Giáo dục STEM

GS John Vu27/02/2023 12:00
Giáo dục STEM

Có quan niệm sai trong các sinh viên rằng các môn như Khoa học, Công nghệ, Kĩ nghệ và Toán học (STEM) là khó, trừu tượng, phức tạp và nên tránh vì không có nhu cầu học chúng.

Có quan niệm sai trong các thầy giáo và phụ huynh rằng khu vực STEM được ngụ ý dành cho “sinh viên thông minh” nhưng không dành cho mọi người. Sự kiện là giáo dục STEM là cần cho MỌI học sinh, ở MỌI mức, từ trung học tới đại học. Hiện thời có nhiều việc làm mở ra trong khu vực STEM hơn cho những người tốt nghiệp STEM.

Một quan chức điều hành công nghiệp nói với các sinh viên trường trung học: “Nếu các bạn KHÔNG học STEM ngày nay, các bạn sẽ KHÔNG tìm được việc làm vào lúc các bạn tốt nghiệp đại học vì từ giờ trở đi, mọi thứ sẽ yêu cầu các kĩ năng STEM bất kể bạn làm việc cho khu vực công nghiệp nào vì giáo dục STEM là chìa khoá cho miền rộng các nghề nghiệp trong nền kinh tế được dẫn lái bởi công nghệ này.”

Năm ngoái, Viện kinh tế toàn cầu – Global Economics Institute đưa ra một báo cáo dựa trên một khảo cứu ở 175 nước trong suốt 10 năm qua, tăng trưởng trong các việc làm STEM là gấp 5 lần hơn các việc làm phi-STEM. Việc làm STEM được dự kiến liên tục tăng trưởng với tốc độ nhanh hơn các việc làm khác trong hai mươi năm tới. Về trung bình, công nhân STEM kiếm được 36 phần trăm nhiều hơn công nhân phi-STEM.

Học sinh trung học thường tin rằng không có nhu cầu học STEM vì họ đã học sinh học, địa lí, tính toán và số học được dạy trong giáo trình trường trung học. Điều đó là KHÔNG ĐÚNG, những môn đó là nền tảng nhưng KHÔNG đủ bởi vì ngày nay sinh viên phải học các kĩ năng STEM phụ thêm như kĩ năng công nghệ (tức là cách dùng máy tính; cách viết các chỉ lệnh đơn giản dùng ngôn ngữ lập trình; cách tìm các thứ trên Internet v.v.) và các kĩ năng kĩ nghệ (như, giải quyết vấn đề, phân tích vấn đề, và tư duy phê phán v.v.) Họ cũng cần phát triển các kĩ năng mềm như làm việc trong tổ, trao đổi và trình bày, và kĩ năng ngoại ngữ v.v. Những kĩ năng này là rất quan trọng mà có thể được áp dụng trong nền kinh tế được dẫn lái bởi công nghệ.

Điều quan trọng với phụ huynh và sinh viên là biết rằng các kĩ năng STEM có liên quan tới thị trường việc làm. Chẳng hạn, nếu bạn học Quản trị kinh doanh, bạn cần biết cách dùng máy tính, bạn cần biết cách dùng phần mềm tài chính và kế toán nào đó, bạn cần biết cách dùng cơ sở dữ liệu v.v. Bạn không phải là người lập trình để viết mã hay thu thập dữ liệu nhưng bạn phải biết cách dùng máy tính để thực hiện việc của bạn. Ngày nay phần lớn ngân hàng, các công ti tài chính và văn phòng được tự động hoá đầy đủ bằng công nghệ thông tin. Không có các kĩ năng công nghệ cơ sở này, bạn sẽ KHÔNG có khả năng kiếm được việc làm.

Điều quan trọng cần biết là trên khắp thế giới, công nghệ đang thay thế con người bởi vì nó rẻ hơn, tốt hơn, và hiệu quả hơn. Tình huống này đôi khi đã diễn ra rồi nhưng gần đây nó tăng tốc lên. Bạn có thể thấy rằng các máy ATM đang thay thế việc làm của nhân viên ngân hàng; Hệ thống Lập kế hoạch tài nguyên doanh nghiệp (ERP) đang làm giảm nhiều công việc văn phòng, và hệ thống Quản lí quan hệ khách hàng (CRM) đang làm giảm nhiều việc làm quảng cáo và tiếp thị v.v. Việc dùng công nghệ để hiệu quả hơn, chi phí thấp hơn, và tăng lợi nhuận đang lan rộng mọi nơi và thay thế lao động thủ công và công nhân kĩ năng ít hơn.

Điều quan trọng cần lưu ý là ngày nay nhiều nước đang phát triển đang đối diện với vấn đề thất nghiệp của thanh niên do hệ thống giáo dục lỗi thời và thiếu hiểu biết về xu hướng công nghệ. Không có giáo dục đúng, những nước này không thể tăng trưởng hay dựa vào lao động chi phí thấp để làm việc trong khu vực chế tạo khi có dịch chuyển chính sang tự động hoá mọi thứ.

Sự kiện là các xưởng chế tạo sẽ KHÔNG CÒN cần công nhân lao động vì họ sẽ dùng robots. Trong năm năm qua, công nghiệp robotic đã tăng trưởng trên 400% với nửa triệu robots được sản xuất. Người ta dự đoán rằng trong vòng năm năm, trên 40% khu vực công nghiệp chế tạo sẽ được tự động hoá đầy đủ bằng robots và do tính hiệu quả của chúng; chúng sẽ kiểm soát 93% thị trường. Điều đó nghĩa là các cơ xưởng không tự động hoá sẽ bị xoá bỏ và hàng triệu việc làm lao động cũng sẽ bị mất.

Trong tương lai gần, phần lớn việc làm sẽ yêu cầu tri thức STEM, tri thức chuyên gia, thông tin và kĩ năng trao đổi. Trong tiến trình biến đổi, hàng triệu lao động sẽ mất việc làm, phần lớn sẽ bị thất nghiệp trong thời gian dài và nhiều người sẽ bị buộc phải sống trong nghèo nàn cho phần còn lại của đời họ.

Điều quan trọng là hiểu quá trình biến đổi công nghệ. Đa số chi phí tới lúc bắt đầu, trong việc thu nhận phần cứng (như, máy móc tự động hoá và robots) và phần mềm vận hành những máy móc này nhưng khi được làm xong, chi phí của hệ thống là rất thấp (bảo trì và thay thế phần bị hỏng) bước tiếp là đào tạo công nhân để vận hành những máy này. Khi toàn thể hệ thống chạy trơn chu, có ít chi phí ngoại trừ vật tư thô để tạo ra sản phẩm.

Một người quản lí giải thích: “Trong công nghiệp chế tạo của chúng tôi, chúng tôi thường thuê vài nghìn công nhân lao động nhưng từ khi chúng tôi dùng robots, chúng tôi chỉ cần không đầy một trăm công nhân, người quản lí các robot với chi phí tiết kiệm vài triệu đô la. Về căn bản, lực dẫn lái trong việc áp dụng công nghệ là giảm chi phí qua việc thay thế con người.”

Các nước đang phát triển cần hiểu tình huống này. Công nhân lao động, dù rẻ tới đâu cũng không thành vấn đề, sẽ trở nên ít quan trọng hơn trong nền kinh tế được dẫn lái bởi công nghệ. Tài sản then chốt cho tăng trưởng và việc làm tốt hơn là công nhân tri thức, điều yêu cầu đầu tư vào giáo dục và đào tạo. Có giáo dục STEM là cách tốt nhất cho các nước đang phát triển để đi vào nền kinh tế toàn cầu. Lí do sinh viên thường tránh khu vực STEM là vì chúng bị coi là “khó” nhưng sự kiện là phương pháp dạy truyền thống về đọc bài giảng và học lí thuyết làm cho cho STEM thành trừu tương và đờ đẫn.

Để thúc đẩy STEM, các nước phải dùng phương pháp khác nơi sinh viên học qua hành thay vì ghi nhớ. Không ai có thể là người lập trình chỉ bằng việc ghi nhớ cú pháp viết mã hay cấu trúc dữ liệu. Không ai có thể làm toán bằng việc ghi nhớ công thức. Để học STEM, sinh viên phải làm nó lật qua lật lại cho tới khi họ làm chủ chủ đề. Điều đó nghĩa là cả chương trình đào tạo giáo dục VÀ phương pháp giảng dạy phải thay đổi.

Thế giới toàn cầu hoá ngày nay đầy những ý tưởng mới và công nghệ mới. Thích nghi với điều này sẽ yêu cầu thay đổi về cách nghĩ, chính sách, đầu tư (đặc biệt trong giáo dục STEM). Bằng việc hiểu xu hướng công nghệ và thị trường ở đâu, các nước đang phát triển có thể có hành động để thâu tóm những cơ hội này và thịnh vượng hoặc tiếp tục duy trì truyền thống chờ đợi và để cho cơ hội tuột sang kẻ khác.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Đối thoại với sinh viên ở Vô Tích, Trung Quốc

Tháng trước khi tôi tới dạy ở Vô Tích, Trung Quốc, một sinh viên nói với tôi: “...Điều tốt hơn có lẽ là thầy đọc bài giảng về điều chúng em cần chứ không phải là cái gì đó quá tiên tiến mà có thể tốt ở Mĩ nhưng không tốt ở Trung Quốc.”
2

Thiếu hụt kỹ năng công nghệ thông tin

Trong vài năm qua, vấn đề thiếu hụt kĩ năng CNTT thường được nhắc tới ở Mĩ và nó làm khuấy động nhiều cuộc tranh cãi.
3

Cách học tốt hơn

Ngày nay sinh viên đại học có nhiều sao lãng ngăn cản họ học tập.
4

Qui trình đơn giản cho dự án nhỏ

Hôm qua, một sinh viên đã tốt nghiệp vài năm trước tới gặp tôi. Anh ta nói: “Em cần lời khuyên của thầy để thiết lập qui trình tốt nhằm phát triển phần mềm có chất lượng với chi phí thấp nhất có thể được."
5

Cách chọn bạn và thành công ở đại học

Khi vào đại học, một trong những điều mới đầu tiên bạn có lẽ cần là chọn bạn. Bạn là một phần của cuộc sống và tình bạn nào đó có thể kéo dài một thời gian lâu, nếu bạn cẩn thận về loại bạn mình chọn lựa. Bạn tốt có thể giúp bạn cực kì nhiều nhưng bạn xấu có thể làm hại bạn còn hơn bạn có thể hình dung.

Lập trình trong Big data

Một sinh viên viết: “Vì Big data có nhu cầu cao trong mọi ngành công nghiệp, em cần kĩ năng lập trình nào để làm việc trong khu vực này? Xin thầy giúp.”

Cách tiếp cận Thác đổ và Agile

Một sinh viên viết cho tôi: “Ngày nay nhiều công ti đang dùng cách tiếp cận Agile, tại sao chúng em cần học về vòng đời Thác đổ vì nó không còn tác dụng? Các trường có thể dạy Agile thay thế không? Xin thầy bình luận.”

Người quản lý mới

Khi các công ti thành công trong một kinh doanh, họ bành trướng sang kinh doanh khác dùng vốn lớn của họ, thương hiệu nổi tiếng, và tri thức chuyên gia về quản lí.

Lập kế hoạch tương lai của bạn

Có nhiều người tốt nghiệp bị thất nghiệp ở nước em, liệu có lĩnh vực học tập nào đảm bảo rằng người tốt nghiệp sẽ có việc làm không?

Thư gửi học sinh tốt nghiệp trung học

Các bạn học sinh thân mến, Khi các bạn tốt nghiệp trung học, các bạn kết thúc một kiểu giáo dục nhưng một số trong các bạn sẽ bắt đầu một kiểu giáo dục khác: Giáo dục đại học.

Sinh viên phải hiểu rằng bằng cấp đại học không còn là đảm bảo cho việc làm

“Ngày nay bất kì ai cũng có thể vào đại học bất kể năng lực của họ đó là lí do tại sao nhiều người thế thất bại hay không thể tìm được việc làm.”

Phụ nữ trong lĩnh vực STEM

Nhiều phụ nữ hiểu rằng, việc làm tốt nhất đều liên quan tới giáo dục STEM cho nên nhiều người trong số họ đang ghi danh vào các lĩnh vực STEM thay vì các nghề nghiệp truyền thống.

Kỹ thuật tự đánh giá

“Là một thầy giáo mới, tôi muốn biết việc dạy của tôi hiệu quả thế nào? Làm sao tôi biết liệu sinh viên của tôi có học hay không? Có kĩ thuật mà tôi có thể dùng để đo tính hiệu quả của việc học của họ và việc dạy của tôi không? Xin thầy lời khuyên.”

'Sức mạnh của Đạo' - khi người bận rộn học cách không cản đường chính mình

Có những cuốn sách đổi đời người ta không phải bằng một chân lý lớn, mà bằng một tai nạn nhỏ. Với Max Landsberg, đó là một mảnh gỗ nhỏ mắc trong cổ họng vào một tối thứ Sáu — và ba mươi năm để hiểu vì sao mình lại ngồi ăn pizza kiểu ấy.

Bạn có thể tìm thấy bao nhiêu khuôn mặt trong bức ảnh

Thư giãn - Tr. Quang - 30/07/2026 11:00
Chúng vô cùng khó tìm. Người ta nói rằng chỉ những người có khả năng quan sát cực kỳ tinh tường mới có thể tìm thấy chúng. Liệu bạn có phải là một trong số họ?

Người EQ cao vay tiền như thế nào?

Kỹ năng - Hà Nguyên - 30/07/2026 10:00
Ai cũng có lúc cần vay tiền để giải quyết một việc cấp bách. Nhưng điều khiến một người được tin tưởng không nằm ở số tiền họ vay, mà ở cách họ mở lời, giữ cam kết và ứng xử với khoản tiền mình đang mượn. Đó cũng là một biểu hiện của EQ tài chính.

Hành trình 3.000 km vượt sa mạc đến chiếc huy chương World Cup trên cổ của mẹ Nico Williams

Truyền cảm hứng - Minh Ngọc - 30/07/2026 09:00
Sau khi Tây Ban Nha bước lên ngôi vô địch, cầu thủ 24 tuổi của La Roja đã nhìn lên khán đài rồi tiến thẳng về phía mẹ mình - bà Maria, ôm bà thật chặt rồi tháo chiếc huy chương vô địch vừa nhận được để đeo lên cổ người phụ nữ đã đứng khóc suốt trận đấu.

'Sức mạnh của Đạo' - khi người bận rộn học cách không cản đường chính mình

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 30/07/2026 08:00
Có những cuốn sách đổi đời người ta không phải bằng một chân lý lớn, mà bằng một tai nạn nhỏ. Với Max Landsberg, đó là một mảnh gỗ nhỏ mắc trong cổ họng vào một tối thứ Sáu — và ba mươi năm để hiểu vì sao mình lại ngồi ăn pizza kiểu ấy.

Lập kế hoạch dự án phần mềm

Blog GS John VU - GS John Vu - 29/07/2026 11:00
Một người phát triển phần mềm tới gặp tôi: “Tôi được đề bạt làm quản lí một dự án nhỏ. Ông chủ của tôi bảo tôi hội tụ vào viết mã chứ KHÔNG lập kế hoạch bởi vì lập kế hoạch là phí thời gian. Viết mã sẽ cho tổ nhiều thời gian hơn để hoàn thành dự án. Câu hỏi của tôi là làm sao lập kế hoạch cho dự án mà không phí thời gian và vẫn đạt tới thành công?”

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Phong cách sống - Tô Giang - 29/07/2026 09:00
Giáo sư Larry Berman là tác giả "Perfect Spy", cuốn sách được độc giả Việt Nam biết đến với tên gọi "X6 - Điệp viên hoàn hảo" viết về Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn.

'Sức mạnh của Đạo': Lý - Nhận ra các khuôn mẫu để biết nên hành động lúc nào và như thế nào

Từ sách - Phim - TĐ - 29/07/2026 08:00
Lý nghĩa là các khuôn mẫu. Khi nhận ra các khuôn mẫu trong con người, tình huống và tự nhiên, bạn sẽ có cái nhìn rõ hơn về cách thức và thời điểm vận dụng các dòng chảy ngầm của vũ trụ sao cho có lợi cho bản thân. Đoạn trích dưới đây từ cuốn sách "Sức mạnh của Đạo" của tác giả Max Landsberg sẽ giúp bạn hiểu thêm về "Lý".

Thiếu hụt kỹ năng công nghệ thông tin

Blog GS John VU - GS John Vu - 28/07/2026 11:00
Trong vài năm qua, vấn đề thiếu hụt kĩ năng CNTT thường được nhắc tới ở Mĩ và nó làm khuấy động nhiều cuộc tranh cãi.

4 hành động thể hiện bạn là người EQ thấp

Kỹ năng - Kim Linh - 28/07/2026 10:00
Người có EQ (trí tuệ cảm xúc) thấp thường dễ hành động theo cảm tính, vô tình khiến cả bản thân lẫn người khác rơi vào những tình huống khó xử.

Nhà thiết kế nổi tiếng Việt Nam làm tài xế xe công nghệ để kiếm sống, mừng rỡ khi được khách 'boa' 2.000 đồng

Phong cách sống - Anh Khôi - 28/07/2026 09:00
Bài đăng của nhà thiết kế nhanh chóng nhận được làn sóng tương tác lớn từ giới giải trí.

Sắp phát hành: Đại chiến AI

Tủ sách - FN - 28/07/2026 08:00
Suốt nhiều thập kỷ, AI luôn được xem như một tương lai "đã cận kề", nhưng hết lần này đến lần khác vẫn chưa đáp ứng được những kỳ vọng. Phải đến khi ChatGPT, Gemini cùng hàng loạt công cụ AI tạo sinh khác bùng nổ, nhân loại mới thực sự tự hỏi: Có phải thời hoàng kim của AI đã điểm?

Cách giúp cho một dự án đang thất bại

Blog GS John VU - GS John Vu - 27/07/2026 11:00
Một người quản lí dự án hỏi tôi: “Dự án phần mềm của tôi không chạy tốt, tổ của tôi mệt mỏi và nản chí. Tôi phải làm gì?”

Bạn luôn đưa ra lời khuyên tuyệt vời cho người khác, ngoại trừ chính mình

Suy ngẫm - TĐ - 27/07/2026 10:00
"Tạo khoảng cách với bản thân" (self-distancing) giải thích vì sao lời khuyên bạn có thể dành cho một người bạn chỉ trong năm phút lại là điều bạn không thể tự nói với chính mình suốt cả một tháng.

Phạm Xuân Ẩn trong Mậu Thân 1968: Cuộc đấu trí từ bản cung của kẻ phản bội

Phong cách sống - Bích Phương - 27/07/2026 09:00
"Tiêu hết rồi các anh ơi!", Đại tá Tư Cang từng nhận định bi quan sau đợt 1 Tết Mậu Thân. Nhưng nguồn tin, phân tích chiến lược của ông Phạm Xuân Ẩn đã giúp Cụm H.63 nhìn ra bước ngoặt của cuộc chiến.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS