Toàn cầu hoá và phát kiến

GS John Vu21/01/2026 13:00
Toàn cầu hoá và phát kiến

Nhiều người tin “Toàn cầu hoá” là bán và mua mọi thứ trên khắp thế giới nhưng nó còn nhiều hơn chỉ là “Nhập khẩu và xuất khẩu”.

Một số người tin “Toàn cầu hoá” là về làm kinh doanh ở các nước “chi phí thấp” để thu được ưu thế nhưng điều này sẽ KHÔNG kéo dài lâu bởi vì chẳng chóng thì chầy mọi người sẽ làm cùng một thứ, và những kẻ cạnh tranh cuối cùng sẽ bắt kịp. Cho nên bất kì cái gì bạn làm, kẻ cạnh tranh với bạn cũng có thể làm cùng điều đó. Cho nên “Toàn cầu hoá” thực sự có nghĩa gì? Nó có nghĩa là trong thế giới cạnh tranh cao này, mọi thứ sẽ xảy ra rất nhanh, mọi thứ sẽ thay đổi với tốc độ của công nghệ, và khách hàng có thể đổi ý họ cũng nhanh nữa. Dù doanh nghiệp của bạn là bất kì cái gì, bạn đều phải chắc chắn rằng sản phẩm và dịch vụ của bạn đang tạo ra những giá trị tốt cho khách hàng hơn là kẻ cạnh tranh của bạn.

Để tạo ra giá trị tốt hơn, bạn phải hiểu và chấp nhận thay đổi là cách làm kinh doanh trong thế giới toàn cầu này. Thay đổi nghĩa là làm cho bản thân bạn khác biệt với người khác bằng việc có chiến lược toàn cầu để vẫn còn sống động và mạnh mẽ. Tất nhiên, kẻ cạnh tranh của bạn cũng có thể làm cùng điều đó cho nên chiến lược của bạn phải dựa trên khả năng của bạn để phát kiến, điều ngụ ý bạn phải tìm kiếm, thuê, và giữ người giỏi nhất. Để làm điều đó bạn phải nhìn vào hệ thống giáo dục của mọi nước và nhận diện nước nào có người giỏi nhất rồi tới đó để tìm các tài năng này. Ngày nay, giáo dục của Mĩ và châu Âu vẫn có một số ưu thế nhưng lỗ hổng đang hẹp hơn khi ngày càng nhiều nước đang cải tiến giáo dục của họ. Trước khi đi xa hơn, có vài điều về phát kiến mà tôi muốn thảo luận với các bạn:

1)    Nhiều người tin phát kiến có thể chỉ được tìm thấy tại đại học có “phòng thí nghiệm hiện đại” với các “thiên tài” người làm việc yên tĩnh để phát minh ra cái gì đó. Vì duy nhất các nước đã phát triển mới có thể đảm đương được loại công việc này, các nước khác chẳng bao giờ có cơ hội. Điều này là sai bởi vì phát kiến là hoạt động tổ và nó tuỳ thuộc vào việc chia sẻ và cộng tác giữa các thành viên tổ để đạt tới mục đích chung. Chẳng hạn, nhiều phát minh của thế kỉ này được tạo ra trong ga ra hay tầng hầm của ai đó, không trong phòng thí nghiệm hiện đại và bởi các thiên tài. Công ti điện tử khổng lồ HP được tạo ra trong ga ra của hai kĩ sư có tên Bill Hewlett và David Packard. Apple Computer được tạo ra trong tầng hầm của một sinh viên có tên Steven Jobs. Không ai trong những người này đã từng tự coi mình là “thiên tài”.

2)    Nhiều người tin rằng phát kiến là về công nghệ và chỉ người kĩ thuật mới biết cách phát kiến. Sự kiện là Phát kiến có thể xảy ra trong bất kì khu vực nào và có thể chẳng liên quan gì tới công nghệ cả. Ý tưởng xây dựng máy tính cá nhân dựa trên đơn hàng của khách hàng đã bắt đầu với Michael Dell khi anh ta còn là sinh viên tại đại học Texas. Anh ta đã mua nhiều linh kiện điện tử để lắp ráp máy tính cá nhân trong kí túc xá và bán cho sinh viên ở đó. Việc kinh doanh này tốt tới mức anh ta thu nhận nhiều người để giúp đỡ và rồi cuối cùng đã phát minh ra dây chuyền cung cấp và thành lập nên máy tính Dell.

3)    Nhiều người tin phát kiến là tạo ra cái gì đó mới, chưa bao giờ tồn tại trước đây. Điều này thực sự là tưởng tượng thuần tuý bởi vì các ý tưởng có thể được dõi về tri thức và kĩ năng sâu sắc của những người đang làm cái gì đó rồi đi tới cải tiến để làm cho nó nhanh hơn, tốt hơn và rẻ hơn. Phần lớn các phát kiến ngày nay đều là những cải tiến tăng dần. Trong khi những tăng dần nhỏ dường như không có nghĩa mấy nhưng khi được tổ hợp lại, chúng là cốt yếu và mở ra nhiều cơ hội hơn. Honda bắt đầu như công ti nhỏ làm động cơ máy bơm rồi sang làm xe máy rồi ô tô, rồi tầu thuỷ và cuối cùng là máy bay. Bạn có thể đoán được cái gì sẽ tiếp nữa đây?

4)    Nhiều người tin phát kiến là việc của các nhà khoa học và các nhà phát minh cho nên nó không thể được quản lí. Sự kiện là mọi phát kiến phải được đối xử như một phần của việc làm của mọi người và bất kì ai cũng có thể đi tới ý tưởng mới để làm cho sự việc tốt hơn. Khi Sam Walton thấy mọi người đang làm kiểm kho trên giấy và gửi chúng từ văn phòng này sang văn phòng khác, ông ta hỏi tại sao họ không dùng máy tính để tự động nó. Ông ta dùng hệ thống thông tin để quản lí mọi thứ và đã tạo ra kinh doanh bán lẻ lớn nhất thế giới: Wal-Mart.

Vậy phát kiến tới từ đâu? Chúng tất cả đều tới từ con người và ngày nay những người có hiểu biết là tài sản của công ti. Trong quá khứ, tư bản là tài sản vì chế tạo cần tiền đầu tư vào máy móc và trang thiết bị nhưng thời đại công nghiệp đã qua rồi và ngày nay chúng ta ở trong thời đại thông tin nơi tri thức là qui tắc. Để lấy ưu thế của toàn cầu hoá, chúng ta cần những người có hiểu biết và người hiểu biết tới từ giáo dục và đào tạo.

Tôi nhớ tới trong cuốn sách “Thế giới phẳng”, Tom Friedman đã viết rằng toàn cầu hoá đã làm cho Thượng Hải, Bangalore, và San Jose thành hàng xóm liền cửa vì trong “thế giới phẳng” không có biên giới. Ngày nay các công ti có thể thuê công nhân có phẩm chất trên khắp thế giới và mọi người có thể làm việc từ bất kì đâu có truy nhập vào internet. Trong vài năm, thuật ngữ “khoán ngoài” sẽ lạc hậu vì chẳng thành vấn đề người ta sống ở đâu, nhiều người sẽ đi làm bằng cách “nháy chuột” trên máy tính nhà của họ. Tôi tin rằng mọi người sẽ KHÔNG phải đi tới nơi có việc làm mà việc làm phải đi tới nơi người có kĩ năng SỐNG. Đó là lí do tại sao tôi tin rằng đầu tư vào giáo dục để phát triển người có kĩ năng là đầu tư tốt nhất mà từng người, từng công ti hay từng nước có thể làm.

English version

Globalization and innovation

Many people believe “Globalization” as selling and buying things all over the world but it is more than just “Import and Export”. Some believe “Globalization” is about doing business in “Low-cost” countries to gain advantage but this will NOT last long because sooner or later everybody will be doing the same thing, and competitors will eventually catch up. So whatever you do, your competitors could do the same. So what does “Globalization” really means? It means that in this highly competition world, everything will happen very fast, things will change at the speed of technology, and customers can change their minds fast too. Whatever your business is, you must make sure that your products and services are creating better values to the customers than your competitors.

To create better value, you must understand and accept changes as the way to do business in this global world. To change means to differentiate yourself from others by having a global strategy to remain viable and strong. Of course, your competitors can also doing the same so your strategy must based on your ability to innovate which mean you must seek, hire, and retain the best people. To do that you must look at the education systems of every countries and identify which has the best then go there to find these talents. Today, the U.S and Europe’s education still have some advantages but the gap is narrower as more and more countries are improving their education. Before going further there are several things about innovation that I would like to discuss with you:

1)    Many people believe innovation can only be found at university that has “Modern laboratory” with “Genius” who is working quietly to invent something. Since only developed countries can afford this kind of works, others never have a chance. This is wrong because innovation is a team work activities and it depends on the sharing and collaborating among team members to achieve a common goals. For example, many inventions of this century is created in garage or basement of somebody, not in the modern laboratory and by geniuses. The giant electronic company HP is created in the garage of two engineers named Bill Hewlett and David Packard. Apple Computer is created in the basement of a students named Steven Jobs. None of these people ever consider themselves “genius”.

2)    Many people believe that innovation is about technology and only technical people know how to innovate. The fact is Innovation can happen in any areas and may have nothing to do with technology. The idea of building personal computer based on customer order started with Michael Dell when he was a student in University of Texas. He brought many electronic components to assembled Personal Computer in the dormitory and sell to students there. The business was so good that he enlisted more people to help then eventually invented a supply chains and formed Dell computer.

3)    Many people believe innovation is create something new, never exist before. This is really pure fantasy because most innovative ideas can be traced to the profound knowledge and skills of people who already doing something then come up with improvement to make it faster, better and cheaper. Most innovations today are incremental improvements. While small increments may seem insignificant but when combined, they are critical and open more opportunities. Honda started as a small company that make pump engines then go to motorcycles then cars, then ships and eventually airplanes. Can you guess what will be next?

4)    Many people believe innovation is the job of scientists and inventors so it can not be managed. The fact is every innovation should be treated as part of everybody’s job and anybody can come up with new idea to make thing better. When Sam Walton saw people doing inventory on paper and sent them from one office to others, he asked why don’t they use computer to automate it. He use information system to manage everything and created the largest retail business in the world: Wal-Mart.

So where do innovation come from? They all come from people and today knowledgeable people is the asset of the company. In the past, capital is the asset as the manufactures needed money to invest in machines and equipment but the industrial age is gone and today we are in the information age where knowledge is the rule. To take advantage of globalization, we need knowledgeable people and knowledgeable people come from education and training.

I remember in the book “The World is Flat”, Tom Friedman wrote that globalization has made Shanghai, Bangalore, and San Jose the next-door neighbors as in the “Flat world” there is no border. Today companies can hire qualified workers from all over the world and people can work from anywhere that has access to the internet. In few years, the term “Outsourcing” will be obsolete as it does not matter where people live, many will go to work by “clicking a mouse” on their home computers. I believe that people will NOT have to go where the jobs are but the jobs have to go where the skilled people LIVE. That is why I believe that investing in education to develop skilled people is the best investment a person, a company, or a country could make.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Làm việc hay không làm việc

Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”
2

Lập mục đích

Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?
3

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
4

Tri thức và kỹ năng

Tuần trước, tôi đã thảo luận với sinh viên về kĩ năng mà công nghiệp phần mềm cần. Khi tôi bảo họ rằng có nhiều việc làm cho xây dựng ứng dụng di động và làm việc với các ứng dụng bán sẵn trên thị trường Commercial Off The Shelf (COTS) như SAP và PeopleSoft, một sinh viên lập tức lên tiếng lo ngại rằng những điều đó không được dạy trong trường.
5

Điều nước Mỹ cần

Theo báo cáo của chính phủ Mĩ, trong năm thứ hai liên tiếp, kĩ sư phần mềm là việc làm số một ở Mĩ.

Thành phố toàn cầu

Với toàn cầu hoá, nhiều thành phố bây giờ đang kinh nghiệm thay đổi lớn trên cơ sở kinh tế và cấu trúc xã hội vì họ trở nên “toàn cầu hoá” hơn. Thuật ngữ “thành phố toàn cầu” là tương đối mới và có thể được định nghĩa như thành phố nơi đầu tư, phối hợp và cộng tác được tích hợp vào “chức năng đặc biệt” để tham gia vào nền kinh tế toàn cầu.

Giáo dục và kinh tế thị trường

"Nếu bạn thậm chí KHÔNG tốt nghiệp phổ thông, thì tỉ lệ thất nghiệp là quãng 35 phần trăm hay hơn. Đó là khác biệt lớn liên quan tới sử dụng lao động, thu nhập, và phong cách sống bởi vì chúng ta đang sống trong thời đại thông tin nơi tri thức và kĩ năng là điều bản chất cho sống còn.”

Nghề nghiệp trong thời bất định

Với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu ở Mĩ và châu Âu, nhiều sinh viên tốt nghiệp sẽ thấy khó kiếm được việc làm họ muốn. Nhưng với những người đã có việc và bây giờ đang làm việc, họ cần hiểu rằng chuyển vận kinh tế hiện thời theo cách nào đó với nhiều lên xuống, khác biệt với các chu kì trước và không ai có thể dự đoán được điều gì sẽ xảy ra tiếp.

An ninh công nghệ thông tin

Theo báo cáo an ninh mới nhất của Viện Kĩ nghệ phần mềm Carnegie Mellon, năm ngoái đã có hơn mười nghìn trường hợp tấn công máy tính, xâm nhập, và cấy mã độc từ “những người không biết” trên khắp thế giới.

Robot trong thế kỉ 21

Nếu trước đây ai đó bảo bạn rằng trong mười năm nữa kể từ giờ, bạn sẽ có nhiều robot làm việc cho bạn, từ lau chùi nhà cửa tới nấu bữa tối cho bạn, bạn nghĩ sao? Bạn có tin vào điều đó hay nghĩ rằng đó chỉ là tưởng tượng?

Công nhân phần mềm nước ngoài ở Mỹ

Bởi vì thiếu hụt kĩ năng mấu chốt, chính phủ Mĩ ban hành chương trình visa di trú đặc biệt có tên là H1B và L-1 để cho phép công nhân nước ngoài có kĩ năng vào và làm việc ở Mĩ.

Cuộc sống và hạnh phúc

Khi ngày tốt nghiệp tới gần, tôi có một thảo luận thú vị về nghề nghiệp trong lớp phần mềm. Một sinh viên nói: “Tôi muốn có việc làm được trả lương cao vậy thì tôi sẽ hạnh phúc.”

Sự kiện thú vị về công nghệ phần mềm

Điều thú vị nhất về công nghiệp phần mềm là nhiều công ti hàng đầu đã do các sinh viên đại học sáng lập ra.

Tỷ phú Elon Musk và 5 lời khuyên: Chỉ cần làm được 1 điều, cơ hội thành công sẽ tăng vọt

Suy ngẫm - Phương Anh - 22/06/2026 10:00
Vị tỷ phú này cho rằng, để đạt được thành công, mỗi người cần phải mạnh mẽ và nỗ lực thực hiện những điều sau.

Câu chuyện đằng sau tấm ảnh sét đánh đỉnh Landmark 81 thu hút "bão like"

Phong cách sống - Vũ Thanh Bình - 22/06/2026 09:00
Sau 7 năm theo dõi hiện tượng giông sét, tác giả bức ảnh đã ghi lại được khoảnh khắc sét đánh trúng đỉnh tòa nhà Landmark 81 trong cơn mưa lớn tại TPHCM.

Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm

Từ sách - Phim - TĐ - 22/06/2026 08:00
 Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.

Công nghiệp công nghệ thông tin ở Nga

Blog GS John VU - GS John Vu - 21/06/2026 12:00
Khi lần đầu tiên tôi tới thăm Nga năm 1996 để tiến hành nghiên cứu về xu hướng phần mềm, tôi đã bị ấn tượng về lực lượng lao động kĩ năng cao quãng vài nghìn người phát triển phần mềm, nhiều người có bằng tiến sĩ và thạc sĩ với đào tạo chuyên sâu về toán học và vật lí.

Vì sao quẹt thẻ ngân hàng thanh toán đúng chỗ nhưng bạn không được hoàn tiền như quảng cáo?

Kỹ năng - Thu Thủy - 21/06/2026 11:00
Bạn nghĩ mình đã quẹt thẻ tại đúng nhà hàng, đúng chương trình ưu đãi nhưng vẫn không nhận được hoàn tiền như kỳ vọng. Trong khi đó, người khác chi tiêu tương tự lại được hưởng đầy đủ. Sự khác biệt nằm một mã 4 chữ số ít ai để ý.

Sau 30 tuổi, bạn biết mình có thể làm khác đi, nhưng chưa dám

Suy ngẫm - Hà Nguyên - 21/06/2026 10:00
Không phải không muốn cố gắng, mà là không biết cố vào lúc nào.

Từng bị smartphone "khai tử", Gen Z bất ngờ hồi sinh dòng máy ảnh 20 năm tuổi

Phong cách sống - Minh Ngọc - 21/06/2026 09:00
Bị smartphone 'khai tử' suốt hơn 10 năm, máy ảnh compact bất ngờ hồi sinh: Gen Z đang săn lùng thứ công nghệ lỗi thời này vì điều gì?

Cô đơn ở đỉnh cao

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 21/06/2026 08:00
Có một câu hỏi mà nhiều lãnh đạo tự hỏi mình sau một cuộc họp dài, khi căn phòng đã vắng hết người: tại sao mình lại cô đơn đến vậy?

Làm việc hay không làm việc

Blog GS John VU - GS John Vu - 20/06/2026 12:00
Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”

‘Thuật nhìn người’ của Gia Cát Lượng: Quan sát 7 điều, người tài - người tệ không thể che giấu!

Kỹ năng - Diệu Đan - 20/06/2026 11:00
7 tiêu chí nhìn người của Gia Cát Lượng không chỉ đúng trong việc chọn tướng thời loạn, mà còn là kim chỉ nam hữu ích trong thời hiện đại khi quản trị nhân sự, kinh doanh ngày nay.

Bộ não của bạn đạt đỉnh cao ở độ tuổi nào?

Suy ngẫm - Phạm Hường - 20/06/2026 10:00
Khi tuổi trẻ dần trôi vào dĩ vãng, bạn có thể bắt đầu lo sợ về tuổi già, nhưng nghiên cứu cho biết nhiều người trong chúng ta, chức năng tâm lý tổng thể thực sự đạt đỉnh điểm ở độ tuổi từ 55 đến 60.

CEO Nvidia hé lộ bí mật thành công trong sự nghiệp của một con người

Phong cách sống - Mai Trang - 20/06/2026 09:00
Đó là hãy học cách yêu công việc mình đang làm thay bằng tìm kiếm công việc mình yêu thích.

Trạm dừng sinh tử: Quan sát trung thực về những cuộc gặp gỡ trong giây phút cuối cùng

Từ sách - Phim - TĐ - 20/06/2026 08:00
Có một câu hỏi mà hầu hết chúng ta đều né tránh suốt cả cuộc đời: điều gì xảy ra sau khi chúng ta chết?

Lập mục đích

Blog GS John VU - GS John Vu - 19/06/2026 12:00
Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?

Tâm lý CEO: Nghệ thuật giữ bình tĩnh, ra quyết định và dẫn dắt trong áp lực

Kỹ năng - Vũ Anh - 19/06/2026 11:00
Giữ được sự minh mẫn, kiểm soát cảm xúc và ra quyết định tỉnh táo trong khủng hoảng — đó là “môn võ thượng thừa” mà không trường lớp nào có thể dạy.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS