Quan ngại công nghệ

GS John Vu07/02/2025 13:00
Quan ngại công nghệ

Tôi tham dự một hội nghị công nghệ ở Anh nơi nhiều công ti đề nghị các kế hoạch dùng công nghệ làm cho trái đất thành chỗ tốt hơn. Đây là “ý tưởng cao quí” nhưng điều tôi bận tâm chính là chi tiết, cho nên tôi muốn chia sẻ mối quan ngại với các bạn.

Kế hoạch có tên “hành tinh thông minh” được xây dựng quanh một số “thành phố thông minh” nơi công nghệ sẽ được sử dụng để làm cho cuộc sống mọi người tốt hơn. Các thành phố này sẽ có nhiều internet hơn, nhiều máy tính hơn, nhiều truy nhập vào công nghệ cao và tất cả những ích lợi mà công nghệ có thể đem lại.

Theo dữ liệu của IBM, năm 2007 nửa dân số thế giới sống ở thành phố – lần đầu tiên nhiều người đã sống ở thành phố hơn trước đây và đến trước năm 2020, quãng 70 phần trăm dân số thế giới sẽ sống trong các thành phố này, cho nên công nghệ phải được dùng để nâng cao cuộc sống trong thành phố nhiều nhất có thể được khi chúng ta tiến tới “Xã hội tri thức” nơi công nghệ sẽ giải quyết nhiều điều cho con người.

Tôi biết rằng trong hầu hết mọi nước, có phong trào mọi người từ vùng nông thôn ra thành phố tìm việc nhưng chúng ta cần xem xét lại kế hoạch được đề nghị này một cách chặt chẽ hơn: Năm 2007, một nửa dân số thế giới sống ở vùng nông thôn làm công việc nông nghiệp để nuôi sống tất cả mọi người trên thế giới (xấp xỉ 7 tỉ người).

Nếu IBM đúng thì đến 2020, sẽ có quãng 2 tỉ người làm việc trong khu vực nông nghiệp để nuôi phần còn lại của thế giới mà cuối cùng sẽ tăng lên hơn 7 tỉ người vào lúc đó. Câu hỏi của tôi là bao nhiêu trong số 2 tỉ người này sẽ muốn làm việc trong nông nghiệp? Cái gì giữ họ trong khu vực nông nghiệp và không ra thành phố kiếm cuộc sống tốt hơn, lương tốt hơn, và cơ hội tốt hơn?

Khi tôi du hành qua nhiều nước, đặc biệt các nước đang phát triển tôi có thể thấy việc tăng dân số khổng lồ trong mọi thành phố lớn nhưng không tương xứng với tăng trưởng kết cầu nền như nhà cửa, giao thông, đường sá, cầu cống, nước, điện v.v. Đó là lí do tại sao “tắc nghẽn giao thông”, “thành phố nhà lều” và “khu nhà ổ chuột” liên tục bành trướng và tác động lên kết cấu nền đã lạc hậu của những thành phố này.

Việc tạo ra “thành phố thông minh” với nhiều công nghệ được hỗ trợ sẽ dẫn tới việc tăng tốc của nhiều vấn đề cho các thành phố. Nó cho ý tưởng rằng thành phố là nơi để sống, nhiều việc hơn, nhiều cơ hội hơn, và thế rồi nhiều người hơn sẽ tới, và kết cấu nền KHÔNG thể hỗ trợ được điều đó. Khu vực nông thôn cuối cùng sẽ bị bỏ trống, ít có lương thực sẵn có vì phần lớn lương thực sẽ được chở tới thành phố để nuôi người ở đó, nước sạch ít sẵn có ở nông thôn vì mọi nỗ lực sẽ được dùng để hỗ trợ cho thành phố, và rồi cuối cùng nhiều người sẽ bỏ nông thôn và chỉ ít người còn lại những người không thể bỏ đất đai. Nghèo nàn có thể dễ dàng được tiếp nối bởi bệnh tật – Nếu bạn đi ở châu Phi, bạn có lẽ sẽ hiểu điều này.

Công nghệ, thay vì giải quyết vấn đề sẽ trở thành vấn đề bởi việc làm thành phố hấp dẫn nhiều người, không cải tiến khu vực nông thôn. Với nhiều công nghệ hơn, tốc độ bành trướng của thành phố lớn sẽ giảm đất đai nông nghiệp sẵn có và cuối cùng lương thực sẽ trở thành vấn đề chính. Thay vì trồng lương thực cho mình, một số nước sẽ phải phụ thuộc vào nước khác để bán lương thực cho họ và mất khả năng tự cung tự cấp của họ. Đây là vấn đề mà những người làm việc trong công nghệ không biết hay không nghĩ một cách nghiêm túc.

Ngày nay nhiều đại học chỉ hội tụ vào dạy công nghệ nhưng không biết tới các nhân tố khác như tác động của công nghệ lên xã hội, các vấn đề toàn cầu, và đạo đức của nhà chuyên môn công nghệ. Theo ý kiến của tôi, đây là vấn đề trong hệ thống giáo dục hiện thời vì sinh viên KHÔNG được giáo dục là “người đạo đức và luân lí.” Tất nhiên, đây KHÔNG phải là vấn đề với các công ti công nghệ khi họ thúc đẩy công nghệ như việc kinh doanh vì lợi ích riêng của họ.

Càng nhiều người mua sản phẩm của họ, họ càng làm tiền tốt hơn nhưng hậu quả của của điều đã xảy ra KHÔNG phải là mối quan tâm của họ. Như chúng ta đã kinh nghiệm điều xảy ra cho nền kinh tế toàn cầu với cuộc khủng hoảng tài chính bởi vài người lãnh đạo doanh nghiệp vô đạo đức đã gây nhiều thiệt hại, tôi tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu người lãnh đạo công nghệ nào đó là cùng điều như vậy?

Tôi đã ở trong các thành phố nơi tốc độ tăng trưởng là quãng 20 phần trăm mỗi năm về dân số và tôi đã thấy nhiều điều xấu. Mumbai ở Ấn Độ là một ví dụ, thành phố 12 triệu người này theo dữ liệu chính thức nhưng thực tế gần tới 18 triệu người thực tại. Hình dung thành phố này phát triển 20 phần trăm một năm – tăng hơn ba triệu người mỗi năm. Cho dù những người này chỉ cần ba mét vuông để sống, có nhu cầu chín triệu mét vuông thêm về không gian sống – không gian đó không thể nào được trồng trọt hay sử dụng cho bất kì kết quả có năng suất nào. Từng người cũng sẽ yêu cầu tối thiểu năm lít nước uống sạch hàng ngày. Nếu những người này muốn dùng điện để thắp sáng và nấu nướng thì cho dù nhu cầu cho mỗi người trung bình là 2 kilowatt một ngày, sẽ cần cung cấp 7 Gigawatt năng lượng thêm.

Điều này có dẫn tới “thành phố thông minh” không? Điều này có dẫn tới cuộc sống tốt hơn cho mọi người của nó không? Hay điều này thực sự làm cho vấn đề tồi tệ hơn? Tôi tin rằng công nghệ nên phục vụ cho khu vực nông thôn bằng việc làm cho cuộc sống ở các khu vực này tốt hơn để giữ mọi người tránh xa thành phố. Khu vực nông thôn hỗ trợ cho thành phố và thôn quê, hư hỏng ở khu vực nông thôn sẽ tạo ra hư hỏng cho cả nước, thay vì làm “thành phố thông minh” chúng ta nên làm “khu vực nông thôn thông minh.”

Chẳng hạn, chúng ta cần làm cuộc sống tốt hơn cho nông dân bằng việc đem công nghệ tới nông trại với nhiều internets, nhiều tin thời tiết, nhiều thông tin về thị trường nông nghiệp để cho họ có thể lập kế hoạch mọi thứ tốt hơn. Nếu họ cần giúp đỡ bán sản phẩm cho các thành phố khác hay xuất khẩu thì chúng ta phải dùng công nghệ để hỗ trợ cho họ. Bước đầu tiên làm điều này là có hệ thống giáo dục tốt trải rộng cả nước bao gồm mọi khu vực nông thôn nơi có nhiều sinh viên hăm hở, chờ đợi cơ hội để làm cho cuộc sống của họ tốt hơn. Thay vì để họ bỏ nhà đi học ở thành phố, trường học nên đi về khu vực nông thôn để phục vụ họ bởi vì giáo dục nên phục vụ nhu cầu của nhiều người, không phải số ít người.

Ngày nay, phong trào người từ khu vực nông thôn ra thành phố vẫn tiếp tục chừng nào chưa có cơ hội tốt hơn ở khu vực nông thôn. Tăng trưởng dân số là ngoài tầm kiểm soát chừng nào chúng ta còn chưa làm cái gì đó để giữ cho cộng đồng nông nghiệp này ở lại bằng việc chuyển nhiều người theo hướng tự cung tự cấp, cung cấp kết cấu nền và công nghệ hỗ trợ cho mọi người ở nơi họ sống. Hơn bao giờ hết, chúng ta phải chú ý tới tương lai của đất nước mình bằng việc đầu tư vào giáo dục ở khu vực nông thôn.

English version

Blog160-A concern with technology

Last week I attended a technology conference in England where several companies proposed plans to use technology to make the earth a better place. This was a “noble idea” but as I looked more into the details, it bothered me a lot so I would like to share my concerns with you.

The plan called “smart planet” built around a number of “smart cities” where technology will be utilized to make people’s life better. The cities will have more internets, more computers, more accesses to high technology and all benefits that technology can bring. According to IBM data, in 2007 half the world’s population lived in cities – the first time more people had lived in cities than before and by 2020, about 70 per cent of the world’s population will live in these cities so technology should be used to improve life in cities as much as possible as we are approaching the “Knowledge Society” where technology will handle many things for human being.

I know that in almost every country, there are movements of people from the rural areas to cities to find works but we need to examine the proposed plan more closely: In 2007, half of the world’s population living in rural areas doing agriculture works to feed all people in the world (Approximately 7 billion people). If IBM is correct than by 2020, there will be about 2 billion people work in agriculture area to feed the rest of the world which eventually will grow more than 7 billion people by that time. My question is how many of these 2 billion people will want to work in agriculture? What keep them in the rural areas and not go to the cities for better life, better pays, and better opportunities?

As I travelled in many countries, especially developing countries I can see huge population growth in every big cities but it is not being matched by infrastructure growth such as housing, transportation, road, bridges, sewers, water, electricity  etc. That is why “Traffic jams”, “shanty towns” and “rat infected ghettos” continue to expand and impact the already obsolete infrastructures of these cities. Creating “smart cities” with more supported technologies will lead to the acceleration of more issues for cities. It gives the idea that city is the place to live, more jobs, more opportunities, and then more people will come, and the infrastructure can NOT cope with it. The rural area will eventually be abandoned, there is less food available from the rural area since most foods will be shipped to cities to feed people there, less available clean water in rural because all efforts will be used to support cities, and then eventually many people will leave the rural and only few who could not leave stay with the lands. Poverty can easily followed by disease – If you travel in Africa, you will probably understand this.

Technology, rather than solving problem will become a problem by making city an attraction to many people, without improving in the rural areas. With more technology, the speed of expansion of big cities will reduce available agricultural land and eventually foods will become a major issue. Instead of growing their own foods, some countries will have to depend on others to sell foods to them and lose their self-sufficiency. This is a problem that people who work in technology do not know or do not think seriously. Today many universities are only focusing on teaching technology but ignore other factors such as the impact of technology on society, the global issues, and the ethics of a technology professional. In my opinion, this is an issue in current education systems as students are NOT educated to be “moral and ethical persons”. Of course, this is NOT an issue with technology companies as they are promoting technology as a business for their own benefits. The more people buy their products, the better they make money but the consequences of what happened are NOT their concerns. As we already experienced what happened to the global economy with the financial crisis where few unethical business leaders did a lot of damages, I wonders what will happen if some technology leaders are doing the same?

I have been in cities where growth rate is about 20 per cent per year in populations and I have seen many bad things. Mumbai in India is an example, a city of 12 million according to official data but actually closer to 18 million in reality. Imagine this city growing by 20 per cent per year – an increase of more than three million people each year. Even if these people only need three square meters each to live in, there is a need for an extra nine million square meters of living space – that cannot be farmed or used for any useful productive output. Each person will also require a minimum of five liters of drinking water per day, so there is a need for 15 million extra liters of clean water. If these people want to use electricity for lighting and cooking then even if the need for each person averaging out at 2 kilowatt per day, there is a need for 7 Gigawatt extra power provision.

Is this leading to a “smart city”? Is this leading to better life for its people? Or is this really makes the problem worse? I believe that technology should serve the rural areas by making life in these areas better to keep people away from the cities. The rural areas support the cities and the country, damage in rural areas will create damage to the entire country, instead of making “Smart cities” we should make “Smart rural areas”. For example, we need to make better life for farmers by bringing technology to the farms with more internets, more weather news, and more information on agriculture markets so they can plan things better. If they need help to sell products to other cities or to export then we must use technology to support them. The first step of doing this is having good education systems that span across the country including all rural areas where there are so many eager students, waiting for the opportunities to make their life better. Instead of them leave home to go to school in the cities, schools should go to the rural areas to serve them because education should serve the needs of many, not a few.

Today, the movement of people from rural areas to cities continues unless there are better opportunities in the rural areas. Population growth in cities is out of control unless we are doing something to keep these agricultural communities to stay together by moving more people towards self-sufficiency, providing infrastructure and technology that supports people where they live. More than ever, we must pay attention to the future of our country by investing in education in the rural areas.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Công nghệ cao

Trong bài diễn văn hàng năm với quốc hội Mĩ để báo cáo về hoàn cảnh quốc qua và nêu đại cương kế hoạch mà chính phủ Mĩ muốn theo đuổi trong tương lai, tổng thống Barack Obama đã làm nổi bật tiềm năng cho tạo việc làm trong các lĩnh vực công nghệ sinh học và công nghệ thông tin.
2

Thiếu hụt kỹ năng công nghệ thông tin

Trong vài năm qua, vấn đề thiếu hụt kĩ năng CNTT thường được nhắc tới ở Mĩ và nó làm khuấy động nhiều cuộc tranh cãi.
3

Đối thoại với sinh viên ở Nam Kinh, Trung Quốc

Tháng trước khi tôi đọc bài giảng ở Nam Kinh, Trung Quốc, tôi có cơ hội nói chuyện với sinh viên đại học và họ hỏi tôi nhiều câu hỏi. Một sinh viên ghi lại nó và công bố nó trong báo trường như sau:
4

Lập kế hoạch dự án phần mềm

Một người phát triển phần mềm tới gặp tôi: “Tôi được đề bạt làm quản lí một dự án nhỏ. Ông chủ của tôi bảo tôi hội tụ vào viết mã chứ KHÔNG lập kế hoạch bởi vì lập kế hoạch là phí thời gian. Viết mã sẽ cho tổ nhiều thời gian hơn để hoàn thành dự án. Câu hỏi của tôi là làm sao lập kế hoạch cho dự án mà không phí thời gian và vẫn đạt tới thành công?”
5

Tại sao học công nghệ tính toán?

Một người mẹ hỏi tôi: “Tại sao thầy cổ vũ học công nghệ tính toán? Con gái tôi sẽ tốt nghiệp phổ thông năm nay và nó quan tâm tới khu vực công nghệ. Chọn lựa của nó là gì?”

Học kỹ nghệ phần mềm

Có khác biệt giữa kĩ năng máy tính được dạy ở đại học và kĩ năng được công nghiệp phần mềm cần tới.

Bill Gates nói tại Harvard

Bill Gates trở lại Đại học Harvard để nói chuyện cho một lớp sắp tốt nghiệp và nhận bằng danh dự sau khi bỏ học tại trường 33 năm trước đây để thành lập Microsoft Corp.

Vấn đề với dự án phần mềm lớn

Khi nhiều dự án phần mềm đang ngày càng lớn hơn và phức tạp hơn, kĩ năng và kinh nghiệm của người quản lí càng trở nên quan trọng hơn.

Làm thế nào để trở thành người phát triển phần mềm tốt

Tôi nhận được email từ một người bạn hỏi về cách đánh giá người phát triển phần mềm để xác định ai tốt ai xấu.

Bill Gates ở Đại học Thanh Hoa

Trong chuyến thăm lần thứ 10 tới Trung Quốc, chủ tịch Microsoft Corporation Bill Gates đã làm khuấy động ở Bắc Kinh

Việc làm

Tuần trước tôi nhận được email mà người viết nói “Tôi không có bằng cấp về khoa học máy tính hay kĩ nghệ phần mềm. Làm sao tôi có thể học để kiếm việc trong lĩnh vực máy tính?”

Xu hướng thị trường

Khi tôi đi tiến hành nghiên cứu về xu hướng phần mềm toàn cầu, tôi có thể thấy bằng chứng về cuộc khủng hoảng tài chính ở hầu khắc mọi nước với công nhân bị sa thải và các công ti phần mềm hết khả năng kinh doanh.

Lời khuyên cho người quản lí dự án phần mềm

Sau đây là đối thoại giữa người quản lí cấp cao (SM) người đưa ra lời khuyên cho người quản lí dự án phần mềm (PM)

Con đường chuyển hóa - Nói nhiều không bằng nói đúng

Ngày xưa, đức Phật ở trong rừng với các thầy đệ tử. Một hôm, Phật cầm một nắm lá lên và hỏi các thầy: “Nắm lá trong tay tôi nhiều, hay nắm lá trong rừng này nhiều?”. Các vị trả lời: “Nắm lá trong tay của đức Thế Tôn so với nắm lá trong rừng thì chẳng là bao nhiêu hết”.

Apple lưu ý người dùng không nên lạm dụng một nút bấm trên iPhone

Kỹ năng - Huỳnh Duy - 03/08/2026 11:00
Thao tác tưởng chừng vô hại này có thể khiến iPhone đối mặt với nguy cơ hư hỏng.

Bạn có đang mắc phải tình trạng “Rumination” - Càng nghĩ càng mắc kẹt?

Suy ngẫm - TĐ - 03/08/2026 10:00
Có lẽ ai cũng từng trải qua những đêm nằm thao thức vì một cuộc tranh cãi chưa có hồi kết, một quyết định sai lầm trong quá khứ hay nỗi lo về tương lai. Chúng ta tin rằng nếu tiếp tục suy nghĩ thêm một chút nữa, câu trả lời sẽ xuất hiện. Nhưng thực tế, điều xảy ra thường là ngược lại.

Khi "văn hóa đọc" không chỉ dừng lại ở việc “đọc”: Công nghệ đang định nghĩa lại cách con người tiếp nhận tri thức?

Phong cách sống - Minh Ngọc - 03/08/2026 09:00
Không còn chỉ gói gọn trong những trang sách, tri thức ngày nay được tiếp nhận qua video, podcast, AI và nhiều nền tảng số khác, đặt ra câu hỏi liệu công nghệ đang làm phai nhạt văn hóa đọc hay mở ra một "văn hóa tiếp nhận thông tin" mới.

Con đường chuyển hóa - Nói nhiều không bằng nói đúng

Từ sách - Phim - FN - 03/08/2026 08:00
Ngày xưa, đức Phật ở trong rừng với các thầy đệ tử. Một hôm, Phật cầm một nắm lá lên và hỏi các thầy: “Nắm lá trong tay tôi nhiều, hay nắm lá trong rừng này nhiều?”. Các vị trả lời: “Nắm lá trong tay của đức Thế Tôn so với nắm lá trong rừng thì chẳng là bao nhiêu hết”.

Vi công nhân: Xu hướng khoán ngoài toàn cầu mới

Blog GS John VU - GS John Vu - 02/08/2026 11:00
Thiếu hụt kĩ năng CNTT toàn cần đã đạt tới điểm găng vào lúc nền kinh tế toàn cầu đang phục hồi chậm chạp.

Bức ảnh này có bao nhiêu khuôn mặt?

Thư giãn - PV - 02/08/2026 10:00
Bức ảnh này có bốn khuôn mặt, và sau nhiều ngày tìm kiếm, tôi chỉ tìm thấy ba khuôn mặt. Tôi sẽ rất ấn tượng nếu bạn có thể tìm thấy cả bốn khuôn mặt.

TP.HCM, vợ chồng mang "nhà di động" 1,5 tỷ đồng đưa bố mẹ phượt 2.000km

Phong cách sống - Mộc Khải - 02/08/2026 09:00
Mong muốn đưa bố mẹ đi khám phá những vùng đất mới, gia đình chị Đoàn Thanh Giang đã huy động hai chiếc ô tô, trong đó có một "nhà di động", đưa 3 thế hệ rong ruổi hơn 2.000km xuyên miền Bắc.

Tiệm bánh nửa đêm

Tủ sách - FN - 02/08/2026 08:00
Ở Hwawoldang, mỗi món bánh sẽ giúp người đã khuất tìm lại ký ức, nói lời còn dang dở trước khi đi qua thế giới bên kia. Đó là Tiệm bánh nửa đêm.

Đối thoại với sinh viên ở Nam Kinh, Trung Quốc

Blog GS John VU - GS John Vu - 01/08/2026 11:00
Tháng trước khi tôi đọc bài giảng ở Nam Kinh, Trung Quốc, tôi có cơ hội nói chuyện với sinh viên đại học và họ hỏi tôi nhiều câu hỏi. Một sinh viên ghi lại nó và công bố nó trong báo trường như sau:

Sự im lặng là hình thức bác bỏ cao nhất

Suy ngẫm - Tr. Quang - 01/08/2026 10:00
Trong các mối quan hệ giữa người với người, khi đối mặt với mưu mô và những lời vu khống vô căn cứ, phản ứng đầu tiên của hầu hết mọi người là tranh cãi, phản bác và đối đầu trực diện.

Cứ 10 người trẻ Hàn Quốc thì 9 người sợ gặp bạn bè, khi các mối quan hệ thành khoản chi tiêu bị cắt giảm

Phong cách sống - Dun - 01/08/2026 09:00
Khi giá một bữa ăn tăng nhanh hơn thu nhập, thứ bị cắt không phải là món ăn mà là chính cuộc hẹn. Từ Seoul đến New York và Tokyo, "friendflation" đang cho thấy lạm phát không chỉ làm nhẹ giỏ hàng đi chợ mà còn làm nguội đi các mối quan hệ, và với nền kinh tế, đó là cú đòn giáng thẳng vào sức cầu nội địa.

‘Sức mạnh của Đạo’ - Nghệ thuật sống trong dòng chảy của Đạo

Từ sách - Phim - FN - 01/08/2026 08:00
​​​​​​​Trong nhịp sống hiện đại, hội chứng cuồng công việc (workaholism) hay kiệt sức (burnout) đang dần trở thành “căn bệnh thời đại”. Con người bận rộn theo đuổi thành công, không ngừng tối ưu hiệu suất và lấp kín từng khoảng thời gian trong ngày, nhưng lại hiếm khi cảm thấy viên mãn, hạnh phúc trong việc mình làm.

Công nghệ cao

Blog GS John VU - GS John Vu - 31/07/2026 11:00
Trong bài diễn văn hàng năm với quốc hội Mĩ để báo cáo về hoàn cảnh quốc qua và nêu đại cương kế hoạch mà chính phủ Mĩ muốn theo đuổi trong tương lai, tổng thống Barack Obama đã làm nổi bật tiềm năng cho tạo việc làm trong các lĩnh vực công nghệ sinh học và công nghệ thông tin.

Giới khoa học chụp não người đang toan tính trả thù và phát hiện ra thứ đáng sợ hơn cả ma túy

Suy ngẫm - Long Vân - 31/07/2026 10:00
"Quân tử trả thù mười năm chưa muộn", câu nói cửa miệng quen thuộc hóa ra không chỉ đơn thuần là một triết lý sống. Dưới lăng kính của thần kinh học hiện đại, nó là mô tả chính xác về một chu kỳ gây nghiện đáng sợ.

Nhạc sĩ Trần Tiến đi xe ôm lên tận đỉnh núi, ước mơ bỏ hết thế gian

Phong cách sống - Tùng Ninh - 31/07/2026 09:00
"Tôi đi 43 nước, không nước nào thân yêu bằng Việt Nam" – nhạc sĩ Trần Tiến nói.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS