Vĩnh biệt 'Văn Ngan tướng công' Vũ Tú Nam

11/09/2020 10:53
Vĩnh biệt 'Văn Ngan tướng công' Vũ Tú Nam

Tôi thường chú ý và tin cậy vào những điều tốt đẹp, điều thiện ở con người. Tôi quý trọng sự trung thực và lòng nhân hậu". Tự bạch này, có thể xem như quan niệm về nghề viết của Vũ Tú Nam - một trong những nhà văn tiêu biểu của nền văn học cách mạng.

         Nhà văn Vũ Tú Nam Ảnh: Tư Liệu  

Nhà văn Vũ Tú Nam tên thật là Vũ Tiến Nam, sinh ngày 5.10.1929, quê ở Nam Định, là em ruột của nhà thơ Vũ Cao, tác giả bài thơ "Núi đôi" nổi tiếng, vừa mất ngày 9-9-2020 tại Hà Nội.

Gắn bó với cái nguồn 'nhân dân'

Hành trình trở thành nhà văn của Vũ Tú Nam bắt đầu từ năm 1947 khi vào bộ đội, ông công tác tại Báo Chiến sĩ (Liên khu IV), Quân đội nhân dân, Văn nghệ quân đội. Từ 1959 đến 1995, ông lần lượt làm Thư ký Tòa soạn Báo Văn học, Văn nghệ, Giám đốc NXB Tác phẩm mới, Tổng Thư ký Hội Nhà văn Việt Nam (khóa IV), Đại biểu Quốc hội (khóa IX) và Ủy viên BCH Hội Nhà văn từ khóa I đến khóa IV.

Dù đóng vai trò quản lý, tập hợp và phát triển đội ngũ viết văn trong cả nước nhưng ông vẫn dành nhiều tâm huyết cho sáng tác văn học. Ông sở trường ở nhiều lĩnh vực, chẳng hạn về lý luận phê bình, ông có tập "Đọc một số truyện ngắn gần đây" (1961), tuyển thơ dịch "Có và không có" (2003); với thơ, ông đã in các tập "Hoa lá trong vườn" (2007), "Túc tắc" (2009) nhưng công chúng hâm mộ ông vẫn là mảng văn xuôi. "Bên đường 12" là tập truyện đầu tay của ông in năm 1950, được Giải nhất văn xuôi Trại Văn nghệ Lam Sơn (Liên khu IV). Sau đó, ông tiếp tục có tập truyện "Sống với thời gian hai chiều" (1983), "Mùa xuân và tiếng chim" (1985)…

Theo nhà nghiên cứu văn học Trần Hữu Tá, truyện ngắn "Sống với thời gian hai chiều" lần đầu tiên in trên Báo Văn nghệ số 16 (17-4-1982) tạo nên dư luận một thời cũng là dấu ấn độc đáo và phong cách tiêu biểu của nhà văn Vũ Tú Nam: "Qua câu chuyện có vẻ riêng tư: chuyến về làng sau hơn 20 năm xa quê với nhiều tâm trạng ngổn ngang phiền muộn của ông An - một cán bộ già sắp đến tuổi nghỉ hưu, Vũ Tú Nam như muốn nói với người đọc: để giải quyết những chuyện phức tạp, không vui của đời sống, phải trở về gắn bó với cái nguồn "nhân dân" trong sáng, cao đẹp, rất giàu năng lượng tinh thần - một nhân dân "không biết có tuổi già"; vừa tiêu biểu cho tầng tầng lớp lớp văn hóa truyền thống vừa tiêu biểu cho sức mạnh của đạo lý cách mạng hiện đại". Câu chuyện của ông An không lỗi thời, vẫn còn ý nghĩa nhân văn mà tác giả đã gửi gắm.

"Thế là Văn Ngan thoát tội"

Theo thời gian, có thể người ta quên đi tác phẩm này, kia âu cũng là lẽ thường tình đối với bất kỳ nhà văn nào. Thế nhưng theo tôi, dấu ấn của tác phẩm "Cuộc phiêu lưu của Văn Ngan tướng công" có sức sống còn bền lắm. Đây chính là tập sách tạo nên tên tuổi ông và cũng dẫn đến cho ông nhiều phiền toái. Dù viết cho thiếu nhi nhưng lúc bấy giờ đã có ý kiến trái chiều, đến bây giờ nhìn lại, ta có thể nhìn thấy dấu vết ấu trĩ của phê bình văn học một thời.

Năm 1962, tác phẩm "Cuộc phiêu lưu của Văn Ngan tướng công" của Vũ Tú Nam in trên Báo Văn nghệ. Đó là câu chuyện của chàng Ngan biết bay một tí, biết chạy một tí, biết bơi một tí, biết hát ồ ề một tí, tức là cái gì cũng biết nhưng chỉ mới biết đầu cua tai nheo, không đâu vào đâu nhưng làm việc gì cũng dối trá vì thế thất bại là lẽ đương nhiên.

Sau khi sách in ra, có ý kiến trái chiều về nội dung, phàn nàn nọ kia và cũng có thể dẫn diễn suy diễn này nọ rất nặng nề. Sau đó, Viện Văn học có tổ chức hội thảo về tác phẩm này, nhà phê bình Hoài Thanh chủ trì. Có người nặng lời rằng tác giả có thành kiến với con ngan là do… không thích xơi thịt ngan; có người còn quả quyết xây dựng hình tượng con ngan ấm ớ như thế là… "phá hoại chính sách chăn nuôi"; lại có người "trầm trọng hóa vấn đề" là viết cho trẻ em thì không nên xây dựng nhân vật tiêu cực, không khéo chúng bắt chước Văn Ngan và Văn Ngỗng… Trước nhiều ý kiến khác nhau, tác giả có lời "nói lại", sau đó nhà phê bình Hoài Thanh kết luận một cách nhẹ nhàng.

Qua những việc này, nhà văn Vũ Tú Nam có viết lá thư gửi cho một số cán bộ lãnh đạo. Rất may, bấy giờ, đại tướng Nguyễn Chí Thanh đã đọc tác phẩm này, ông bảo: "Truyện của Vũ Tú Nam viết có ích, trẻ con hay người lớn đều đọc được". Chưa hết, trong một cuộc họp với giới báo chí, ông Thanh có nói với tờ báo đã viết bài phê phán "Cuộc phiêu lưu của Văn Ngan tướng công" là không nên viết tiếp nữa. Nhờ vậy, mọi việc mới xuôi chèo mát mái. Khi kể lại chuyện này, nhà văn Vũ Tú Nam thở phào nhẹ nhõm: "Thế là Văn Ngan thoát tội".

Về tác phẩm này, NXB Kim Đồng in lần đầu tiên vào năm 1963, đến năm 1986 mới tái bản với số lượng 81.000 bản! Sau đó, còn tái bản nhiều lần nữa. Đặc biệt đã dịch ra tiếng Nga, có điều dịch giả không rành con cốc (một loài chim bắt cá) nên dịch ra… con cóc; và họa sĩ Nga đã vẽ minh họa con cóc bé tẹo đang dìm gã Ngỗng Kều xuống hồ!

Từ tác phẩm "Cuộc phiêu lưu của Văn Ngan tướng công", giới văn nghệ yêu thương đặt cho nhà văn Vũ Tú Nam biệt danh "Văn Ngan tướng công". Ngoài tài năng sáng tác, ông còn là vị lãnh đạo văn nghệ sống có tình, tốt bụng, có tấm lòng tốt đối với anh em sáng tác nhiều thế hệ...

Gia đình nghệ sĩ hiếm hoi

Nhà văn Vũ Tú Nam cùng quê với nhạc sĩ Văn Cao, ở Nam Định; bố ông đậu tú tài, cũng làm thơ. Có lẽ ở Việt Nam ít có gia đình nào có ba anh em trai đều là những nhà văn, nhà thơ nổi tiếng như gia đình nhà văn Vũ Tú Nam. Nhà thơ Vũ Cao với bài thơ "Núi đôi" sống mãi trong lòng bạn đọc, nhà văn Vũ Tú Nam và nhà thơ Vũ Ngọc Bình chuyên làm thơ cho thiếu nhi. Vợ nhà văn Vũ Tú Nam là nhà văn - nhà báo Thanh Hương, nguyên Tổng Biên tập Báo Phụ Nữ Việt Nam.

Vợ chồng nhà văn Vũ Tú Nam có hai người con: Vũ Huy, sinh năm 1955 là NSƯT, họa sĩ thiết kế điện ảnh hàng đầu; Vũ Hương Giang hiện là dịch giả.

Ông bà tặng tôi ba cuốn sách đã xuất bản: "Trước trang giấy trắng", "Hồi ức tình yêu qua những lá thư" và cuốn "Là tôi, Hà Anh" (do chính siêu mẫu Hà Anh, cháu nội nhà văn viết).

Tôi đọc "Hồi ức tình yêu..." của Thanh Hương - Vũ Tú Nam và tự bảo mình rằng có lẽ ít có ai ở xứ ta đem xuất bản những bức thư tình riêng tư như thế. Đọc kỹ, tôi mới hay không chỉ là chuyện tình yêu đôi lứa, tình yêu vợ chồng mà trong đó chính là tấm lòng, trách nhiệm, cách thức... nuôi dạy các con của hai vợ chồng nhà văn qua những thăng trầm của cuộc sống, rất sinh động và có sức thuyết phục không phải chỉ cho một thời...

Dương Kỳ Anh

Theo Lê Minh Quốc – Người Lao Động


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Muôn Kiếp Nhân Sinh bị làm giả, in lậu hàng loạt tại Hà Nội

Mới ra mắt ít lâu, tác phẩm “Muôn kiếp nhân sinh” của GS. John Vu – Nguyên Phong đã bị in giả và bày bán công khai nhiều nơi và cả trên các sàn thương mại điện tử.
3

Trò chuyện với vĩ nhân

“Trò chuyện với vĩ nhân” tổng hợp những câu chuyện của thiền sư Osho về 20 triết gia, nhà tư tưởng, đạo sư lỗi lạc nhất lịch sử. 
5

Người thợ mộc lạ lùng: Liệu chúng ta có thể thay đổi thế giới từ những điều nhỏ bé nhất?

Giữa cuộc sống bộn bề, đã bao giờ bạn tự hỏi bản thân mình những câu hỏi như: Thành Công đích thực là như thế nào? Tình Yêu Thương có ý nghĩa gì? Hay tôi sinh ra để trở thành người ra sao?

Người giàu có nhất thành Babylon: Người nghèo theo những cách khác nhau, còn người giàu đều theo cách giống nhau

Hãy cam kết với mục tiêu, theo đuổi chúng đến cùng và bạn sẽ được tận hưởng những thành công từ nỗ lực của mình.

Lazada lên tiếng sau khi bị First News khởi kiện

Sau khi bị First News - Trí Việt đệ đơn khởi kiện lên Tòa án Nhân dân Q.1, TP.HCM, Lazada Việt Nam đã có phản hồi về vụ việc này

Lazada nói gì về việc bị First News khởi kiện?

Lazada cho biết luôn sẵn sàng hợp tác với các đơn vị sở hữu quyền sở hữu trí tuệ và sẽ tiếp tục thực hiện biện pháp mạnh mẽ để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên nền tảng của mình.

Vô ngã: Thoát khỏi vở kịch của cái tôi để nâng cao năng suất làm việc

Có cái tôi không phải là vấn đề. Tác giả Wakeman nói rằng thách thức nằm ở việc vai trò chính của cái tôi là tạo ra sự kịch tính, hay “sự hoang phí cảm xúc”.

First News khởi kiện Lazada về hành vi 'tiếp tay bán hàng giả'

First News - Trí Việt khẳng định suốt 2 năm qua trang thương mại điện tử Lazada đã tiếp tay tiêu thụ môt số lượng lớn sách giả thương hiệu First News.

Vô ngã - Những phương pháp quản lý dành cho nhà lãnh đạo

Một nhà lãnh đạo cần làm gì để tạo điều kiện cho nhân viên tự đánh giá bản thân, từ đó vượt qua bản ngã của chính họ để vươn lên và phát triển?

Người giàu có nhất thành Babylon Kỳ 2 - Năm quy luật của vàng

Ở Babylon có một phong tục là con trai của các gia đình giàu có thường sống với cha mẹ để được kế thừa tài sản, nhưng ông Arkad - người đàn ông giàu nhất thành Babylon lại quyết định khác, ông cho con trai tự tìm một công việc để chứng tỏ khả năng kiếm ra tiền.

Nóng dự án sân bay Long Thành: Cẩn trọng trước chiêu bán gói thầu ảo

Kinh tế - 22/09/2020 19:00
Lợi dụng việc triển khai dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành và thi công các gói thầu khu tái định cư Lộc An - Bình Sơn, nhiều nhóm đã mạo danh đại diện của cơ quan nhà nước ban hành các văn bản cấp phép khai thác đất, vận chuyển, san lấp mặt bằng ở sân bay Long Thành.

Trung Quốc sắp tung vắc xin COVID-19 giá 88 USD, thấp hơn dự kiến

Thế giới - 22/09/2020 18:30
Hai loại vắc xin COVID-19 được phát triển bởi Công ty Công nghệ Sinh học quốc gia Trung Quốc (CNBG) đang được đánh giá, kiểm định và có thể có sẵn trên thị trường vào cuối năm nay.

Chán Trung Quốc, EU tăng cường đầu tư vào Đài Loan

Thế giới - 22/09/2020 18:15
Hơn một chục quốc gia châu Âu, gồm Đức, Pháp, Hà Lan, Ý, Tây Ban Nha... hôm 22.9 đã khởi động chiến dịch chung đầu tiên để thúc đẩy đầu tư giữa Liên minh châu (EU) và Đài Loan, một tín hiệu về mối quan hệ nồng ấm với hòn đảo này trong bối cảnh các nước EU ngày càng xa lánh Trung Quốc.

Chủ tịch JVE nói gì về dự án cải tạo sông Tô Lịch thành Công viên lịch sử - văn hóa - tâm linh?

Du lịch - 22/09/2020 18:00
Ngày 22.9, Công ty cổ phần Tập đoàn Môi trường Nhật Việt (JVE) tổ chức buổi chia sẻ thông tin về giải pháp cải tạo sông Tô Lịch thành “Công viên Lịch sử - văn hoá - tâm linh Tô Lịch” bằng nguồn vốn từ phía Nhật Bản.

Chim cánh cụt mất mạng vì nuốt khẩu trang N95 vào bụng

Thời sự - 22/09/2020 17:45
Một con chim cánh cụt được phát hiện chết trên bãi biển nổi tiếng của Brazil với khám nghiệm tử thi cho thấy một chiếc khẩu trang quấn quanh ruột của nó.

Bà Carrie Lam: Không thể yêu cầu bảo vệ quyền lợi 12 người Hồng Kông bị Trung Quốc bắt

Thế giới - 22/09/2020 17:30
Hồng Kông không có cơ sở pháp lý để yêu cầu mở rộng bất kỳ quyền cụ thể nào cho 12 người Hồng Kông bị giam giữ ở Trung Quốc khi họ cố gắng chạy trốn bằng tàu và họ sẽ phải đối mặt với luật pháp ở đó”, bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam) cho biết hôm 22.9.

Người kiểm duyệt bị trầm cảm kiện YouTube: Xem hàng trăm video hiếp, giết, thú tính mỗi ngày

Thế giới - 22/09/2020 17:15
Một cựu nhân viên kiểm duyệt nội dung YouTube đã kiện công ty cũ sau khi cô phát triển các triệu chứng PTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn tâm lý) và trầm cảm trong công việc.

Tỷ phú chỉ trích Chủ tịch Tập Cận Bình lãnh án 18 năm tù

Thế giới - 22/09/2020 17:00
Tỷ phú Trung Quốc, Nhậm Chí Cường - người được cho là chỉ trích Chủ tịch Tập Cận Bình trong việc xử lý đại dịch coronavirus - đã bị tuyên án tù 18 năm vì tội tham nhũng.

Philippines quyết không để Trung Quốc loại phương Tây khỏi Biển Đông

Thế giới - 22/09/2020 16:46
Ngoại trưởng Philippines Teodoro Locsin mới đây khẳng định nước này sẽ không tuân theo lập trường của Trung Quốc trong việc đẩy các cường quốc phương Tây, bao gồm cả Mỹ ra khỏi Biển Đông.

Bánh trung thu 3D vẫn hút khách

Kinh doanh - 22/09/2020 16:30
Chỉ còn vài ngày nữa là đến Tết Trung thu 2020, năm nay thị trường bánh trung thu khá đa dạng. Bên cạnh các loại bánh truyền thống, loại bánh trung thu 3D vẫn thu hút đông đảo sự lựa chọn của người tiêu dùng.

Emmy 2020: Người da màu làm nên lịch sử

Giải trí - 22/09/2020 16:15
Emmy lần thứ 72 ghi nhận là năm có nhiều nghệ sĩ da đen được đề cử và trao giải nhất từ trước tới nay.

Một cảnh sát Mỹ ra tòa với cáo buộc làm gián điệp cho Trung Quốc

Thế giới - 22/09/2020 16:00
Một sĩ quan cảnh sát thành phố New York đã bị buộc tội làm gián điệp cho chính phủ Trung Quốc trong vụ việc liên quan phong trào đòi độc lập của người Tây Tạng.

Lần đầu tiên tại Việt Nam có bệnh viện mở chuyên khoa nhũ

Sức khỏe - 22/09/2020 15:47
Bệnh viện Hùng Vương là nơi đầu tiên trong cả nước mở chuyên Khoa nhũ để điều trị các bệnh lý về vú. Đồng thời, khoa này cũng là nơi làm đẹp “núi đôi” cho các chị em phụ nữ.

Nghiên cứu cho thấy coronavirus vẫn tồn tại trên máy bay sau khi người nhiễm rời khỏi

Sức khỏe - 22/09/2020 15:30
Nghiên cứu của nhóm nhà khoa học Việt – Úc và nghiên cứu của một nhóm nhà khoa học quốc tế đăng trên tạp chí Merging Infectious Diseases mới nhất đã xác nhận coronavirus có thể lây cho hành khách khi đi máy bay.

Nghiên cứu đột phá: Người bị sốt xuất huyết có kháng thể chống lại COVID-19

Công nghệ - 22/09/2020 15:00
Nghiên cứu mới phân tích sự bùng phát COVID-19 ở Brazil cho thấy mối liên hệ giữa sự lây lan của coronavirus và các đợt bùng phát sốt xuất huyết trước đây. Cụ thể là người từng bị bệnh do muỗi truyền có thể cung cấp một số mức độ miễn dịch chống lại COVID-19.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 22/09/2020