản trị kinh doanh (MBA) đầu tiên để đáp ứng cho nhu cầu đưa giáo dục chuyên nghiệp vào các công ti lớn. Chương trình MBA chuẩn hoá lại mọi phần tử bản chất của vận hành một công ti mà người quản lí cần biết như quản lí chi phí, thu nhập, kế toán, tài chính, chiến lược, vận hành và nhân sự v.v.

Trong nhiều năm, Thạc sĩ quản trị kinh doanh (MBA) là “bằng cấp mơ ước” cho các sinh viên vì nó mở ra cơ hội cho những người muốn đi vào trong các vị trí quản lí. Tuy nhiên ngày nay với nhiều người tốt nghiệp kinh doanh thế mà không thể tìm được việc làm và tương lai của công nghiệp tài chính và ngân hàng là bất định, một xu hướng mới là đào tạo sinh viên để tạo ra doanh nghiệp riêng của họ thay vào đó. Theo một khảo cứu bởi Hiệp hội toàn cầu các trường kinh doanh, nhiều sinh viên đã từ bỏ hi vọng có được việc làm quản lí với các công ti lớn và quan tâm tới việc trở thành nhà doanh nghiệp cho nên chương trình MBA đang chuyển từ hội tụ vào quản lí sang hội tụ vào khởi nghiệp.

Theo Hiệp hội toàn cầu các trường kinh doanh, môn khởi nghiệp đã trở thành phổ biến hơn trong chương trình MBA gần đây và nhiều trường kinh doanh đang giảm các lớp tài chính và quản lí và thay thế chúng bằng các lớp khởi nghiệp. Một giáo sư kinh doanh than: “Với khủng hoảng tài chính, bằng cấp về ngân hàng và tài chính không còn hấp dẫn sinh viên nữa, đặc biệt khi có nhiều người tốt nghiệp bị thất nghiệp thế.

Ngày nay phần lớn các sinh viên đều muốn là ông chủ riêng của họ bằng việc khởi đầu công ti riêng của họ.” Tuy nhiên, nhiều chương trình khởi nghiệp vẫn còn theo phương pháp truyền thống về đọc bài giảng, xây dựng kế hoạch kinh doanh, và các lí thuyết kinh tế thay vì thực hành thực tại nơi sinh viên giải quyết tình huống thực. Nhiều chương trình MBA hiện tại đang thêm các lớp kĩ năng mềm như trao đổi, xây dựng tổ, và tiếp thị bán hàng vào chương trình đào tạo của họ.

Tuy nhiên, có nhiều chỉ trích về thay đổi này vì nhà doanh nghiệp không phải là lí thuyết để được dạy mà là thực hành thực tế phát triển tập các kĩ năng, như nhận diện cơ hội, kiểm thử thị trường, phát triển khách hàng, và khởi đầu kinh doanh. Để làm điều đó, kĩ năng doanh nghiệp là không đủ mà nó phải được tổ hợp với các kĩ năng khác trong khoa học và công nghệ để phát triển các công ti khởi nghiệp. Cách tiếp cận đa ngành này đã được dùng thành công tại CMU và Stanford nơi nhóm sinh viên từ các khu vực khác nhau như kĩ nghệ, khoa học, công nghệ và doanh nghiệp làm việc cùng nhau để đi tới ý tưởng mới và bắt đầu công ti riêng của họ.

Trong vài thập kỉ, hai lớp phổ biến nhất tại Harvard là “Kinh tế học nhập môn” và “Quản lí tài chính” nhưng từ 2009, môn “Nhập môn khoa học máy tính” đã trở thành môn phổ biến nhất trong sinh viên. Dường như là mọi sinh viên đều học môn này. Mặc dầu “Kinh tế học nhập môn” vẫn phổ biến và được xếp hạng thứ hai nhưng “Quản lí tài chính” đang bị thay thế bởi môn khác. Một giáo sư nói: “Tôi không ngạc nhiên tại sao nhiều sinh viên quan tâm tới lớp máy tính vì công nghệ là nơi có việc làm và nơi có tương lai. Nhưng tôi ngạc nhiên là “Lí thuyết về đạo đức Trung Quốc cổ điển và chính trị” đang trở thành lớp phổ biến thứ ba tại Harvard. Tại sao nhiều sinh viên muốn học về Khổng Tử, Lão Tử, Mạnh Tử, Trang Tử và Tôn Tử và cách họ giải quyết vấn đề của Trung Quốc từ hàng nghìn năm trước?”

Một sinh viên giải thích: “Môn học này cho chúng em cái gì đó mới, nó là tài liệu “thay đổi cuộc sống” mà chúng em chưa bao giờ được giới thiệu với. Chúng em cảm thấy rằng sau nhiều thập kỉ tham lam, nhồi nhét, không trung thực đem chúng ta tới khủng hoảng tài chính, mọi người đang nhận ra rằng chúng ta cần đạo đức, chúng ta cần cái gì đó để sống, và chúng ta cần quay lại với công bằng, luân lí và đạo đức.”

Điều quan trọng cần lưu ý là điều xảy ra ở Harvard thường ảnh hưởng tới các đại học khác vì trường hàng đầu này thường đặt ra các xu hướng. Dường như là có việc nhận ra ngày càng tăng trong các sinh viên, cả ở Harvard và các đại học khác, rằng đào tạo MBA đã đặt chú ý quá nhiều vào tài chính, lợi nhuận nhưng quên mất về đạo đức và các khía cạnh luân lí khác, điều làm nảy sinh một thế hệ những cấp quản lí tham lam, các chủ ngân hàng và nhà tài chính bất lương. Họ đã tạo ra thảm hoạ như sụp đổ thị trường nhà đất, khủng hoảng tài chính mà bây giờ đang lan rộng và tạo ra suy thoái kinh tế trên khắp thế giới. Đó là lí do tại sao chương trình đào tạo phải quay lại và chú ý tới điều tốt cho toàn thể xã hội thay vì của cải của vài người và xu hướng hiện tại chỉ phản ánh điều các thế hệ trẻ hơn đang suy nghĩ.”

Câu hỏi là khoa học máy tính và đạo đức cổ điển sẽ đem lại cái gì cho thế hệ tương lai? Làm sao cái gì đó rất cổ như sách kinh điển của Khổng Tử và Lão Tử có thể được dạy cùng với cái gì đó mới như Big Data và Tính toán mây? Khi chương trình MBA di chuyển tới khởi nghiệp, những nhà doanh nghiệp tương lai này sẽ làm gì? Một sinh viên giải thích: “Chúng em muốn trở thành ai đó như Bill Gates và cúng tặng tiền của chúng m cho từ thiện giống như điều ông ấy đã làm. Trong nhiều năm chúng em đã quan sát thế hệ già hơn hội tụ chỉ vào tham lam và làm giầu bằng việc làm nhiều điều xấu cho mọi người và chúng em không muốn theo dấu chân đó. Chúng em muốn khác đi, chúng em muốn làm cái gì đó hữu dụng, và chúng em muốn thay đổi thế giới cho tốt hơn bằng việc áp dụng công nghệ như một giải pháp cho các vấn đề của xã hội thay vì kiếm cách làm giầu.”

English version

A new trend?

For hundreds years, people start companies; build them without any formal training. By the 20th century, the complexity of modern companies demanded that managers must be trained to follow a number of standards and procedures to manage large companies. In 1908, HarvardUniversity created the first Master of Business Administration (MBA) to fill the need to bring professional education to big companies. The MBA program standardized all essential elements of operating a company that managers needed to know such as cost, revenue, accounting, finance, strategy, operations and personnel management etc.

For years, the Master of Business Administration (MBA) is the “Dream degree” for students as it opens opportunities for people who want to go into management positions. However today with so many business graduates could not find work and the future of finance and banking industry is uncertain, the new trend is to train students to create their own business instead. According to a study by the Global Association of Business Schools, more business students are given up the hope of getting management job with big company and interest in becoming an entrepreneur so MBA programs are switching from management focus to entrepreneurship focus.

According to the Global Association of Business School, entrepreneurship has become more popular in MBA programs recently and many business schools are reducing finance and management classes and replace them with entrepreneurship classes. A business professor lamented: “With the financial crisis, banking and finance degrees are no longer attracted students, especially when there are so many unemployed graduates. Today most students want to be their own boss by starting their own company.” However, many entrepreneurship programs are still following the traditional method of lecturing, develop business plan, and economic theories rather than actual practice where students solve real situation. Many existing MBA programs are adding soft skills classes such as communication, team building, and sales marketing to the training programs.

However, there are many critics of this change as entrepreneurs is not a theory to be taught but an actual practice of developing skills sets, such as opportunity recognition, market testing, customers development, and venture startup. To do that, business skills are not enough but it must be combined with other skills in science and technology to develop technology startups. This multidisciplinary approach has been used successful at CMU and Stanford where group of students from different areas such as engineering, sciences, technology, and business work together to come up with new ideas and start their own company.

For several decades, the two most popular classes at Harvard are “Introductory Economics” and “Financial management” but since 2009, the “Introductory computer science” has become the most popular among students. It seemed that every student is taking this course. Although “Introductory economics” is still popular and ranked second but “Financial management” is being replaced by another course. A professor said: “I am not surprised why many students are interested in computer class because technology is where the jobs are and where future opportunities are. But I am surprised that “Classical Chinese Ethical and political theory” is becoming the third popular class at Harvard. Why more students want to learn about Confucius, Lao Tzu, Meng Tzu, Chang Tzu, and Sun Tzu and how they solve problems of China thousand years ago?” A student explained: “This course give us something new, it is a “life changing” materials that we never been exposed to. We feel that after decades of greed, scams, dishonesty that brings us the financial crisis, people is realizing that we need ethics, we need something to live by, and we need to go back to justice, moral and ethics.”

It is important to note that what happen at Harvard often influences other universities as this top school often sets the trends. It seems that there is an increasing realization among students, both at Harvard and other universities, that the MBA trainings have placed so much attention to finance, profits but forget about ethics and other moral aspects which resulted in a generation of greedy managements, dishonest bankers and financiers. They have created disasters such as the collapsing of the housing market, the financial crisis that is now spreading and creates economic recessions all over the world. That is why training programs must go back and pay attention to the good of the entire society instead of the wealth of a few and the current trend only reflect what the younger generations are thinking.”

The question is what computer science and classical ethics will bring to future generation? How does something very old like classical books of Confucius and Lao Tzu can be taught with something new such as Big Data and Cloud computing? As MBA program is moving toward entrepreneurship, what are these future entrepreneurs will do? A student explained: “We want to become someone like Bill Gates and donate our money to charity just like what he did. For years we watched the older generation focused on greed and getting rich by doing many bad things to people and we do not want to follow that foot step. We want to be difference, we want to do something useful, and we want to change the world to be better by applying technology as a solution to society’s problems rather than to get rich.”


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Làm việc hay không làm việc

Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Tính toán mây

Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”
4

Lập mục đích

Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?
5

Tri thức và kỹ năng

Tuần trước, tôi đã thảo luận với sinh viên về kĩ năng mà công nghiệp phần mềm cần. Khi tôi bảo họ rằng có nhiều việc làm cho xây dựng ứng dụng di động và làm việc với các ứng dụng bán sẵn trên thị trường Commercial Off The Shelf (COTS) như SAP và PeopleSoft, một sinh viên lập tức lên tiếng lo ngại rằng những điều đó không được dạy trong trường.

Hệ thống giáo dục mới phần 2

Với một số người, Môn học trực tuyến mở cho đại chúng – Massive Open Online Courses (MOOCs) là cuộc “cách mạnh” trong giáo dục đại học mà có thế phá vỡ giáo dục truyền thống.

Hệ thống giáo dục mới phần 1

Ngày nay trên khắp thế giới, có hàng triệu cơ hội việc làm mới được tạo ra cung cấp hứa hẹn về thịnh vượng nhưng hàng triệu người không thể có được chúng vì họ không có giáo dục và kĩ năng cần thiết.

Tại sao bạn phải học?

Tại sao bạn phải học và đưa mọi nỗ lực vào việc học khi bạn vẫn còn trẻ và tràn đầy cuộc sống?

Phòng vấn việc làm: Cảnh quan khác

Thomas Lewis là một người quản lí việc thuê người cho một công ti phần mềm lớn ở Mĩ, anh thường tới CMU để tuyển sinh viên cho công ti. Tuần trước tôi đã mời anh ấy nói chuyện về kĩ thuật phỏng vấn cho sinh viên của tôi.

Đối thoại với con về nghề nghiệp

Điều quan trọng cho bố mẹ và con cái là có đối thoại về lập kế hoạch nghề nghiệp. Đối thoại nghĩa là việc trao đổi ý kiến nơi cả hai bên lắng nghe lẫn nhau và thăm dò các tuỳ chọn.

Việc học và việc làm

Nhiều thầy giáo không có ý tưởng về số phần trăm người tốt nghiệp có được việc làm có liên quan tới lĩnh vực học tập của học sinh vì ưu tiên của họ là dạy, KHÔNG phải là giúp sinh viên tìm việc làm.

Ghi danh trong lĩnh vực Công nghệ thông tin ở đại học Mỹ

Năm 2013 chương trình công nghệ thông tin (CNTT) như Khoa học máy tính, Kĩ nghệ phần mềm và Quản lí hệ thông tin đang kinh qua con số kỉ lục đơn xin học và nhiều người tốt nghiệp trung học đang ghi danh vào khu vực tăng trưởng nhanh.

Để có cuộc phỏng vấn việc làm

Có hai yếu tố quan trọng mà người tốt nghiệp đại học tìm việc làm phải chú ý: Bản lí lịch và cuộc phỏng vấn việc làm.

Nghề nghiệp và việc làm

Blog GS John VU - GS John Vu - 23/06/2026 12:00
"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."

Điều doanh nghiệp cần biết về GPT - “bộ não” phía sau chatbot AI

Kỹ năng - Vân Anh - 23/06/2026 11:00
GPT, viết tắt của Generative Pre-trained Transformer, là một lớp mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh có khả năng tạo ra văn bản, tóm tắt tài liệu, viết email, trả lời câu hỏi, hỗ trợ lập trình hoặc phân tích dữ liệu theo yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên. Nói đơn giản, GPT giống như “bộ não ngôn ngữ” đứng sau nhiều chatbot AI nổi tiếng hiện nay, bao gồm Chat GPT.

Không phải nghèo hay xấu xí: 3 kiểu đàn ông này mới là “án tử xã hội”

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 23/06/2026 10:00
Đàn ông có những vấn đề này không chỉ là lỗi hành vi, mà phản ánh sự rối loạn ở tầng nhận thức, khả năng tự kiểm soát và phán đoán cốt lõi.

Việt Nam có một nhà văn sở hữu tác phẩm được dịch ra ít nhất 3 thứ tiếng, là tài liệu nghiên cứu, giảng dạy tại Havard, Stanford, Oxford

Phong cách sống - Nhật Linh - 23/06/2026 09:00
Không chỉ là cây bút lớn của văn học Việt Nam hiện đại, nhà văn này còn là tác giả sở hữu tác phẩm có sức sống vượt ra khỏi biên giới quốc gia.

 'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối 

Từ sách - Phim - TĐ - 23/06/2026 08:00
Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.

Tính toán mây

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/06/2026 12:00
Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”

Thất nghiệp đừng vội hoảng: 5 kỹ năng "hái ra tiền" tự học miễn phí giúp bạn lật ngược thế cờ

Kỹ năng - Kiều Dương - 22/06/2026 11:00
Thay vì lo âu khi CV gửi đi chưa có phản hồi, hãy tận dụng khoảng thời gian này để trang bị 5 kỹ năng hữu ích hoàn toàn miễn phí trên mạng.

Tỷ phú Elon Musk và 5 lời khuyên: Chỉ cần làm được 1 điều, cơ hội thành công sẽ tăng vọt

Suy ngẫm - Phương Anh - 22/06/2026 10:00
Vị tỷ phú này cho rằng, để đạt được thành công, mỗi người cần phải mạnh mẽ và nỗ lực thực hiện những điều sau.

Câu chuyện đằng sau tấm ảnh sét đánh đỉnh Landmark 81 thu hút "bão like"

Phong cách sống - Vũ Thanh Bình - 22/06/2026 09:00
Sau 7 năm theo dõi hiện tượng giông sét, tác giả bức ảnh đã ghi lại được khoảnh khắc sét đánh trúng đỉnh tòa nhà Landmark 81 trong cơn mưa lớn tại TPHCM.

Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm

Từ sách - Phim - TĐ - 22/06/2026 08:00
 Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.

Công nghiệp công nghệ thông tin ở Nga

Blog GS John VU - GS John Vu - 21/06/2026 12:00
Khi lần đầu tiên tôi tới thăm Nga năm 1996 để tiến hành nghiên cứu về xu hướng phần mềm, tôi đã bị ấn tượng về lực lượng lao động kĩ năng cao quãng vài nghìn người phát triển phần mềm, nhiều người có bằng tiến sĩ và thạc sĩ với đào tạo chuyên sâu về toán học và vật lí.

Vì sao quẹt thẻ ngân hàng thanh toán đúng chỗ nhưng bạn không được hoàn tiền như quảng cáo?

Kỹ năng - Thu Thủy - 21/06/2026 11:00
Bạn nghĩ mình đã quẹt thẻ tại đúng nhà hàng, đúng chương trình ưu đãi nhưng vẫn không nhận được hoàn tiền như kỳ vọng. Trong khi đó, người khác chi tiêu tương tự lại được hưởng đầy đủ. Sự khác biệt nằm một mã 4 chữ số ít ai để ý.

Sau 30 tuổi, bạn biết mình có thể làm khác đi, nhưng chưa dám

Suy ngẫm - Hà Nguyên - 21/06/2026 10:00
Không phải không muốn cố gắng, mà là không biết cố vào lúc nào.

Từng bị smartphone "khai tử", Gen Z bất ngờ hồi sinh dòng máy ảnh 20 năm tuổi

Phong cách sống - Minh Ngọc - 21/06/2026 09:00
Bị smartphone 'khai tử' suốt hơn 10 năm, máy ảnh compact bất ngờ hồi sinh: Gen Z đang săn lùng thứ công nghệ lỗi thời này vì điều gì?

Cô đơn ở đỉnh cao

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 21/06/2026 08:00
Có một câu hỏi mà nhiều lãnh đạo tự hỏi mình sau một cuộc họp dài, khi căn phòng đã vắng hết người: tại sao mình lại cô đơn đến vậy?
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS