Nhiều người vẫn đi làm, sinh hoạt “bình thường”, cho đến khi một biến cố nghiêm trọng xảy ra như nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc suy tim. Và đôi khi, đó là lần cuối cùng họ còn nhận thức được thế giới.
Nguyên nhân của các bệnh lý tim mạch thường bắt nguồn từ những yếu tố tưởng chừng như vô hại trong cuộc sống hằng ngày: thường xuyên sử dụng thực phẩm chế biến sẵn, nhiều đường, muối và chất béo bão hòa; hút thuốc lá; lười vận động; căng thẳng kéo dài; mất ngủ triền miên...
Theo thời gian, các thói quen này sẽ gây tổn hại đến hệ tim mạch, làm cho các mạch máu bị thu hẹp hay hình thành các khối xơ vữa. Khi các khối xơ vữa to lên và giòn hơn, chúng có thể bị nứt, vỡ và bong ra khỏi thành động mạch. Lúc này, cơ thể sẽ xem đó như là một tổn thương và phản ứng bằng cách làm máu đông lại, tạo thành huyết khối. Huyết khối có thể làm tắc nghẽn mạch máu, chặn máu lưu thông đến tim và não, gây nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
Bên cạnh đó, những bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu… nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời cũng là “đồng phạm” góp phần thúc đẩy tiến trình tổn thương hệ tim mạch.
Các triệu chứng ban đầu của bệnh thường rất mơ hồ: mệt mỏi kéo dài; khó thở khi gắng sức, leo cầu thang, hoặc thậm chí khi đang nghỉ ngơi; hồi hộp; đau tức ngực; nhịp tim không đều; rối loạn giấc ngủ; hoặc choáng váng, chóng mặt, ngất xỉu… Những dấu hiệu này dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với căng thẳng, thiếu ngủ, hay đơn thuần là “vấn đề tuổi tác”. Chính điều đó khiến cho bệnh khi được phát hiện thì mọi chuyện đã nghiêm trọng, tim đã suy yếu hoặc mạch máu não đã vỡ. Đây cũng là nguyên nhân bệnh tim mạch được xem là “kẻ giết người thầm lặng”, đe dọa tính mạng của hàng triệu người.
Nhưng tin tốt là, phần lớn các bệnh tim mạch có thể được phòng tránh nhờ phân tử nhỏ bé do cơ thể chúng ta tự sản sinh: Oxit Nitric (NO). Giáo sư Louis J. Ignarro - người đoạt giải Nobel Y học năm 1998 và là tác giả cuốn sách “Không còn bệnh tim” (No More Heart Disease) nổi tiếng - cho biết NO có tác dụng giúp giãn nở mạch máu, ngăn ngừa sự hình thành huyết khối, làm chậm quá trình tích tụ của các mảng xơ vữa và bảo vệ tế bào tim. Ngoài ra, NO còn có tác động tích cực đến nhiều cơ quan khác như phổi, thận, dạ dày, não và cơ quan sinh dục...
Cơ thể chúng ta có thể tự sản sinh ra NO nếu được chăm sóc đúng cách: ăn uống lành mạnh, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc, quản lý căng thẳng… Bằng cách duy trì mức NO ổn định, ta có thể phòng ngừa những căn bệnh nguy hiểm như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ ngay từ đầu. Ngoài ra cũng nên kiểm tra sức khỏe thường xuyên: đo huyết áp, xét nghiệm đường huyết, mỡ máu, chức năng gan thận, điện tâm đồ, siêu âm tim… để nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường.
