“Tản mạn về tình yêu”: Chúng ta chỉ ở đây trong chốc lát để yêu thương và được yêu thương

Tình yêu - hi vọng duy nhất

“Tản mạn về tình yêu” của Anne Lamott chứa đựng cái nhìn đầy yêu thương của tác giả về bản thân và người khác. Nó chuyên chở những niềm vui khi con người biết yêu thương, quan tâm nhau và biết yêu thương, quan tâm chính mình; biết tạo sợi dây kết nối giữa con người với nhau; giúp chúng ta sống tích cực, có ích hơn, thiện lành hơn, cần có nhau hơn là gây hận thù, chia rẽ. Đọc sách, bạn sẽ cảm nhận tâm hồn mình bỗng trở nên nhẹ nhàng, tươi mới.

“Tản mạn về tình yêu” bắt đầu bằng câu hỏi với đứa trẻ sáu tuổi “Tình yêu là gì?”. Câu trả lời của đứa trẻ không thể nào sai được “Ồ, tình yêu chỉ là…tình yêu thôi “. Một mở đầu thú vị phải không? Còn đây là cách hiểu về tình yêu của người lớn (người lớn bao giờ cũng phức tạp hơn): Tình yêu là sự quan tâm, trìu mến, thân thiện, tất nhiên là còn có lòng trắc ẩn và một trái tim rộng mở, luôn hướng về những điều tốt đẹp nữa.

Theo Anne Lamott, có tình yêu gia đình ấm áp nhưng cũng rối ren với quá khứ, nhu cầu, sự thất vọng và muộn phiền. Có tình yêu cộng đồng, tình yêu âm nhạc và tình yêu cuộc sống mãnh liệt. Có tình yêu đầy sức sống và tình yêu nhẹ nhàng, bình yên. Có tình yêu say đắm dành cho thiên nhiên hay cho những phút ái ân. Có tình yêu dành cho lẽ phải và có tình yêu mang tính chuyển hóa sâu sắc dành cho những điều ta gọi là Thiện lành, là Đấng Linh Thiêng Vĩ Đại Toàn Năng hay Chúa…

Trong sự thấu thị của Anne Lamott, tình yêu là sự nâng đỡ âm thầm, như chiếc ghế ta vẫn ngồi. Tình yêu là sự kết nối, như những rễ cây dưới lòng đất không tranh nhau không gian và dưỡng chất, mà luôn đan xen vào nhau chặt chẽ và chắc chắn để cùng đứng vững trước gió bão. Tình yêu là sự tiến hóa, là cách để loài người tồn tại, nên không yêu thương có nghĩa là ta tự giết mình. Và có lẽ tình yêu là bầu khí quyển quanh ta, là dạng năng lượng cơ bản mà lý thuyết tương đối của Einstein từng gợi mở rằng đó là tất cả những gì thật sự tồn tại.

Theo Anne Lamott, tình yêu là điều tạo nên tâm hồn ta, và cũng là điều mà tâm hồn ta hướng tới. Mất mát trong tình yêu là nguồn gốc của phần lớn nỗi đau, nhưng rồi chính tình yêu sẽ biến nỗi đau ấy thành chiều sâu nội tâm, lòng trắc ẩn và món quà vĩ đại mang tên khiêm nhường. Tác giả cho rằng, tình yêu thường đầy khó khăn, bị ta phớt lờ và khiến ta phải bật cười (khi nhìn lại, vào một ngày nào đó). Nhưng có một điều chắc chắn: tình yêu là hi vọng duy nhất của chúng ta.

Và để minh chứng cho những thấu cảm về tình yêu đó, trong “Tản mạn về tình yêu”, Anne Lamott đã kể cho chúng ta nghe nhiều câu chuyện tình yêu thật cụ thể, đầy cảm xúc.

Những tia sáng của tình yêu

Những câu chuyện về tình yêu mà Anne Lamott kể không phải là những trang diễm tình như Romeo và Juliet, mà là những câu chuyện gần gũi, dễ đọc, dung dị đời thường như những lời tâm sự, dễ thẩm thấu lòng người và ai cũng có thể soi thấy mình trong đó.

Ở đó, không chỉ có tình người mà còn có tình yêu thiên nhiên khi ta ngồi dưới bầu trời bao la, đi trong những tán cây rừng, ngắm hoa cỏ, dạo trên bờ cát nghe âm thanh của sóng biển, chạy trên những con đường… cùng những người thương. Mỗi câu chuyện sẽ cho bạn một cảm nhận khác nhau về sự chuyển hóa nhiệm màu, sự cứu rỗi mà tình yêu thương và cách yêu thương con người dành cho nhau mang lại.

Đó là câu chuyện về những túi quà màu tím mà Lamott đã nhẫn nại mang đến cho một người vô gia cư. Túi quà chỉ có vài món đồ nhưng được chọn lựa thật chi li sao cho phù hợp với nhu cầu sử dụng của một người không nơi trú ngụ.

Bạn sẽ thấy lòng đầy rung động, khi đọc câu chuyện về tình bạn của Lamott, về những chia sẻ hết lòng của Lamott với bạn, khi bạn cô phải chịu đựng căn bệnh hiểm nghèo và đang ở đoạn cuối cuộc đời. Bạn sẽ thấy tình người thật phi thường khi đọc câu chuyện về tình yêu thương, lòng trắc ẩn của một gia đình người Mỹ đã cưu mang một gia đình tị nạn người Ukraine trong điều kiện khó khăn, tưởng không thể chịu đựng nổi, nhưng cuối cùng họ đã có thể hát cùng nhau trong sự đồng cảm, sẻ chia.

Trong tình yêu, không chỉ có niềm vui mà còn có nỗi buồn, khổ đau, thất bại, nhưng nếu biết cách, bạn vẫn sẽ tìm thấy những điều tích cực. Bạn sẽ được nghe câu chuyện Lamott kiên định nhìn con mình vượt qua giai đoạn cai nghiện đầy khó khăn. Bạn sẽ hiểu hơn Lamott khi nghe chính tác giả kể lại một giai đoạn tệ hại của cuộc đời mình, mà chỉ có tình yêu thương, sự bao dung, tha thứ cho chính bản thân, mới giúp Lamott vượt qua.

Rồi bạn cũng sẽ thấy bồi hồi khi cùng tác giả lật giở những kỷ vật được lưu giữ trên căn gác mái gia đình, mà mỗi kỷ vật lại gợi nhớ một ký ức tình yêu đẹp đẽ. Chắc rằng trong mỗi người luôn có những ký ức như vậy: tình cha con, nghĩa anh em, những xúc chạm tình yêu ngọt ngào đã từng bị lãng quên… nhiều lúc ùa về nâng đỡ ta, hướng ta đến những cảm xúc tích cực giữa nhiều rối ren, phức tạp của cuộc sống.

Tình yêu thương bỗng trở nên thật trong trẻo, khi Lamott kể về một nhóm trẻ trong lớp học Kinh Thánh của cô, những đứa trẻ có cuộc sống không hề dễ dàng. Lamott chỉ mong thế giới sẽ trở nên bớt phức tạp, bớt khó hiểu đối với chúng. Và cho rằng “Lòng nhân ái chính là điều duy nhất có ý nghĩa khi mọi thứ khác đều đã sụp đổ”.

Bạn sẽ tìm thấy thông điệp về tình yêu của Lamott, khi tác giả trích dẫn lại điều mà nhà thơ William Blake đã nói “Chúng ta hiện diện trong đời trong một khoảng thời gian ngắn ngủi để học cách gánh chịu những tia sáng chói lọi của tình yêu”.

Vì sao? Theo Anne Lamott, tình yêu có thể để lại những vết sẹo trong tim, những nỗi đau sâu thẳm như biển cả. Nhưng khi bạn trao cho ai đó tình yêu chân thành nhất của mình thì chính bạn cũng được sưởi ấm từ bên trong. Thế giới đôi khi thật tẻ nhạt, đáng thất vọng, thậm chí tàn nhẫn, nhưng chúng ta không thể từ bỏ tình yêu, ngay cả khi nó chỉ là tia hi vọng cuối cùng, vì nếu không thì chúng ta sẽ thật sự tuyệt vọng.

Anne Lamott cho rằng, tình yêu là những điều cũ kỹ, khó nắm bắt nhưng bền vững, mong manh nhưng không thể phá vỡ, và luôn có sẵn khi chúng ta cần - luôn luôn, bằng cách nào đó. Nếu những người trẻ trong thời đại của chúng ta chỉ nhớ được duy nhất điều này - rằng họ chỉ ở đây trong chốc lát, để yêu thương và được yêu thương - thì họ đã có tất cả những gì họ cần, bởi vì tình yêu là tất cả những gì con người cần.