Việc làm

GS John Vu20/01/2025 12:00
Việc làm

Tuần trước tôi nhận được email mà người viết nói “Tôi không có bằng cấp về khoa học máy tính hay kĩ nghệ phần mềm. Làm sao tôi có thể học để kiếm việc trong lĩnh vực máy tính?”

Ban đầu tôi nghĩ “Không có cách nào cho bạn có thể tìm được việc về tính toán mà không có giáo dục chính thức và bằng cấp” nhưng sau khi đọc lại email này nhiều lần, tôi quyết định trả lời bởi vì đây có thể là câu hỏi mà một số bạn cũng muốn hỏi.

Câu trả lời đơn giản nhất là bạn có thể thể tới trường, lấy bằng cấp về khoa học máy tính hay kĩ nghệ phần mềm và rồi kiếm việc về tính toán. Tất nhiên, không phải mọi người đều muốn tới trường hay có thể đảm đương được việc tới trường cho nên có các phương án thay thế.

Giả sử rằng bạn đã có bằng cấp trong lĩnh vực khác như Toán học, Văn học, Lịch sử hay Xã hội học, nhưng muốn nghiên cứu về nghề máy tính, thì lời khuyên của tôi là xin học một trường kĩ thuật mà có thể đào tạo bạn về kĩ năng máy tính rồi bạn có thể xin việc làm máy tính. Phần lớn các trường kĩ thuật cung cấp cho bạn chứng chỉ hoàn thành việc học và tuỳ theo danh tiếng của trường và nhu cầu của thị trường việc, một số công ti có thuê người không bằng cấp đại học nếu họ có chứng chỉ tính toán nào đó.

Nếu bạn không quan tâm tới việc tới trường hay không thể đảm đương được việc trả học phí thì tự nghiên cứu là phương án khác. Điều này có thể khó hơn để kiếm việc về tính toán nhưng KHÔNG PHẢI là không thể được bởi vì một số công ti có thể thuê bạn với giả định rằng bạn có kĩ năng họ cần. Sau đây là lời khuyên của tôi:

Bạn nên bắt đầu từ các ngôn ngữ lập trình cơ sở (Java, C, C++, và C #) và có hiểu biết cơ bản về cấu trúc dữ liệu, thiết kế (theo cấu trúc và theo hướng đối tượng). Bạn nên hiểu vòng đời phát triển phần mềm (Thác đổ, đưa ra tăng dần, và Scrum của Agilev.v.). Bạn cũng cần biết cách viết các trường hợp kiểm thử đơn vị hay mô đun cho dự án cũng như hiểu cách tiến hành kiểm điểm mã, kiểm điểm thiết kế và hiểu khá niệm về giám định chính thức. Đây là những kĩ năng cơ sở của người lập trình hay kiểm thử phần mềm.

Vì bạn không có bằng cấp hay chứng chỉ, bạn có thể muốn tình nguyện làm việc trong dự án phần mềm nào đó mà không có lương hay với lương tối thiểu để thu được kinh nghiệm. Nếu bạn có thể chứng tỏ được những kĩ năng này, một số công ti có thể sẵn lòng cho bạn cơ hội trong việc thuê bạn. Thực tế, phần lớn các công ti sẽ cho phép bạn làm việc với các kĩ sư cấp cao để nhận diện chi tiết đích xác về kĩ năng và năng lực của bạn trước khi ra quyết định.

Lời khuyên của tôi chỉ cung cấp cho bạn điểm bắt đầu để cho bạn có thể tạo ra bản lộ trình nghề nghiệp dựa trên cái gì đó có ích hơn là không có chút gì.  Gợi ý của tôi dựa trên kinh nghiệm của tôi và nó có thể không có tác dụng cho mọi người nhưng tôi cũng lưu ý rằng nhiều người không có hướng dẫn nghề nghiệp để xây dựng nghề phần mềm của họ cho nên tôi hi vọng đây là chỗ bắt đầu tốt. Tôi cũng tin rằng bằng việc truy nhập vào website này, bạn có thể học nhiều hơn khi tôi chia sẻ kinh nghiệm của mình với sinh viên của tôi trên khắp thế giới.  Tôi tin rằng nhiều người làm phần mềm sẽ đánh giá cao bản lộ trình tốt để thăng tiến năng lực chuyên nghiệp của họ và nghề nghiệp của họ.  Chúc các bạn may mắn trên con đường nghề nghiệp của mình.

English version

Last week I received an email where the writer said “I do not have a degree in computer science or software engineering. How can I study to get a job in computer field?”

At first I thought “There is no way you can find a computing job without a formal education and a degree” but after re-read the email several times, I decided to answer because this could be a question that some of you may also want to ask.

The simplest answer is you can go to school, get a degree in computer science or software engineer then get a computing job. Of course, not everybody wants to go to school or can afford to go to school so there are alternatives.

Assume that you already have degree in other field such as Mathematics, Literature, History or Sociology but want to study for a computer job then my advice is to enroll in a Technical school that can train you in computer skills then you could apply for a computer job. Most technical schools do provide you with a certificate of completion and depends on the reputation of the school and the demand in the job market; some companies do hire people without a college degree if they have certain computing certificates.

If you are not interested in go to school or can not afford the pay the school tuition fees then self-study is another alternative. This may be more difficult to get a computing job but it is NOT impossible because some companies may hire you assumes that you have the skills that they need. Following is my advice:

You should start with the basic programming languages (Java, C, C++, and C #) and have basic understanding of data structures, design (Structure and Object oriented). You should understand the software development life cycles (Waterfall, Incremental release, and Agile’s Scrum etc.). You also need to know how to write unit or module test cases for a project as well as understand how to conduct code review, design review and understand the concept of formal inspection. These are the basic skills of a software programmer or tester.

Since you do not have degree or certificate, you may want to volunteer to work in some software projects without pay or with minimum salary to gain experience. If you can demonstrate these skills, some companies may be willing to give you a chance in hiring you. In reality, most companies would allow you to work with a senior engineer to identify the exact details of your skills and capabilities before making decision.

My advice is only provide you a starting point so that you can create a career roadmap based on something helpful than nothing at all.  My suggestion is based on my experiences and it may not work for everyone but I also notice that many people have no career guidance to build their software career so I hope this is a good start. I also believe that by having access to this website, you could learn more as I share my experiences with my students all over the world.  I believe that many software people would appreciate a good roadmap to advance their professional capabilities and their careers.  Good luck on your career.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Làm việc hay không làm việc

Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Nghề nghiệp và việc làm

"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."
4

Tính toán mây

Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”
5

Lập mục đích

Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?

Xu hướng thị trường

Khi tôi đi tiến hành nghiên cứu về xu hướng phần mềm toàn cầu, tôi có thể thấy bằng chứng về cuộc khủng hoảng tài chính ở hầu khắc mọi nước với công nhân bị sa thải và các công ti phần mềm hết khả năng kinh doanh.

Lời khuyên cho người quản lí dự án phần mềm

Sau đây là đối thoại giữa người quản lí cấp cao (SM) người đưa ra lời khuyên cho người quản lí dự án phần mềm (PM)

CMU tại Trung Quốc

iCarnegie của Carnegie Mellon và iSofStone, một trong những công ti khoán ngoài hàng đầu của Trung Quốc, đã cùng là đối tác để mở học viện đào tạo cho các nhà chuyên nghiệp CNTT ở Vô Tích, Trung Quốc.

Vấn đề với dự án phần mềm

Theo nghiên cứu mới nhất về công nghiệp phần mềm Mĩ, nhiều dự án phần mềm vẫn thất bại với tỉ lệ cao mặc cho nhiều nỗ lực cải tiến.

Kỹ năng học tập

Kĩ năng học tập mới là điều quan trọng nhất để cải tiến và duy trì nghề nghiệp của bạn.

Tồn tại trong toàn cầu hoá

Bạn tôi, người quản lí một công ti phần mềm nói với tôi về cách cuộc khủng hoảng tài chính đã tác động lên doanh nghiệp của ông ấy.

Phần mềm và đồ ăn béo

Tháng trước, khi tôi ở Bangalore tôi thấy một bài báo rất thú vị trong tờ The Guardian, cảnh báo rằng nhiều công nhân phần mềm ở Ấn Độ đang đối diện với bệnh béo phị trong khi hàng triệu người nghèo của Ấn Độ vẫn đang vật lộn vì không có đủ thức ăn để ăn.

Thầy giáo

Về truyền thống, thầy giáo là nguồn tri thức và lớp học là nơi việc truyền thụ tri thức xảy ra. Trong các lớp học này, thầy dạy bằng lời và trò lắng nghe chăm chú.

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.

Người kiểm thử chuyên nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 24/06/2026 12:00
Tuần trước, một sinh viên hỏi tôi: “Kiểm thử có phải là việc làm mức vào nghề hay nó là một nghề chuyên nghiệp? Có nghề như kiểm thử viên phần mềm không?”

Đừng mắc bẫy! Người xấu tính xuyên tạc, đánh giá thấp bạn? Sự thật là họ đang mang "GƯƠNG SOI" chính mình ra chỉ trích!

Kỹ năng - Tích Thành - 24/06/2026 11:00
Khi những lời chỉ trích cay nghiệt, sự hạ bệ vô cớ ập đến, phản ứng tự nhiên của bạn là gì? Thường là giận dữ, ấm ức, hoặc lao vào giải thích để phân bua. Nhưng có một sự thật mà bạn không hề hay biết. Đó là...

Người càng thông minh càng “lạnh”: 3 việc không quản, 4 điều không nói, 5 kiểu không giúp để sống nhẹ đầu

Suy ngẫm - Trang Đào - 24/06/2026 10:00
Trong cách đối nhân xử thế, người thông minh không phải là người nói nhiều hay can thiệp sâu, mà là người biết dừng đúng lúc, lùi đúng chỗ.

"Thần đồng văn học", được Đại học Thanh Hoa phá lệ để tuyển vào: Cuộc sống hiện tại gây bất ngờ

Phong cách sống - Nhật Linh - 24/06/2026 09:00
Trong khi phần lớn học sinh phải cạnh tranh quyết liệt từng điểm số để giành suất vào các trường đại học hàng đầu, một cô gái trẻ ở Trung Quốc từng khiến dư luận bất ngờ khi được Đại học Thanh Hoa đặc cách hạ chuẩn tới 60 điểm để tuyển sinh.

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

Từ sách - Phim - Thu An - 24/06/2026 08:00
“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.

Nghề nghiệp và việc làm

Blog GS John VU - GS John Vu - 23/06/2026 12:00
"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."

Điều doanh nghiệp cần biết về GPT - “bộ não” phía sau chatbot AI

Kỹ năng - Vân Anh - 23/06/2026 11:00
GPT, viết tắt của Generative Pre-trained Transformer, là một lớp mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh có khả năng tạo ra văn bản, tóm tắt tài liệu, viết email, trả lời câu hỏi, hỗ trợ lập trình hoặc phân tích dữ liệu theo yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên. Nói đơn giản, GPT giống như “bộ não ngôn ngữ” đứng sau nhiều chatbot AI nổi tiếng hiện nay, bao gồm Chat GPT.

Không phải nghèo hay xấu xí: 3 kiểu đàn ông này mới là “án tử xã hội”

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 23/06/2026 10:00
Đàn ông có những vấn đề này không chỉ là lỗi hành vi, mà phản ánh sự rối loạn ở tầng nhận thức, khả năng tự kiểm soát và phán đoán cốt lõi.

Việt Nam có một nhà văn sở hữu tác phẩm được dịch ra ít nhất 3 thứ tiếng, là tài liệu nghiên cứu, giảng dạy tại Havard, Stanford, Oxford

Phong cách sống - Nhật Linh - 23/06/2026 09:00
Không chỉ là cây bút lớn của văn học Việt Nam hiện đại, nhà văn này còn là tác giả sở hữu tác phẩm có sức sống vượt ra khỏi biên giới quốc gia.

 'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối 

Từ sách - Phim - TĐ - 23/06/2026 08:00
Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.

Tính toán mây

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/06/2026 12:00
Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”

Thất nghiệp đừng vội hoảng: 5 kỹ năng "hái ra tiền" tự học miễn phí giúp bạn lật ngược thế cờ

Kỹ năng - Kiều Dương - 22/06/2026 11:00
Thay vì lo âu khi CV gửi đi chưa có phản hồi, hãy tận dụng khoảng thời gian này để trang bị 5 kỹ năng hữu ích hoàn toàn miễn phí trên mạng.

Tỷ phú Elon Musk và 5 lời khuyên: Chỉ cần làm được 1 điều, cơ hội thành công sẽ tăng vọt

Suy ngẫm - Phương Anh - 22/06/2026 10:00
Vị tỷ phú này cho rằng, để đạt được thành công, mỗi người cần phải mạnh mẽ và nỗ lực thực hiện những điều sau.

Câu chuyện đằng sau tấm ảnh sét đánh đỉnh Landmark 81 thu hút "bão like"

Phong cách sống - Vũ Thanh Bình - 22/06/2026 09:00
Sau 7 năm theo dõi hiện tượng giông sét, tác giả bức ảnh đã ghi lại được khoảnh khắc sét đánh trúng đỉnh tòa nhà Landmark 81 trong cơn mưa lớn tại TPHCM.

Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm

Từ sách - Phim - TĐ - 22/06/2026 08:00
 Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS