Lá hoa trên đường về - Làm sao để hết sân si, bớt phiền não?

Quang Anh24/03/2026 08:00
Lá hoa trên đường về - Làm sao để hết sân si, bớt phiền não?

Trả lời câu hỏi này, sa môn Thích Pháp Hòa khuyên phải tu trọn đời, trọn kiếp… “Giống như bệnh tật, mình không dám chắc là uống thuốc sẽ hết bệnh, nhưng bệnh thuyên giảm là đáng mừng rồi. Bây giờ, vấn đề là làm sao để giảm?”

Có giảm sân si được không?

Trong cuốn sách “Lá hoa trên đường về”, thầy Thích Pháp Hòa khuyên, trước hết khi nổi cơn sân với ai, mình tự nhắc: “Mình đang nổi sân”. Bởi vì nếu để cơn sân lên cao, rồi gặp lúc nóng hay giận quá, đứt mạch máu chết thì sao, hoặc nếu không thì nằm liệt giường ra đó. Lúc đó mình mới thấy: “Trời ơi, chỉ một chút sân mà hư chuyện”.

Thứ hai là quán vô thường, để mình có thể buông xả cơn sân với người đó. Bây giờ, để Pháp Hòa kể cho quý vị nghe một câu chuyện có thật rất đáng buồn và vụ án kết thúc cách nay không lâu.

Ở bên chỗ Pháp Hòa có một bà, hôm đó chồng bả đi làm về, bả nói ông chồng đi tắm đi rồi ăn cơm. Ông chồng “Ừ” rồi đi vô trong, nhưng bước mấy bước thì ngã quỵ xuống. Bà vợ đi ra thấy ông chồng nằm đó, nghĩ là ông chồng làm biếng, thế là trong cơn tức giận, bả tháo cái cây máng màn tắm xuống đánh ông chồng. Bà vợ không hề biết rằng ông chồng bị ngã do nhồi máu cơ tim, mà nghĩ ông này làm biếng nên nổi cơn giận.

Cuối cùng gia đình này phải tự làm đám tang vì bà vợ ở tù, đứa con thì chính phủ đem về giao cho bên nội vì chưa đủ tuổi, còn cái nhà nửa triệu bạc thì phải bán để lo luật sư.

Như vậy, chỉ vì một cơn sân do không hiểu nguyên nhân mà đưa đến kết quả đáng tiếc. Trên thế gian này, chúng ta nghe muôn ngàn vụ việc, câu chuyện tương tự.

Xưa nay chưa ai nói sân là tốt cả, và bản thân chúng ta cũng biết điều đó. Vì sao? Vì hễ cơn sân nổi lên là nó lấn át mọi chánh niệm, phá hỏng tất cả công phu tu tập bấy lâu của mình.

Yếu đừng ra gió

Khi cơn sân nổi lên, trước tiên mình thốt ra lời thô, kế đến mình hành động thô, thậm chí đi đến chỗ phạm lỗi lầm đáng tiếc như câu chuyện trên. Những chuyện đó không phải là hiếm, mà rất thường xảy ra. Thành thử, nếu biết sân là không tốt thì chúng ta phải làm gì để giảm sân?

Trước hết, thường xuyên quán vô thường, đời mình sống nay chết mai. Kế đến, tập cho mình một cái tánh: khi cơn sân nổi lên thì không bao giờ nói và không bao giờ lảng vảng ở chỗ có người làm mình nổi sân. Vì mình gặp người đó ở đâu thì thể nào lát nữa ở đó cũng có chuyện.

Ngoài ra, gặp một người nóng tính, mình cũng phải hộ niệm cho họ. Khi thấy họ vừa lên cơn sân, mình ngừng nói, hoặc tránh đi, hoặc dịu xuống. Như vậy, hoặc là người đó được mình hộ niệm vì mình biết họ là người nóng tính, hoặc là họ biết bản thân nóng tính và tìm cách lảng tránh đi.

Chúng ta sống là phải nương tựa, trợ duyên cho nhau. Cho nên hôm nào người thân của mình đi làm về mà tuyên bố: “Hôm nay tôi mệt lắm, đang bực bội trong lòng”, thì mọi người trong nhà tự biết, đừng ai nói hay làm gì cho người đó nổi sân.

Có một chị Phật tử đến nói với Pháp Hòa: “Con có một đứa con. Ba nó bỏ đi từ khi nó còn nhỏ mà bây giờ nó vẫn rất thương ba nó, rất muốn gần gũi ba nó. Bây giờ, thầy chỉ cho con cách nói làm sao để con của con bớt thương ba nó”.

Pháp Hòa mới nói chuyện này cũng khó, giống như bây giờ con mình đang đói bụng, mình không cho nó ăn mà cứ ngồi một bên và nói “Con tưởng tượng có một chén cơm ở trước mặt con đi”. Trên thực tế, mình không thể làm vậy. Ở ngoài đời cũng vậy, có những người khổ, nhiều khi mình không thể dùng lời nói, mà chính cách mình ứng xử mới có thể làm người ta giảm khổ.

Pháp Hòa bày cho chị Phật tử đó: bây giờ chị nói con chị viết cho ba nó một lá thư, bày tỏ tất cả tâm tình, tình thương với ba nó. Chị cũng phải nói vô với ba nó một câu là cho dù giữa hai vợ chồng có chuyện gì thì cũng hãy gặp con, đừng để nó phải thương nhớ. Vì không phải người con nào vắng cha từ nhỏ mà vẫn thương cha như vậy. Và chị phải thể hiện là một người mẹ không bao giờ nói xấu chồng cũ với con mình. Dù có giận người đó thế nào, mình cũng không bao giờ chuyển cái sân hận của mình lên một người khác.

Cuộc sống của mình thế nào phần lớn là do thói quen, hễ tức ai, giận ai là mình bưng cái giận, cái tức đó đổ cho người kế bên mình, bạn bè mình. Mình muốn những người xung quanh cũng ghét bỏ người kia giống mình, nhưng mình quên rằng mình làm như vậy là đang gieo rắc hạt giống sân hận vào trong tâm thức của những người xung quanh.

Thưa quý vị, trong cuộc sống này, tìm một người có lòng quảng đại thì khó, chứ người có tính hay ghen ghét, nóng giận thì nhiều lắm. Và ngược lại, làm cho người ta thương thì khó, chứ chọc cho người ta ghét, người ta giận có khó không? Dễ lắm.

Mình biết mình bị bệnh gì thì phải tìm cách trị. Mình biết chỗ yếu của mình ở đâu thì đừng bao giờ đem nó ra thử thách, giống như ở ngoài đời mấy đứa nhỏ hay nói “Yếu mà bày đặt ra gió”, tức là mình phải tự biết.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Con cái là phước hay là nghiệp?

Người ta thường nói: “Cha mẹ sinh con, trời sinh tánh”. Thật ra câu đó chỉ để an ủi thôi, chứ đúng ra cha mẹ sinh con là duyên của cha mẹ, còn con được như thế nào là giữa cái nghiệp của nó và phước của cha mẹ.
2

Ánh lửa tình bạn - Người bạn thật sự

“Người bạn thật sự là người bước vào cuộc sống của bạn khi cả thế giới bước ra.”– Walter Winchel
3

Con đường chuyển hóa - Nói nhiều không bằng nói đúng

Ngày xưa, đức Phật ở trong rừng với các thầy đệ tử. Một hôm, Phật cầm một nắm lá lên và hỏi các thầy: “Nắm lá trong tay tôi nhiều, hay nắm lá trong rừng này nhiều?”. Các vị trả lời: “Nắm lá trong tay của đức Thế Tôn so với nắm lá trong rừng thì chẳng là bao nhiêu hết”.
4

Hạt giống tâm hồn - Điều thật sự quan trọng

“Chúng ta đều là những thiên thần một cánh, và chúng ta chỉ bay được khi ôm chặt lấy nhau.”- Luciano De Crescenzo
5

‘Sức mạnh của Đạo’ - Nghệ thuật sống trong dòng chảy của Đạo

​​​​​​​Trong nhịp sống hiện đại, hội chứng cuồng công việc (workaholism) hay kiệt sức (burnout) đang dần trở thành “căn bệnh thời đại”. Con người bận rộn theo đuổi thành công, không ngừng tối ưu hiệu suất và lấp kín từng khoảng thời gian trong ngày, nhưng lại hiếm khi cảm thấy viên mãn, hạnh phúc trong việc mình làm.

“Lá hoa trên đường về”: Con đường trở về với những điều tích cực, thiện lành

Gọi là “Góp nhặt vấn đáp trên đường hoằng pháp”, nhưng “Lá hoa trên đường về” của Sa Môn Thích Pháp Hòa là quyển sách được thực hiện khá công phu, tập hợp nội dung theo từng chủ đề các vấn đáp giữa thầy Pháp Hòa với đại chúng trong các buổi giảng pháp của thầy suốt mấy mươi năm.

5 Bài thực hành nhỏ nuôi dưỡng hạnh phúc mỗi ngày

Chất lượng cuộc sống phụ thuộc vào chất lượng suy nghĩ mỗi ngày. Khi ta biết định hướng tâm trí, điều chỉnh cảm xúc và hành động có ý thức, hạnh phúc sẽ dần trở thành trạng thái quen thuộc. 5 thực hành sau là cách bạn tự chăm sóc đời sống tinh thần của mình.

Lá hoa trên đường về - Những giải đáp giản dị cho hành trình tìm lại bình an mỗi ngày

“Lá hoa trên đường về” của Thầy Thích Pháp Hòa ra đời trong bối cảnh ấy. Không phải một chuyên luận giáo lý nặng tính học thuật, cũng không phải một cuốn sách chỉ nói về nghi thức, cuốn sách là tập hợp những câu hỏi được gửi đến Thầy trong các buổi giảng pháp và qua thư từ, đó là những băn khoăn chân thực của người đang sống giữa đời thường.

Tản mạn về tình yêu: Chuyện tình yêu, bạn hiểu được bao nhiêu?

Giá trị lớn nhất của “Tản mạn về tình yêu” không nằm ở việc nó nói về tình yêu hay như thế nào, mà nằm ở việc nó tái định nghĩa cách con người nhìn về các mối quan hệ. Cuốn sách không cổ vũ việc tìm kiếm tình yêu, mà cổ vũ việc xây dựng khả năng yêu. Không cổ vũ sự lãng mạn, mà cổ vũ sự trưởng thành. Không cổ vũ cảm xúc, mà cổ vũ ý thức.

Lá hoa trên đường về - Vượt qua nỗi sợ 'nếu cả đời không rực rỡ'

Nếu sau này mình không rực rỡ thì sao? Câu hỏi ấy không chỉ phản ánh nỗi lo về tương lai, mà còn cho thấy áp lực phải tỏa sáng theo một chuẩn mực chung.

‘Triệt tiêu Con Người’ - Những dự báo về tương lai con người từ một thế kỷ trước

​​​​​​​Tuy chưa đầy hai trăm trang nhưng “Triệt tiêu Con Người” (The Abolition of Man) được xem là một trong những tác phẩm triết học sâu sắc nhất của thế kỷ 20, bởi nó nói lên thân phận con người, tiên báo về ngày tận thế và sự sụp đổ của xã hội khi chúng ta từ bỏ giá trị khách quan đã có từ thời xa xưa.

Triệt tiêu con người - Chất độc mang tên chủ nghĩa chủ quan

Một nguyên nhân gây ra đau khổ và trụy lạc luôn tồn tại trong chúng ta là lòng tham và lòng kiêu hãnh của con người, nhưng vào những thời kỳ nhất định trong lịch sử, điều này lại càng thêm tồi tệ vì những triết lý sai lệch nhất thời lan tràn.

“Tản mạn về tình yêu”: Chúng ta chỉ ở đây trong chốc lát để yêu thương và được yêu thương

“Tản mạn về tình yêu” là cuốn sách có thể làm “tan chảy” người đọc bởi những câu chuyện, những khám phá về sức mạnh của tình yêu. Từ tình yêu vợ chồng, đến tình bạn, tình thân và một thứ tình yêu rộng lớn hơn - tình người, trong một thế giới quá nhiều rối ren, khổ đau, mất mát đang cần một thứ tình yêu thật sự vỗ về, hàn gắn, chữa lành.

Thần đồng 15 tuổi đỗ đại học, trở thành thiên tài thi ca nhưng cuộc đời khép lại ở tuổi 25

Phong cách sống - Thiên An - 15/08/2026 10:00
Cuộc đời của một trong những nhà thơ tài hoa nhưng đoản mệnh nhất Trung Quốc hiện đại vẫn còn để lại nhiều suy ngẫm cho đến tận ngày nay.

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Đứa con liệt sanh

Từ sách - Phim - FN - 15/08/2026 09:00
Bây giờ đến dạng con thứ ba. Nếu cha mẹ tu hành, làm thiện, làm lành mà đứa con lại không thiện, không lành thì đứa con đó, đức Phật gọi là liệt sanh.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS