Ban đầu, khi nghe tên phim “Sex Education”, tôi cũng như nhiều phụ huynh khác đều lắc đầu ngán ngẩm.
Tưởng rằng phim chỉ toàn những câu chuyện nhạy cảm, không phù hợp với cha mẹ có con ở tuổi mới lớn. Thế nhưng, càng xem, tôi càng nhận ra đằng sau lớp vỏ “giáo dục giới tính” là những thông điệp sâu sắc về tình cảm gia đình và cách cha mẹ ứng xử với con cái.
Nhân vật Jean Milburn trong phim là một bác sĩ tâm lý kiêm chuyên gia tư vấn tình dục. Dù rất thành công trong công việc, nhưng bà cũng gặp không ít khó khăn khi nuôi dạy con trai ở tuổi dậy thì.
Mối quan hệ giữa Jean và Otis - cậu con trai cá tính, bướng bỉnh khiến tôi phải ngẫm lại chính mình. Điều tôi ấn tượng nhất là cách Jean giữ quyền làm mẹ mà không áp đặt. Bà ấy không mềm mỏng thái quá cũng chẳng quá nghiêm khắc, mà chọn cách trò chuyện và lắng nghe con thật sự.
Mỗi khi con mắc lỗi, bà không mắng nhiếc mà ngồi xuống, hỏi con nghĩ gì, rồi từ từ phân tích. Jean biết giữ nguyên tắc của người lớn nhưng vẫn để con tự do bày tỏ quan điểm. Bà không chối bỏ vai trò làm mẹ, cũng không cố làm bạn kiểu suồng sã với con. Chính sự tinh tế đó giúp hai mẹ con vừa giữ được tình thân, vừa thiết lập được ranh giới rõ ràng trong ứng xử.
Tôi nhận ra, lâu nay bản thân vẫn lầm tưởng rằng dạy con là phải nghiêm khắc, phải kiểm soát mọi thứ. Thực tế, càng quát mắng, càng áp đặt, con càng phản ứng tiêu cực và giấu giếm nhiều hơn.
Những gì tôi học được từ phim là: nếu biết giữ quyền ở mức vừa phải và biết lắng nghe, cha mẹ vẫn có thể gần gũi với con mà không mất kiểm soát.
Sau khi xem hết bộ phim, tôi quyết định thay đổi cách dạy con gái của mình - một cô bé đang bước vào tuổi dậy thì, nhiều thay đổi và nhạy cảm. Trước kia, hễ con phạm lỗi hay làm sai ý là tôi quát tháo ngay. Kết quả, con bé ngày càng thu mình và ít khi tâm sự với tôi.
Tôi thử áp dụng bài học từ phim, bắt đầu bằng cách hỏi con nhẹ nhàng: “Chuyện gì làm con thấy bực mình vậy?”, hoặc “Nếu mẹ là con, mẹ cũng buồn như thế đấy”. Cứ thế, không trách mắng, không dọa nạt, tôi lắng nghe nhiều hơn.
Dần dần, con bắt đầu mở lòng, chia sẻ những chuyện khó nói. Có lần con nói: “Con sợ mẹ mắng nên mới giấu”. Nghe mà thấy chạnh lòng, vì hóa ra chính tôi tạo nên khoảng cách đó từ lâu. Tôi cũng điều chỉnh cách áp đặt. Nếu trước đây tôi ép con học trường mình chọn, thì giờ tôi hỏi: “Con thích học gì?”, rồi cùng con phân tích những mặt tốt, xấu.
Quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về tôi, nhưng con được tham gia, được bày tỏ ý kiến và được giải thích thấu đáo. Điều bất ngờ là, khi cha mẹ biết giữ quyền một cách mềm mỏng, trẻ không phản ứng tiêu cực mà còn chủ động chia sẻ.
Những việc từng khiến tôi đau đầu trước kia như cãi lại, trốn tránh giờ ít dần. Mối quan hệ mẹ con thân thiết hơn, tôi cũng nhàn tênh mà con lại ngoan hơn trước.
Bài học tôi rút ra là: cha mẹ không cần phải lúc nào cũng nghiêm khắc, cũng chẳng nên quá dễ dãi. Cứ giữ nguyên những nguyên tắc cần thiết, nhưng đổi cách tiếp cận bằng việc lắng nghe, trò chuyện. Khi trẻ cảm thấy được tôn trọng và chia sẻ, tự khắc các con sẽ biết điều chỉnh bản thân mà không cần phải quát tháo.
Sau bộ phim, tôi mới hiểu thấu ra rằng nuôi con chưa bao giờ là bài toán quá khó. Vấn đề là ở cách cha mẹ giữ quyền và giao tiếp với con. Khi mình kiểm soát quá chặt, con sẽ tìm cách chống lại; nhưng nếu buông lỏng quá, trẻ dễ hư hỏng.
Tôi tin rằng, mỗi phụ huynh nếu xem phim “Sex Education” với góc nhìn tích cực, đều sẽ tìm thấy ít nhất một bài học quý giá cho mình.
