Lá hoa trên đường về - Làm sao để hết sân si, bớt phiền não?

Quang Anh24/03/2026 08:00
Lá hoa trên đường về - Làm sao để hết sân si, bớt phiền não?

Trả lời câu hỏi này, sa môn Thích Pháp Hòa khuyên phải tu trọn đời, trọn kiếp… “Giống như bệnh tật, mình không dám chắc là uống thuốc sẽ hết bệnh, nhưng bệnh thuyên giảm là đáng mừng rồi. Bây giờ, vấn đề là làm sao để giảm?”

Có giảm sân si được không?

Trong cuốn sách “Lá hoa trên đường về”, thầy Thích Pháp Hòa khuyên, trước hết khi nổi cơn sân với ai, mình tự nhắc: “Mình đang nổi sân”. Bởi vì nếu để cơn sân lên cao, rồi gặp lúc nóng hay giận quá, đứt mạch máu chết thì sao, hoặc nếu không thì nằm liệt giường ra đó. Lúc đó mình mới thấy: “Trời ơi, chỉ một chút sân mà hư chuyện”.

Thứ hai là quán vô thường, để mình có thể buông xả cơn sân với người đó. Bây giờ, để Pháp Hòa kể cho quý vị nghe một câu chuyện có thật rất đáng buồn và vụ án kết thúc cách nay không lâu.

Ở bên chỗ Pháp Hòa có một bà, hôm đó chồng bả đi làm về, bả nói ông chồng đi tắm đi rồi ăn cơm. Ông chồng “Ừ” rồi đi vô trong, nhưng bước mấy bước thì ngã quỵ xuống. Bà vợ đi ra thấy ông chồng nằm đó, nghĩ là ông chồng làm biếng, thế là trong cơn tức giận, bả tháo cái cây máng màn tắm xuống đánh ông chồng. Bà vợ không hề biết rằng ông chồng bị ngã do nhồi máu cơ tim, mà nghĩ ông này làm biếng nên nổi cơn giận.

Cuối cùng gia đình này phải tự làm đám tang vì bà vợ ở tù, đứa con thì chính phủ đem về giao cho bên nội vì chưa đủ tuổi, còn cái nhà nửa triệu bạc thì phải bán để lo luật sư.

Như vậy, chỉ vì một cơn sân do không hiểu nguyên nhân mà đưa đến kết quả đáng tiếc. Trên thế gian này, chúng ta nghe muôn ngàn vụ việc, câu chuyện tương tự.

Xưa nay chưa ai nói sân là tốt cả, và bản thân chúng ta cũng biết điều đó. Vì sao? Vì hễ cơn sân nổi lên là nó lấn át mọi chánh niệm, phá hỏng tất cả công phu tu tập bấy lâu của mình.

Yếu đừng ra gió

Khi cơn sân nổi lên, trước tiên mình thốt ra lời thô, kế đến mình hành động thô, thậm chí đi đến chỗ phạm lỗi lầm đáng tiếc như câu chuyện trên. Những chuyện đó không phải là hiếm, mà rất thường xảy ra. Thành thử, nếu biết sân là không tốt thì chúng ta phải làm gì để giảm sân?

Trước hết, thường xuyên quán vô thường, đời mình sống nay chết mai. Kế đến, tập cho mình một cái tánh: khi cơn sân nổi lên thì không bao giờ nói và không bao giờ lảng vảng ở chỗ có người làm mình nổi sân. Vì mình gặp người đó ở đâu thì thể nào lát nữa ở đó cũng có chuyện.

Ngoài ra, gặp một người nóng tính, mình cũng phải hộ niệm cho họ. Khi thấy họ vừa lên cơn sân, mình ngừng nói, hoặc tránh đi, hoặc dịu xuống. Như vậy, hoặc là người đó được mình hộ niệm vì mình biết họ là người nóng tính, hoặc là họ biết bản thân nóng tính và tìm cách lảng tránh đi.

Chúng ta sống là phải nương tựa, trợ duyên cho nhau. Cho nên hôm nào người thân của mình đi làm về mà tuyên bố: “Hôm nay tôi mệt lắm, đang bực bội trong lòng”, thì mọi người trong nhà tự biết, đừng ai nói hay làm gì cho người đó nổi sân.

Có một chị Phật tử đến nói với Pháp Hòa: “Con có một đứa con. Ba nó bỏ đi từ khi nó còn nhỏ mà bây giờ nó vẫn rất thương ba nó, rất muốn gần gũi ba nó. Bây giờ, thầy chỉ cho con cách nói làm sao để con của con bớt thương ba nó”.

Pháp Hòa mới nói chuyện này cũng khó, giống như bây giờ con mình đang đói bụng, mình không cho nó ăn mà cứ ngồi một bên và nói “Con tưởng tượng có một chén cơm ở trước mặt con đi”. Trên thực tế, mình không thể làm vậy. Ở ngoài đời cũng vậy, có những người khổ, nhiều khi mình không thể dùng lời nói, mà chính cách mình ứng xử mới có thể làm người ta giảm khổ.

Pháp Hòa bày cho chị Phật tử đó: bây giờ chị nói con chị viết cho ba nó một lá thư, bày tỏ tất cả tâm tình, tình thương với ba nó. Chị cũng phải nói vô với ba nó một câu là cho dù giữa hai vợ chồng có chuyện gì thì cũng hãy gặp con, đừng để nó phải thương nhớ. Vì không phải người con nào vắng cha từ nhỏ mà vẫn thương cha như vậy. Và chị phải thể hiện là một người mẹ không bao giờ nói xấu chồng cũ với con mình. Dù có giận người đó thế nào, mình cũng không bao giờ chuyển cái sân hận của mình lên một người khác.

Cuộc sống của mình thế nào phần lớn là do thói quen, hễ tức ai, giận ai là mình bưng cái giận, cái tức đó đổ cho người kế bên mình, bạn bè mình. Mình muốn những người xung quanh cũng ghét bỏ người kia giống mình, nhưng mình quên rằng mình làm như vậy là đang gieo rắc hạt giống sân hận vào trong tâm thức của những người xung quanh.

Thưa quý vị, trong cuộc sống này, tìm một người có lòng quảng đại thì khó, chứ người có tính hay ghen ghét, nóng giận thì nhiều lắm. Và ngược lại, làm cho người ta thương thì khó, chứ chọc cho người ta ghét, người ta giận có khó không? Dễ lắm.

Mình biết mình bị bệnh gì thì phải tìm cách trị. Mình biết chỗ yếu của mình ở đâu thì đừng bao giờ đem nó ra thử thách, giống như ở ngoài đời mấy đứa nhỏ hay nói “Yếu mà bày đặt ra gió”, tức là mình phải tự biết.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Trạm dừng sinh tử - Khi phẩm giá là thứ cuối cùng còn lại

Một ông lão vô gia cư hấp hối dưới gầm cầu. Không nhà, không giấy tờ, không người thân. Nhưng trong những ngày cuối cùng của cuộc đời, ông lại để lại cho người đọc một bài học sâu sắc về phẩm giá, lòng trắc ẩn và ý nghĩa của việc được nhìn nhận như một con người.
2

‘Để hiểu một người’ - Nghệ thuật thấu hiểu trong một thế giới ngày càng cô đơn

​​​​​​​Trong những lúc cô đơn, nhiều người từng tự hỏi: có ai thật sự hiểu mình không? “Để hiểu một người” của David Brooks bắt đầu từ chính câu hỏi ấy. Không phải là chuyện người khác biết ta làm nghề gì, bao nhiêu tuổi, sống ở đâu, hay thường tỏ ra thế nào trước xã hội. Mà liệu có ai nhìn thấy phần sâu hơn trong ta: những nỗi sợ, mong muốn, tổn thương và cả những điều ta thường giấu đi?
3

Trạm dừng sinh tử - Nơi những câu chuyện đẹp đẽ nhất xảy ra khi người ta chuẩn bị nói lời tạm biệt

Mỗi người chúng ta có một hình dung rất mơ hồ về khoảnh khắc cuối đời và cái chết. Khi sắp lìa bỏ cõi đời, liệu ta có nhìn thấy một ánh sáng chói lòa? Ta có được một vị thần linh nào đó đến đón đi? Ta có đau khổ và nuối tiếc?
4

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.
5

Trạm dừng sinh tử: Quan sát trung thực về những cuộc gặp gỡ trong giây phút cuối cùng

Có một câu hỏi mà hầu hết chúng ta đều né tránh suốt cả cuộc đời: điều gì xảy ra sau khi chúng ta chết?

“Lá hoa trên đường về”: Con đường trở về với những điều tích cực, thiện lành

Gọi là “Góp nhặt vấn đáp trên đường hoằng pháp”, nhưng “Lá hoa trên đường về” của Sa Môn Thích Pháp Hòa là quyển sách được thực hiện khá công phu, tập hợp nội dung theo từng chủ đề các vấn đáp giữa thầy Pháp Hòa với đại chúng trong các buổi giảng pháp của thầy suốt mấy mươi năm.

5 Bài thực hành nhỏ nuôi dưỡng hạnh phúc mỗi ngày

Chất lượng cuộc sống phụ thuộc vào chất lượng suy nghĩ mỗi ngày. Khi ta biết định hướng tâm trí, điều chỉnh cảm xúc và hành động có ý thức, hạnh phúc sẽ dần trở thành trạng thái quen thuộc. 5 thực hành sau là cách bạn tự chăm sóc đời sống tinh thần của mình.

Lá hoa trên đường về - Những giải đáp giản dị cho hành trình tìm lại bình an mỗi ngày

“Lá hoa trên đường về” của Thầy Thích Pháp Hòa ra đời trong bối cảnh ấy. Không phải một chuyên luận giáo lý nặng tính học thuật, cũng không phải một cuốn sách chỉ nói về nghi thức, cuốn sách là tập hợp những câu hỏi được gửi đến Thầy trong các buổi giảng pháp và qua thư từ, đó là những băn khoăn chân thực của người đang sống giữa đời thường.

Tản mạn về tình yêu: Chuyện tình yêu, bạn hiểu được bao nhiêu?

Giá trị lớn nhất của “Tản mạn về tình yêu” không nằm ở việc nó nói về tình yêu hay như thế nào, mà nằm ở việc nó tái định nghĩa cách con người nhìn về các mối quan hệ. Cuốn sách không cổ vũ việc tìm kiếm tình yêu, mà cổ vũ việc xây dựng khả năng yêu. Không cổ vũ sự lãng mạn, mà cổ vũ sự trưởng thành. Không cổ vũ cảm xúc, mà cổ vũ ý thức.

Lá hoa trên đường về - Vượt qua nỗi sợ 'nếu cả đời không rực rỡ'

Nếu sau này mình không rực rỡ thì sao? Câu hỏi ấy không chỉ phản ánh nỗi lo về tương lai, mà còn cho thấy áp lực phải tỏa sáng theo một chuẩn mực chung.

‘Triệt tiêu Con Người’ - Những dự báo về tương lai con người từ một thế kỷ trước

​​​​​​​Tuy chưa đầy hai trăm trang nhưng “Triệt tiêu Con Người” (The Abolition of Man) được xem là một trong những tác phẩm triết học sâu sắc nhất của thế kỷ 20, bởi nó nói lên thân phận con người, tiên báo về ngày tận thế và sự sụp đổ của xã hội khi chúng ta từ bỏ giá trị khách quan đã có từ thời xa xưa.

Triệt tiêu con người - Chất độc mang tên chủ nghĩa chủ quan

Một nguyên nhân gây ra đau khổ và trụy lạc luôn tồn tại trong chúng ta là lòng tham và lòng kiêu hãnh của con người, nhưng vào những thời kỳ nhất định trong lịch sử, điều này lại càng thêm tồi tệ vì những triết lý sai lệch nhất thời lan tràn.

“Tản mạn về tình yêu”: Chúng ta chỉ ở đây trong chốc lát để yêu thương và được yêu thương

“Tản mạn về tình yêu” là cuốn sách có thể làm “tan chảy” người đọc bởi những câu chuyện, những khám phá về sức mạnh của tình yêu. Từ tình yêu vợ chồng, đến tình bạn, tình thân và một thứ tình yêu rộng lớn hơn - tình người, trong một thế giới quá nhiều rối ren, khổ đau, mất mát đang cần một thứ tình yêu thật sự vỗ về, hàn gắn, chữa lành.

Kỹ năng của nhà doanh nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 14/07/2026 11:00
Tuần trước trong lớp, một sinh viên đã hỏi tôi: “Em muốn là một nhà doanh nghiệp như Steve Jobs hay Bill Gates và bắt đầu công ti riêng của em. Em cần làm gì để biết trước khi em tốt nghiệp?” Đột nhiên, vài sinh viên cũng muốn biết cách bắt đầu công ti riêng của họ. Dường như là mọi người đều muốn là ông chủ riêng của họ thay vì làm việc cho ai đó khác.

Những cải tiến quan trọng về AI và đồng bộ dữ liệu

Kỹ năng - 14/07/2026 10:00
Theo Zalo, các tính năng Dịch AI, AI Agent, đồng bộ dữ liệu hiện đang mở thử nghiệm cho người dùng từ tháng 7 và sẽ sớm được phổ biến đến toàn bộ người dùng.

AI tranh việc, đất sống nào cho người làm nghề thiết kế?

Phong cách sống - Đoàn Thủy - Việt Anh - 14/07/2026 09:00
Mất dự án vì khách chọn AI, bị khách dùng AI nhận xét sản phẩm, đó là những gì người làm thiết kế đang đối mặt. Trước làn sóng công nghệ, người làm nghề phải tìm lời giải cho giá trị của chính mình.

Không khóc giữa nhân gian - Khổ đau chỉ là ảo tưởng do chính mình tạo

Từ sách - Phim - PV - 14/07/2026 08:00
Tất cả chúng ta, không ngoại trừ bất kỳ ai trong đời này, đều đang bước vào một kỳ thi tâm linh.

Ưu tiên cho người quản lý dự án phần mềm

Blog GS John VU - GS John Vu - 13/07/2026 11:00
Phần lớn những người quản lí dự án được đào tạo để hội tụ vào lịch biểu nhưng theo kinh nghiệm của tôi, có lẽ điều quan trọng nhất là về đặt ưu tiên dự án.

10 câu trích dẫn ý nghĩa dành cho những ai đang cảm thấy lạc lối

Suy ngẫm - Trinh Quang - 13/07/2026 10:00
Khi bạn không thích những người xung quanh, cách tốt nhất để thể hiện sự không thích đó không phải là tranh cãi với họ, mà là chủ động rời bỏ họ.

Bức ảnh bữa cơm gia đình của tỷ phú Jensen Huang khiến nhiều người suy ngẫm

Truyền cảm hứng - Mi Vân - 13/07/2026 09:00
Một bữa cơm gia đình giản dị của Jensen Huang - CEO Nvidia và là một trong những tỷ phú giàu nhất thế giới - đang khiến nhiều người suy ngẫm về giá trị của gia đình giữa cuộc sống hiện đại.

Không khóc giữa nhân gian: Gặp lại chính mình trong vô lượng khổ đau

Từ sách - Phim - TĐ - 13/07/2026 08:00
"Không khóc giữa Nhân gian" không phải là một quyển sách chữa lành, mà là lời nhắn nhủ chánh niệm rằng chúng ta đừng sợ nỗi buồn. Nỗi buồn không đáng sợ, cái đáng sợ là hiểu sai và có thái độ chưa đúng với nỗi buồn mình đang trải qua.

Một dòng mã

Blog GS John VU - GS John Vu - 12/07/2026 10:00
Khi tôi là sinh viên khoa học máy tính, tôi chưa bao giờ học về Quản lí cấu hình phần mềm Software Configuration Management (SCM).

10 câu trích dẫn giúp bạn khi lạc lối

Suy ngẫm - Trinh Quang - 12/07/2026 09:00
Một khi đã đánh mất điều gì đó, bạn sẽ không bao giờ có thể lấy lại được. Có những việc, nếu bạn không làm ngay bây giờ, bạn sẽ không bao giờ làm lại được nữa.

Không khóc giữa nhân gian - Làm sao để hết khổ?

Từ sách - Phim - FN - 12/07/2026 08:00
Đau khổ vốn không trừ một ai, và nó có trăm hình vạn trạng: một sự mất mát, cảm giác cô độc giữa đám đông, hay đơn giản là nỗi thất vọng khi không đạt được thứ mà mình mong chờ. Vậy phải làm sao để ta hết khổ? Đau khổ có thực sự đáng sợ như người ta vẫn nghĩ? Hay chúng ta vẫn có thể nhìn đau khổ dưới một góc độ bao dung hơn?

Cách đo và độ đo

Blog GS John VU - GS John Vu - 11/07/2026 11:00
Tôi nhận được một email người gửi viết: “Cái gì là khác biệt giữa cách đo và độ đo và có bao nhiêu cách đo hay độ đo phần mềm?”

Không thích ai đó, cách khéo léo để xử lý việc này là thông qua "Phương pháp Sedona"

Suy ngẫm - PV - 11/07/2026 10:00
Trong cuộc sống, chúng ta sẽ luôn gặp những người mình không thích: đó có thể là một đồng nghiệp luôn nhắm vào bạn ở nơi làm việc, một người quen giả tạo và hay buôn chuyện, hoặc một người lạ có giá trị sống trái ngược với bạn và bạn không thể hòa hợp.

Mẹ tỷ phú Elon Musk chỉ cách nuôi dạy con thành tài: điều tuyệt đối không nên làm

Phong cách sống - Hân Ly - 11/07/2026 09:00
Mẹ của người giàu nhất thế giới cho rằng việc nuôi dạy con không nằm ở sự áp đặt, mà ở điều này cực kỳ quan trọng và cần thiết.

Sắp phát hành: Hồi ký của hy vọng

Tủ sách - PV - 11/07/2026 08:00
Hồi ký của hy vọng (Saving Five: A Memoir of Hope) thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế không chỉ bởi câu chuyện có thật của Amanda Ngọc Nguyễn, mà còn bởi cách cô kể lại cuộc đời mình vượt ra ngoài khuôn mẫu của một hồi ký về sang chấn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS