Thứ 4, 19/02/2020

Nơi Quang Trung và Gia Long 'chung một mái đền'

01/05/2019 00:18
Nơi Quang Trung và Gia Long 'chung một mái đền'

Vua Quang Trung và vua Gia Long là 2 trang tuấn kiệt trong lịch sử Việt Nam. Tuy nhiên, giữa hai người lại có mối thù không đội trời chung nên hơi lạ khi thấy hai người chung một mái đền.

Nguyễn Ánh có mối thù nợ máu với Nguyễn Huệ

Năm 1775, Nguyễn Nhạc lúc ấy là chúa Tây Sơn đã quyết định cử Nguyễn Huệ khi đó mới 23 tuổi, làm chủ tướng mang quân vào Nam đánh quân chúa Nguyễn. Trong thời gian ngắn, Nguyễn Huệ liên tục thắng trận, gây khiếp đảm cho quân nhà Nguyễn, chiếm lấy Phú Yên. Cuối năm đó, Nguyễn Nhạc lại điều Nguyễn Huệ từ Phú Yên ra đánh tan quân Nguyễn, lấy lại Quảng Nam. Trong khoảng thời gian đó, Nguyễn Huệ đánh đâu được đó.

Nhà Nguyễn khi đó không chỉ bị Tây Sơn đánh phá mà còn bị quân nhà Trịnh từ Đàng ngoài đánh vào. Không những thế nội bộ lục đục nên chúa Nguyễn khi ấy là Nguyễn Phúc Thuần (chúa Nguyễn thứ 9) không giữ được trọn vẹn binh quyền mà quân đội rơi vào tay của Lý Tài và Đỗ Thành Nhân mà Nhân và Tài lại bất hoà với nhau. Cuối 1776, viên kiêu tướng Lý Tài ép Nguyễn Phúc Thuần phải nhường ngôi cho Đông cung là người cháu Nguyễn Phúc Dương. Đông cung vì nỗi sự thế đương ngặt nghèo, bất đắc dĩ phải vâng mệnh, xưng là Tân Chính vương (chúa thứ 10 nhà Nguyeexn), tôn Định vương Nguyễn Phúc Thuần làm Thái thượng vương.

Tháng 3.1777, Nguyễn Nhạc lại cử Nguyễn Huệ làm tướng mang thủy quân vào đánh Gia Định. Lý Tài thua trận bỏ chạy khỏi thành và đưa 2 chúa Nguyễn về Hóc Môn. Sau Lý Tài rút khỏi Hóc Môn về Ba Giồng bị Đỗ Thanh Nhân nhân cơ hội đón đường giết chết để trả tư thù. Thái thượng vương Nguyễn Phúc Thuần theo Đỗ Thanh Nhân giữ Tranh Giang, chúa Nguyễn Phúc Dương theo tướng Trương Phúc Thận giữ Tài Phụ. Nguyễn Huệ chia đường đánh bại cả hai cánh quân Nguyễn. Nguyễn Phúc Thuần và Đỗ Thanh Nhân phải bỏ chạy về Cần Thơ cầu viện Tổng binh Hà Tiên là Mạc Thiên Tứ, còn Nguyễn Phúc Dương bỏ chạy về Ba Việt (Bến Tre).

Tháng 9.1777, Nguyễn Huệ mang quân bao vây tấn công Ba Việt, bắt sống chúa Nguyễn Phúc Dương và toàn bộ quân tướng. Chúa Nguyễn thứ 10 (Phúc Dương) và 18 tướng tuỳ tùng bị đưa về Gia Định xử tử vào tháng 9.1777. Thái thượng vương Nguyễn Phúc Thuần bại trận bỏ Cần Thơ sang Long Xuyên nhưng bị quân Tây Sơn đuổi đến nơi, bắt được Nguyễn Phúc Thuần mang về Gia Định xử tử cũng vào tháng 10.1777. Nguyễn Ánh, Đỗ Thanh Nhân và Mạc Thiên Tứ trốn thoát mỗi người một nơi. Về phần Nguyễn Ánh thời gian này đang đi cùng với Nguyễn Phúc Dương cũng xém bị bắt giết, may được một đứa trẻ con nhà kép hát che giấu nên trốn thoát.

Như vậy trong vòng ít tháng, Nguyễn Huệ đánh thắng như chẻ tre và bắt sống rồi xử tử cả hai chúa Nguyễn là Thái thượng vương Nguyễn Phúc Thuần và Tân chính vương Nguyễn Phúc Dương. Riêng Nguyễn Ánh, cháu gọi Thái thượng vương Nguyễn Phúc Thuần bằng chú, đã thoát được.

Sau cái chết của 2 chúa, năm Mậu Tuất (1778), Nguyễn Ánh khi này mới 17 tuổi được các tướng tôn làm Đại nguyên súy Nhiếp quốc chính lãnh đạo quân đội còn sót lại của nhà Nguyễn bước vào cuộc chiến gần 1/4 thế kỷ với quân Tây Sơn. Nhiều lần Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ đưa quân vào đánh quân Nguyễn Ánh nhưng chỉ chiếm ưu thế chứ không tiêu diệt được triệt để.

Sau này, Nguyễn Huệ từ trước khi Bắc tiến cho đến khi lên ngôi vẫn luôn canh cánh về mối lo Nguyễn Ánh. Ban đầu, Nguyễn Huệ chú tâm giải quyết mối lo phía bắc cũng như chuyện "trong nhà" trước nên không dốc toàn lực đánh Nguyễn Ánh. Đến khi lên ngôi vua và ổn định phía Bắc, Nguyễn Huệ chuẩn bị khởi quân vào nam đánh Nguyễn Ánh thì ông lại qua đời.

Nguyễn Ánh trả thù Tây Sơn

Sau khi Quang Trung mất, nhà Tây Sơn lục đục nội bộ, không còn tướng tài là đối thủ của Nguyễn Ánh. Tháng 6 âm lịch năm 1802, quân Nguyễn Ánh tiến ra chiếm được Thăng Long, Quang Toản (con Quang Trung) không chống nổi, bỏ chạy và sau đó bị bắt. Nhà Tây Sơn bị tiêu diệt, Nguyễn Ánh chính thức thống nhất quốc gia, triều đại Gia Long bắt đầu.

Ngày 1 tháng 12 năm 1802, Gia Long tiến hành làm lễ "Hiến Phù" nhằm báo công với tổ tiên; và nhân đó tiến hành trả thù gia đình Quang Toản và những người theo Tây Sơn một cách tàn bạo.

Đại Nam thực lục chép: "Sai Nguyễn Văn Khiêm là Đô thống chế dinh Túc trực, Nguyễn Đăng Hựu là Tham tri Hình bộ áp dẫn Nguyễn Quang Toản và em là Quang Duy, Quang Thiệu, Quang Bàn ra ngoài cửa thành, xử án lăng trì cho 5 voi xé xác (Dùng 5 con voi chia buộc vào đầu và hai tay hai chân, rồi cho voi xé, đó là một thứ cực hình), đem hài cốt của Nguyễn Văn Nhạc và Nguyễn Văn Huệ giã nát rồi vất đi, còn xương đầu lâu của Nhạc, Huệ, Toản và mộc chủ (bài vị thờ) của vợ chồng Huệ thì đều giam ở Nhà đồ Ngoại (năm Minh Mệnh thứ 2 đổi giam vào ngục thất cấm cố mãi mãi)" và "Phá hủy mộ giặc Tây Sơn Nguyễn Văn Huệ, bổ săng, phơi thây bêu đầu ở chợ. Con trai, con gái, họ hàng và tướng hiệu của giặc 31 người đều bị lăng trì cắt nát thây. Thiên hạ lấy làm khoái".

Mãi đến đời Minh Mạng, Đại Nam thực lục chép: "Bầy tôi tâu rằng xương đầu lâu giặc Tây Sơn là Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Quang Toản và thần chủ của vợ chồng Nguyễn Huệ, khoá giam ở Vũ Khố hơn 20 năm nay, phép hình phạt đã đủ tỏ cho thiên hạ rõ rồi, nay xin huỷ nát vứt đi. Một mình quan Hình bộ xin bỏ lẫn cả hòm gỗ mà giam vào nhà ngục. Vua (Minh Mạng) theo lời bộ bàn".

Chúng ta có lẽ không nghe quen tai cụm từ "giặc Tây Sơn" nhưng thời nhà Nguyễn thì các sử gia không coi Tây Sơn là triều đại mà coi là giặc và gọi là "ngụy triều Tây Sơn" (trích Đại Nam thực lục). Rồi sau này khi nhà Nguyễn sụp đổ thì cụm từ "giặc Tây Sơn" hay "ngụy triều Tây Sơn" cũng biến mất.

Và chung một mái đền

Còn với hậu thế thì chuyện thù hận giữa nhà Nguyễn và Tây Sơn, giữa Quang Trung và Gia Long chỉ còn là sự kiện lịch sử chứ không còn ám ảnh nặng nề rằng ai chính danh hơn ai. Mỗi nhân vật lịch sử trên đều có đóng góp cho dân tộc, cho đất nước. Quang Trung có công đánh đuổi quân nhà Thanh cũng như phá bỏ tình trạng cát cứ chia cắt đất nước thời Đàng Trong, Đàng Ngoài. Còn Gia Long xây dựng cơ nghiệp nhà Nguyễn từ đống tro tàn và cai trị một nước Việt Nam sau nhiều thế kỷ chia cắt và nội chiến.

Sơ đồ thờ với Quang Trung bên phải, Gia Long bên trái

Bàn thờ chúa Nguyễn Phúc Nguyên

Bàn đặt tượng thờ vua Quang Trung

Bàn đặt tượng thờ Gia Long

Hiện nay trong Nam Phương Linh Từ ở Đồng Tháp, người dân đặt cả tượng Quang Trung và Gia Long chung một mái đền thờ những người có công mở cõi phương Nam. Hai vị cùng được thờ chung một mái đền và khi người dân vào cúng bái đều thắp hương cho cả hai vị. Chẳng ai lại chỉ thắp hương cho Quang Trung mà không thắp cho Gia Long và ngược lại vì trong mắt hậu thế ở Việt Nam thì hai vị đều đáng kính trọng cả. Nếu hai vị trên trời mà có thấy con cháu thắp hương cho người kia thì cũng chẳng nên phiền lòng. Chuyện lịch sử đã trôi qua rồi, đất nước đã thống nhất lâu rồi. Có chăng 2 vị nếu linh thiêng thì lo phù hộ cho con cháu đoàn kết, giỏi giang, xây dựng tương lai.

Nam Phương Linh Từ thờ tự 125 nhân vật lịch sử đất phương Nam. Trong đó có 21 nhân vật thời khai hoang, mở cõi, 62 nhân vật giữ gìn, bảo vệ và 42 nhân vật làm rạng danh đất phương Nam.

Nam Phương Linh Từ được xây dựng theo kiến trúc nhà cổ – gỗ với phong cách nhà rường truyền thống Huế, mang đậm dấu ấn cung đình triều Nguyễn.

Đền có 7 gian, 2 chái, 3 lòng với mái hạ và hàng hiên bao quanh diện tích 509 m2 với 60 cây cột (đường kính từ 0,45 m trở lên). Các hệ thống cửa, bao lam, phù điêu, hoành phi, câu đối đều sử dụng loại gỗ danh mộc, được chạm khắc rất nghệ thuật và công phu.

Có những dãy trường lang (hành lang có mái che) bao bọc chung quanh công trình với tổng chiều dài 675 m và 240 cây cột gỗ (toàn công trình có 540 cột).

Ngoài ra, Nam Phương Linh Từ còn có Nhà bảo tàng Nam bộ, trường lang, sân hành lễ,… Công trình cũng dành hơn 20.000 m2 trồng 54 loại cây xanh, hoa kiểng..

Lấy mốc thời điểm từ khi mở cõi đến năm 1975, và chia thành 3 lĩnh vực, bước đầu, ban cố vấn chọn được 125 nhân vật (đã mất trước 1975).

Trong đó lĩnh vực có công thời khai mở có 21 nhân vật, lĩnh vực gìn giữ có 62 nhân vật và làm rạng danh vùng đất phương nam có 42 nhân vật. Do vậy, ở đây thờ từ Chúa Nguyễn Phúc Nguyên với các danh thần thời mở cõi, rồi các danh thần gốc Minh hương như Trần Thượng Xuyên, Dương Ngạn Địch, Mạc Cửu…

Anh Tú

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Tết Nguyên Tiêu: Lễ tình nhân của người Trung Quốc và những điển tích kỳ lạ về các cô gái hiền đức

Tết Nguyên Tiêu đối với người Hoa có nhiều ý nghĩa về văn hóa và xã hội hơn nhiều ngày lễ khác trong năm.
2

Nhà thờ Bùi Chu sắp được hạ giải

Giáo dân Bùi Chu đã chuyển các đồ trang trí nội thất ra khỏi nhà thờ chính toà, để chuẩn bị hạ giải công trình 135 tuổi này.
3

E ngại dịch virus corona, “Ngày thơ Việt Nam 2020” bị hoãn vô thời hạn

Theo BTC, đây là quyết định đúng đắn và cần thiết vì hiện nay dịch viêm đường hô hấp cấp do virus corona đang hoành hành và lan rộng.
4

TP.HCM thúc tiến độ thi công nhiều công trình văn hóa trọng điểm

TP.HCM yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình văn hóa trọng điểm như Bảo tàng TP.HCM, Nhà hát Giao hưởng-nhạc-vũ kịch, Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ, Trung tâm Biểu diễn nghệ thuật đa năng, Trung tâm Thể dục thể thao Phan Đình Phùng…
5

Tạm ngừng tổ chức Lễ hội chọi trâu Phù Ninh, phòng chống dịch virus Corona

Cục Văn hoá cơ sở - Bộ VHTT&DL vừa ra văn bản về việc tạm ngừng Lễ hội chọi trâu xã Phù Ninh, huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, tập trung phòng chống dịch virus Corona.

Huế: Tòa soạn báo Tiếng Dân được công nhận là di tích lịch sử

Tòa soạn của tờ báo Tiếng Dân do chí sĩ Huỳnh Thúc Kháng làm chủ bút đặt ở Huế vừa được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh.

Thừa nhận có công nhân hút thuốc lúc trùng tu nhà thờ Đức Bà Paris trước vụ cháy

Một trong các đơn vị phụ trách công tác tu bổ nhà thờ Đức Bà Paris thừa nhận công nhân của họ không tuân thủ quy định cấm hút thuốc tại nơi làm việc.

Những chuyện chưa biết về người sáng lập First News và Hạt giống tâm hồn

Trải qua những thử thách trong một thị trường cạnh tranh không lành mạnh, nạn in lậu hoành hành vô phương cứu chữa… nhưng con người quyết đoán, nhạy cảm, đam mê trong ông Nguyễn Văn Phước vẫn giữ nguyên ngọn lửa trách nhiệm công dân với lý tưởng ban đầu...

Nhà thờ Đức Bà Paris: Trái tim Paris ngừng đập nhưng 'phượng hoàng sẽ hồi sinh từ tro tàn'

Mất gần 200 năm và công sức của biết bao con người để hoàn thành kiệt tác kiến trúc từng chứng kiến lịch sử của Napoleon, Victor Hugo hay Chiến tranh Trăm năm.

Đơn và độc

Câu thơ “Một đầu đường chẳng có ai trông ngóng/Một buổi chiều không biết cất vào đâu”, sự “độc” - cô đơn, một mình, chỉ một mình đã tới mức không thể nào trơ trọi lẻ loi hơn được nữa.

Bí mật về cánh cổng có họa tiết tinh xảo của Nhà thờ Đức Bà Paris

Không mấy ai biết rằng, đằng sau cánh cổng của nhà thờ Đức Bà Paris là một câu chuyện đầy bí ẩn được nhắc đến hàng trăm năm qua.

Nắng Sài Gòn

Người ta hay bảo Sài Gòn đỏng đảnh: sáng mưa, trưa nắng, chiều thì vội vã cơn giông. Ai cũng mặc định Sài Gòn kiêu kì, tính khí thất thường nhưng rồi ai cũng tìm đến để nương náu hồn mình.

Những ‘quái thú’ đang bảo vệ cho nhà thờ Đức Bà Paris

Các bức tượng sinh vật kỳ lạ gargoyle và chimera là một trong những nét đặc trưng của Nhà thờ Đức Bà Paris.

Diễn biến mới tranh luận quyền tác giả cuốn 'Nghĩ giàu và làm giàu' - Think and Grow Rich

Sách - 19/02/2020 09:53
Diễn biến mới tranh luận quyền tác giả cuốn sách “Nghĩ Giàu & Làm Giàu” ở Việt Nam: First News và Thái Hà Books lên tiếng.

Dịch Covid-19: Lo ngại biện pháp cách ly tại gia của Vũ Hán

Thế giới - 19/02/2020 09:36
Cái chết của 4 người trong gia đình sống chung tại Vũ Hán một lần nữa làm dấy lên nghi vấn xung quanh biện pháp cách ly tại gia áp dụng ngay từ lúc Covid-19 bắt đầu bùng phát.

Số người chết do Covid-19 tại Trung Quốc đã vượt con số 2000

Thế giới - 19/02/2020 09:36
Theo số liệu Bộ Y tế Việt Nam cập nhật đến đầu giờ sáng nay, toàn thế giới đã có 75.132 người mắc, 2.007 người tử vong vì Covid-19, trong đó riêng lục địa Trung Quốc là 2.002 người tử vong.

Lùi lễ hội Festival Huế 2020 vì Covid-19

Giải trí - 19/02/2020 09:34
Ngày 18.2, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thừa Thiên - Huế đã thống nhất phương án lùi thời điểm tổ chức Festival Huế 2020 lại vì sự ảnh hưởng của dịch bệnh viêm đường hô hấp do chủng mới Covid-19.

Lo ngại dịch Covid-19, Nga 'đóng cửa' với mọi công dân Trung Quốc

Thế giới - 19/02/2020 09:33
Thủ tướng Nga Mikhail Mishustin đã ký một sắc lệnh cấm vào nước đối với công dân Trung Quốc cho cả mục đích du lịch và kinh doanh, giáo dục và tư nhân. Lệnh cấm được bắt đầu từ ngày mai 20.2.

Người dân cần làm gì để ‘miễn dịch’ với Covid-19?

Sức khỏe - 19/02/2020 09:31
Dịch bệnh do Covid-19 lây lan nhanh từ người sang người, nhưng lại chưa có thuốc đặc trị và vắc xin phòng ngừa. Theo các chuyên gia y tế, để phòng, chống loại vi rút này, người dân có thể bổ sung chế độ dinh dưỡng hợp lý, tăng cường sức đề kháng để ngăn chặn Covid-19 xâm nhập vào cơ thể.

Những người nổi tiếng này cũng phải trải qua cảm giác suýt phá sản để trở thành triệu phú

Giới trẻ - 19/02/2020 09:00
Sự đảm bảo chỉ là mê tín mà thôi. Nó không tồn tại trong tự nhiên, loài người nói chung cũng không trải nghiệm nó. Lảng tránh nguy hiểm về lâu dài không an toàn hơn nhảy thẳng vào nguy hiểm. Cuộc sống hoặc là một cuộc phiêu lưu táo bạo, hoặc chẳng là gì cả” – Helen Keller.

Hành trình bão táp thoát 'ổ dịch' virus corona của hơn 300 người Mỹ trên du thuyền Diamond ở Nhật

Thế giới - 18/02/2020 18:06
Được rời du thuyền Diamond Princess sau nửa tháng bị cách ly không có nghĩa mọi rắc rối đã chấm dứt với hơn 300 hành khách Mỹ.

Tuyệt chiêu giúp bạn gái tô son môi đẹp hơn

Kỹ năng - 18/02/2020 17:59
Son thì dễ có nhưng cách đánh son đẹp, tận dụng hết được giá trị thỏi son thì không phải ai cũng biết. Những tuyệt chiêu siêu lợi hại sau đây sẽ giúp bạn gái tô son môi đẹp hơn để có thể tự tin trong mọi hoàn cảnh.

Dịch virus corona: DN vận tải hoạt động cầm chừng, lo bù lỗ vì vắng khách

Doanh nghiệp - 18/02/2020 17:51
Trước tình hình bệnh dịch Covid1-9 vẫn còn diễn biến phức tạp, nhu cầu đi lại giảm mạnh khiến nhiều doanh nghiệp vận tải "lao đao", phải liên tục bù lỗ, cầm chừng.

Mưa trái mùa

Thư giãn - 18/02/2020 17:50
Sáng dậy, tôi nghe lòng mình chênh chao. Gió lạnh ùa về. Mưa bất chợt trong những ngày tháng giêng.

Những chiếc vé mang sứ mệnh lịch sử tại chặng đua F1 tại Việt Nam

Thể thao - 18/02/2020 17:49
Nón lá, mặt nạ, tranh Đông Hồ, hoa sen, trống đồng - biểu tượng của văn hoá Việt được khéo léo “thổi hồn” vào những tấm vé chặng đua Formula 1 VinFast Vietnam Grand Prix 2020. Mỗi tấm vé như một “đại sứ” mang thông điệp về văn hóa Việt tới bạn bè quốc tế.

2 bệnh nhân virus corona cuối cùng ở Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương ra viện

Sức khỏe - 18/02/2020 17:46
Ngày 18.2, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cơ sở Đông Anh tổ chức ra viện cho 2 bệnh nhân covid-19 cuối cùng điều trị tại đây, như vậy cả 5 ca điều trị bệnh coronavirus đã được ra viện hết.

Uống ca cao giúp cải thiện bệnh động mạch ngoại biên

Sức khỏe - 18/02/2020 16:25
Sau khi thử nghiệm với 44 bệnh nhân mắc bệnh động mạch ngoại biên (peripheral artery disease) trên 60 tuổi, những người được cho uống ca cao 3 cốc một ngày trong vòng nửa năm, các nhà khoa học Mỹ khẳng định loại thức uống giàu flavanol này đã cải thiện lưu thông máu ở chân và chức năng cơ bắp, giúp giảm triệu chứng bệnh.

10 quy tắc để trở thành quý ông lịch lãm năm 2020

Kỹ năng - 18/02/2020 16:24
Tạp chí GQ dành cho nam giới ở Anh đã chia sẻ 10 tiêu chí ứng xử để trở thành một người đàn ông tinh tế và lịch lãm trong 2020.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS