Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Đứa con liệt sanh
Bây giờ đến dạng con thứ ba. Nếu cha mẹ tu hành, làm thiện, làm lành mà đứa con lại không thiện, không lành thì đứa con đó, đức Phật gọi là liệt sanh.
Khi ánh đèn đường bật sáng và cánh cửa nhà khép lại, chúng ta thường trút bỏ lớp áo công sở để trở về là chính mình. Nhưng, đó cũng là lúc những "con quỷ" của sự tiêu cực dễ dàng xâm chiếm nhất. Nhiều nghiên cứu tâm lý và cả những câu chuyện đời thực đã chỉ ra rằng, sự khác biệt lớn nhất giữa một người hạnh phúc và một người luôn cảm thấy bất hạnh thường nằm ở những thói quen buổi tối.
Có những người dùng buổi tối để tái tạo năng lượng, nhưng cũng có rất nhiều người, trong vô thức, lại dùng khoảng thời gian quý giá này để tự "gặm nhấm" và hủy hoại tinh thần mình. Liệu bạn có đang mắc phải những thói quen độc hại dưới đây mà không hề hay biết?
Hãy thử nhắm mắt lại và tua nhanh lại buổi tối hôm qua của bạn. Bạn đã làm gì? Có phải là một kịch bản quen thuộc: Ăn vội vàng một chút gì đó, rồi thả mình xuống sofa hoặc giường, tay lướt điện thoại không ngừng nghỉ cho đến khi mắt mỏi nhừ? Chúng ta thường lầm tưởng đó là nghỉ ngơi, là "xả hơi" sau một ngày dài chiến đấu với deadline và sếp khó tính. Nhưng thực tế, thói quen lướt mạng xã hội vô tội vạ vào buổi tối chính là kẻ cắp niềm vui lớn nhất.
Những người không hạnh phúc thường dành hàng giờ để nhìn vào cuộc sống hào nhoáng của người khác trên màn hình, rồi vô thức so sánh với sự bình thường, thậm chí là lộn xộn của chính mình. Họ nạp vào đầu những thông tin tiêu cực, những tranh cãi vô bổ trên mạng, để rồi tâm trí thay vì được thả lỏng, lại tiếp tục bị căng thẳng bởi những thứ không đâu. Ánh sáng xanh từ điện thoại không chỉ ức chế melatonin khiến giấc ngủ chập chờn, mà còn kéo theo cảm giác cô đơn, trống rỗng len lỏi vào từng tế bào.
Không chỉ "nghiện" màn hình, một thói quen khác cũng âm thầm bào mòn hạnh phúc của rất nhiều người, đó là hội chứng "trả thù giấc ngủ" (Revenge Bedtime Procrastination). Nghe có vẻ lạ, nhưng nó lại cực kỳ phổ biến. Đó là khi bạn biết rõ mình cần đi ngủ sớm, nhưng lại cố thức thêm một chút, xem thêm một tập phim, chơi thêm một ván game, chỉ vì cảm giác: "Cả ngày đã bán mình cho công việc, chỉ có đêm nay mới thực sự là của mình".
Chúng ta thức khuya không phải vì không buồn ngủ, mà vì tiếc nuối thời gian tự do. Nhưng sự tự do ấy là một cái bẫy. Việc thức quá khuya để tìm kiếm niềm vui ngắn hạn sẽ đánh đổi bằng sự kiệt quệ vào sáng hôm sau. Những người không hạnh phúc thường rơi vào cái vòng luẩn quẩn này: Thức khuya để bù đắp cảm xúc -> Mệt mỏi vào sáng hôm sau -> Làm việc kém hiệu quả -> Cảm thấy tồi tệ về bản thân -> Lại thức khuya để giải tỏa.
Và trong cái không gian tĩnh mịch của màn đêm ấy, một "người bạn" không mời mà đến thường xuyên ghé thăm những tâm hồn đang chênh vênh: Sự suy diễn (Rumination). Thay vì gác lại mọi âu lo ngoài cửa, những người kém hạnh phúc thường có xu hướng mang cả ngày dài lên giường ngủ. Họ bắt đầu tua lại cuốn băng ký ức: "Tại sao lúc nãy mình lại nói câu đó nhỉ?", "Chắc sếp đang thất vọng về mình lắm", "Sao cuộc đời mình lại bế tắc thế này?".
Họ "nhai lại" những sai lầm, phân tích những ánh mắt, lời nói của người khác và tự vẽ ra những kịch bản tồi tệ nhất cho tương lai. Thói quen suy nghĩ quá nhiều (overthinking) vào buổi tối giống như việc bạn tự cầm dao cứa vào vết thương của chính mình. Nó không giải quyết được vấn đề, nó chỉ khiến bóng tối trong lòng bạn lan rộng hơn, nuốt chửng sự bình yên ít ỏi còn sót lại.
Chưa dừng lại ở đó, sự thiếu chuẩn bị cho ngày mai cũng là một đặc điểm thường thấy. Những người luôn cảm thấy cuộc sống hỗn loạn thường kết thúc một ngày mà không có bất kỳ kế hoạch nào cho ngày hôm sau. Họ đi ngủ với căn bếp bừa bộn, quần áo chưa ủi, và tâm trí ngổn ngang những việc chưa hoàn thành. Để rồi khi chuông báo thức reo, họ bắt đầu ngày mới trong sự vội vã, cáu kỉnh: Tìm chìa khóa, tìm vớ, trễ giờ làm... Cảm giác mất kiểm soát ngay từ đầu ngày chính là hệ quả của một buổi tối buông thả. Ngược lại, những người hạnh phúc hiểu rằng, một buổi sáng thảnh thơi bắt đầu từ việc chuẩn bị kỹ càng của tối hôm trước.
Cuối cùng, và cũng là điều đáng buồn nhất, là sự cô lập. Trong khi những người hạnh phúc thường dành buổi tối để kết nối có thể là trò chuyện với người bạn đời, chơi với con, hay đơn giản là vuốt ve chú mèo cưng thì những người không hạnh phúc lại thường thu mình lại. Họ có thể ngồi cùng phòng với gia đình nhưng tâm trí lại ở nơi khác, hoặc họ chọn giam mình trong phòng riêng. Sự thiếu hụt kết nối thực tế, thiếu những cái chạm, những lời hỏi han chân thành khiến cảm xúc của họ dần trở nên khô cằn.
Hạnh phúc không phải là đích đến xa xôi, nó nằm ở cách chúng ta thiết lập những ranh giới nhỏ nhặt nhất trong cuộc sống. Nếu bạn thấy bóng dáng mình trong những thói quen kể trên, đừng vội trách móc bản thân. Nhận diện được nó đã là bước đầu tiên của sự thay đổi. Tối nay, hãy thử đặt điện thoại xuống sớm hơn 30 phút, ủi sẵn bộ đồ cho ngày mai, và thay vì dằn vặt về những điều đã qua, hãy tự nhủ: "Hôm nay mình đã cố gắng hết sức rồi, ngày mai sẽ là một khởi đầu mới".
