Vĩnh biệt 'Văn Ngan tướng công' Vũ Tú Nam

11/09/2020 10:53
Vĩnh biệt 'Văn Ngan tướng công' Vũ Tú Nam

Tôi thường chú ý và tin cậy vào những điều tốt đẹp, điều thiện ở con người. Tôi quý trọng sự trung thực và lòng nhân hậu". Tự bạch này, có thể xem như quan niệm về nghề viết của Vũ Tú Nam - một trong những nhà văn tiêu biểu của nền văn học cách mạng.

         Nhà văn Vũ Tú Nam Ảnh: Tư Liệu  

Nhà văn Vũ Tú Nam tên thật là Vũ Tiến Nam, sinh ngày 5.10.1929, quê ở Nam Định, là em ruột của nhà thơ Vũ Cao, tác giả bài thơ "Núi đôi" nổi tiếng, vừa mất ngày 9-9-2020 tại Hà Nội.

Gắn bó với cái nguồn 'nhân dân'

Hành trình trở thành nhà văn của Vũ Tú Nam bắt đầu từ năm 1947 khi vào bộ đội, ông công tác tại Báo Chiến sĩ (Liên khu IV), Quân đội nhân dân, Văn nghệ quân đội. Từ 1959 đến 1995, ông lần lượt làm Thư ký Tòa soạn Báo Văn học, Văn nghệ, Giám đốc NXB Tác phẩm mới, Tổng Thư ký Hội Nhà văn Việt Nam (khóa IV), Đại biểu Quốc hội (khóa IX) và Ủy viên BCH Hội Nhà văn từ khóa I đến khóa IV.

Dù đóng vai trò quản lý, tập hợp và phát triển đội ngũ viết văn trong cả nước nhưng ông vẫn dành nhiều tâm huyết cho sáng tác văn học. Ông sở trường ở nhiều lĩnh vực, chẳng hạn về lý luận phê bình, ông có tập "Đọc một số truyện ngắn gần đây" (1961), tuyển thơ dịch "Có và không có" (2003); với thơ, ông đã in các tập "Hoa lá trong vườn" (2007), "Túc tắc" (2009) nhưng công chúng hâm mộ ông vẫn là mảng văn xuôi. "Bên đường 12" là tập truyện đầu tay của ông in năm 1950, được Giải nhất văn xuôi Trại Văn nghệ Lam Sơn (Liên khu IV). Sau đó, ông tiếp tục có tập truyện "Sống với thời gian hai chiều" (1983), "Mùa xuân và tiếng chim" (1985)…

Theo nhà nghiên cứu văn học Trần Hữu Tá, truyện ngắn "Sống với thời gian hai chiều" lần đầu tiên in trên Báo Văn nghệ số 16 (17-4-1982) tạo nên dư luận một thời cũng là dấu ấn độc đáo và phong cách tiêu biểu của nhà văn Vũ Tú Nam: "Qua câu chuyện có vẻ riêng tư: chuyến về làng sau hơn 20 năm xa quê với nhiều tâm trạng ngổn ngang phiền muộn của ông An - một cán bộ già sắp đến tuổi nghỉ hưu, Vũ Tú Nam như muốn nói với người đọc: để giải quyết những chuyện phức tạp, không vui của đời sống, phải trở về gắn bó với cái nguồn "nhân dân" trong sáng, cao đẹp, rất giàu năng lượng tinh thần - một nhân dân "không biết có tuổi già"; vừa tiêu biểu cho tầng tầng lớp lớp văn hóa truyền thống vừa tiêu biểu cho sức mạnh của đạo lý cách mạng hiện đại". Câu chuyện của ông An không lỗi thời, vẫn còn ý nghĩa nhân văn mà tác giả đã gửi gắm.

"Thế là Văn Ngan thoát tội"

Theo thời gian, có thể người ta quên đi tác phẩm này, kia âu cũng là lẽ thường tình đối với bất kỳ nhà văn nào. Thế nhưng theo tôi, dấu ấn của tác phẩm "Cuộc phiêu lưu của Văn Ngan tướng công" có sức sống còn bền lắm. Đây chính là tập sách tạo nên tên tuổi ông và cũng dẫn đến cho ông nhiều phiền toái. Dù viết cho thiếu nhi nhưng lúc bấy giờ đã có ý kiến trái chiều, đến bây giờ nhìn lại, ta có thể nhìn thấy dấu vết ấu trĩ của phê bình văn học một thời.

Năm 1962, tác phẩm "Cuộc phiêu lưu của Văn Ngan tướng công" của Vũ Tú Nam in trên Báo Văn nghệ. Đó là câu chuyện của chàng Ngan biết bay một tí, biết chạy một tí, biết bơi một tí, biết hát ồ ề một tí, tức là cái gì cũng biết nhưng chỉ mới biết đầu cua tai nheo, không đâu vào đâu nhưng làm việc gì cũng dối trá vì thế thất bại là lẽ đương nhiên.

Sau khi sách in ra, có ý kiến trái chiều về nội dung, phàn nàn nọ kia và cũng có thể dẫn diễn suy diễn này nọ rất nặng nề. Sau đó, Viện Văn học có tổ chức hội thảo về tác phẩm này, nhà phê bình Hoài Thanh chủ trì. Có người nặng lời rằng tác giả có thành kiến với con ngan là do… không thích xơi thịt ngan; có người còn quả quyết xây dựng hình tượng con ngan ấm ớ như thế là… "phá hoại chính sách chăn nuôi"; lại có người "trầm trọng hóa vấn đề" là viết cho trẻ em thì không nên xây dựng nhân vật tiêu cực, không khéo chúng bắt chước Văn Ngan và Văn Ngỗng… Trước nhiều ý kiến khác nhau, tác giả có lời "nói lại", sau đó nhà phê bình Hoài Thanh kết luận một cách nhẹ nhàng.

Qua những việc này, nhà văn Vũ Tú Nam có viết lá thư gửi cho một số cán bộ lãnh đạo. Rất may, bấy giờ, đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã đọc tác phẩm này, ông bảo: "Truyện của Vũ Tú Nam viết có ích, trẻ con hay người lớn đều đọc được". Chưa hết, trong một cuộc họp với giới báo chí, ông Thanh có nói với tờ báo đã viết bài phê phán "Cuộc phiêu lưu của Văn Ngan tướng công" là không nên viết tiếp nữa. Nhờ vậy, mọi việc mới xuôi chèo mát mái. Khi kể lại chuyện này, nhà văn Vũ Tú Nam thở phào nhẹ nhõm: "Thế là Văn Ngan thoát tội".

Về tác phẩm này, NXB Kim Đồng in lần đầu tiên vào năm 1963, đến năm 1986 mới tái bản với số lượng 81.000 bản! Sau đó, còn tái bản nhiều lần nữa. Đặc biệt đã dịch ra tiếng Nga, có điều dịch giả không rành con cốc (một loài chim bắt cá) nên dịch ra… con cóc; và họa sĩ Nga đã vẽ minh họa con cóc bé tẹo đang dìm gã Ngỗng Kều xuống hồ!

Từ tác phẩm "Cuộc phiêu lưu của Văn Ngan tướng công", giới văn nghệ yêu thương đặt cho nhà văn Vũ Tú Nam biệt danh "Văn Ngan tướng công". Ngoài tài năng sáng tác, ông còn là vị lãnh đạo văn nghệ sống có tình, tốt bụng, có tấm lòng tốt đối với anh em sáng tác nhiều thế hệ...

Gia đình nghệ sĩ hiếm hoi

Nhà văn Vũ Tú Nam cùng quê với nhạc sĩ Văn Cao, ở Nam Định; bố ông đậu tú tài, cũng làm thơ. Có lẽ ở Việt Nam ít có gia đình nào có ba anh em trai đều là những nhà văn, nhà thơ nổi tiếng như gia đình nhà văn Vũ Tú Nam. Nhà thơ Vũ Cao với bài thơ "Núi đôi" sống mãi trong lòng bạn đọc, nhà văn Vũ Tú Nam và nhà thơ Vũ Ngọc Bình chuyên làm thơ cho thiếu nhi. Vợ nhà văn Vũ Tú Nam là nhà văn - nhà báo Thanh Hương, nguyên Tổng Biên tập Báo Phụ Nữ Việt Nam.

Vợ chồng nhà văn Vũ Tú Nam có hai người con: Vũ Huy, sinh năm 1955 là NSƯT, họa sĩ thiết kế điện ảnh hàng đầu; Vũ Hương Giang hiện là dịch giả.

Ông bà tặng tôi ba cuốn sách đã xuất bản: "Trước trang giấy trắng", "Hồi ức tình yêu qua những lá thư" và cuốn "Là tôi, Hà Anh" (do chính siêu mẫu Hà Anh, cháu nội nhà văn viết).

Tôi đọc "Hồi ức tình yêu..." của Thanh Hương - Vũ Tú Nam và tự bảo mình rằng có lẽ ít có ai ở xứ ta đem xuất bản những bức thư tình riêng tư như thế. Đọc kỹ, tôi mới hay không chỉ là chuyện tình yêu đôi lứa, tình yêu vợ chồng mà trong đó chính là tấm lòng, trách nhiệm, cách thức... nuôi dạy các con của hai vợ chồng nhà văn qua những thăng trầm của cuộc sống, rất sinh động và có sức thuyết phục không phải chỉ cho một thời...

Dương Kỳ Anh

Theo Lê Minh Quốc – Người Lao Động


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Muôn Kiếp Nhân Sinh bị làm giả, in lậu hàng loạt tại Hà Nội

Mới ra mắt ít lâu, tác phẩm “Muôn kiếp nhân sinh” của GS. John Vu – Nguyên Phong đã bị in giả và bày bán công khai nhiều nơi và cả trên các sàn thương mại điện tử.
3

Trò chuyện với vĩ nhân

“Trò chuyện với vĩ nhân” tổng hợp những câu chuyện của thiền sư Osho về 20 triết gia, nhà tư tưởng, đạo sư lỗi lạc nhất lịch sử. 
5

Người bán hàng vĩ đại nhất thế giới - Tôi sẽ không bao giờ gắt gỏng với bất kỳ ai nữa

Trích dẫn "Lời tuyên thệ thứ tư", lời tuyên thệ thành công đặc biệt đến cuối đời - cuốn sách "Người Bán Hàng Vĩ Đại Nhất Thế Giới"

Người giàu có nhất thành Babylon: Người nghèo theo những cách khác nhau, còn người giàu đều theo cách giống nhau

Hãy cam kết với mục tiêu, theo đuổi chúng đến cùng và bạn sẽ được tận hưởng những thành công từ nỗ lực của mình.

Lazada lên tiếng sau khi bị First News khởi kiện

Sau khi bị First News - Trí Việt đệ đơn khởi kiện lên Tòa án Nhân dân Q.1, TP.HCM, Lazada Việt Nam đã có phản hồi về vụ việc này

Lazada nói gì về việc bị First News khởi kiện?

Lazada cho biết luôn sẵn sàng hợp tác với các đơn vị sở hữu quyền sở hữu trí tuệ và sẽ tiếp tục thực hiện biện pháp mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên nền tảng của mình.

Vô ngã: Thoát khỏi vở kịch của cái tôi để nâng cao năng suất làm việc

Có cái tôi không phải là vấn đề. Tác giả Wakeman nói rằng thách thức nằm ở việc vai trò chính của cái tôi là tạo ra sự kịch tính, hay “sự hoang phí cảm xúc”.

First News khởi kiện Lazada về hành vi 'tiếp tay bán hàng giả'

First News - Trí Việt khẳng định suốt 2 năm qua trang thương mại điện tử Lazada đã tiếp tay tiêu thụ môt số lượng lớn sách giả thương hiệu First News.

Vô ngã - Những phương pháp quản lý dành cho nhà lãnh đạo

Một nhà lãnh đạo cần làm gì để tạo điều kiện cho nhân viên tự đánh giá bản thân, từ đó vượt qua bản ngã của chính họ để vươn lên và phát triển?

Người giàu có nhất thành Babylon Kỳ 2 - Năm quy luật của vàng

Ở Babylon có một phong tục là con trai của các gia đình giàu có thường sống với cha mẹ để được kế thừa tài sản, nhưng ông Arkad - người đàn ông giàu nhất thành Babylon lại quyết định khác, ông cho con trai tự tìm một công việc để chứng tỏ khả năng kiếm ra tiền.

Lễ trao giải Nobel 2020 thu hẹp quy mô tổ chức do COVID-19

Giải trí - 23/09/2020 23:30
Giải thưởng Nobel 2020 sẽ được công bố vào ngày 9.10 và lễ trao giải diễn ra vào tháng 12.

Bộ trưởng Công Thương: Các FTA giúp GDP Việt Nam tăng hơn 300%

Kinh tế - 23/09/2020 23:00
Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết cùng với tham gia WTO từ năm 2007, việc thực thi các FTA đã góp phần thúc đẩy GDP của Việt Nam tăng hơn 300%, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 350%.

Chiều 23.9, thêm 1 ca mắc mới COVID-19 là người nhập cảnh từ Mỹ

Thời sự - 23/09/2020 22:50
Bản tin 18h ngày 23.9 của Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết đã ghi nhận 1 ca mắc mới COVID-19 là người trở về từ Mỹ được cách ly ngay sau khi nhập cảnh. Như vậy, đến thời điểm này, Việt Nam ghi nhận tổng cộng 1.069 bệnh nhân.

Kỹ thuật mới trong mổ bướu giáp không để lại sẹo, xuất viện nhanh

Sức khỏe - 23/09/2020 22:30
Lần đầu tiên Bệnh viện Bình Dân thực hiện kỹ thuật khá độc đáo trong mổ tuyến giáp. Kỹ thuật này được thực hiện ở vị trí kín đáo, các sẹo đảm bảo tính thẩm mỹ cao, bệnh nhân xuất viện nhanh.

Vĩnh Long: Bị tố lừa đảo, trụ trì chùa Phước Quang bị cho hoàn tục

Thời sự - 23/09/2020 22:15
Đại đức Thích Phước Ngọc, trụ trì chùa Phước Quang ở thị trấn Tam Bình, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long bị cho hoàn tục vì liên quan đến một việc lừa đảo chiếm đoạt số tiền lớn.

Huawei: 'Hãng chip di động hàng đầu Mỹ xin giấy phép bán hàng cho chúng tôi'

Công nghệ - 23/09/2020 22:00
Huawei cho biết Qualcomm đã nộp đơn xin giấy phép bán chip cho hãng này. Gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc sẽ sử dụng các chip của Qualcomm trong smartphone nếu Chính phủ Mỹ cho phép.

Nhật Bản đề xuất tăng ngân sách quốc phòng kỷ lục trước mối đe dọa từ Trung Quốc

Thế giới - 23/09/2020 21:30
Ngân sách quốc phòng của Nhật Bản cho năm tài chính tiếp theo sẽ đạt mức kỷ lục 51,6 tỉ USD trong bối cảnh lo ngại Trung Quốc dâng cao.

Facebook xóa hàng loạt tài khoản Trung Quốc bị cáo buộc can thiệp chính trị nước khác

Công nghệ - 23/09/2020 21:00
Facebook vừa xóa một mạng lưới tài khoản Trung Quốc có nội dung can thiệp chính trị châu Á và Mỹ.

Bệnh nhân mắc COVID-19 cuối cùng tại Đà Nẵng vừa xuất viện

Thời sự - 23/09/2020 20:30
Sáng 23.9, Bệnh viện dã chiến Hòa Vang công bố khỏi COVID-19 cho bệnh nhân 936 sau 3 lần có kết quả âm tính với SARS-CoV-2. Đây là bệnh nhân cuối cùng được chữa trị COVID-19 tại Đà Nẵng.

TP.HCM bổ nhiệm, điều động nhân sự chủ chốt tại nhiều quận huyện

Thời sự - 23/09/2020 20:00
TP.HCM vừa trao quyết định bổ nhiệm, điều động nhiều nhân sự chủ chốt tại các quận huyện: quận 4, huyện Bình Chánh, huyện Cần Giờ, quận Thủ Đức.

Đường sắt bán vé Tết Tân Sửu từ ngày 1.10, chạy thêm loạt đôi tàu

Thời sự - 23/09/2020 19:30
Kể từ 8 giờ ngày 1.10, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sẽ chính thức bán vé tàu Tết Tân Sửu cho các tập thể đã đăng ký và bán vé cá nhân. Thời gian chạy tàu tết từ ngày 30.1 đến 23.2.2021 (tức từ 18 tháng chạp 2020 đến 12 tháng giêng 2021).

6 tác dụng của đường nâu với làn da

Sức khỏe - 23/09/2020 19:15
Đường nâu có thể dùng để dưỡng da, làm đẹp rất hữu hiệu. Dưới đây là một số công dụng làm đẹp của đường nâu:

Sản xuất đèn cực tím khử trùng nội thất phòng ngừa COVID-19 trên máy bay

Du lịch - 23/09/2020 19:00
Đèn cực tím xách tay được phát triển bởi Boeing sẽ vô hiệu hóa các vi-rút và vi khuẩn trên máy bay.

Cách trị mụn thịt quanh mắt hiệu quả, an toàn

Sức khỏe - 23/09/2020 18:45
Mụn thịt không ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng lại khiến nhiều phụ nữ mất tự tin vì làn da sần sùi. Nguyên liệu thiên nhiên như tỏi, tía tô có thể giúp điều trị mụn thịt dễ dàng.

Những khoảnh khắc yên bình trong ngày quốc tế Hòa bình thế giới, có dấu ấn Việt Nam

Giải trí - 23/09/2020 18:30
Để kỷ niệm Ngày Quốc tế Hòa bình được tổ chức hàng năm vào ngày 21.9, ứng dụng ảnh Agora đã tổ chức các nhiếp ảnh gia quốc tế với chủ đề # Peace2020. Kết quả là 11.500 bức ảnh từ khắp nơi trên thế giới đã được gửi đến cuộc thi.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 5, 24/09/2020