Chỉ trong chưa đầy 7 năm cầm bút, một chàng trai xuất thân từ vùng quê nghèo đã để lại gia tài văn chương đồ sộ, trở thành một trong những nhà thơ có ảnh hưởng nhất trong lịch sử thơ ca hiện đại Trung Quốc.
Người đó chính là Tra Hải Sinh, sinh ngày 24 tháng 3 năm 1964 tại thôn Tra Loan, thị trấn Cao Hà, huyện Hoài Ninh, thành phố An Khánh, tỉnh An Huy, Trung Quốc, được biết đến rộng rãi hơn với bút danh Hải Tử. Ông sinh ra trong một gia đình nghèo khó, cha làm nghề thợ may, không được đi học và không biết chữ.
Hải Tử lớn lên ở vùng nông thôn nhưng sớm bộc lộ năng khiếu văn chương đáng kinh ngạc. Năm 15 tuổi, ông thi đỗ vào khoa Luật của Đại học Bắc Kinh, một trong những ngôi trường danh giá bậc nhất Trung Quốc, được người trong làng gọi là thần đồng. Trong thời gian học đại học, từ năm 1982, ông bắt đầu sáng tác thơ ca. Sau khi tốt nghiệp năm 1983, ông được phân công về làm việc tại bộ phận biên tập của Đại học Chính pháp Trung Quốc và đến năm 1984 thì chuyển sang giảng dạy mỹ học tại phòng nghiên cứu triết học của trường này.
Năm 1985, Hải Tử lần đầu công bố tác phẩm dưới bút danh Hải Tử với bài thơ Đồng Á Châu, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp sáng tác của ông. Trong những năm sau đó, ông có nhiều chuyến viễn du đến Nội Mông, Thanh Hải, Tây Tạng, những vùng đất hoang sơ, rộng lớn đã trở thành nguồn cảm hứng lớn cho nhiều tác phẩm của ông.
Chỉ trong khoảng thời gian chưa đầy 7 năm cầm bút, từ năm 1982 đến năm 1989, Hải Tử đã để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ với gần 2 triệu chữ, bao gồm thơ ca, kịch thơ, tiểu thuyết, tiểu luận và ghi chép. Trong đó, nổi bật nhất và được lưu truyền rộng rãi nhất trong giới trẻ là những bài thơ ngắn như Đồng Á Châu, Cánh Đồng Lúa Mạch, Lấy Giấc Mơ Làm Ngựa và đặc biệt là Hướng Mặt Ra Biển, Xuân Về Hoa Nở, một trong những bài thơ được yêu thích nhất của ông.
Bài thơ Hướng Mặt Ra Biển, Xuân Về Hoa Nở được sáng tác vào ngày 13 tháng 1 năm 1989, chỉ hai tháng trước khi ông qua đời. Bài thơ mang màu sắc tươi sáng, ngôn từ vui vẻ, thể hiện khát khao được sống một cuộc đời giản đơn, an yên bên cạnh lương thực và rau củ, được chu du khắp thế gian, được chúc phúc cho những người xa lạ có được một tương lai rực rỡ, tình duyên trọn vẹn, hạnh phúc nơi trần thế. Thế nhưng đằng sau vẻ ngoài ấm áp, bình yên ấy, nhiều nhà nghiên cứu văn học cho rằng bài thơ lại ẩn chứa một nỗi cô đơn sâu sắc, sự giằng xé giữa lý tưởng thanh cao và thực tại nghiệt ngã mà chính tác giả đang trải qua.
Trong sự nghiệp ngắn ngủi của mình, Hải Tử từng giành giải đặc biệt tại cuộc thi văn học "Ngũ Tứ" của Đại học Bắc Kinh năm 1986 và giải danh dự lần thứ ba của Giải thưởng văn học Thập Nguyệt năm 1988. Sau khi ông qua đời, năm 2001, ông cùng nhà thơ Quách Lộ Sinh được truy tặng Giải thưởng thơ ca Nhân dân văn học lần thứ ba.
Ngày 26 tháng 3 năm 1989, tại khu vực gần Sơn Hải Quan, tỉnh Hà Bắc, Hải Tử qua đời khi chỉ mới 25 tuổi.
Sau khi ông mất, nhờ sự nỗ lực gìn giữ và giới thiệu của những người bạn thân thiết trong giới văn chương, thơ ca của Hải Tử được lan tỏa rộng rãi hơn bao giờ hết. Nhiều tuyển tập thơ của ông lần lượt được xuất bản trong những năm sau đó. Đến năm 2001, giữa làn sóng cải cách chương trình giảng dạy văn học tại các trường trung học, bài thơ Hướng Mặt Ra Biển, Xuân Về Hoa Nở đã được đưa vào sách giáo khoa Ngữ văn bậc trung học phổ thông tại Trung Quốc, giúp tác phẩm của ông đến gần hơn với hàng triệu học sinh trên cả nước. Kể từ năm 1993, trường Đại học Bắc Kinh, nơi ông từng theo học, cũng duy trì truyền thống tổ chức đêm thơ tưởng niệm vào đúng ngày mất của ông hằng năm.
Cuộc đời Hải Tử là một minh chứng cho thấy tài năng văn chương đôi khi có thể tỏa sáng rực rỡ trong một khoảng thời gian rất ngắn ngủi, nhưng sức ảnh hưởng của nó lại có thể trường tồn qua nhiều thế hệ. Từ một cậu bé sinh ra trong gia đình nghèo khó, không có nền tảng học vấn từ cha mẹ, ông đã tự mình bước vào một trong những ngôi trường danh giá nhất đất nước, rồi tiếp tục theo đuổi con đường sáng tác với một nghị lực và niềm đam mê hiếm có.
Song, câu chuyện của ông cũng gợi mở một điều đáng suy ngẫm về đời sống nội tâm của những người trẻ có tâm hồn nhạy cảm, giàu lý tưởng, đặc biệt là những người theo đuổi con đường nghệ thuật, học thuật. Sự khác biệt giữa thế giới lý tưởng trong trang viết và những áp lực rất thật của đời sống thường nhật đôi khi tạo ra những khoảng trống tâm lý mà bản thân người trong cuộc khó có thể tự mình vượt qua nếu thiếu đi sự đồng hành, thấu hiểu từ những người xung quanh.
Đây cũng là lời nhắc nhở dành cho gia đình, bạn bè, thầy cô, rằng bên cạnh việc ghi nhận tài năng hay thành tích của một người trẻ, việc quan tâm đến sức khỏe tinh thần của họ cũng quan trọng không kém.
Theo Baijiahao Theo CFB
