Chuyên gia Đào Trung Thành: Đừng tin AI, đến Amazon cũng từng sai lầm khi tin tưởng AI

Phan Trang15/05/2025 10:00
Chuyên gia Đào Trung Thành: Đừng tin AI, đến Amazon cũng từng sai lầm khi tin tưởng AI

Ông Đào Trung Thành - Phó Viện trưởng Viện Công nghệ Blockchain và AI nhấn mạnh rằng AI chỉ là công nghệ, không có lương tâm, cảm xúc, luân lý. Vì vậy, các vấn đề về đạo đức đều do con người đưa vào AI.

Chuyên gia Đào Trung Thành: Đừng tin AI có thể công bằng, minh bạch, đến Amazon cũng từng sai lầm khi tin tưởng AI- Ảnh 1.

Ông Đào Trung Thành - Phó Viện trưởng kiêm Chủ tịch Hội đồng Giảng viên Viện Công nghệ Blockchain và AI (ABAII).

Ngày 12/5, Khóa học "Đạo đức AI" do Viện ABAII phối hợp cùng Đại sứ quán Hoa Kỳ tổ chức, được thiết kế dành riêng cho cộng đồng chuyên gia công nghệ, cán bộ quản lý nhà nước, giảng viên và nhà nghiên cứu. Đây là khoá học về đạo đức AI đầu tiên tại Việt Nam đề cập đến chuẩn mực đạo đức và khung pháp lý trong phát triển AI, hướng tới xây dựng nguồn nhân lực phát triển AI có trách nhiệm cho Việt Nam.

Tại khóa học, lấy ví dụ chứng minh vì sao đạo đức AI lại là vấn đề quan trọng, ông Đào Trung Thành - Phó Viện trưởng kiêm Chủ tịch Hội đồng Giảng viên ABAII đưa ra 2 kịch bản giả định.

Kịch bản giả định thứ nhất là nếu một chiếc xe tự lái trên một con đường không có đèn đỏ hay vạch qua đường cho người đi bộ. Bỗng nhiên một người băng đường lao vụt ra trước chiếc xe. Xe bị hư phanh và bạn không thể kiểm soát được nó. Hệ thống AI điều khiển chiếc xe giờ có 2 lựa chọn: Tiếp tục đi thẳng và tông vào người băng đường không đúng luật. Hoặc bẻ lái lao lên vỉa hè và chắc chắn tông trúng 2 người đang đi bộ trên vỉa hè.

"Vậy hệ thống AI phải làm gì? Đây là một tình huống tiến thoái lưỡng nan về mặt đạo đức thường thấy và thể hiện rõ nét sự quan trọng của đạo đức AI", ông Thành nó.

Kịch bản giả định thứ hai là nhà quản lý nhân sự sử dụng hệ thống AI để lọc hồ sơ ứng viên, dựa trên dữ liệu tuyển dụng trước đây. Nhưng hệ thống lại ưu tiên một giới tính và loại bỏ ứng viên từ các nhóm thiểu số. Điều này dấy lên một câu hỏi lớn: Liệu hệ thống AI có đang thực sự bình đẳng?

Chuyên gia Đào Trung Thành: Đừng tin AI có thể công bằng, minh bạch, đến Amazon cũng từng sai lầm khi tin tưởng AI- Ảnh 2.
 

Để làm rõ hơn tình huống này, ông Thành lấy ví dụ thực tế từ Amazon. Trước đây, Amazon từng phát triển công cụ AI để chấm điểm ứng viên tiềm năng, theo thang điểm từ một đến năm sao, nhằm rút ngắn thời gian tuyển dụng.

Tuy nhiên, sau một năm vận hành, công cụ AI này không hề chọn các ứng viên nữ. Nguyên nhân do số lượng nữ ứng tuyển trong ngành công nghệ rất ít, làm cho công cụ AI của Amazon quen với những hồ sơ của nam giới và gần như loại bỏ từ khóa có liên quan hoặc chứa từ "phụ nữ". Cuối cùng, Amazon phải giải tán đội ngũ vận hành công cụ AI này và chọn phương án tuyển dụng ứng viên phù hợp hơn.

"Bạn nghĩ rằng AI sẽ thực sự công bằng, bình đẳng. Không, nó chỉ làm việc dựa trên dữ liệu quá khứ được nạp vào. Đôi khi bản thân những người tạo ra và vận hành công cụ đó không mong muốn sự bất bình đẳng, nhưng do dữ liệu quá khứ chủ yếu tập trung vào một nhóm đối tượng khiến kết quả của AI bị thiên lệch", ông Thành nói.

Theo chuyên gia, hệ thống AI ngày càng được sử dụng trong các quyết định quan trọng (ví dụ như chẩn đoán y tế, quy trình tư pháp). Nếu các hệ thống này không được đảm bảo an toàn thì có thể dẫn đến những sai lầm nguy hiểm đến tính mạng.

Ví dụ Stat News từng đưa tin hệ thống IBM Watson for Oncology bị phát hiện đề xuất điều trị ung thư không an toàn, theo báo cáo nội bộ. Nguyên nhân là hệ thống được huấn luận trên dữ liệu giả lập thay vì bệnh nhân thực tế, dẫn đến khuyến nghị không chính xác, thậm chí có thể gây hại.

Ông Thành nhấn mạnh hệ thống AI an toàn không tự nhiên mà có. Do vậy nguyên tắc cơ bản nhất khi phát triển hệ thống AI là không gây hại. "AI không có lương tâm, cảm xúc, luân lý. Các vấn đề về đạo đức đều do con người đưa vào AI", ông khẳng định.

Ông Thành đề xuất 7 nguyên tắc đạo đức AI dựa trên tham khảo các nước và khu vực, bao gồm: hệ thống an toàn và hiệu quả; quyền riêng tư dữ liệu; bảo mật, tính bền vững và độ tin cậy; khả năng giải thích; trách nhiệm giải trình; tăng trưởng, phát triển bền vững và nâng cao phúc lợi; quyền tự chủ của con người.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Người bị trầm cảm nhẹ thường nói 4 câu sau, nếu bạn dùng thường xuyên đến gặp bác sĩ gấp!

"Trầm cảm" là căn bệnh gây tử vong lớn thứ hai ở người sau ung thư.
2

9 bài học hàng đầu của Mark Twain để sống tốt một cuộc đời đầy thử thách

Twain được biết đến với nhiều câu trích dẫn dí dỏm. Dưới đây là những bài học để đời từ Mark Twain đáng để suy ngẫm mỗi ngày!
3

9 quy tắc sinh tồn mọi đứa trẻ buộc phải biết: Nếu cha mẹ không dạy, xã hội sẽ dạy một cách khắc nghiệt

Đây là những quy tắc sinh tồn mà trường lớp không dạy, nhưng mọi đứa trẻ đều phải biết.
5

10 năm sau vụ án con hại mẹ, phân tích nguyên nhân mới thấy lỗ hổng dạy con đáng báo động

Là tội phạm có chỉ số IQ cao, nam sinh này sở hữu khả năng phản điều tra cực mạnh, khiến cảnh sát mất gần 4 năm mới bắt giữ được hắn.

10 điều mẹ chưa bao giờ kể với chúng ta

Chúng ta có thể nói với mẹ mọi thứ nhưng mẹ thì không vậy, có rất nhiều sự thật mẹ chưa bao giờ kể.

Nghiên cứu của ĐH Stanford: Tại sao ám ảnh lo âu trở thành ‘căn bệnh thời hiện đại’ và cách vượt qua

1-Chia tay người yêu ở tuổi 35 không có nghĩa là bạn sẽ cô độc mãi mãi, bị sa thải ở tuổi 40 không có nghĩa sẽ thất nghiệp tới cuối đời.

Thiên kiến AI

Trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống và công việc của con người, từ chăm sóc sức khỏe, tài chính đến giáo dục và sáng tạo nội dung.

Facebook gieo mầm cô đơn, Mark Zuckerberg nay lại kêu gọi kết bạn và trò chuyện với AI

Trong tầm nhìn mới nhất của Mark Zuckerberg (Giám đốc điều hành Meta Platforms) về tương lai, chúng ta có thể lấp đầy những khoảng trống cô đơn bằng cách trò chuyện với AI.

8 câu nói để đời của "huyền thoại đầu tư" Warren Buffett

Warren Buffett sẽ rời bỏ vị trí CEO Berkshire Hathaway vào cuối năm 2025. Dù về hậu trường, những câu nói kinh điển của ông vẫn là kim chỉ nam bất hủ cho giới đầu tư toàn cầu.

Sự cố 60 triệu người mất điện khiến tôi "sáng mắt": Có nhiều tiền mà lâm vào cảnh này cũng vô dụng

Việc bị ngắt kết nối đột ngột khiến cuộc sống của nhiều người bị ảnh hưởng, họ nhận ra mình đã phụ thuộc vào công nghệ quá nhiều.

Skype: Hành trình suy tàn của một tượng đài gọi video trực tuyến

Từng cách mạng hóa giao tiếp toàn cầu, nền tảng Skype đã không thể thích ứng kịp với sự thay đổi và chính thức dừng hoạt động.

Bài học quan trọng nhất từ ​​sai lầm lớn của OpenAI với ChatGPT

OpenAI đã mắc lỗi trong một bản cập nhật ChatGPT vào cuối tháng 4 và vừa đăng bài viết thừa nhận sai lầm.

Sau 17 phút chết lâm sàng, người phụ nữ tỉnh dậy: “Thế giới bên kia” khác những gì người ta kể

Suy ngẫm - Lam Chi - 27/08/2025 13:00
Người phụ nữ sống lại một cách thần kỳ sau 17 phút bị ngừng tim đột ngột. Cô đã có chia sẻ về những gì mà mình nhìn thấy ở “thế giới bên kia”.

Xem Sex Education, tôi nhận ra mình cũng là bà mẹ "đỉnh" khi áp dụng cách dạy con này

Điện ảnh - Thanh Hương - 27/08/2025 12:00
Dù 2 đứa con đang trong độ tuổi ẩm ương nhưng tôi vẫn có thể thân thiết được với các con.

Giới trẻ đang vật lộn với việc đọc hết một cuốn sách

Kỹ năng - TĐ - 27/08/2025 11:00
Nhiều sinh viên tại các trường đại học hàng đầu ở Mỹ đã thừa nhận rằng họ gặp khó khăn trong việc đọc hết một cuốn sách.

9 quy tắc sinh tồn mọi đứa trẻ buộc phải biết: Nếu cha mẹ không dạy, xã hội sẽ dạy một cách khắc nghiệt

Suy ngẫm - Trang Đào - 27/08/2025 10:00
Đây là những quy tắc sinh tồn mà trường lớp không dạy, nhưng mọi đứa trẻ đều phải biết.

“Mặc kệ họ” nhưng đừng “mặc kệ chính mình”

Từ sách - Phim - Quìn - 27/08/2025 09:00
Ngày nay, thật khó để sống mà không bị ảnh hưởng bởi ánh nhìn và lời bàn tán của người khác. Bạn làm gì, nghĩ gì, thậm chí là yêu ai, đều có ai đó lên tiếng nhận xét.

Bé Bôm, con trai Quốc Tuấn mắc hội chứng hiếm: Các ngón bị dính vào nhau, phải bán nhà để trả viện phí

Truyền cảm hứng - Minh Ngọc - 27/08/2025 08:00
Nam diễn viên từng chia sẻ ước mơ lớn nhất là con có thể tự sinh hoạt, ăn uống như người bình thường.

Quan hệ với Bố Mẹ

Blog GS John VU - GS John Vu - 26/08/2025 13:00
“Tôi có vấn đề với bố mẹ tôi. Tôi không biết làm sao giải quyết được nó vì họ muốn tôi học kĩ sư phần mềm bởi vì nó có tương lai tốt. Tôi thấy nó khó với quá nhiều công việc..."

Xem Sex Education, tôi xấu hổ bởi cách dạy dỗ của người làm bố như tôi thực sự "hỏng"!

Điện ảnh - Thanh Hương - 26/08/2025 12:00
Tôi nhận ra cách giáo dục của mình đã quá phiến diện và tiêu cực.

Cách vô hiệu hóa việc Facebook âm thầm truy cập toàn bộ ảnh trên điện thoại

Kỹ năng - Trung Nam - 26/08/2025 11:00
Người dùng Facebook lo ngại khi Meta tự động bật tính năng cho phép ứng dụng truy cập và phân tích thư viện ảnh, từ siêu dữ liệu đến nội dung hình ảnh, để đưa ra gợi ý cá nhân hóa.

Người bị trầm cảm nhẹ thường nói 4 câu sau, nếu bạn dùng thường xuyên đến gặp bác sĩ gấp!

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 26/08/2025 10:00
"Trầm cảm" là căn bệnh gây tử vong lớn thứ hai ở người sau ung thư.

Phạm Xuân Ẩn - “Điệp viên hoàn hảo” trong mắt bạn bè

Từ sách - Phim - 26/08/2025 09:00
Trong lịch sử tình báo Việt Nam, Phạm Xuân Ẩn là một cái tên luôn gợi sự tò mò. Ông được gọi là “điệp viên hoàn hảo” không chỉ bởi tài năng trong chiến tranh, mà còn bởi nhân cách khiến bạn bè, kể cả ở bên kia chiến tuyến, đều dành cho ông sự kính trọng.

Trải nghiệm thế giới bên kia của cô gái Anh: Ánh sáng màu hổ phách ấm áp

Phong cách sống - Nhật Thùy - 26/08/2025 08:00
"Dù không nhìn thấy ai, tôi biết có một dạng tồn tại nào đó bên kia", Nicola kể về trải nghiệm cận tử; cho biết cô cảm nhận được ánh sáng hổ phách ấm áp.

Kỹ năng công nghệ nào được cần tới?

Blog GS John VU - GS John Vu - 25/08/2025 13:00
Một số trong các bạn đã hỏi tôi về các kĩ năng công nghệ là quan trọng trong kinh doanh ngày nay. Là sinh viên kĩ nghệ phần mềm, bạn muốn biết kĩ năng nào bạn sẽ cần có để kiếm được việc tốt trong thế giới toàn cầu này.

Bị chê là kém tài nhất, Nobita hoá ra lại có một đặc điểm không ai địch nổi

Điện ảnh - Trang Vũ - 25/08/2025 12:00
Là fan của bộ truyện lâu năm liệu bạn đã biết?

Điện thoại không bí mật nghe lén như chúng ta tưởng, nhưng sự thật còn nguy hiểm và đáng lo hơn nhiều

Kỹ năng - Thùy Anh - 25/08/2025 11:00
Dù không chia sẻ, nhưng những thông tin riêng tư của chúng ta trong điện thoại có thể đã rơi vào tay của một bên thứ ba.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 5, 28/08/2025