Kỹ năng thế kỉ 21

GS John Vu08/04/2023 11:00
Kỹ năng thế kỉ 21

Mặc dầu đại học KHÔNG dành cho mọi người nhưng không có giáo dục đại học, sẽ khó tìm được việc làm tốt.

Nếu bạn vào đại học nhưng không có tri thức và kĩ năng nào đó, bạn sẽ KHÔNG có được việc làm vì bằng đại học KHÔNG là đảm bảo cho việc làm thêm nữa.  Bạn có lẽ thấy rằng có nhiều người tốt nghiệp bị thất nghiệp và những người có bằng cấp nhưng làm những việc lại không yêu cầu bằng cấp.

Bạn không phải học các môn kinh tế để hiểu luật cung cầu: Khi có nhu cầu cao về kĩ năng đặc biệt nhưng cung cấp vẫn còn thấp thì thiếu hụt kĩ năng sẽ xảy ra điều dẫn tới lương cao hơn cho những người có các kĩ năng đó. Nơi có nhu cầu thấp về những kĩ năng xác định nhưng cung cấp vẫn còn cao hơn thì dư thừa kĩ năng sẽ xảy ra điều dẫn tới lương thấp hơn cho những người có các kĩ năng đó.

Ngày nay trên khắp thế giới, có nhu cầu cao về những người trong lĩnh vực STEM (Khoa học, Công nghệ, Kĩ nghệ và Toán học), nhưng cung cấp là thấp, do đó người tốt nghiệp trong các lĩnh vực này được mong đợi để có được việc làm tốt với lương cao. Tất nhiên, điều đó KHÔNG có nghĩa là có bằng cấp trong lĩnh vực STEM, bạn sẽ tự động có được việc làm. Bạn vẫn cần tri thức và kĩ năng và bạn phải chắc rằng những kĩ năng bạn phát triển là thực hành chứ không lí thuyết.

Sinh viên thường hỏi tôi: “Tại sao em phải vào đại học nơi có nhiều người tốt nghiệp bị thất nghiệp?” Tôi cho họ một ví dụ đơn giản: “Nếu xe máy của bạn cần sửa, bạn đem nó tới cửa hàng sửa chữa. Thợ máy sửa xe máy của bạn không cần giáo dục đại học để làm điều đó. Người đó có thể học các kĩ năng từ trường hướng nghề hay có vài tháng đào tạo nhưng người đó có thể làm việc tốt vì người đó có kĩ năng và kinh nghiệm.

Tuy nhiên nếu thân thể bạn có vấn đề (chẳng hạn, bạn bị đau tim hay đột quị) điều đó sẽ là khác. Bạn cần bác sĩ y tế có giáo dục đại học tốt, nhiều kĩ năng và kinh nghiệm điều trị cho bạn. Có những việc làm KHÔNG yêu cầu giáo dục đại học và có những việc làm có yêu cầu giáo dục đại học. KHÔNG phải là việc bạn phải hay không phải vào đại học nhưng là VIỆC LÀM bạn muốn làm yêu cầu giáo dục đại học hay không.  Nếu bạn muốn là bác sĩ y tế, kĩ sư, người phát triển phần mềm, hay giáo sư toán học, thì bạn cần vào đại học và học lĩnh vực STEM.

Tuy nhiên các kĩ năng kĩ thuật là KHÔNG đủ, để thành công trong thế giới được dẫn lái bởi công nghệ này, bạn cần kĩ năng mềm. Các kĩ năng mềm truyền thống như trao đổi, làm việc tổ, trình bày, và lãnh đạo đã được biết rõ nhưng có những kĩ năng mềm mới đang nổi lên như giải quyết vấn đề, khả năng hỏi câu hỏi và thấy mọi kết nối, (Điều này là điều Steve Jobs gọi là “kết nối các chấm”) khả năng để hiểu mức ưu tiên bằng việc vẽ các đường song song và phân biệt, khả năng nghĩ trong thời tương lai, khả năng làm mọi thứ một cách khách quan, sáng tạo, và cộng tác, kĩ năng học cả đời, kĩ năng lãnh đạo đang nổi lên để bước lên khi cần và bước xuống vào lúc thích hợp, khả năng khiêm tốn và bình thản trong khủng hoảng, và khả năng đạo đức và có trách nhiệm cho hành động của bạn v.v.

Những kĩ năng mềm mới này thiết lập nên tổ hợp mới là bản chất cho làm việc tổ trong đó từng thành viên điều chỉnh và thích ứng với môi trường thay đổi và chúng là mấu chốt cho mọi công ti điều hình thành nên nền kinh tế toàn cầu ngày nay.

Cho dù bạn KHÔNG vào đại học, bạn vẫn phải học các kĩ năng nào đó. Ngày nay việc học là tuyệt đối quan trọng bởi vì có nhiều thông tin bạn cần biết, nhiều kĩ năng bạn cần có. Không lâu trước đây, các kĩ năng cơ bản như đọc, viết và kĩ năng toán học cơ bản là đủ nhưng ngày nay bạn cũng cần phải có các kĩ năng công nghệ thông tin. Bạn làm cái gì không thành vấn đề, bạn cần biết cách dùng máy tính vì nhiều thứ ở trên máy tính. Bạn đọc báo trực tuyến, mua các thứ từ cửa hàng trực tuyến, kiểm thông tin trực tuyến và làm kinh doanh trực tuyến nữa. Ở một số nước, có nhiều thứ bạn có thể chỉ mua trực tuyến vì cửa hàng vật lí không bán chúng nữa.

Nông dân và ngư dân bây giờ kiểm thông tin thời tiết trực tuyến thay vì phụ thuộc vào báo cáo tin tức vì chúng chính xác hơn và cập nhật cứ năm phút một. Có các chỗ để học những kĩ năng này, cho dù bạn không vào đại học, bạn vẫn có thể học từ các website trực tuyến. Nhiều đại học hàng đầu cung cấp các môn học trực tuyến tự do cho bất kì ai muốn học (MOOC).

Có nhiều bài dạy với đa dạng chủ đề trên internet. Nếu bạn tìm cái gì đó để học, bạn bao giờ cũng có thể tìm thấy nó trên Internet, từ nấu ăn tới ngoại ngữ. Internet cung cấp mọi loại lớp mà bạn có thể học, nếu bạn muốn. Bạn cũng có thể học mọi kĩ năng bạn cần để có được việc làm từ Internet. Tất nhiên, đầu tiên bạn phải học cách dùng máy tính và đó là lí do tại sao kĩ năng này là quan trọng thế ngày nay. Để thành công trong thị trường việc làm ngày nay; bạn phải cung cấp giá trị theo cách người khác không có. Bạn phải có kĩ năng xứng đáng cái gì đó cho công ti, và bạn phải chứng minh cho họ rằng bạn có những kĩ năng đó.

Trong hai mươi năm qua, tiến bộ công nghệ đã khử bỏ đi nhiều việc làm đã tồn tại trong hàng trăm năm trong khi tạo ra toàn thể những việc làm mới chưa bao giờ có trước đây. Vì công nghệ thay đổi nhanh, bạn sẽ cần theo kịp bằng phát triển thái độ học cả đời. Bước đầu tiên là đọc nhiều và đi theo xu hướng công nghệ cũng như xu hướng kinh tế để đặt ra phương hướng rõ ràng về nơi bạn muốn đi vào trong nghề nghiệp của bạn. Bạn cũng cần thực hành và uyển chuyển điều chỉnh theo các thay đổi. Nếu bạn là sinh viên đại học, bạn nên nhìn vào tương lai để xác định lĩnh vực nào có nhu cầu cao lúc bạn tốt nghiệp vì bạn không nên dựa vào thị trường việc làm hôm nay vì  mọi thứ sẽ thay đổi.

Chẳng hạn, hai mươi năm trước ít người có điện thoại di động nhưng ngày nay, nhiều người đang dùng nó. Không lâu trước đây, Apple là một công ti nhỏ đặt trong ga ra của bố mẹ của Steve Jobs nhưng ngày nay nó là một trong những công ti lớn nhất trên thế giới. Mười năm trước không ai biết về YouTube hay Facebook nhưng ngày nay họ có hàng tỉ người dùng. Ngày nay công nghệ thay đổi nhanh chóng và bạn phải điều chỉnh nhanh bởi vì thế giới đang thay đổi nhanh nữa.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Phần mềm di động

Phát triển ứng dụng di động là qui trình qua đó phần mềm được phát triển cho điện thoại di động hay thiết bị cầm tay tương tự.
2

Nhu cầu cấp bách

Tuần trước, tôi đã viết về vài “khu vực nóng” trong thị trường công nghệ và tôi tin nền di động sẽ là một trong chúng trong vài năm tới.
3

Hệ thống giáo dục mới

Tôi để ba tuần giảng dạy ở Trung Quốc.
4

Kinh nghiệm của kỹ sư phần mềm

“Em đã làm năm việc trong ba năm. Chẳng có gì để tự hào nhưng hồi tưởng lại, em đã học được bài học tốt và đó là lí do tại sao em quay lại thăm thầy.”
5

Lời khuyên từ bạn bè

Năm ngoái, một sinh viên năm thứ nhất nói với tôi trong ngày đầu tiên lên lớp: “Thầy nói cứ như là bố mẹ em nói, học, học và học nữa. Cuộc sống KHÔNG chỉ là học tập và là sinh viên đại học, em KHÔNG cần những lời khuyên có vẻ như của bố mẹ thế.”

Big Data: biên giới mới

Big Data có thể được mô tả là “Công nghệ mới được thiết kế để trích rút giá trị từ khối lượng rất lớn của đa dạng rộng các dữ liệu bằng việc tạo khả năng nắm bắt gia tốc cao, khám phá và phân tích.”

Dạy và học

Một thầy giáo trẻ nói với tôi: “Tôi muốn là thầy giáo giỏi nhất và tôi đã dành nhiều thời gian học cách nói lưu loát để cho tôi có thể là giảng viên giỏi nhất cho sinh viên.”

Big Data và tác động của nó

Một sinh viên Kĩ nghệ phần mềm viết cho tôi: “Công nghệ thay đổi nhanh và khó học được mọi thứ. Theo ý thầy, cái nào là công nghệ quan trọng nhất? Nếu em có thể đưa nỗ lực vào học một hay hai công nghệ, chúng sẽ là cái gì? Xin thầy lời khuyên.”

Dạy Công nghệ thông tin

Trên khắp thế giới, từ châu Á tới châu Phi, từ châu Âu tới Australia, mọi trường đang xô vào chấp nhận Công nghệ thông tin (CNTT) trong chương trình của họ.

Học Big Data ở đâu?

Nếu Big data là quan trọng như thầy đã viết, em học nó ở đâu?

Nhu cầu về Big data

Trong sáu tháng qua, nhiều công ti tới CMU để tìm người tốt nghiệp Big data vì thiếu hụt kĩ năng này đang tới lúc gay cấn.

Điện thoại thông minh

“Chúng em thảo luận về công nghệ và em trích dẫn blog của thầy về điện thoại thông minh sẽ thay thế cho máy tính cá nhân. Phần lớn sinh viên trong lớp không tin điều đó. Họ nói điện thoại là thiết bị liên lạc và không thể thay thế cho máy tính được.”

Thế giới được công nghệ dẫn lái

Chúng ta hiện thời đang trong “Thời đại tri thức” nơi công nghệ đang làm thay đổi nhiều điều và tạo ra những cơ hội mới cho các doanh nghiệp nếu họ biết cách nắm lấy chúng.

Làm chủ AI - Chatbot viết CV ứng tuyển việc làm

Khi để AI đồng hành trong hành trình phát triển sự nghiệp, bạn sẽ học được cách điều hướng tinh tế trong môi trường làm việc, từ đó từng bước thăng tiến trên nấc thang nghề nghiệp, bất kể bạn đang làm việc trong lĩnh vực nào hay giữ vai trò gì.

Làm chủ AI - Chatbot viết CV ứng tuyển việc làm

Từ sách - Phim - FN - 04/06/2026 08:00
Khi để AI đồng hành trong hành trình phát triển sự nghiệp, bạn sẽ học được cách điều hướng tinh tế trong môi trường làm việc, từ đó từng bước thăng tiến trên nấc thang nghề nghiệp, bất kể bạn đang làm việc trong lĩnh vực nào hay giữ vai trò gì.

Cuộc chiến về tài năng

Blog GS John VU - GS John Vu - 03/06/2026 12:00
Các công ty ở Thung lũng Silicon (San Jose) đang cạnh tranh về những kỹ sư phần mềm có kỹ năng với lương cao đáng kể và nhiều thưởng lớn.

Cảnh báo cho những ai thích nhắn tin "trêu lại lừa đảo": Tưởng vui nhưng sau đó phải hối hận

Kỹ năng - Quốc Vinh - 03/06/2026 11:00
Trông thì có vẻ vô hại, nhưng bạn không thể biết điều gì đang diễn ra ở phía sau hậu trường đâu.

Cha đẻ của bài kiểm tra IQ đầu tiên đã đúng

Suy ngẫm - Thiên An - 03/06/2026 10:00
Thay vì đóng khung năng lực của con bằng những điểm số ngắn hạn, cha mẹ cần nuôi dưỡng tư duy phát triển để giúp những đứa trẻ "nở muộn" có cơ hội bứt phá.

Dịch giả Nhật Bản thông thạo 8 ngoại ngữ dù mới học từ tuổi 49, sở hữu 5 bằng đại học

Truyền cảm hứng - Nhật Linh - 03/06/2026 09:00
Bắt đầu học ngoại ngữ ở tuổi gần 50, một dịch giả người Nhật đã chinh phục tới 8 ngoại ngữ, chứng minh rằng việc học không bị giới hạn bởi tuổi tác.

Làm chủ AI - Khi AI gánh giùm sự mệt mỏi của con người

Từ sách - Phim - Linh Chi - 03/06/2026 08:00
"Làm chủ AI” không dạy bạn cách dùng AI để nhào nặn cơ thể cho khớp với những tiêu chuẩn hoàn hảo mà giúp chúng ta cởi bỏ cái vỏ bọc tháo vát hàng ngày, được phép lười biếng, hoang mang và cả ốm yếu.

Giáo dục và toàn cầu hoá

Blog GS John VU - GS John Vu - 02/06/2026 12:00
Trong năm mươi năm qua, các nước đã phát triển chi phối kinh tế thế giới, đóng góp quãng hai phần ba GDP toàn cầu nhưng ngày nay nó tụt xuống còn một nửa.

1% người dùng biết quy tắc ngầm này để biến AI thành siêu trợ lý toàn năng

Kỹ năng - Lê Thảo - 02/06/2026 11:00
Phía sau hậu trường, các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) đã âm thầm chèn thêm hàng nghìn từ hướng dẫn vào mỗi cuộc hội thoại để điều hướng hành vi của chatbot.

Kiểu tình bạn rất phổ biến sau tuổi 25: Không xuất hiện thường xuyên nhưng vẫn luôn có mặt khi cần

Suy ngẫm - S.A - 02/06/2026 10:00
Tình bạn của người trưởng thành có thể mang nhiều hình dạng khác nhau.

Céline Nhã Nguyễn: Từ những cuộc đấu trí trong nghề luật đến trở thành người phụ nữ Việt đầu tiên chinh phục Everest

Truyền cảm hứng - Yên Yên - 02/06/2026 09:00
Céline Nhã Nguyễn là người phụ nữ mà bạn không bao giờ đoán được sẽ xuất hiện ở đâu tiếp theo.

Minh triết từ nỗi bất an - Khi chúng ta không sống trong hiện tại

Từ sách - Phim - Thu An - 02/06/2026 08:00
Có lẽ không ít người cảm nhận rằng chúng ta đang sống giữa thời đại đầy lo lắng. Tại sao con người luôn lo lắng, bất an? Nỗi bất an đến từ đâu?  Làm sao tìm được sự an ổn?. “Minh triết từ nỗi bất an” của Alan Watts là quyển sách sẽ chia sẻ với chúng ta thông điệp mang đến sự bình an giữa thời đại đầy lo lắng này.

Bài học từ khoán ngoài

Blog GS John VU - GS John Vu - 01/06/2026 12:00
Khi tôi ở Trung Quốc tháng trước, tôi thấy điều gì đó mà tôi chưa bao giờ trông chờ: Việc đóng cửa một số nơi chế tạo ở Thượng Hải và Shenzheng.

Zalo ra mắt tính năng phụ đề cuộc gọi video

Kỹ năng - Nhật Hạ - 01/06/2026 11:00
Zalo vừa tung ra một tính năng AI mới vô cùng hữu ích giúp người dùng chuyển lời nói thành chữ theo thời gian thực ngay trên màn hình.

12 triệu người nghe Võ Hà Linh nói về điều hối hận nhất tuổi 34

Phong cách sống - Nguyễn Phượng - 01/06/2026 09:00
"Stress thì mua matcha latte, socola đá xay mà uống cho mát ruột chứ đi xăm gì cho cực", Võ Hà Linh nói.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS