Chúng ta đang trải qua cuộc cách mạng công nghệ với nhiều thành tựu phi thường như trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI), robot, kèm theo đó là nỗi lo sợ về tương lai chúng sẽ cướp mất việc làm và thay thế con người.
Điều này thực sự có xảy ra? Liệu con người có trở nên vô dụng và người máy sẽ thống trị thế giới? Tại sao Elon Musk, Stephen Hawking hay Bill Gates lại lo ngại AI sẽ trở thành mối đe dọa đối với sự tồn tại của loài người trong tương lai gần?
Câu trả lời sẽ có trong tác phẩm "Thời đại Thứ Tư" (tựa gốc: “The Fourth Age”). Cuốn sách mô tả chi tiết cuộc cách mạng công nghệ đang diễn ra ngày càng nhanh chóng và sự ảnh hưởng mạnh mẽ mà nó tạo ra trên mọi khía cạnh của cuộc sống. Trong đó, tác giả Byron Reese - một doanh nhân, nhà nghiên cứu công nghệ, đã đúc kết những hiểu biết sâu sắc của mình để giúp độc giả hiểu rõ hơn về bản chất của thế giới hiện đại và tương lai.
Tác giả đã đưa ra nhiều thông tin độc đáo về bối cảnh lịch sử, sự tiến hoá về mặt sinh học cũng như văn hoá và xã hội của loài người, qua đó làm rõ mối quan hệ phức tạp và dai dẳng của con người với những công cụ tiết kiệm sức lao động.
Mở đầu cuốn sách là chuyến hành trình nhìn lại lịch sử loài người cách nay 100.000 năm. Byron Reese cho rằng, xuyên suốt chiều dài của nền văn minh nhân loại, chúng ta chỉ có ba lần thay đổi lớn, đó là khi lửa, nông nghiệp và chữ viết được phát minh. Và với sự xuất hiện của AI, chúng ta đang tiến gần đến lần thay đổi thứ tư. “Cả thế giới sẽ thay đổi. Chúng ta thật sự đang ở giai đoạn bình minh của một thời đại mới”, ông nhấn mạnh.
Trong kỷ nguyên này, công nghệ chỉ là "một thủ thuật giúp con người khắc phục những thiếu thốn và thậm chí là “dời non, lấp biển”. Vì thế, thay vì lo sợ bị thay thế, loại bỏ bởi robot hay mải miết tìm kiếm những "utopia" - vườn địa đàng không tồn tại, chúng ta cần góp sức xây dựng một thế giới mới để khơi dậy một tư duy mới.
Bằng cách điểm qua lịch sử, Byron Reese đã phân tích những cách mà nhân loại đã vượt qua những thách thức đáng gờm trong quá khứ và sử dụng những bài học đó để đặt nền móng cho tương lai.
Hành trình khám phá về sự phát triển của con người và công nghệ, từ thời kỳ tiền sử cho đến thời điểm hiện tại tưởng chừng khô khan nhưng qua ngòi bút hấp dẫn của tác giả lại trở nên dễ hiểu và lôi cuốn. Bạn không cần phải là chuyên gia công nghệ hay phải có kiến thức về bán dẫn, tế bào thần kinh hay thuật toán… mới hiểu được những vấn đề trong cuốn sách nêu ra.
 |
Không chỉ dừng lại ở việc miêu tả, "Thời đại Thứ Tư" còn đi xa hơn bằng cách đặt câu hỏi vĩ mô về bản chất của con người và những khả năng tối đa của chúng ta: Liệu con người có thể vượt qua giới hạn vật lý của mình? Liệu chúng ta có thể tạo ra trí tuệ nhân tạo vượt trội hơn con người? Tương lai liệu có mở ra những cánh cửa mới của nhân loại hay là một bờ tường không lối thoát?
Cuốn sách chỉ ra những vấn đề mà nhân loại cần dành thời gian suy ngẫm ngay từ bây giờ để chuẩn bị sẵn sàng tốt hơn cho tương lai, trong đó bao gồm khía cạnh đạo đức của AI, siêu trí tuệ, tự động hoá, cũng như những tác động của sự thịnh vượng tột độ.
Tác giả đã thành công trong việc khơi dậy ý thức về tầm quan trọng của việc chuẩn bị tâm lý và tri thức để đối mặt với những thay đổi không ngừng của thế giới xung quanh chúng ta. Với văn phong rõ ràng, gần gũi cùng những lập luận đầy thuyết phục, "Thời đại Thứ Tư" chính là nguồn tư liệu hấp dẫn và bổ ích không chỉ cho nhà khoa học, nhà lãnh đạo, mà còn cả những độc giả muốn tìm hiểu tương lai nhân loại.
Dưới góc nhìn chiến lược của một nhà kinh doanh, sự thấu hiểu của một chuyên gia công nghệ, cùng khả năng dẫn dắt người đọc bằng giọng văn lôi cuốn của một cây viết chuyên nghiệp, Byron Reese đã chinh phục hàng triệu độc giả trên khắp thế giới, đưa cuốn sách trở thành một trong những tác phẩm đáng đọc và suy ngẫm trong thời đại số hóa ngày nay.
Tờ New York Times nhận xét: “‘Thời đại Thứ Tư’ không chỉ thảo luận sự trỗi dậy của AI có ý nghĩa gì đối với chúng ta, mà còn khiến chúng ta phải nhìn nhận lại các định kiến của mình. Và cả hai điều này đều được thực hiện với cách dẫn dắt vừa hấp dẫn vừa có tính giải trí.”
Byron Reese là Giám đốc điều hành kiêm người chịu trách nhiệm xuất bản nội dung cho Công ty nghiên cứu công nghệ Gigaom, đồng thời cũng là nhà sáng lập của một số công ty công nghệ cao. Ông đã dành phần lớn cuộc đời để tìm hiểu mối tương quan giữa công nghệ với lịch sử loài người. Byron Reese có nhiều bằng sáng chế đã được cấp hoặc đang chờ được cấp trong nhiều lĩnh vực khác nhau như gọi vốn cộng đồng, sáng tạo nội dung và tâm lý học.
