Quan ngại công nghệ

GS John Vu07/02/2025 13:00
Quan ngại công nghệ

Tôi tham dự một hội nghị công nghệ ở Anh nơi nhiều công ti đề nghị các kế hoạch dùng công nghệ làm cho trái đất thành chỗ tốt hơn. Đây là “ý tưởng cao quí” nhưng điều tôi bận tâm chính là chi tiết, cho nên tôi muốn chia sẻ mối quan ngại với các bạn.

Kế hoạch có tên “hành tinh thông minh” được xây dựng quanh một số “thành phố thông minh” nơi công nghệ sẽ được sử dụng để làm cho cuộc sống mọi người tốt hơn. Các thành phố này sẽ có nhiều internet hơn, nhiều máy tính hơn, nhiều truy nhập vào công nghệ cao và tất cả những ích lợi mà công nghệ có thể đem lại.

Theo dữ liệu của IBM, năm 2007 nửa dân số thế giới sống ở thành phố – lần đầu tiên nhiều người đã sống ở thành phố hơn trước đây và đến trước năm 2020, quãng 70 phần trăm dân số thế giới sẽ sống trong các thành phố này, cho nên công nghệ phải được dùng để nâng cao cuộc sống trong thành phố nhiều nhất có thể được khi chúng ta tiến tới “Xã hội tri thức” nơi công nghệ sẽ giải quyết nhiều điều cho con người.

Tôi biết rằng trong hầu hết mọi nước, có phong trào mọi người từ vùng nông thôn ra thành phố tìm việc nhưng chúng ta cần xem xét lại kế hoạch được đề nghị này một cách chặt chẽ hơn: Năm 2007, một nửa dân số thế giới sống ở vùng nông thôn làm công việc nông nghiệp để nuôi sống tất cả mọi người trên thế giới (xấp xỉ 7 tỉ người).

Nếu IBM đúng thì đến 2020, sẽ có quãng 2 tỉ người làm việc trong khu vực nông nghiệp để nuôi phần còn lại của thế giới mà cuối cùng sẽ tăng lên hơn 7 tỉ người vào lúc đó. Câu hỏi của tôi là bao nhiêu trong số 2 tỉ người này sẽ muốn làm việc trong nông nghiệp? Cái gì giữ họ trong khu vực nông nghiệp và không ra thành phố kiếm cuộc sống tốt hơn, lương tốt hơn, và cơ hội tốt hơn?

Khi tôi du hành qua nhiều nước, đặc biệt các nước đang phát triển tôi có thể thấy việc tăng dân số khổng lồ trong mọi thành phố lớn nhưng không tương xứng với tăng trưởng kết cầu nền như nhà cửa, giao thông, đường sá, cầu cống, nước, điện v.v. Đó là lí do tại sao “tắc nghẽn giao thông”, “thành phố nhà lều” và “khu nhà ổ chuột” liên tục bành trướng và tác động lên kết cấu nền đã lạc hậu của những thành phố này.

Việc tạo ra “thành phố thông minh” với nhiều công nghệ được hỗ trợ sẽ dẫn tới việc tăng tốc của nhiều vấn đề cho các thành phố. Nó cho ý tưởng rằng thành phố là nơi để sống, nhiều việc hơn, nhiều cơ hội hơn, và thế rồi nhiều người hơn sẽ tới, và kết cấu nền KHÔNG thể hỗ trợ được điều đó. Khu vực nông thôn cuối cùng sẽ bị bỏ trống, ít có lương thực sẵn có vì phần lớn lương thực sẽ được chở tới thành phố để nuôi người ở đó, nước sạch ít sẵn có ở nông thôn vì mọi nỗ lực sẽ được dùng để hỗ trợ cho thành phố, và rồi cuối cùng nhiều người sẽ bỏ nông thôn và chỉ ít người còn lại những người không thể bỏ đất đai. Nghèo nàn có thể dễ dàng được tiếp nối bởi bệnh tật – Nếu bạn đi ở châu Phi, bạn có lẽ sẽ hiểu điều này.

Công nghệ, thay vì giải quyết vấn đề sẽ trở thành vấn đề bởi việc làm thành phố hấp dẫn nhiều người, không cải tiến khu vực nông thôn. Với nhiều công nghệ hơn, tốc độ bành trướng của thành phố lớn sẽ giảm đất đai nông nghiệp sẵn có và cuối cùng lương thực sẽ trở thành vấn đề chính. Thay vì trồng lương thực cho mình, một số nước sẽ phải phụ thuộc vào nước khác để bán lương thực cho họ và mất khả năng tự cung tự cấp của họ. Đây là vấn đề mà những người làm việc trong công nghệ không biết hay không nghĩ một cách nghiêm túc.

Ngày nay nhiều đại học chỉ hội tụ vào dạy công nghệ nhưng không biết tới các nhân tố khác như tác động của công nghệ lên xã hội, các vấn đề toàn cầu, và đạo đức của nhà chuyên môn công nghệ. Theo ý kiến của tôi, đây là vấn đề trong hệ thống giáo dục hiện thời vì sinh viên KHÔNG được giáo dục là “người đạo đức và luân lí.” Tất nhiên, đây KHÔNG phải là vấn đề với các công ti công nghệ khi họ thúc đẩy công nghệ như việc kinh doanh vì lợi ích riêng của họ.

Càng nhiều người mua sản phẩm của họ, họ càng làm tiền tốt hơn nhưng hậu quả của của điều đã xảy ra KHÔNG phải là mối quan tâm của họ. Như chúng ta đã kinh nghiệm điều xảy ra cho nền kinh tế toàn cầu với cuộc khủng hoảng tài chính bởi vài người lãnh đạo doanh nghiệp vô đạo đức đã gây nhiều thiệt hại, tôi tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu người lãnh đạo công nghệ nào đó là cùng điều như vậy?

Tôi đã ở trong các thành phố nơi tốc độ tăng trưởng là quãng 20 phần trăm mỗi năm về dân số và tôi đã thấy nhiều điều xấu. Mumbai ở Ấn Độ là một ví dụ, thành phố 12 triệu người này theo dữ liệu chính thức nhưng thực tế gần tới 18 triệu người thực tại. Hình dung thành phố này phát triển 20 phần trăm một năm – tăng hơn ba triệu người mỗi năm. Cho dù những người này chỉ cần ba mét vuông để sống, có nhu cầu chín triệu mét vuông thêm về không gian sống – không gian đó không thể nào được trồng trọt hay sử dụng cho bất kì kết quả có năng suất nào. Từng người cũng sẽ yêu cầu tối thiểu năm lít nước uống sạch hàng ngày. Nếu những người này muốn dùng điện để thắp sáng và nấu nướng thì cho dù nhu cầu cho mỗi người trung bình là 2 kilowatt một ngày, sẽ cần cung cấp 7 Gigawatt năng lượng thêm.

Điều này có dẫn tới “thành phố thông minh” không? Điều này có dẫn tới cuộc sống tốt hơn cho mọi người của nó không? Hay điều này thực sự làm cho vấn đề tồi tệ hơn? Tôi tin rằng công nghệ nên phục vụ cho khu vực nông thôn bằng việc làm cho cuộc sống ở các khu vực này tốt hơn để giữ mọi người tránh xa thành phố. Khu vực nông thôn hỗ trợ cho thành phố và thôn quê, hư hỏng ở khu vực nông thôn sẽ tạo ra hư hỏng cho cả nước, thay vì làm “thành phố thông minh” chúng ta nên làm “khu vực nông thôn thông minh.”

Chẳng hạn, chúng ta cần làm cuộc sống tốt hơn cho nông dân bằng việc đem công nghệ tới nông trại với nhiều internets, nhiều tin thời tiết, nhiều thông tin về thị trường nông nghiệp để cho họ có thể lập kế hoạch mọi thứ tốt hơn. Nếu họ cần giúp đỡ bán sản phẩm cho các thành phố khác hay xuất khẩu thì chúng ta phải dùng công nghệ để hỗ trợ cho họ. Bước đầu tiên làm điều này là có hệ thống giáo dục tốt trải rộng cả nước bao gồm mọi khu vực nông thôn nơi có nhiều sinh viên hăm hở, chờ đợi cơ hội để làm cho cuộc sống của họ tốt hơn. Thay vì để họ bỏ nhà đi học ở thành phố, trường học nên đi về khu vực nông thôn để phục vụ họ bởi vì giáo dục nên phục vụ nhu cầu của nhiều người, không phải số ít người.

Ngày nay, phong trào người từ khu vực nông thôn ra thành phố vẫn tiếp tục chừng nào chưa có cơ hội tốt hơn ở khu vực nông thôn. Tăng trưởng dân số là ngoài tầm kiểm soát chừng nào chúng ta còn chưa làm cái gì đó để giữ cho cộng đồng nông nghiệp này ở lại bằng việc chuyển nhiều người theo hướng tự cung tự cấp, cung cấp kết cấu nền và công nghệ hỗ trợ cho mọi người ở nơi họ sống. Hơn bao giờ hết, chúng ta phải chú ý tới tương lai của đất nước mình bằng việc đầu tư vào giáo dục ở khu vực nông thôn.

English version

Blog160-A concern with technology

Last week I attended a technology conference in England where several companies proposed plans to use technology to make the earth a better place. This was a “noble idea” but as I looked more into the details, it bothered me a lot so I would like to share my concerns with you.

The plan called “smart planet” built around a number of “smart cities” where technology will be utilized to make people’s life better. The cities will have more internets, more computers, more accesses to high technology and all benefits that technology can bring. According to IBM data, in 2007 half the world’s population lived in cities – the first time more people had lived in cities than before and by 2020, about 70 per cent of the world’s population will live in these cities so technology should be used to improve life in cities as much as possible as we are approaching the “Knowledge Society” where technology will handle many things for human being.

I know that in almost every country, there are movements of people from the rural areas to cities to find works but we need to examine the proposed plan more closely: In 2007, half of the world’s population living in rural areas doing agriculture works to feed all people in the world (Approximately 7 billion people). If IBM is correct than by 2020, there will be about 2 billion people work in agriculture area to feed the rest of the world which eventually will grow more than 7 billion people by that time. My question is how many of these 2 billion people will want to work in agriculture? What keep them in the rural areas and not go to the cities for better life, better pays, and better opportunities?

As I travelled in many countries, especially developing countries I can see huge population growth in every big cities but it is not being matched by infrastructure growth such as housing, transportation, road, bridges, sewers, water, electricity  etc. That is why “Traffic jams”, “shanty towns” and “rat infected ghettos” continue to expand and impact the already obsolete infrastructures of these cities. Creating “smart cities” with more supported technologies will lead to the acceleration of more issues for cities. It gives the idea that city is the place to live, more jobs, more opportunities, and then more people will come, and the infrastructure can NOT cope with it. The rural area will eventually be abandoned, there is less food available from the rural area since most foods will be shipped to cities to feed people there, less available clean water in rural because all efforts will be used to support cities, and then eventually many people will leave the rural and only few who could not leave stay with the lands. Poverty can easily followed by disease – If you travel in Africa, you will probably understand this.

Technology, rather than solving problem will become a problem by making city an attraction to many people, without improving in the rural areas. With more technology, the speed of expansion of big cities will reduce available agricultural land and eventually foods will become a major issue. Instead of growing their own foods, some countries will have to depend on others to sell foods to them and lose their self-sufficiency. This is a problem that people who work in technology do not know or do not think seriously. Today many universities are only focusing on teaching technology but ignore other factors such as the impact of technology on society, the global issues, and the ethics of a technology professional. In my opinion, this is an issue in current education systems as students are NOT educated to be “moral and ethical persons”. Of course, this is NOT an issue with technology companies as they are promoting technology as a business for their own benefits. The more people buy their products, the better they make money but the consequences of what happened are NOT their concerns. As we already experienced what happened to the global economy with the financial crisis where few unethical business leaders did a lot of damages, I wonders what will happen if some technology leaders are doing the same?

I have been in cities where growth rate is about 20 per cent per year in populations and I have seen many bad things. Mumbai in India is an example, a city of 12 million according to official data but actually closer to 18 million in reality. Imagine this city growing by 20 per cent per year – an increase of more than three million people each year. Even if these people only need three square meters each to live in, there is a need for an extra nine million square meters of living space – that cannot be farmed or used for any useful productive output. Each person will also require a minimum of five liters of drinking water per day, so there is a need for 15 million extra liters of clean water. If these people want to use electricity for lighting and cooking then even if the need for each person averaging out at 2 kilowatt per day, there is a need for 7 Gigawatt extra power provision.

Is this leading to a “smart city”? Is this leading to better life for its people? Or is this really makes the problem worse? I believe that technology should serve the rural areas by making life in these areas better to keep people away from the cities. The rural areas support the cities and the country, damage in rural areas will create damage to the entire country, instead of making “Smart cities” we should make “Smart rural areas”. For example, we need to make better life for farmers by bringing technology to the farms with more internets, more weather news, and more information on agriculture markets so they can plan things better. If they need help to sell products to other cities or to export then we must use technology to support them. The first step of doing this is having good education systems that span across the country including all rural areas where there are so many eager students, waiting for the opportunities to make their life better. Instead of them leave home to go to school in the cities, schools should go to the rural areas to serve them because education should serve the needs of many, not a few.

Today, the movement of people from rural areas to cities continues unless there are better opportunities in the rural areas. Population growth in cities is out of control unless we are doing something to keep these agricultural communities to stay together by moving more people towards self-sufficiency, providing infrastructure and technology that supports people where they live. More than ever, we must pay attention to the future of our country by investing in education in the rural areas.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Làm việc hay không làm việc

Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Nghề nghiệp và việc làm

"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."
4

Tính toán mây

Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”
5

Lập mục đích

Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?

Học kỹ nghệ phần mềm

Có khác biệt giữa kĩ năng máy tính được dạy ở đại học và kĩ năng được công nghiệp phần mềm cần tới.

Bill Gates nói tại Harvard

Bill Gates trở lại Đại học Harvard để nói chuyện cho một lớp sắp tốt nghiệp và nhận bằng danh dự sau khi bỏ học tại trường 33 năm trước đây để thành lập Microsoft Corp.

Vấn đề với dự án phần mềm lớn

Khi nhiều dự án phần mềm đang ngày càng lớn hơn và phức tạp hơn, kĩ năng và kinh nghiệm của người quản lí càng trở nên quan trọng hơn.

Làm thế nào để trở thành người phát triển phần mềm tốt

Tôi nhận được email từ một người bạn hỏi về cách đánh giá người phát triển phần mềm để xác định ai tốt ai xấu.

Bill Gates ở Đại học Thanh Hoa

Trong chuyến thăm lần thứ 10 tới Trung Quốc, chủ tịch Microsoft Corporation Bill Gates đã làm khuấy động ở Bắc Kinh

Việc làm

Tuần trước tôi nhận được email mà người viết nói “Tôi không có bằng cấp về khoa học máy tính hay kĩ nghệ phần mềm. Làm sao tôi có thể học để kiếm việc trong lĩnh vực máy tính?”

Xu hướng thị trường

Khi tôi đi tiến hành nghiên cứu về xu hướng phần mềm toàn cầu, tôi có thể thấy bằng chứng về cuộc khủng hoảng tài chính ở hầu khắc mọi nước với công nhân bị sa thải và các công ti phần mềm hết khả năng kinh doanh.

Lời khuyên cho người quản lí dự án phần mềm

Sau đây là đối thoại giữa người quản lí cấp cao (SM) người đưa ra lời khuyên cho người quản lí dự án phần mềm (PM)

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.

Người kiểm thử chuyên nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 24/06/2026 12:00
Tuần trước, một sinh viên hỏi tôi: “Kiểm thử có phải là việc làm mức vào nghề hay nó là một nghề chuyên nghiệp? Có nghề như kiểm thử viên phần mềm không?”

Đừng mắc bẫy! Người xấu tính xuyên tạc, đánh giá thấp bạn? Sự thật là họ đang mang "GƯƠNG SOI" chính mình ra chỉ trích!

Kỹ năng - Tích Thành - 24/06/2026 11:00
Khi những lời chỉ trích cay nghiệt, sự hạ bệ vô cớ ập đến, phản ứng tự nhiên của bạn là gì? Thường là giận dữ, ấm ức, hoặc lao vào giải thích để phân bua. Nhưng có một sự thật mà bạn không hề hay biết. Đó là...

Người càng thông minh càng “lạnh”: 3 việc không quản, 4 điều không nói, 5 kiểu không giúp để sống nhẹ đầu

Suy ngẫm - Trang Đào - 24/06/2026 10:00
Trong cách đối nhân xử thế, người thông minh không phải là người nói nhiều hay can thiệp sâu, mà là người biết dừng đúng lúc, lùi đúng chỗ.

"Thần đồng văn học", được Đại học Thanh Hoa phá lệ để tuyển vào: Cuộc sống hiện tại gây bất ngờ

Phong cách sống - Nhật Linh - 24/06/2026 09:00
Trong khi phần lớn học sinh phải cạnh tranh quyết liệt từng điểm số để giành suất vào các trường đại học hàng đầu, một cô gái trẻ ở Trung Quốc từng khiến dư luận bất ngờ khi được Đại học Thanh Hoa đặc cách hạ chuẩn tới 60 điểm để tuyển sinh.

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

Từ sách - Phim - Thu An - 24/06/2026 08:00
“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.

Nghề nghiệp và việc làm

Blog GS John VU - GS John Vu - 23/06/2026 12:00
"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."

Điều doanh nghiệp cần biết về GPT - “bộ não” phía sau chatbot AI

Kỹ năng - Vân Anh - 23/06/2026 11:00
GPT, viết tắt của Generative Pre-trained Transformer, là một lớp mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh có khả năng tạo ra văn bản, tóm tắt tài liệu, viết email, trả lời câu hỏi, hỗ trợ lập trình hoặc phân tích dữ liệu theo yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên. Nói đơn giản, GPT giống như “bộ não ngôn ngữ” đứng sau nhiều chatbot AI nổi tiếng hiện nay, bao gồm Chat GPT.

Không phải nghèo hay xấu xí: 3 kiểu đàn ông này mới là “án tử xã hội”

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 23/06/2026 10:00
Đàn ông có những vấn đề này không chỉ là lỗi hành vi, mà phản ánh sự rối loạn ở tầng nhận thức, khả năng tự kiểm soát và phán đoán cốt lõi.

Việt Nam có một nhà văn sở hữu tác phẩm được dịch ra ít nhất 3 thứ tiếng, là tài liệu nghiên cứu, giảng dạy tại Havard, Stanford, Oxford

Phong cách sống - Nhật Linh - 23/06/2026 09:00
Không chỉ là cây bút lớn của văn học Việt Nam hiện đại, nhà văn này còn là tác giả sở hữu tác phẩm có sức sống vượt ra khỏi biên giới quốc gia.

 'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối 

Từ sách - Phim - TĐ - 23/06/2026 08:00
Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.

Tính toán mây

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/06/2026 12:00
Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”

Thất nghiệp đừng vội hoảng: 5 kỹ năng "hái ra tiền" tự học miễn phí giúp bạn lật ngược thế cờ

Kỹ năng - Kiều Dương - 22/06/2026 11:00
Thay vì lo âu khi CV gửi đi chưa có phản hồi, hãy tận dụng khoảng thời gian này để trang bị 5 kỹ năng hữu ích hoàn toàn miễn phí trên mạng.

Tỷ phú Elon Musk và 5 lời khuyên: Chỉ cần làm được 1 điều, cơ hội thành công sẽ tăng vọt

Suy ngẫm - Phương Anh - 22/06/2026 10:00
Vị tỷ phú này cho rằng, để đạt được thành công, mỗi người cần phải mạnh mẽ và nỗ lực thực hiện những điều sau.

Câu chuyện đằng sau tấm ảnh sét đánh đỉnh Landmark 81 thu hút "bão like"

Phong cách sống - Vũ Thanh Bình - 22/06/2026 09:00
Sau 7 năm theo dõi hiện tượng giông sét, tác giả bức ảnh đã ghi lại được khoảnh khắc sét đánh trúng đỉnh tòa nhà Landmark 81 trong cơn mưa lớn tại TPHCM.

Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm

Từ sách - Phim - TĐ - 22/06/2026 08:00
 Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS