Thứ 4, 13/11/2019

Nhớ lần gặp bác Du Tử Lê

10/10/2019 09:56
Nhớ lần gặp bác Du Tử Lê

Ông hiền hậu, ít nói, chuyện trò thủ thỉ thù thì, như người anh lâu lắm vừa về gặp lại những đứa em xa. Mắt ông thật hiền, nheo nheo của người già, cũng là cái nheo tươi trẻ, láu lỉnh của thời trai.

Chiều nay 9.10, mở phây (Facebook) ra, thấy ngay thông báo của bậc đàn anh Nguyễn Khắc Nhượng, hé cái tin sét đánh: Thi sĩ Du Tử Lê nhiều người yêu quý đã rời cõi tạm. Một cái thông báo buồn như trời đất đang đổ mưa giữa phố Sài Gòn.

Tôi vội vào trang của phu nhân nhà thơ, chị Hạnh Tuyền (trên phây là Tuyen Phan), gặp ngay bức ảnh bác Lê đứng giữa, hai đứa cháu hai bên, với vài từ ngắn gọn mà cực kỳ đau xót: "Ông Ngoại lên trời rồi". Mở thêm nguồn thì biết rằng: Thi sĩ Du Tử Lê qua đời lúc 8 giờ 06 tối thứ hai, 7 tháng 10, tại tư gia ở Garden Grove (Mỹ), hưởng thọ 77 tuổi. Theo múi giờ lệch, vậy thì lúc ấy đất Việt quê ông đã sang ngày thứ ba 9.10.2019, buổi sáng.

Chả biết làm gì hơn, lẩn mẩn nhớ lại những gì mình đã biên vụng về trước con người cao vọi ấy.

Tên tuổi bác Lê, tôi biết đã lâu nhưng chả bao giờ nghĩ có thể, có dịp nào gặp, chứ đừng nói được trò chuyện,với một người mà mình hằng ngưỡng mộ.

Anh Nguyễn Thế Khải nhắn tin cho tôi, tối mai (12.12.2017) thu xếp được thì nhớ ghé nhà hàng L.M trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, quận 3, anh làm cái tiệc nhỏ mừng sinh nhật anh Nhượng tròn 70, chú nhớ đến nhé. Cuối tin, anh ngoặc vào cái phần sốt dẻo, có lẽ anh biết tôi sẽ không thể bỏ qua: Có nhà thơ Du Tử Lê cùng dự. Đây giống như phần tái bút, sực nhớ hoặc tiện thể viết thêm nhưng lại là phần quan trọng nhất của bức thư.

Anh Khải là nhà doanh nghiệp nổi tiếng, Tổng giám đốc Công ty Du lịch Hoàn Mỹ, bạn đồng nghiệp cũ thời chúng tôi còn dạy học. Ở xứ này có hàng nghìn đơn vị kinh doanh du lịch, không ít những ông lớn như Saigontourist hoặc Vietravel đông cả nghìn cán bộ nhân viên, không nơi đâu không có mặt, nhưng nói đến du lịch Mỹ, tổ chức cho khách đi Mỹ thì tất cả phải xếp sau Hoàn Mỹ. Chẳng biết có phải cái tên nó vận vào sự nghiệp, hay thầy giáo Nguyễn Thế Khải lúc lương giáo viên ba cọc ba đồng chết đói không cầm cự nổi trên bục giảng đã bung ra xé rào, từ bỏ biên chế để liều dấn mình vào chốn kinh tế thị trường, có ý định gì cho tương lai, có hình dung ra ngày sinh sắc hanh thông vận hội như thế này. Nhưng đúng cái tên Hoàn Mỹ đã chứa đựng sự chuẩn mực, hoàn thiện, đầy đủ, hài lòng, hết ý, thậm chí trên cả tuyệt vời của một doanh nghiệp du lịch sừng sỏ chuyên tour Mỹ (và Canada).

Thậm chí có những đối tác Mỹ từng lên tiếng rằng, làm ăn với ai thì chúng tôi còn ngập ngừng, chứ với ông Khải là OK không phải chần chừ. Hồ sơ của người Việt đem tới Tổng lãnh sự quán Mỹ, Đại sứ quán Mỹ, hoặc các cơ quan xét nhập cảnh, di trú Mỹ ở Việt Nam, chả nói ra ai cũng biết, khó không khác gì tìm đường lên giời, nhận được xác nhận visa của Mỹ là cả một thắng lợi mang tính lịch sử. Thế mà ông Nguyễn Thế Khải và Công ty Hoàn Mỹ đã tạo dựng được niềm tin, sự tin cậy đến mức, hồ sơ do công ty ông Khải đem tới là yên tâm.

Tất nhiên không phải không có trường hợp bị knock-out, tuy nhiên Hoàn Mỹ đã chọn trường hợp nào để duyệt thì phần còn lại của đương sự chỉ là chuẩn bị tiền bạc mà lên đường vi vu thăm thú nước Mỹ cho thỏa chí. Tôi đùa bảo với anh Khải, tạo được niềm tin của người Mỹ như ông không phải ai cũng làm được, nhất là trong thời buổi kinh doanh chụp giật, nhắm mắt chạy theo đồng tiền này. Ông Khải cười, hơn chứ.

Hai anh em đang trò chuyện đợi khách, tôi nhác thấy vài ba dáng điệu bước vào. Thoạt cái nhìn đầu tiên, tôi nhận ra bác Du Tử Lê dù đây là lần diện kiến thứ nhất (bởi cũng già cả rồi, chả biết có còn gặp gỡ, trò chuyện, nắm tay nhau những thứ nhì thứ ba thứ tư thứ n nữa không). Đọc thơ Du Tử Lê trên mạng điện tử, coi những tấm hình đi kèm, người ảo người thật giờ so sánh chả lẫn đi đâu được.

Bác Lê đi cùng bà xã, cả hai thật hiền lành, nhỏ nhẹ và sang trọng. Cái cốt cách của một nhà thơ, một trí thức nổi tiếng ở Sài Gòn trước 1975, một con người văn chương, hiểu đời hiểu người, khiêm tốn cứ toát ra qua từng ánh mắt, cử chỉ. Xứ ta từng có những thế hệ con người tử tế, chững chạc, đáng kính như vậy, bất kể từ phía nào. Đấy là những con người đã vượt lên trên sự tầm thường, xô bồ, vụn vặt của cuộc đời bị chi phối bởi những tư tưởng, học thuyết quái dị.

Như đã nói ở đầu bài, tôi biết Du Tử Lê, thực ra là thơ Du Tử Lê, từ khá lâu. Năm 1974, đám sinh viên khoa Văn, Đại học Tổng hợp Hà Nội, mặc dù được coi là đối tượng chuyên về văn chương nhưng cũng chỉ đọc thơ văn của chính quyền miền Nam qua những tư liệu hạn chế. Người ta bảo đó là văn học tàn dư cấm phổ biến, truyền bá, cấm lưu hành. Có những dòng mạch ít ỏi đưa ra ngoài Bắc chủ yếu để cho các nhà nghiên cứu đọc nhằm chê bai, lên án.

Không biết theo ngả nào đường nào, nhưng phòng tư liệu của khoa Văn có một số tác phẩm do các nhà văn nhà thơ miền Nam sáng tác, như văn của Vũ Bằng, Nhất Linh, Nguyễn Thị Hoàng, Nhã Ca, Võ Phiến, Nguyễn Mộng Giác, Thích Nhất Hạnh, thơ của Bùi Giáng, Đinh Hùng, Thanh Tâm Tuyền, Nguyên Sa, Lam Vị Thủy, và cả Du Tử Lê. Phòng tư liệu do các thầy Phan Ngọc, Cao Xuân Hạo coi sóc. Các thầy bị kết án tham gia phong trào Nhân văn Giai phẩm nên bị cấm dạy, chính quyền chỉ cho làm tư liệu, dịch tài liệu. Khi sinh viên bắt đầu làm luận văn thì được cấp cái thẻ vào đọc hạn chế ở phòng tư liệu, đại loại được tiếp xúc với những thứ bị cấm.

Tôi thích thơ Nguyên Sa (Trần Bích Lan), thơ ông dịu dàng như lòng người thiếu nữ. Nó cứ thoảng qua rồi để lại những sâu đậm trong tâm hồn. Nhưng anh cùng học với tôi, anh Bùi Trọng Cường, khi sinh viên đã có nhiều thơ đăng trên báo Văn Nghệ, Tổ Quốc, Hà Nội Mới, cả báo Nhân Dân nữa, thì thích thơ Du Tử Lê. Anh bảo thơ ông Lê đọc chát chúa đau đớn lắm, nó vò xé lòng ta qua những day dứt rất đời thường.

Anh cầm cuốn Thơ Du Tử Lê quay roneo chữ nhòe nhoẹt, đọc cho tôi nghe nhiều bài, có những câu như “phải em, rồi như sương/tan theo ngày nắng vội/phải em, rồi như mây/chìm theo vùng bóng tối/phải em, rồi như mưa/chảy trôi ngoài hiên, mở”, hoặc “như con chim bói cá/trên cọc nhọn trăm năm/tôi tìm đời đánh mất/trong vụng nước cuộc đời”… dần dần tôi cũng bị lây cái say của anh Cường, thích Du Tử Lê. Anh Cường còn bảo, tao thích Du Tử Lê bởi cái bút danh của ông ấy, một kẻ du tử lang thang vô định giữa chốn đời đầy giông bão, chết chóc.

Bây giờ thì không phải là ước mơ, kháo khát nữa, tôi đang ngồi bên ông, rụt rè nắm bàn tay ông, bàn tay cái người đã viết những vần thơ đau đớn về một thời chiến tranh sinh ly tử biệt, về tâm hồn rạn vỡ. Ông hiền hậu, ít nói, chuyện trò thủ thỉ thù thì, như người anh lâu lắm vừa về gặp lại những đứa em xa. Mắt ông thật hiền, nheo nheo của người già, cũng là cái nheo tươi trẻ, láu lỉnh của thời trai. Ông hỏi tôi về những tháng năm chúng tôi đã sống, ông ngậm ngùi sao mà con người ta số kiếp khổ thế. Bản nhạc Pháp về tình yêu và cuộc sống âm vang nhẹ nhàng thoáng được thoáng mất. Ông nắm chặt tay tôi, truyền cái ấm nóng của bậc đàn anh đã đi gần trọn kiếp người.

Ngồi bên Du Tử Lê, bất giác tôi nhớ một bậc đàn anh khác, từng ngược chiến tuyến với ông Lê, là bác Nguyễn Duy. Ôi, hai ông anh từng có thời cầm súng chĩa vào nhau, sao tâm hồn đều đẹp, trong trẻo dịu dàng là vậy. Hôm tôi ốm, nửa đêm cục điện thoại kêu tít tít, tôi cứ nghĩ tin nhắn rác của nhà mạng, vả lại mình đang mệt ngáp ngáp nên cũng ngại mở máy. Sang hôm sau đọc, thi sĩ xứ Thanh nhắn rằng (nguyên văn): “Đọc fây biết cụ (Lý) Thông ốm, xin gửi nhời vấn an. Mong cụ đừng ngoẻo, mau lành, tiếp tục fây dữ dội cho dân làng thưởng thức. Hôm nào khỏe lại, báo tin nhé, để mời cụ chén rượu quê danh tiếng. Nguyễn Duy”. Đọc xong tỉnh hẳn, khỏe hẳn, như được truyền dòng sinh lực vô hình.

Những bậc đàn anh, người giản dị giữa đời thường, bao giờ cũng đối xử với bạn bè, đàn em bằng tấm lòng yêu thương trìu mến như vậy. Cũng như tôi đang ngồi sát đàn anh Du Tử Lê đây, nghe những thủ thỉ thù thì tâm sự. Ngày mai bác lại rẽ mây về bên Mỹ, chỉ mong sớm có dịp nắm tay nhau.

Chập chờn mùa Giáng sinh, tối 12.12.2017

Nguyễn Thông

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

TP.HCM rục rịch chuẩn bị lễ hội đón Tết Canh Tý 2020

Tết Việt Canh Tý 2020 tại Nhà văn hóa Thanh Niên TP.HCM vẫn giữ hình ảnh không thể thiếu trong mỗi dịp tết, đó là đường mai vàng và phố ông đồ dọc hai tuyến đường Phạm Ngọc Thạch và Nguyễn Thị Minh Khai nhưng sẽ quy mô lớn hơn so với mọi năm bằng việc đưa các làng nghề truyền thống vào.
2

Bàn về trang phục của phụ nữ Việt Nam thời hiện đại

Trang phục được hiểu là đồ che phủ hoặc quần áo, các đồ phụ trang cho thân thể con người. Ngoài những chức năng cơ bản như giữ ấm, bảo vệ cơ thể thì trang phục hiện đại còn giúp nhận biết người mặc ở một số yếu tố như giới tính, tuổi, nghề nghiệp, tính cách và góp phần giúp người mặc được hấp dẫn hơn.
3

Bạc Liêu: Tổ chức kỷ niệm 100 năm ra đời bản 'Dạ cổ hoài lang'

Chiều 25.10, UBND tỉnh Bạc Liêu tổ chức họp báo tuyên truyền, quảng bá Tuần Văn hóa - Du lịch Bạc Liêu 2019, gắn với sự kiện 100 năm ra đời bản "Dạ cổ hoài lang" và 100 năm hình thành di tích kiến trúc nghệ thuật nhà Công tử Bạc Liêu.
4

Bức vẽ phác họa của Da Vinci được bảo hiểm 26.000 tỷ đồng

Điều gì đã truyền cảm hứng cho bức phác họa “The Vitruvian Man” và tại sao bức phác họa ấy lại có giá trị lớn đến vậy?
5

Đi tìm những nhà hàng, cà phê ‘huyền thoại’ của Sài Gòn xưa

Sài Gòn những năm trước 1975 có những quán cà phê với bánh ngon tuyệt hảo với phong cách tây, nổi bật là La Pagode, Givral và Brodard. Ba nhà hàng ấy là 3 sắc thái riêng biệt làm nên cái trục “văn hóa không tên”, cái linh hồn của Sài Gòn, khó phai mờ trong ký ức của những người Sài Gòn.

Điều chỉnh quy hoạch công viên Lịch sử-Văn hóa dân tộc TP.HCM

Ngày 30.9, thông tin từ Văn phòng UBND TP.HCM cho biết UBND TP đã giao Ban Quản lý công viên Lịch sử - Văn hóa dân tộc hoàn chỉnh hồ sơ điều chỉnh cục bộ quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2.000 đối với khu 1 và khu 4.

Giai phẩm mùa thu trên đất Thăng Long

Những tác phẩm hội họa của Lê Văn Xương và Văn Giao như tô điểm thêm mùa thu Hà Nội những nét đẹp nhẹ nhàng quyến rũ...

3 công trình mang dấu ấn KTS Võ Trọng Nghĩa lọt 53 công trình đẹp nhất thế giới 2019

Với 3 công trình gắn liền với mảng xanh, VTN Architects của KTS Võ Trọng Nghĩa đã có mặt trong 53 công trình kiến trúc đẹp nhất 2019 của tạp chí Kiến trúc Dezeen.

Triển lãm Mỹ thuật Đông Dương và nghệ thuật ứng dụng nửa đầu thế kỷ 20

Triển lãm sẽ trưng bày các hiện vật mang đậm dấu ấn mỹ thuật Đông Dương – giai đoạn đỉnh cao của nền mỹ thuật Việt Nam đầu thế kỷ 20.

Nhà thơ nữ Anne Carson vượt Haruki Murakami về tỷ lệ cá cược giải Nobel Văn học 2019

Năm nay, Haruki Murakami hoàn toàn bị lép vé bởi các nhà văn nữ.

Những tà áo dài Việt làm thổn thức một trời ký ức

Đứng trong lòng bảo tàng, xung quanh là những tà áo mang đậm dấu ấn của thời gian, chúng tôi không khỏi ngỡ ngàng.

Kiến trúc và đường phố Sài Gòn những năm 1960 - 1970

Những bức ảnh màu được chụp từ nhiều tác giả phương Tây là tư liệu khắc họa cảnh sinh hoạt, kiến trúc và đường phố Sài Gòn vào những cuối 1960 đến 1970.

Bức họa trị giá 6,5 triệu USD của Cimabue được tìm thấy trong bếp

Một bức tranh được tìm thấy treo trong gian bếp ở nhà một người phụ nữ lớn tuổi gần thủ đô Paris được xác định chính là kiệt tác đã mất từ lâu của Cimabue - một danh họa người Ý thời Phục hưng.

9 năm nuôi con bại não, Minh Cúc: “Cứ cười lên cho thoải mái, khóc ai thương?”

Giải trí - 13/11/2019 09:52
Cô Xinh giang hồ trong phim “Về nhà đi con” không suy sụp khi con gái mắc bệnh hiểm nghèo mà sống lạc quan, tích cực giúp bé chữa chạy, hòa nhập cuộc sống. “Con tôi sinh ra đã thiệt thòi, thì tôi càng phải bù đắp cho con...”, diễn viên Minh Cúc chia sẻ.

Phát hiện loài Cheo cheo Lưng bạc, tưởng đã tuyệt chủng tại Việt Nam

Khoa học - 13/11/2019 09:38
Loài Cheo cheo Lưng bạc (silver-backed chevrotain) vừa được các nhà sinh vật học quốc tế, dẫn đầu bởi nhà sinh vật học Việt Nam An Nguyen phát hiện ra ở miền nam Việt Nam sau 30 năm tưởng chừng như tuyệt chủng.

Nhiều tác dụng với trà mãng cầu xiêm

Sức khỏe - 13/11/2019 09:38
Với nhiều vitamin và khoáng chất cũng như chất kháng sinh, trà mãng cầu xiêm mang đến một số công dụng tốt cho sức khỏe và vóc dáng.

Phim Valentine đầu tiên dành cho khán giả đồng tính nam

Giải trí - 13/11/2019 09:37
Lần đầu tiên, một phim hài tình cảm dành riêng cho người đồng tính nam được chiếu vào dịp Valentine và hứa hẹn sẽ sở hữu một cái kết hạnh phúc.

Ông Sam Rainsy cảnh báo làn sóng người Trung Quốc đến Campuchia định cư

Thế giới - 13/11/2019 09:34
Sam Rainsy, chính trị gia đối lập của Campuchia hôm 12.11 đã cảnh báo việc Phnom Penh tăng cường quan hệ với Bắc Kinh sẽ ảnh hưởng tới việc đấu tranh cho dân chủ và phá hoại quốc gia Đông Nam Á này.

Chuyện ở chợ và người bạn không sợ hóa chất

Thư giãn - 13/11/2019 09:33
Thi thoảng tôi vẫn đi chợ. Khi thì được vợ nhờ. Khi thì tự nguyện, nhất là những lúc vợ vắng nhà để mua thực phẩm hay rau quả. Dù siêu thị gần nhà, có máy lạnh và sạch sẽ, có dịch vụ mang hàng tận nhà miễn phí, nhưng tôi vẫn khoái đi chợ.

Máy bay dài nhất thế giới: Bên ngoài như khinh khí cầu, bên trong như khách sạn 5 sao

Du lịch - 13/11/2019 09:30
Đó Airlander 10, chiếc máy bay dài nhất thế giới hiện nay. Máy bay có phòng ngủ và sàn kính trong suốt.

Nghệ An: Xây chùa trái phép trong khuôn viên di tích quốc gia

Thời sự - 13/11/2019 09:27
Người dân thôn Yên Mỹ (xã Thanh Yên, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An) bức xúc vì hơn 2 tháng nay bỗng nhiên có một ngôi chùa với nhiều kiến trúc đồ sộ được xây dựng xâm lấn vào khu vực bảo vệ đền Hữu - Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật quốc gia, cũng là nơi sinh hoạt tâm linh của họ hàng trăm năm nay.

Tuổi của sông Nile là 30 triệu năm

Khoa học - 13/11/2019 09:25
Qua nghiên cứu về đá núi lửa cổ đại ở cao nguyên Ethiopia và mối tương quan với trầm tích sông được tìm thấy ở đồng bằng sông Nile cũng như lập mô hình máy tính tái tạo 40 triệu năm hoạt động kiến tạo trên Trái đất, nhóm khoa học quốc tế khẳng định Nile đã 30 triệu năm tuổi - nhiều gấp khoảng 6 lần so với quan niệm trước đây.

Thất bại của ‘Doctor Sleep’ tại phòng vé khiến Hollywood kinh hoàng

Điện ảnh - 13/11/2019 09:23
Doctor Sleep' ra rạp một tuần sau khi 'Terminator: Dark Fate' vấp phải thất bại trên toàn cầu. Trong thời đại mà các thương hiệu chuyển nhượng được xem là tiêu chuẩn vàng của Hollywood, 'Dark Fate' và 'Doctor Sleep' là những viên thuốc đặc biệt đắng mà các nhà sản xuất phải nuốt.

Người phụ nữ mỗi ngày hiến tặng 1 lít sữa mẹ cho Bệnh viện Từ Dũ

Sức khỏe - 13/11/2019 09:21
Chỉ 6 tháng chị Q. đã hiến hơn 170 lít sữa cho ngân hàng sữa mẹ Bệnh viện Từ Dũ nhằm giúp những bé sinh non, không được bú sữa mẹ có nguồn sữa mẹ nguyên chất, đảm bảo sự phát triển tốt cho những trẻ kém may mắn này ở những năm tháng đầu đời.

Trung Quốc sẽ phát hành đồng tiền kỹ thuật số trong 2-3 tháng tới

Thế giới - 13/11/2019 09:20
Theo dự đoán của một công ty đầu tư được hỗ trợ bởi tập đoàn công nghệ Foxconn, Trung Quốc có thể bắt đầu tung ra loại tiền kỹ thuật số sớm nhất là từ 2-3 tháng tới.

Vợ chồng Lý Hải - Minh Hà mời đạo diễn Hàn Quốc về làm cố vấn hành động ‘Lật mặt 5’

Điện ảnh - 13/11/2019 09:19
Sự góp mặt của đạo diễn đến từ Hàn Quốc- Kim Chung Min trong vai trò cố vấn hành động, cùng cái bắt tay với đạo diễn hành động Hải Bùi hứa hẹn sẽ mang đến những pha đánh đấm, rượt đuổi đẹp mắt và mang màu sắc riêng cho series phim "Lật mặt 5: 48H"

Chân dung cuộc tình: Nhạc sĩ Huỳnh Anh và 2 cuộc hôn nhân bất hạnh

Giải trí - 13/11/2019 09:18
Trải qua hai cuộc hôn nhân đổ vỡ, cuối đời nhạc sĩ Huỳnh Anh sống cuộc đời cô độc, ông làm lái xe taxi ở Mỹ, thường xuyên uống rượu.

Luật sư Trần Vũ Hải bị xét xử vì tội trốn thuế

Thời sự - 13/11/2019 09:14
TAND TP Nha Trang xét xử vợ chồng luật sư Trần Vũ Hải cùng hai người với cáo buộc trốn thuế trong giao dịch bất động sản, sáng 13/11.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS