Chủ nghĩa Khắc kỷ - Sống mạnh mẽ như thép được tôi luyện

Nguyễn Thao29/10/2022 08:00
Chủ nghĩa Khắc kỷ - Sống mạnh mẽ như thép được tôi luyện

Các bậc thầy khắc kỷ ngủ trên giường cứng, phơi mình trong lạnh giá và đói khát để luyện khả năng chịu đựng. Con người hiện đại có thể học được gì từ lối sống “hành xác” này?

Từ “khắc kỷ” (stoic) thường được dùng để chỉ những người có tính cách nghiêm nghị, lý trí đến khô khan, vô cảm. Thực tế, thuật ngữ “khắc kỷ” có nguồn gốc sâu xa từ Chủ nghĩa Khắc kỷ - một trường phái triết học Hy Lạp hướng con người đến cuộc sống hạnh phúc bằng cách mưu cầu trí tuệ và đức hạnh.

Lịch sử của Chủ nghĩa Khắc kỷ

Chủ nghĩa Khắc kỷ được khởi xướng bởi Zeno xứ Citium tại Athens vào khoảng năm 301 trước Công nguyên. Sau đó, trường phái triết học này được phát triển và mở rộng bởi các triết gia lừng lẫy của Hi Lạp và La Mã như Seneca, Epictetus và Hoàng đế Marcus Aurelius.

Thuyết Khắc kỷ cổ đại vốn bao gồm ba nhánh chủ đề đan bện vào nhau: Vật lý học, Logic học và Đạo đức học. Theo phép ẩn dụ thời xưa, nếu Triết học là một khu vườn, thì Logic học là bức tường bảo vệ bao quanh, Vật lý học là đất đai màu mỡ và cây cối, còn Đạo đức học là hoa trái chín muồi - tượng trưng cho đức hạnh của con người.

Trong suốt chiều dài 500 năm, chủ nghĩa này đã có nhiều biến đổi trong đường hướng nghiên cứu lẫn áp dụng thực tiễn. Đến cuối thời La Mã, Đạo đức học trở thành chủ đề trung tâm, và các bài viết cổ thuộc nhánh này là nguồn tài liệu chính còn tồn tại đến ngày nay. Thời hiện đại, Đạo đức học Khắc kỷ có ít nhiều liên quan đến hoạt động trị liệu tâm lý, ví dụ như Liệu pháp Nhận thức - Hành vi (Cognitive Behavioral Therapy) được xem là lấy cảm hứng từ trường phái triết học này.

Donald Robertson là nhà trị liệu tâm lý chuyên về chứng lo âu. Ông viết tác phẩm “Chủ nghĩa Khắc kỷ” dựa trên mối quan hệ có nhiều điểm tương đồng giữa triết học cổ đại và trị liệu tâm lý hiện đại, phân tích phương pháp sử dụng hiểu biết lý tính để vượt qua các vấn đề cảm xúc mà con người hiện đại thường đối mặt.

Chủ nghĩa Khắc kỷ trong đời sống hiện đại

Ở xã hội ngày nay, xe cộ, máy tính, điện thoại thông minh giúp con người ít phải “động tay động chân”; Internet là biển kiến thức có sẵn chỉ bằng vài cú nhấp chuột; thức ăn ngon, quần áo đẹp và các loại phương tiện giải trí không còn là thứ xa xỉ mà đã tràn ngập đến mức dư thừa. Sống trong môi trường như vậy, nhiều người cảm thấy những hoạt động đòi hỏi sự nỗ lực và tính kỷ luật như miệt mài học tập và làm việc suốt nhiều năm tháng, luyện tập thể thao đến vã mồ hôi hay ăn theo chế độ dinh dưỡng nghiêm ngặt là sự tự hành xác, là đánh mất tự do.

Thả mình vào lối sống dễ dãi, con người không được rèn luyện để sẵn sàng đối mặt với những khó khăn như sự túng thiếu, tai nạn, bệnh tật hay mất đi người thân - những tai ương vốn có thể xảy ra với bất kỳ ai như một phần tự nhiên của cuộc sống. Khi đó, họ dễ rơi vào khủng hoảng và rối loạn.

Như nhận định của Socrates: chúng ta chỉ nên “ăn để sống, chứ không phải sống để ăn”, khi nói khép mình vào kỷ luật, ý của các triết gia này là hướng đến sức mạnh tinh thần và tư duy lý trí để không rơi vào cạm bẫy của vui thú lầm lạc. Như lòng quả cảm của dũng sĩ Hercules - người đã khước từ lời hứa hẹn về cuộc sống xa hoa của “nữ thần xấu xa” Kakia để chọn lấy con đường gian khổ của “nữ thần đức hạnh” Aretê; và rồi cuối cùng, sau những gian khổ, chàng đã được thần Zeus tôn lên địa vị của một vị thần bất tử.

Tương tự, không ít người chạy marathon chia sẻ rằng họ từng không thể đi bộ từ nhà đến siêu thị mà không thở nặng nhọc, thật khó tin là giờ đây họ có thể chạy liên tục 42km bất kể nắng mưa. Hoặc, những người bị béo phì kiên trì theo đuổi kế hoạch giảm cân với thời gian tính bằng năm, chiến thắng mọi cơn thèm đồ ngọt luôn chực chờ quyến rũ. Như thép được tôi luyện qua thời gian, thành quả từ hành trình nghị lực này không chỉ là sức khỏe thể chất, mà còn là ý chí mạnh mẽ và bền bỉ để không bỏ cuộc trước khó khăn trong mọi khía cạnh đời sống và công việc.

Tác giả phác thảo bao quát về lịch sử của các học thuyết và sử dụng rất nhiều trích dẫn có giá trị từ các triết gia cổ đại để giới thiệu cho bạn đọc về Chủ nghĩa Khắc kỷ. Tuy nhiên, đây không phải là một cuốn sách phê bình triết học, mà đây là cuốn cẩm nang về nghệ thuật sống được viết theo quan điểm của một nhà trị liệu tâm lý, muốn tìm hiểu gốc rễ các vấn đề cảm xúc của con người. Như lời của triết gia La Mã Musonius Rufus, chúng ta không nên sử dụng triết học như là đơn thuốc trị bệnh nhất thời, mà hãy tư duy triết học như một lối sống. Bằng nỗ lực thay đổi cốt lõi tư duy để định danh bản chất mình là một sinh vật có lý trí, con người sẽ có quyền năng điều khiển số phận của chính mình.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Muôn kiếp nhân sinh 2 - Khổ đau của chúng ta là kết quả của những gì ta đã gây cho người khác

Sợi dây nhân quả vô cùng phức tạp nhưng nghiệp quả dù nặng đến đâu vẫn có thể giảm bớt nhờ sự hiểu biết, phát triển tình thương.
2

Dám tha thứ - Tha thứ có thật sự là điều khả thi không?

Nếu bạn thực sự yêu một ai đó, một lúc nào đó, bạn chắc chắn sẽ phải đối mặt với một vấn đề buộc phải tha thứ. Tuy nhiên, chúng ta luôn có mâu thuẫn vì chính điều này.
3

Gia Định là nhớ, Sài Gòn là thương - Thước phim sống động về Sài Gòn xưa

“Gia Định là nhớ, Sài Gòn là thương” tập hợp những bài viết của nhà báo Cù Mai Công về thành phố Hồ Chí Minh trong hai thời kỳ:  đô thành Sài Gòn phồn hoa trước năm 1975 và Gia Định thời “rừng rậm, đầm lầy, kinh rạch”.
4

Đường đến tự do - Đừng đọc cuốn sách này nếu bạn chưa sẵn sàng hướng tới mục tiêu tự do tài chính

Một trong những câu nói đắt giá nhất trong cuốn sách là: “Tự do tài chính không phải là một số tiền, mà là một trạng thái tâm trí.”
5

Những sự thật cuộc sống biết càng sớm bạn càng dễ dàng đối diện

Cuộc sống không phải lúc nào cũng tràn ngập những điều ngọt ngào và tốt đẹp. Dù có khó khăn đến đâu, chúng ta cũng cần chấp nhận rằng mọi thứ sẽ không diễn ra theo cách mà chúng ta mong muốn.

Dám tha thứ không chỉ đau đớn và khó khăn, nó còn rất ngọt ngào

Tha thứ xuất phát từ việc nói về nỗi đau của chúng ta nhiều lần, rồi sau đó tìm tình thương ở người khác và thừa nhận sự không hoàn hảo trong chính chúng ta.

Dám tha thứ - Nếu không học cách tha thứ, chính chúng ta phải trả giá

Có lẽ chúng ta giỏi nổi giận nhưng không giỏi tha thứ. Chúng ta khuyên con cái nên tha thứ, nhưng không dạy chúng cách tha thứ như thế nào vì chính chúng ta cũng không biết cách.

‘Cuộc đời phía trước’ và những nỗi sợ của học sinh

“Chúng ta được sinh ra với tình yêu. Nỗi sợ hãi là những gì chúng ta đã học được ở thế giới này.” - Marianne Williamson.

Đường đến tự do - Bạn chọn đầu tư cổ phiếu hay sở hữu toà nhà?

Việc có bất động sản như một phần của một danh mục đầu tư đa dạng chắc chắn có thể tăng thêm giá trị, nhưng theo quan điểm của tôi, bất động sản là một lớp tài sản được đánh giá quá cao.

Đường đến tự do - Mua nhà, khoản đầu tư tài chánh hay cảm xúc?

Mua nhà có phải là khoản đầu tư tài chính tốt? Hãy nghe lời khuyên của Peter Mallouk - nhà tư vấn tài chính số 1 nước Mỹ và Anthony Robbins - bậc thầy về phát triển bản thân qua tác phẩm “Đường đến tự do” (The path).

Tầm nhìn của Krishnamurti và nguồn gốc ra đời cuốn sách Cuộc đời phía trước

Khám phá ấn phẩm đầu tiên của J. Krishnamurti – Cuộc cải cách nền giáo dục toàn diện

Tôi ổn - Bạn ổn - Hướng đến vị thế sống của một cuộc đời hạnh phúc

Sáng 16/10, buổi trò chuyện “Hướng đến vị thế sống Tôi ổn - Bạn ổn, Thuyết Phân tích Tương giao – Giải phóng bản thân và thay đổi cuộc đời” đã được tổ chức tại Đường sách TP. Hồ Chí Minh.

Đôi điều cần suy ngẫm - Cuốn sách cần đọc trong giai đoạn chuyển đổi đặc biệt này

Đức Đạt Lai Lạt Ma coi Krishnamurti là một trong những nhà tư tưởng vĩ đại nhất của thời đại - cả phương Đông lẫn phương Tây đều thực sự kính trọng ông như một bậc đạo sư uyên bác nhất.

Phương pháp dạy hiệu quả

Blog GS John VU - Lê Bình - 09/12/2022 10:00
Tôi nghĩ phương pháp dạy truyền thống là “không hiệu quả” khi thầy giáo tiếp tục dạy tài liệu mà không biết liệu sinh viên có học các khái niệm hay không.

Goblin mode, chế độ yêu tinh: Mọi người đang học cách trân trọng chính mình

Phong cách sống - Đông Hà - 09/12/2022 09:00
Có phải chúng ta đã quá mệt mỏi với việc chạy theo các chuẩn mực xã hội?

'Nhân duyên Mèo định' - Tình yêu và sự chữa lành sẽ đến khi ta sẵn sàng đón nhận

Từ sách - Phim - Vũ An - 09/12/2022 08:00
Câu chuyện tình yêu giữa hai người đang cố vượt qua vết thương lòng - nhờ vào sự xe duyên của… một chú mèo - hứa hẹn sẽ đốn tim, kể cả những độc giả khó tính nhất. 

Chuyến xe buýt ngập tràn Giáng Sinh ở TP.HCM: Bác tài tự bỏ tiền trang trí, đặt quà tặng hành khách

Truyền cảm hứng - Vân Tiên - 08/12/2022 11:03
Không chỉ bỏ tiền để trang trí, tạo không khí Giáng sinh, tài xế xe buýt Lê Xuân Huy còn chuẩn bị những món quà dễ thương để tặng cho nhiều hành khách khiến ai nấy đều bất ngờ.

Thăng tiến nghề nghiệp của bạn

Blog GS John VU - Thanh Bình - 08/12/2022 10:00
Một người phát triển phần mềm viết cho tôi: “Tôi đã từng làm việc cho một công ti phần mềm hơn bốn năm nhưng tôi muốn đi lên làm giám đốc hay người quản lí cấp cao. Tôi phải làm gì để đạt tới mục đích nghề nghiệp của tôi?”

'Trạng thái yêu tinh' Goblin mode trở thành từ của năm 2022

Phong cách sống - Bình Giang - 08/12/2022 09:00
Theo nhà xuất bản ĐH Oxford (OUP), đơn vị xuất bản các cuốn từ điển tiếng Anh Oxford, thuật ngữ tiếng lóng này chỉ “những hành vi buông thả, lười biếng, cẩu thả hoặc tham lam, theo cách bác bỏ chuẩn mực hoặc kỳ vọng của xã hội".

Cửa hiệu triết học - Làm thế nào để triết học không còn nhàm chán?

Từ sách - Phim - Thanh Hiền - 08/12/2022 08:00
Thông qua “Cửa hiệu triết học”, Peter Worley cùng các đồng tác giả đã dẫn dắt độc giả mở “cánh cửa” triết học một cách tự nhiên và gần gũi nhất. 

Bà mẹ đơn thân dạy con bại não vào ĐH Harvard bằng những phương pháp độc đáo

Truyền cảm hứng - Đinh Anh - 07/12/2022 12:00
Từ cách ghi nhớ, đến làm thế nào để giúp con vượt qua thất bại, người mẹ này đã đồng hành và có phương pháp dạy con vô cùng hữu hiệu. Một số phương pháp này bố mẹ đều có thể áp dụng để khắc phục tật xấu phố biển của trẻ hiện nay.

Kỹ năng kỹ thuật và kỹ năng mềm

Blog GS John VU - Thanh Bình - 07/12/2022 11:00
Một sinh viên viết cho tôi: “Em sẽ tốt nghiệp bằng cử nhân trong khoa học tính toán năm tới nhưng đào tạo ở trường của em hầu hết là trong lập trình Java. Em không biết loại việc làm nào em có thể có được với kĩ năng này? Xin thầy giúp.”

Minh triết trong ăn uống của phương Đông - Mối tương quan giữa chế độ ăn uống và tuổi thọ

Từ sách - Phim - Thanh Bình - 07/12/2022 10:00
Cuốn sách cung cấp kiến thức tổng quát, tư duy thông thái, giúp người đọc có tầm nhìn và sự đánh giá vấn đề sức khỏe một cách sáng suốt.

Lập nghiệp, quản nghiệp, giữ nghiệp - 3 thuật quản trị đều nên học Tư Mã Ý

Kỹ năng - Ngọc Tú - 07/12/2022 09:00
Có câu nói: “Lập nghiệp học Lưu Bị, quản nghiệp học Tào Tháo, giữ nghiệp học Tôn Quyền”. Tuy nhiên, trên vũ đài lịch sử lại có một người hội đủ 3 yếu tố trên, đó là Tư Mã Ý.

Cảm xúc - Osho: Chúng ta có cần phải hạnh phúc không?

Suy ngẫm - Nguyễn Phương - 07/12/2022 08:00
Trong thế giới này, mọi người đều mong muốn thể hiện khía cạnh vui vẻ và tích cực của mình. Chúng ta ghét sự tiêu cực của người khác, và chúng ta cũng xấu hổ không kém về sự tiêu cực của chính mình - "Nếu tôi không hạnh phúc, đó là lỗi của tôi."

Chuyện chàng trai nghèo, lão ăn xin và một đồng xu: Bài học cuộc sống ý nghĩa

Phong cách sống - Huy Hoang - 06/12/2022 11:00
Trong cuộc sống, bất cứ ai cũng có thể tìm được niềm vui, hạnh phúc đơn giản mà ý nghĩa nhất. Đó là sự cho đi! Không đơn thuần là vật chất hay tiền bạc, sự cho đi có thể chỉ là tấm lòng thấu hiểu và cảm thông với những người kém may mắn hơn mình.

Xu hướng mới: Tính toán trọng tâm di động

Blog GS John VU - Thanh Bình - 06/12/2022 10:00
Với trên 4 tỉ người dùng điện thoại di động, toàn thể ngành công nghiệp này đang dịch chuyển nhanh chóng sang thế giới tính toán trọng tâm di động.

​​​​​​​Nhân duyên Mèo định - Cuộc đời qua lăng kính hồn nhiên của loài mèo

Từ sách - Phim - Thảo Thảo - 06/12/2022 09:00
Nếu được thoát khỏi mọi ràng buộc và trách nhiệm, có trọn một năm trong đời để làm bất cứ việc gì mình muốn, bạn sẽ sống như thế nào?
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 7, 10/12/2022