Vụ First News kiện Lazada lên báo Trung Quốc

         Ngày 9.9, First News tuyên bố kiện Lazada - Ảnh: T.V  

Trong một bài báo bằng tiếng Trung xuất bản gần đây, trang 36ttw.com của Trung Quốc đã tường thuật khá chi tiết về vụ kiện này. Dưới đây là nội dung bài báo này:

"Cách đây vài ngày, NXB First News của Việt Nam thông báo sẽ khởi kiện Lazada, một trong bốn nền tảng thương mại điện tử lớn tại Việt Nam, với cáo buộc bán sách giả. Lazada là công ty con với 100% vốn từ Alibaba - là một trong những trang web mua sắm trực tuyến lớn nhất ở Đông Nam Á. Lazada cũng là một trong 4 công ty thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam cùng với Shopee, Sendo và Tiki.

Lazada chủ yếu hướng đến người dùng Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Philippines và Thái Lan. Kể từ năm 2016, Lazada đã dần trở thành nền tảng thương mại điện tử hàng đầu do Tập đoàn Alibaba sở hữu hoàn toàn tại Đông Nam Á. Trong danh sách Unicorn toàn cầu năm 2020, Lazada đứng thứ 58, có thể nói là rất mạnh.

Một phần nội dung bài báo - Ảnh: Chụp màn hình

Lazada gặp khó ở Việt Nam như thế nào?

Theo Cafebiz, sau một thời gian dài cảnh báo về tình trạng mua bán sách giả trên sàn thương mại điện tử Việt Nam, First News mới đây đã quyết định thông qua đơn kiện chính thức và có biện pháp mạnh tay hơn đối với Lazada.

Ông Nguyễn Văn Phước, CEO của First News cho biết: “First News không chiến đấu một mình. Có rất nhiều nhà văn và các nhà xuất bản khác ở Việt Nam cũng rất bức xúc trước nạn bán sách giả”.

Trả lời phỏng vấn ngày 9.9, ông Nguyễn Văn Phước cho biết việc khởi tố Lazada không phải do trường hợp cá biệt về “tội danh” này mà là quyết định được đưa ra sau một thời gian dài trao đổi và cân nhắc kỹ lưỡng. Trước đó, vào tháng 6.2019, First News tổ chức họp báo thông báo Lazada, Shopee, Sendo và nhiều trang web bán sách giả có bằng chứng vi phạm nghiêm trọng. Tuy nhiên, chỉ có Shopee và Sendo liên hệ với First News và đưa ra lời hứa chống hàng giả, còn phía Lazada không phản hồi.

Sau hội thảo tại Hà Nội, First News tiếp tục lên tiếng nhưng Lazada vẫn im lặng. “Đây là hành vi coi thường pháp luật, chứ không phải chúng tôi bỗng dưng muốn khởi kiện ngay”, người đứng đầu NXB First News nói.

CEO First News cho biết cuốn sách bị in lậu gần đây nhất là cuốn Muôn kiếp nhân sinh của John Vu - Nguyên Phong. First News đã đặt 86 đơn hàng từ nhiều người bán trên nền tảng Lazada. Sau khi mở đơn hàng, tất cả đều là sách giả. Ngoài ra, còn có những cuốn sách bán chạy khác cũng bị làm giả, chẳng hạn như Đắc nhân tâm, Hạt giống tâm hồn, Đi tim lẽ sống...

Ông Nguyễn Văn Phước, CEO của First News thông báo công ty khởi kiện Lazada

"Chúng tôi khởi kiện là cho tất cả các nhà xuất bản Việt Nam và ngành xuất bản Việt Nam. Suốt thời gian qua, chúng tôi chờ đợi Lazada sẽ sửa đổi, nhưng thay vào đó chỉ là sự im lặng trong một thời gian dài".

Theo một cuộc khảo sát do First News thực hiện, cứ 19 cuốn sách được bán trên sàn thương mại điện tử ở Việt Nam thì có 18 cuốn là sách giả. Vi phạm bản quyền tràn lan, không chỉ do các nền tảng thương mại điện tử buông lỏng quản lý, mà còn do lợi nhuận quá cao và chi phí bỏ ra quá thấp. Lợi nhuận của sách giả có thể cao tới 300-400%, trong khi sách thật chỉ 10-12%.

Điều đáng chú ý là sách giả được sản xuất với chất lượng gần như tương đương với sách thật. Chẳng hạn, cuốn Chicken Soup for the Soul được nhiều bạn đọc yêu thích bị làm giả gần giống 90-95% so với sách thật, thậm chí nhân viên của NXB cũng khó lòng phân biệt được.

"Trong suốt 15 năm qua, nếu không có sách giả, doanh thu của chúng tôi có thể tăng gấp hàng chục lần. Chỉ riêng 10.000 cuốn sách mà chúng tôi phát hiện ở một xưởng in trong năm 2011 đã trị giá 1 tỉ đồng", NXB First News nhấn mạnh. “Chúng tôi tin rằng kinh doanh sách là truyền bá kiến ​​thức. Vì vậy, khi sách thật bị sách giả bắt nạt, ức hiếp và đuổi ra ngoài thì dù đối thủ là ai, chúng tôi cũng sẽ chiến đấu đến cùng. Chúng tôi biết rằng sẽ rất khó khăn khi phải đấu tranh trong một xã hội đầy rẫy những triết lý méo mó, nhưng chúng tôi không nản lòng”.

First News cho rằng việc sản xuất, in ấn và tiêu thụ sách giả, không chỉ vi phạm Luật Bản quyền, Công ước Berne, Luật Xuất bản Việt Nam mà còn vi phạm quy định tại Điều 192 Bộ luật Hình sự 2015 của Việt Nam về sản xuất và mua bán hàng giả. Họ sẽ kiện Lazada về hai tội danh này.

Được biết, tính đến thời điểm hiện tại, Nhà xuất bản First News đã đệ trình cáo trạng lên Tòa án nhân dân Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời sẽ chuẩn bị các tài liệu, chứng cứ liên quan để đưa ra tòa xét xử.

Ông Đặng Hoàng Hải, Cục trưởng Cục Kinh tế số và Thương mại điện tử, Bộ Công Thương Việt Nam cho biết, tính đến tháng 4.2019, 5 nền tảng thương mại điện tử lớn của Việt Nam vào thời điểm đó: Adayroi (đã đóng cửa), Lazada, Shopee, Sendo và Tiki đã ký một thỏa thuận. Có giấy cam kết không bán hàng giả, hàng nhái nhưng tình trạng bán hàng giả trên các nền tảng trực tuyến vẫn diễn ra nghiêm trọng.

Theo quy định tại Nghị định 185/2013 / NĐ-CP của Việt Nam, phạt tiền từ 40-50 triệu đồng đối với hành vi buôn bán hàng giả. Tuy nhiên, cơ quan quản lý khó cung cấp hóa đơn, chứng từ giao dịch liên quan cho các giao dịch trên nền tảng thương mại điện tử.

Theo Nghị định số 52 của Chính phủ Việt Nam: "Sử dụng nền tảng thương mại điện tử để thực hiện các giao dịch xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng giả, dịch vụ ... là hoạt động bị cấm trong hoạt động thương mại điện tử."

Theo Thông báo số 47 của Bộ Công Thương Việt Nam, thương nhân, tổ chức kinh tế cung cấp dịch vụ thương mại điện tử phải chịu trách nhiệm: “Bán hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng nhập lậu, hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ quyền và các vi phạm khác. Sau khi sản phẩm và thông tin khác được xác nhận, thông tin sản phẩm bất hợp pháp sẽ bị xóa khỏi trang web của nền tảng ".

Điều 202 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 của Việt Nam quy định rằng tòa án có thẩm quyền áp dụng các biện pháp dân sự như buộc tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải chấm dứt hành vi xâm phạm, công khai cải chính thông tin và bồi thường thiệt hại.

Tiểu Vũ (dịch)