Nghề nghiệp trong thời bất định

GS John Vu15/01/2026 13:00
Nghề nghiệp trong thời bất định

Với cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu ở Mĩ và châu Âu, nhiều sinh viên tốt nghiệp sẽ thấy khó kiếm được việc làm họ muốn. Nhưng với những người đã có việc và bây giờ đang làm việc, họ cần hiểu rằng chuyển vận kinh tế hiện thời theo cách nào đó với nhiều lên xuống, khác biệt với các chu kì trước và không ai có thể dự đoán được điều gì sẽ xảy ra tiếp.

Nếu bạn không bắt đầu lấy cách tiếp cận có lưu tâm hơn với nghề nghiệp của mình, bạn có thể bị thải loại sau đó.

Thay đổi nhanh nhất ngày nay là trong công nghiệp công nghệ thông tin nơi mọi sự đều thay đổi hàng năm. Với việc mở rộng của công nghệ thông tin vào mọi doanh nghiệp, người CNTT sẽ đóng vai trò lớn hơn nhiều trong công ti mà họ làm việc cho. Để tiến bộ trong nghề nghiệp, người CNTT phải đánh giá những thay đổi này tác động thế nào tới việc làm của mình và có hành động để cải tiến cơ hội vẫn còn được sử dụng lao động. Nếu họ không làm, họ có thể sớm bị loại ra ngoài công việc. Về truyền thống, phần lớn bộ phận CNTT đều cung cấp hỗ trợ cho doanh nghiệp bằng việc phát triển các ứng dụng để quản lí kinh doanh của công ti nhưng ngày nay nhiều trong những hoạt động này đang bị thay thế bởi các sản phẩm bán sẵn trên thị trường (COTS). Ngày nay hoạt động chính của công nghệ thông tin là cung cấp dịch vụ thay vì tạo ra ứng dụng. Những mô hình mới như Phần mềm như dịch vụ – Software As A Service (SaaS), tính toán mây, khoán ngoài đang chi phối thị trường. Trong quá khứ, công ti thường mua phần mềm nào đó như hệ điều hành và người CNTT tạo ra ứng dụng để chạy nó và điều đó tất cả đều là tự phát triển trong nhà với việc tích hợp hệ thống thiểu số. Ngày nay, tất cả đều về mua phần mềm bán sẵn COTS, chuyên biệt hoá nó, tích hợp nó, và cung cấp nó như dịch vụ cho người dùng với rất ít tự phát triển trong nhà và phần lớn phần mềm bảo trì đều được khoán ngoài ra nước ngoài để hạ thấp chi phí vận hành.

Ngày nay môi trường CNTT phức tạp hơn bởi vì công ti đang làm việc với các phần mềm được phát triển ở đâu đó (COTS, khoán ngoài). Tất cả những điều này đã làm thay đổi điều người CNTT trung bình phải làm. Sẽ có ít phát triển hơn, ít lập trình nhưng nhiều kiến trúc, thiết kế và tích hợp bây giờ. Người CNTT phải hiểu doanh nghiệp cần gì và vai trò của họ tương tác với các chức năng khác của doanh nghiệp là gì. Họ sẽ quản lí một tập các dịch vụ và đảm bảo rằng những dịch vụ này cung cấp giá trị cho doanh nghiệp. Sẽ có nhiều việc rà soát lại toàn bộ bộ phận CNTT để thay thế những người phát triển vì vai trò của họ không còn được cần tới nữa và thay thế họ bằng những người mới làm việc như người quản lí dịch vụ CNTT. Một số công ti không thể làm việc rà soát bộ đầy đủ có thể phân bổ toàn thể chức năng CNTT cho các hãng CNTT chuyên môn hoá (tính toán mây – phần mềm như dịch vụ) hay khoán ngoài ứng dụng cho các công ti nước ngoài để giải quyết toàn thể ứng dụng thông tin.

Với những người làm việc trong khu vực công nghệ thông tin, bạn sẽ cần đánh giá lại kĩ năng của mình và đóng góp của bạn cho doanh nghiệp. Bạn có thể nói được rõ ràng cách bạn cung cấp giá trị cho doanh nghiệp như làm ra tiền hay tiết kiệm tiềm cho công ti của bạn không? Bạn có liên tục đổi mới hay tăng hiệu quả cho công ti không? Hay bạn thiên về chấp nhận mọi thứ như chúng vậy và chờ đợi điều tồi tệ nhất tới? Làm sao bạn biết rằng bạn là người tốt nhất và bạn làm gì và không chỉ đơn thuần là công nhân trung bình? Cái gì có trong danh sách các việc hoàn thành gần đây của bạn? Bạn có được trao tách nhiệm tăng lên hay nhận được đào tạo thêm không? Bạn có được thừa nhận là chuyên gia trong lĩnh vực của mình không?

An ninh nghề nghiệp đúng tới khi bạn có thể bị bỏ đi khỏi vị trí hiện thời của mình, đặt vào trong môi trường mới và vẫn có khả năng thành công. Và cách duy nhất để làm cho điều đó xảy ra là hiểu cái gì sẽ là quan trọng cho công ti và học những điều mới để khớp với nhu cầu đó. Nói cách khác, bạn phải có một tập các kĩ năng, có khả năng được tham gia vào những hoạt động quan trọng, và phát triển cơ sở mạnh về tri thức kĩ thuật. Bạn phải thường xuyên kiểm điểm lại xu hướng kĩ thuật, xu hướng thị trường và điều đang xảy ra trong công nghiệp. Nếu bạn nghĩ điều sẽ là kĩ năng mới mà bạn cần có, cần có hành động học về chúng, đi đào tạo thêm, đọc nhiều sách kĩ thuật, đọc mọi thông tin bạn có thể tìm thấy trên internet. Bạn phải làm điều này với mọi việc bạn có. Ngay cả bạn bắt đầu như một nhân viên mới, bạn phải tìm kiếm thách thức hay dự án mới nơi bạn có thể cải tiến tập kĩ năng của mình và làm quen với các chuyên gia khác bên ngoài công ti của bạn. Nếu bạn là người có nhiều năm kinh nghiệm, phải cẩn thận rằng tập kĩ năng của bạn đừng trở thành quá chuyên môn, chỉ hữu dụng ở công ti hiện thời của bạn nhưng có thể không được cần tới trong thị trường. Lần nữa, bạn phải tìm các dự án mới dùng công nghệ mới để cải tiến kĩ năng chuyển giao được của bạn và bắt kịp với xu hướng hiện hành.

Bạn không phải rà soát lại toàn bộ nghề nghiệp của mình, nhưng giống như chơi cờ, nếu bạn có thể nghĩ vài nước trước thì bạn sẽ ít có khả năng bị thải loại và nhiều khả năng tiếp tục thành công. Xin nhớ rằng trong thời bất định này, chỉ tri thức và kĩ năng mới có thể giúp bạn cải tiến nghề nghiệp của mình thành công.

English version

Career in uncertain time

With the global financial crisis in the U.S and Europe, many graduated students will find it more difficult to get jobs that they wanted. But for those who already had jobs and now working, they need to understand that current economy moves in certain way with many ups and downs, differently from previous cycle and nobody can predict what will happen next. If you don’t start to take a more mindful approach to your career, you may be eliminated next.

The fastest change today is in the information technology industry where things are changing every year. With the expansion of information technologies in every business, IT people will play a much bigger role in the companies that they work for. To advance in their careers, IT people must assess how these changes impact their jobs and take actions to improve chance of remaining employed. If they don’t, they could be soon out of work. Traditionally, most IT departments provide support to the business by develop applications to manage company’s business but today many of these activities are being replaced by Commercial off the shelves (COTS) products. Today the major activity of information technology is on providing services rather than creating applications. New models such as Software As A Service (SaaS), Cloud computing, Outsourcing are dominating the market. In the past, it used to be that company bought some softwares such as operating systems and IT people create applications to run on it and it was all in-house development with some minor systems integration. Today, it is all about purchasing COTS, customizing it, integrating it, and provide it as services to users with very little in-house development and most maintenance software are outsourced oversea to lower the operating costs.

Today the IT environment is more complex because company is working with softwares that are developed somewhere (COTS, Outsourcing). All these things have changed what the average IT person has to do. There will be less development, programming but more architect, design and integration now. IT people must understand what the business needs are and where their roles interacts with another functions of the business. They will be managing a set of services to the users and ensure that these services provide value to the business. There will be more overhauls of the IT department to replace some developers as their roles are no longer needed and replacing them with new people working as IT service managers. Some companies that can not make a complete overhaul may assign the entire IT functions to specialize IT firms (Cloud computing – Software as a services) or outsource applications to foreign companies to handle the whole information applications.

For those who work in the information technology area, you will need to assess your skills and your contributions to the business. Can you clearly articulate how you provide value to the business such as making more money or saving money for your companies? Do you continually innovate or increase efficiency for the company? Or are you prone to accept things as they were and waiting for worst thing to come? How do you know that you are the best at what you do and not just merely an average workers? What’s on your list of recent accomplishments? Have you been given increasing responsibility or receive extra training? Are you recognized as an expert in your field?

True career security comes when you can be taken away from your current position, place in a new environment and still be able to succeed. And the only way to make that happen is to understand what will be important to the companies and learn new things to fit that needs. In other words, you must possess a set of skills, be able to get involved in important activities, and develop a strong base of technical knowledge. You must constantly review technology trends, market trends and what are happening in the industry. If you think what would be the new skill that you need to have, take action to learn about them, take additional training, read more technical books, read all information that you can find in the internet. You must do this for every job you have. Even if you’re starting out as newly employees, you must seek out new challenge or projects where you can improve your skill set and get to know other experts outside of your company. If you are people with years of experience, be careful that your skill set have not become too specialized, useful only at your current company but may not be needed in the market. Again, you must find new projects that use new technology to improve your transferable skills and keep up with current trends.

You don’t have to overhaul your entire career, but just like in playing chess, if you can think a few moves ahead then you will be less likely to get eliminated and more likely to continue be successful. Please remember that in this uncertain time, only knowledge and skills can help you to improve your career successfully.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Làm việc hay không làm việc

Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Tính toán mây

Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”
4

Lập mục đích

Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?
5

Tri thức và kỹ năng

Tuần trước, tôi đã thảo luận với sinh viên về kĩ năng mà công nghiệp phần mềm cần. Khi tôi bảo họ rằng có nhiều việc làm cho xây dựng ứng dụng di động và làm việc với các ứng dụng bán sẵn trên thị trường Commercial Off The Shelf (COTS) như SAP và PeopleSoft, một sinh viên lập tức lên tiếng lo ngại rằng những điều đó không được dạy trong trường.

An ninh công nghệ thông tin

Theo báo cáo an ninh mới nhất của Viện Kĩ nghệ phần mềm Carnegie Mellon, năm ngoái đã có hơn mười nghìn trường hợp tấn công máy tính, xâm nhập, và cấy mã độc từ “những người không biết” trên khắp thế giới.

Robot trong thế kỉ 21

Nếu trước đây ai đó bảo bạn rằng trong mười năm nữa kể từ giờ, bạn sẽ có nhiều robot làm việc cho bạn, từ lau chùi nhà cửa tới nấu bữa tối cho bạn, bạn nghĩ sao? Bạn có tin vào điều đó hay nghĩ rằng đó chỉ là tưởng tượng?

Công nhân phần mềm nước ngoài ở Mỹ

Bởi vì thiếu hụt kĩ năng mấu chốt, chính phủ Mĩ ban hành chương trình visa di trú đặc biệt có tên là H1B và L-1 để cho phép công nhân nước ngoài có kĩ năng vào và làm việc ở Mĩ.

Cuộc sống và hạnh phúc

Khi ngày tốt nghiệp tới gần, tôi có một thảo luận thú vị về nghề nghiệp trong lớp phần mềm. Một sinh viên nói: “Tôi muốn có việc làm được trả lương cao vậy thì tôi sẽ hạnh phúc.”

Sự kiện thú vị về công nghệ phần mềm

Điều thú vị nhất về công nghiệp phần mềm là nhiều công ti hàng đầu đã do các sinh viên đại học sáng lập ra.

Ngôn ngữ lập trình

Một sinh viên hỏi tôi: “Ngày nay có bao nhiêu ngôn ngữ lập trình? Ngôn ngữ nào là tốt nhất? Liệu có thể dùng một ngôn ngữ máy tính cho mọi ứng dụng không? Tôi cần biết ngôn ngữ nào?”

Công nghiệp phần mềm ở Trung Quốc 2010

Tuần trước, tôi đã dạy kĩ nghệ phần mềm ở Trung Quốc. Sau đây là tóm tắt điều tôi đã quan sát năm nay.

Lời khuyên cho năm mới 2

Khi các bạn tiến bộ trong nghề nghiệp chuyên môn, bạn cần nghĩ về đại học và các giáo sư của mình.

Nghề nghiệp và việc làm

Blog GS John VU - GS John Vu - 23/06/2026 12:00
"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."

Điều doanh nghiệp cần biết về GPT - “bộ não” phía sau chatbot AI

Kỹ năng - Vân Anh - 23/06/2026 11:00
GPT, viết tắt của Generative Pre-trained Transformer, là một lớp mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh có khả năng tạo ra văn bản, tóm tắt tài liệu, viết email, trả lời câu hỏi, hỗ trợ lập trình hoặc phân tích dữ liệu theo yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên. Nói đơn giản, GPT giống như “bộ não ngôn ngữ” đứng sau nhiều chatbot AI nổi tiếng hiện nay, bao gồm Chat GPT.

Không phải nghèo hay xấu xí: 3 kiểu đàn ông này mới là “án tử xã hội”

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 23/06/2026 10:00
Đàn ông có những vấn đề này không chỉ là lỗi hành vi, mà phản ánh sự rối loạn ở tầng nhận thức, khả năng tự kiểm soát và phán đoán cốt lõi.

Việt Nam có một nhà văn sở hữu tác phẩm được dịch ra ít nhất 3 thứ tiếng, là tài liệu nghiên cứu, giảng dạy tại Havard, Stanford, Oxford

Phong cách sống - Nhật Linh - 23/06/2026 09:00
Không chỉ là cây bút lớn của văn học Việt Nam hiện đại, nhà văn này còn là tác giả sở hữu tác phẩm có sức sống vượt ra khỏi biên giới quốc gia.

 'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối 

Từ sách - Phim - TĐ - 23/06/2026 08:00
Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.

Tính toán mây

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/06/2026 12:00
Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”

Thất nghiệp đừng vội hoảng: 5 kỹ năng "hái ra tiền" tự học miễn phí giúp bạn lật ngược thế cờ

Kỹ năng - Kiều Dương - 22/06/2026 11:00
Thay vì lo âu khi CV gửi đi chưa có phản hồi, hãy tận dụng khoảng thời gian này để trang bị 5 kỹ năng hữu ích hoàn toàn miễn phí trên mạng.

Tỷ phú Elon Musk và 5 lời khuyên: Chỉ cần làm được 1 điều, cơ hội thành công sẽ tăng vọt

Suy ngẫm - Phương Anh - 22/06/2026 10:00
Vị tỷ phú này cho rằng, để đạt được thành công, mỗi người cần phải mạnh mẽ và nỗ lực thực hiện những điều sau.

Câu chuyện đằng sau tấm ảnh sét đánh đỉnh Landmark 81 thu hút "bão like"

Phong cách sống - Vũ Thanh Bình - 22/06/2026 09:00
Sau 7 năm theo dõi hiện tượng giông sét, tác giả bức ảnh đã ghi lại được khoảnh khắc sét đánh trúng đỉnh tòa nhà Landmark 81 trong cơn mưa lớn tại TPHCM.

Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm

Từ sách - Phim - TĐ - 22/06/2026 08:00
 Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.

Công nghiệp công nghệ thông tin ở Nga

Blog GS John VU - GS John Vu - 21/06/2026 12:00
Khi lần đầu tiên tôi tới thăm Nga năm 1996 để tiến hành nghiên cứu về xu hướng phần mềm, tôi đã bị ấn tượng về lực lượng lao động kĩ năng cao quãng vài nghìn người phát triển phần mềm, nhiều người có bằng tiến sĩ và thạc sĩ với đào tạo chuyên sâu về toán học và vật lí.

Vì sao quẹt thẻ ngân hàng thanh toán đúng chỗ nhưng bạn không được hoàn tiền như quảng cáo?

Kỹ năng - Thu Thủy - 21/06/2026 11:00
Bạn nghĩ mình đã quẹt thẻ tại đúng nhà hàng, đúng chương trình ưu đãi nhưng vẫn không nhận được hoàn tiền như kỳ vọng. Trong khi đó, người khác chi tiêu tương tự lại được hưởng đầy đủ. Sự khác biệt nằm một mã 4 chữ số ít ai để ý.

Sau 30 tuổi, bạn biết mình có thể làm khác đi, nhưng chưa dám

Suy ngẫm - Hà Nguyên - 21/06/2026 10:00
Không phải không muốn cố gắng, mà là không biết cố vào lúc nào.

Từng bị smartphone "khai tử", Gen Z bất ngờ hồi sinh dòng máy ảnh 20 năm tuổi

Phong cách sống - Minh Ngọc - 21/06/2026 09:00
Bị smartphone 'khai tử' suốt hơn 10 năm, máy ảnh compact bất ngờ hồi sinh: Gen Z đang săn lùng thứ công nghệ lỗi thời này vì điều gì?

Cô đơn ở đỉnh cao

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 21/06/2026 08:00
Có một câu hỏi mà nhiều lãnh đạo tự hỏi mình sau một cuộc họp dài, khi căn phòng đã vắng hết người: tại sao mình lại cô đơn đến vậy?
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS