Sài Gòn một thuở - Dân Ông Tạ đó! 3: Nhớ sao thuở còn 'nhà quê'

Thảo Thảo29/03/2024 09:00
Sài Gòn một thuở - Dân Ông Tạ đó! 3: Nhớ sao thuở còn 'nhà quê'

Khi nhớ về một xứ sở thân yêu, ta nhớ gì nhiều nhất? Đâu phải chỉ là những địa danh nổi tiếng, bề thế mà người ta hay check-in! Ta nhớ nhiều những thứ nhỏ nhắn, “quê mùa” hơn, như thúng xôi vỉa hè, hay một xe phở đêm khuya, thơm lừng…

Viết về xứ Ông Tạ, Sài Gòn - nơi dân di cư Bắc 54 tới lập xóm làng, sống giữa miền Nam và tạo nên nhiều nét văn hoá đặc biệt - có nhà báo Cù Mai Công, đã ra mắt đến tập thứ 3 của bộ Sài Gòn một thuở - “Dân Ông Tạ đó!”.

Nếu tập 1 tập trung vào những câu chuyện lịch sử và địa lý, tập 2 tập trung vào Tết ở Ông Tạ và những thị dân tiếng tăm (văn nghệ sĩ, lính tráng, doanh nhân…) thì tập 3 này lại là về những điều… bình thường, nhỏ bé hơn, đôi khi còn không tên.

Đó là về mâm cơm gia đình, những món ăn Ông Tạ, những ông lão, bà lão buôn thúng bán bưng, là giọng nói Ông Tạ, là mái trường trên đất sình lầy xưa. Mà hoá ra, chính những thứ bình thường, quê mùa đó lại dễ “đánh gục” cảm xúc nhất, dễ khiến người đọc vấn vương, lưu luyến nhất...

Miếng ăn và con người cần lao xưa

Cù Mai Công đưa bạn đọc vào thế giới của bao la những gánh xôi, xe phở, quán bún chả, bánh cuốn, quán canh bún, quán bánh cuốn nóng, rồi xe cháo huyết, mâm quả cưới, kẹo lạc... Biết bao miếng ăn đạm bạc thuở nào, giờ được miêu tả lại, làm sắc màu, mùi vị, hương thơm vương đầy những trang sách.

Chẳng hạn, mâm cơm Ông Tạ hay có rau muống, vì sao? Vì xứ đó có cánh đồng An Lạc bao la, trồng được nhiều rau muống, làm nên những bữa cơm của con người thuở di cư nghèo khó. Đọc vừa thấy thương, vừa thấy buồn.

Suốt những miêu tả ẩm thực trong sách, Cù Mai Công như một nhà phê bình ẩm thực tuy không chuyên nhưng hết mực kỹ tính. Ví dụ, thế nào là xôi Nam Thái, xôi Ông Tạ? Hãy nghe tác giả nhắc: “Hạt xôi dẻo nhưng không nhão; hạt đậu xanh, đậu phộng mềm mà không nát; màu gấc tươi chứ không tái, vị ngọt nhẹ thơm thoảng nước cốt dừa”.

Còn tô phở như thế nào là tuyệt hảo? “Nước dùng thanh, ngọt nhẹ, ít béo; bánh phở mềm mà không nát; tô phở vừa đủ, không tú hụ thịt bánh, màu mỡ... Ăn xong đứng lên, bụng vẫn lưng lửng, miệng vẫn thòm thèm”...

Thế đấy, món Ông Tạ xưa thanh lành, nền nã, không quá ngập ngụa gia vị như quán xá bây giờ. Những món đó lưu giữ có một chút… khó tính lẫn phong lưu của người Hà Nội xưa, yêu cầu cao về chất lượng nguyên liệu lẫn sự vừa vặn, hài hoà của hương vị.

Ẩm thực Ông Tạ cũng nói lên nhiều khía cạnh khác về những người tạo nên chúng. Đó là lớp người lao động di cư, tạo dựng trên vùng đất mới bằng gánh hàng rong, xe đẩy, “rong ruổi khắp hang cùng ngõ hẻm”, “mưa năm dãi dầu bao nhiêu năm tháng”.

Còn rất nhiều những miêu tả, những hồi ức về những nhân vật đời thường khác, ông giáo Dũng, võ sĩ Lý Tiểu Quảng, bà Rật xóm Mắm… Họ chỉ là những người bình thường, nhưng đại diện cho những lớp người khác nhau của thời kỳ đó, hiện lên với những nét phẩm cách tảo tần, chăm chỉ, kiêu mạn…

Nỗi nhớ thuở còn “nhà quê”

Giống với những tập sách trước, Sài Gòn một thuở - “Dân Ông Tạ đó!” tập 3 được viết với chan chứa niềm hoài niệm, những miêu tả ngậm ngùi về những thứ đã xưa, nay tuy chưa mất hẳn, nhưng cũng không còn dễ tìm.

Đọc sách, tôi nghĩ nhiều đến lời của nhà văn Hoài Thanh: “Ở mỗi chúng ta đều có một người nhà quê”. Xã hội luôn ào ào tiến về phía trước, mà muốn tiến lên nhanh thì phải bề thế, phải hoành tráng, phải sản xuất hàng loạt… Nhưng hẳn người Việt ngày nay vẫn nhớ nhiều thứ nhà quê, cần lao, cũ kỹ nhiều biết bao nhiêu.

Như tác giả Cù Mai Công, mỗi khi ăn một hàng bánh cuốn không đúng vị của Sài Gòn hôm nay, vẫn tần ngần nhớ về những hương vị xưa, “nhớ những tấm bánh cuốn mỏng mảnh của lò làm bánh cuốn Thanh Trì”, “nhớ quán bánh cuốn nước mắm cà cuống gần hãng bong bóng Thanh Dung”...

Hoặc như lời kể trong sách, có người Ông Tạ đi nước ngoài nay trở về, vẫn “để mình lang thang qua các khu ngõ ở vùng Ông Tạ thấy gì ăn đó”, cố tìm lại cái chất phở quê lâu ngày thiếu thốn.

Nhà văn Nguyên Ngọc, khi viết về Hội An của ông, cũng từng thiết tha một nỗi nhớ tương tự - nhớ về một ông lão chuyên gánh món “xíu mà” trên phố cổ: “Tôi có một mong ước: Hội An có một bảo tàng văn hóa. Và đến đó, ta có thể chiêm ngưỡng chiếc đòn gánh mòn vẹt của ông già xíu mà của chúng tôi” (trích “Tản mạn Hội An”).

Cái đòn gánh mòn vẹt của một ông già, gánh xôi của bà lão hay cái xe chè nhỏ… - chính những cái quê mùa, cần lao đó - mới thật sự làm nên hồn cốt của một vùng đất, một xứ sở.

Ta tự hỏi, làm sao những thứ rất bình dị, rất Việt Nam ấy được giữ gìn nguyên vẹn qua thời gian, chứ không chỉ hiện ra mơ màng trong những khung trời hoài niệm hôm nay?

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Chữa lành đứa trẻ tổn thương bên trong - Làm sao bạn biết mình đang được chữa lành?

Trong quá trình chữa lành, bạn sẽ trải qua nhiều giai đoạn khác nhau, nhưng một khi bạn cảm thấy bản thân không còn bị kích động về mặt cảm xúc bởi những tình huống cụ thể, đứa trẻ tổn thương của bạn đang được chữa lành.
2

Tử tế đáng giá bao nhiêu - Học cách lắng nghe

Ai cũng có lúc phạm phải sai lầm là thay vì thật sự lắng nghe, thì chỉ ngồi nghe và chờ người khác nói xong để đến lượt mình nói.
3

Bạn đang nghịch gì với đời mình -  Con người đã tồn tại hơn hai triệu năm nhưng chưa từng nguôi đau buồn

Dường như ai trong chúng ta cũng có chút bất mãn với cuộc sống của mình - cái cuộc sống trống rỗng, nhạt nhòa, chán chường, đơn điệu với vài hoạt động lặp đi lặp lại mãi. Rồi ta cho rằng cuộc sống hẳn phải có một ý nghĩa tràn đầy hơn.
4

Thánh kinh marketing - 7 bí mật giúp bạn mua may bán đắt khi thương lượng với khách hàng

“Thánh kinh Marketing” là cuốn sách chứa những kinh nghiệm bán hàng và tiếp thị đắt giá, được viết bởi Yaniv Zaid - người từng gây tiếng vang tại Việt Nam với cuốn “Nghệ thuật bán hàng của người Do Thái”.
5

Tuyển tập những câu chuyện hay nhất của Aesop - Chó, gà trống và cáo

Bài học từ câu chuyện này là sự quan trọng của sự bình tĩnh và sự tỉnh táo khi đối mặt với nguy hiểm.

Chữa lành đứa trẻ tổn thương bên trong - Chữa lành và kể chuyện liên quan như thế nào?

Rất nhiều cá nhân dùng viết lách và kể chuyện để đối mặt với những giai đoạn khó khăn trong cuộc sống.

Đắc nhân tâm - Một giọt mật ngọt hơn thùng nước đắng

Có thể bạn chưa bao giờ bị gọi đến để giải quyết một vụ đình công hay nói chuyện với một hội đồng. Nhưng nếu bạn muốn được giảm tiền thuê nhà thì thái độ tiếp cận thân mật có thể giúp được bạn không?

Tu giữa đời thường - Điều tồi tệ nhất đối với tình trạng căng thẳng kinh niên là gì?

Nhịp sống hiện đại khiến chúng ta không thật sự ở trong chế độ “nghỉ ngơi và tiêu hóa” đủ để có thể trở lại trạng thái cân bằng vốn có. Chính vì vậy chúng ta luôn sống trong trạng thái căng thẳng kinh niên.

‘Từ bỏ’ - Chìa khóa giúp bạn buông đúng lúc, bỏ đúng việc để thành công

Có một niềm tin đã ăn sâu rằng người thắng cuộc không bao giờ bỏ cuộc và người bỏ cuộc sẽ chẳng đi đến đâu. Và chúng ta đang trả giá cho niềm tin đó, khi cân nhắc từ bỏ một công việc tồi tệ hay rời bỏ một mối quan hệ độc hại...

Chữa lành đứa trẻ tổn thương bên trong: Đứa trẻ tổn thương sẽ trở thành người lớn đau khổ

Nếu không được chữa lành, phần tổn thương sẽ luôn chực chờ để bộc lộ ra, thay bạn nắm quyền kiểm soát và liên tục đưa ra những quyết định bốc đồng mà sau này phần người lớn có trách nhiệm phải giải quyết hậu quả.

Đắc nhân tâm - Nghệ thuật biến thù thành bạn

Khi đang trong cơn giận dữ mà ta có thể trút mọi bực tức vào kẻ đã gây ra nó thì chắc chắn chúng ta sẽ hả hê rất nhiều! Nhưng đối phương thì sao? Họ sẽ chẳng thể nào chấp nhận giọng điệu gay gắt và thái độ hằn học của ta.

Cho và nhận - Lên kế hoạch giúp đỡ người khác để đạt được tối ưu hiệu quả cho đi

Thay vì giúp đỡ dàn trải và thiếu sự suy xét, họ bắt đầu cân nhắc cẩn thận hơn và nhờ vậy sự giúp đỡ cũng trở nên hiệu quả hơn

Chữa lành đứa trẻ tổn thương bên trong - 5 dấu hiệu cho thấy bạn đang đi đúng trên hành trình chữa lành

Phải chăng cách chữa trị hiệu quả nhất với những tổn thương tinh thần từ quá khứ là tự làm lành với chính mình? Là làm lành với quá khứ? Những ám ảnh của ngày tháng cũ đâu thể tước đi một tương lai.

Mối quan tâm khác với CMMI

Blog GS John VU - GS John Vu - 16/06/2024 12:00
Một người quản lí dự án viết cho tôi: “Tôi không biết gì về CMMI, tôi lo lắng rằng chúng tôi có thể không đạt tới Mức 3. Xin thầy lời khuyên.”

2 cao thủ gây tiếc nuối trong truyện của Kim Dung: Nếu tham gia Hoa Sơn luận kiếm có thể đã chiến thắng

Thư giãn - Nguyệt Phạm - 16/06/2024 11:00
Kết quả của kỳ Hoa Sơn luận kiếm lần thứ nhất có thể đã khác nếu 2 đại cao thủ này tham gia tỉ thí.

Câu chuyện xúc động về người cha, nghệ sĩ Quốc Tuấn và cậu bé Bôm sau 7 năm

Truyền cảm hứng - Nguyệt - 16/06/2024 10:00
Câu chuyện xúc động về tình phụ tử thiêng liêng giữa diễn viên Quốc Tuấn và Bôm - con trai anh, từng gây bão tại chương trình Điều ước thứ bảy năm 2017, từ đó truyền cảm hứng cho nhiều khán giả.

Bạn đang nghịch gì với đời mình - Hiểu biết chính mình là một tiến trình

Từ sách - Phim - YÊN VŨ - 16/06/2024 09:00
Theo Krishnamurti, hiểu biết chính mình là một tiến trình mà ở đó ta khám phá và nhận biết về bản thân qua hành động, qua các mối tương quan với xã hội và với người khác.

Hạnh phúc đến từ sự biến mất - Được mất chỉ là lẽ thường

Từ sách - Phim - Quìn - 16/06/2024 08:00
Cánh cửa hạnh phúc luôn mở rộng. Chỉ cần chúng ta hướng tâm bình an trên mỗi bước đi, hạnh phúc sẽ hóa nhiệm màu ngay trước mắt.

Cải tiến qui trình với CMMI

Blog GS John VU - GS John Vu - 15/06/2024 12:00
Làm sao để bắt đầu cải tiến qui trình dùng CMMI? Phải mất bao lâu để chuyển lên một mức CMMI? Xin thầy lời khuyên.”

5 điều giúp tôi trị căn bệnh 'thích giày vò chính mình'

Suy ngẫm - Trung Hạ - 15/06/2024 11:00
Quá trình cải thiện chính mình không hề đơn giản, song không vì thế mà bỏ cuộc.

Cái bẫy 'vì hạnh phúc' của những cặp bố mẹ có con khi còn quá trẻ

Phong cách sống - Hải Yến - 15/06/2024 10:00
Yêu nhau, cặp đôi muốn tiến đến giai đoạn khẳng định tình cảm bằng một đứa con chung. Song, tình yêu của vợ chồng trẻ sẽ bị bóp méo thành hình dạng nào dưới những áp lực nuôi con nếu ông bố, bà mẹ chưa hiểu rõ những đòi hỏi của thiên chức này?

Thánh kinh marketing - Chừng nào chưa phải là một thương hiệu, chừng đó bạn còn chật vật kiếm tiền

Từ sách - Phim - YÊN VŨ - 15/06/2024 09:00
Nếu là một người lao động đơn thuần, khách hàng không quan tâm đến người cung cấp dịch vụ mà chỉ chú trọng giá tiền. Nhưng nếu là một chuyên gia, bạn có thể dễ dàng đòi giá cao và giá trị thị trường của bạn cũng sẽ cao.

Hiểu - Osho: Chỉ khi đã giàu có, mới nhận thức được sự nghèo khó bên trong của mình

Từ sách - Phim - Quìn - 15/06/2024 08:00
Tình trạng mất cân bằng nghiêm trọng đã xảy ra. Sự giàu có ở đó, nhưng con người không hề cảm thấy giàu có, phong phú; ngược lại, họ đang cảm thấy rất bần cùng, rất nghèo khổ.

Cuộc hành trình CMMI

Blog GS John VU - GS John Vu - 14/06/2024 12:00
Tôi đã nhận được nhiều email hỏi về việc dùng CMMI cho cải tiến qui trình. Tôi đã viết nhiều bài trên website này, cho nên xin xem lại chúng. Khi mọi người nghĩ về cải tiến qui trình, họ phải cân nhắc ba cấu phần: qui trình, con người và công cụ.

Cao thủ kỳ lạ trong truyện của Kim Dung: Ra đòn mắt thường không thể thấy, chết vì lý do lãng xẹt

Thư giãn - Nguyệt Phạm - 14/06/2024 11:00
Một mình nhân vật này có thể đánh bại 5 đại cao thủ.

Nghệ sĩ Quốc Tuấn xúc động khi bé Bôm tốt nghiệp hệ trung cấp tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam

Truyền cảm hứng - Nam An - CFB - 14/06/2024 10:00
Sau hơn 20 năm cùng con chiến đấu để chữa căn bệnh hiếm gặp, giờ đây nhìn Bôm trưởng thành, tự lập và được sống hết mình với đam mê âm nhạc, anh Tuấn cười mãn nguyện và hạnh phúc.

Bạn đang nghịch gì với đời mình - Chỉ những ai chưa biết đến tình yêu thương mới đặt ra câu hỏi về mục đích cuộc sống

Từ sách - Phim - Quang Thanh - 14/06/2024 09:00
Nếu quan sát bản thân một cách kỹ càng, bạn sẽ thấy rằng thực ra chúng ta chẳng làm gì ngoài việc theo sau người khác; và cái quá trình theo gót này được ta gọi là “sống”; sau tất cả, vào thời điểm sự sống kết thúc bạn sẽ tự hỏi: “Ý nghĩa của cuộc sống là gì?”.

Sức mạnh của sự trầm lắng - 5 bí quyết tránh xao lãng khi đang lắng nghe

Từ sách - Phim - Quìn - 14/06/2024 08:00
Mặc dù người hướng nội có khuynh hướng lắng nghe thấu đáo hơn người hướng ngoại, nhưng đôi lúc bạn vẫn dễ dàng mất tập trung khi phải lắng nghe trong một khoảng thời gian dài.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
  • Địa chỉ: 11H Nguyễn Thị Minh Khai - P. Bến Nghé - Quận 1 - TP. Hồ Chí Minh
  • Điện thoại: (+8428) 38233860 - Email: triviet@firstnews.com.vn
  • Giấy phép số 496/GP-BTTTT Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 17/10/2022
  • Chịu trách nhiệm chính: Nguyễn Văn Phước
  • Công ty TNHH văn hóa sáng tạo Trí Việt
  • Fax: (+8428) 38224560
  • Thỏa thuận cung cấp dịch vụ mạng xã hội Hạt giống tâm hồn
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 2, 17/06/2024