Kỹ năng tư duy phê phán

GS John Vu23/01/2024 13:00
Kỹ năng tư duy phê phán

Một trong những kỹ năng quan trọng ngày nay là “tư duy phê phán” nhưng ít người có khả năng giải thích nó một cách rõ ràng.

Có vài cuốn sách viết về tư duy phê phán nhưng hầu hết dành cho học giả triết học hay nhà toán học chuyên sâu hơn là cho người thường. Sinh viên thường nói với tôi là họ hiểu kĩ năng kĩ thuật, kĩ năng mềm nhưng không hiểu về kĩ năng tư duy phê phán. Một sinh viên nói: “Nếu em không biết nó là gì, làm sao em có thể phát triển hay cải tiến nó được?” Cho nên tôi đi tới một hướng dẫn đơn giản, dựa trên trực giác riêng của tôi để chia sẻ với sinh viên như sau:

Tư duy phê phán thường bắt đầu với một câu hỏi quan trọng: Tại sao? Câu hỏi này dẫn tới nhiều “cái nhìn sâu” thú vị vì bạn đang thách thức cách thức sự việc thông thường xảy ra và muốn biết nhiều hơn. Nó là tính tò mò của bạn để đi sâu hơn vào trong thông tin hiện thời và những niềm tin để học nhiều hơn và bằng việc hỏi câu hỏi này, bạn đang bắt đầu phát triển “kĩ năng tư duy phê phán” của bạn.

Ví dụ đơn giản nhất về tư duy phê phán là câu chuyện Isaac Newton thấy quả táo rơi và hỏi tại sao táo bao giờ cũng rơi xuống đất và suy ra luật hấp dẫn. Vài năm trước đây, Jeff Bezos đã thấy một số sinh viên tới trường với những đống sách nặng và hỏi câu hỏi tương tự: “Tại sao họ phải mang nhiều sách thế tới trường?” điều dẫn ông ấy tới máy đọc sách Kindle của Amazon.

Bằng việc bắt đầu với “Tại sao?” và liên tục hỏi cho tới khi bạn tới cốt lõi của vấn đề sẽ cho phép bạn hiểu nhiều điều ở các mức sâu nhất. Kiểu tư duy này sẽ cho bạn sáng suốt để phát triển giải pháp cho vấn đề phức tạp. Xem xét bất kì cái gì nghĩa là đi sâu vào trong vấn đề để hiểu nó một cách toàn bộ. Sau đây là ví dụ đơn giản về thảo luận giữa hai người A và B về việc ghi danh thấp của một đại học.

A: Khó có được nhiều sinh viên vào đại học của chúng ta.

B: Tại sao?

A: Nhiều sinh viên không biết về đại học của chúng ta.

B: Sao sinh viên không biết về đại học của chúng ta?

A: Có nhiều đại học trong khu vực này và chúng ta không phải là đại học hàng đầu.

B: Sao đại học của chúng ta không là đại học hàng đầu?

A: Chương trình đào tạo của chúng ta không duy nhất và các thầy cô của chúng ta không nổi tiếng.

B: Sao chương trình đào tạo của chúng ta không duy nhất và thầy cô của chúng ta không nổi tiếng?

A: Chúng ta có chương trình đào tạo thông thường cũng giống như các đại học khác và các thầy cô giáo trong khoa có cùng phẩm chất như các trường khác.

B: Sao chúng ta có chương trình thông thường và thuê các thầy cô với cùng phẩm chất như trường khác?

A: Chúng ta tin rằng mọi đại học đều phải có cùng đào tạo và các thầy cô phải có chất lượng tương tự.

Đến chỗ này, B biết rằng bằng việc đi sâu hơn, anh ta đã có được “cái nhìn sâu” vào trong niềm tin rằng mọi đại học phải như nhau trong đào tạo và chất lượng của các thầy khoa. Liệu niềm tin này là đúng hay không là không liên quan nhưng bằng việc thách thức niềm tin này, sự việc có thể xảy ra. Nếu B quyết định cải tiên việc ghi danh bằng việc có đào tạo duy nhất mà các đại học khác không có và thuê các thầy cô chất lượng hàng đầu, ông ấy có thể cải thiện tình trạng của đại học như đại học hàng đầu trong khu vực. Giả định rằng điều đó xảy ra; có thể ông ấy có nhiều sinh viên tham dự vào đại học của mình. Bằng việc thay đổi niềm tin chung, ông ấy có thể tìm ra giải pháp cho việc ghi danh thấp vào đại học. Về căn bản tư duy phê phán là cách quyết định liệu một niềm tin là đúng hay không bằng việc đi sâu hơn vào trong nó cho tới khi bạn tìm ra câu trả lời.

English version

Critical thinking skills

One of the important skills today is “Critical thinking” but few people would be able to explain it clearly. There are several books written about critical thinking but mostly for philosophy scholars or advanced mathematicians than ordinary people. Students often told me that they understand technical skills, soft-skills but not critical thinking skills. A student said: “If I do not know what it is, how can I develop it or improve it?” So I come up with a simple guide, based on my own intuition to share with students as follow:

Critical thinking often begins with an important question: Why? This question leads to many interesting “insights” because you are challenging the way ordinary things happen and want to know more. It is your curiosity to go deep into the current information and beliefs to learn more and by asking this question, you are beginning to develop your “critical thinking skills.”

The simplest example of critical thinking is the story that Isaac Newton saw a falling apple and asks why the apples always fall on the ground and derived the law of gravity. Few years ago, Jeff Bezos saw a number of students go to school with heavy book-packs and asked similar question: “Why do they have to carry so many books to school?” that led him to create the Amazon Kindle.

By starting with “Why?” and continue to ask until you get to the core of the issue will allow you to understand many things at the deepest level. This type of thinking will give you the insight to develop solution to complex problems. To examine anything critically means to go deep into the problem in order to understand it totally. The following is a simple example of the discussion between two people A and B about the lower enrollment of a university.

A: It is difficult to get a lot of students to go to our university.

B: Why?

A: Many students do not know about our university.

B: Why students do not know about our university?

A: There are many universities in this area and we are not a top university.

B: Why our university is not a top university?

A: Our training programs are not unique and our faculties are not famous.

B: Why our training programs are not unique and our faculties are not famous?

A: We have common training programs just like any other universities and our faculties have the same qualifications as others.

B: Why do we have common programs and hire faculties with the same qualifications as others?

A: We believe that every university should have the same trainings and faculties must have similar qualifications.

By this time, B knows that by going deeper, he already gets an “insight” into the belief that every university should be the same in trainings and faculty qualifications. Whether this belief is correct or not is irrelevant but by challenging this belief, thing could happen. If B decides to improve the enrollment by having unique trainings that other universities do not have and hires top quality faculties, he could improve the status of the university as the top university in the area. And assume that it happens; maybe he can have more students to attend the university. By changing the common belief, he can find a solution to the lower enrollment of the university. Basically critical thinking is a way of deciding whether a belief is correct or not by going deeper into it until you find the answer.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Nghề nghiệp trong lĩnh vực công nghệ thông tin

Ngày nay chúng ta đang sống trong thế giới được dẫn lái bởi công nghệ nơi máy tính là thông thường và được dùng trong mọi doanh nghiệp. Do đó, bằng cấp cử nhân trong lĩnh vực công nghệ như Khoa học máy tính, Kĩ nghệ phần mềm, hay Quản lí hệ thông tin là then chốt để mở ra những cánh cửa cho nhiều cơ hội nghề nghiệp.
2

Kỹ năng tính toán đám mây

Nhiều công ti tính toán mây sẽ gặp vấn đề tìm công nhân có kĩ năng đúng vì tính toán mây yêu cầu một kiểu kĩ năng mới mà có thể hay không thể được dạy ở đại học.
3

Thực tập

Khi dạy ở châu Á, tôi thường nghe nói người tốt nghiệp đại học phàn nàn rằng họ không thể kiếm được việc làm vì họ không có kinh nghiệm. Tôi cũng ngạc nhiên rằng nhiều sinh viên đi từ trung học lên đại học mà chẳng bao giờ làm việc.
4

Lời khuyên khác cho sinh viên

Làm sao chắc được rằng em sẽ có việc làm khi tốt nghiệp? Em có thể làm gì để cải tiến cơ hội có được việc làm tốt của em?
5

Người quản lý dự án

Về lí thuyết, mọi người quản lí dự án đều làm kiểu các nhiệm vụ tương tự dù dó là quản lí một cơ xưởng, một tổ chức, một nhà hàng, hay phát triển phần mềm. Trong thực tế việc thực hiện khác nhau tuỳ theo kiểu công việc.

Thời đại tri thức

Theo một khảo cứu công nghiệp, “Thời đại thông tin” sắp chấm dứt sớm khi chúng ta đi vào thời đại khác “Thời đại tri thức”.

Nói tiếp nhu cầu về công nhân Công nghệ thông tin

Theo một báo cáo công nghiệp, 2013 là năm tốt nhất mà việc làm cho người tốt nghiệp công nghệ thông tin (CNTT) đạt tới nhu cầu cao nhất.

Xe hơi tự lái

Sau nhiều thập kỉ nhìn xe hơi tự lái trong các cuốn sách hay phim viễn tưởng khoa học, xe hơi tự lái bây giờ là thực tại.

Chuẩn bị cho tương lai của bạn

Bất kể nơi bạn sống, phần lớn việc làm tương lai sẽ yêu cầu giáo dục đại học. Ích lợi của việc đầu tư vào giáo dục đại học là tốt hơn bất kì đầu tư nào bạn có thể làm trong đời bạn.

Đối thoại với sinh viên lớn tuổi

Năm nay chương trình bằng Thạc sĩ của tôi về kĩ nghệ phần mềm có năm sinh viên là những người lớn tuổi hơn hầu hết những người khác.

“Kinh tế App” bùng nổ

Kinh tế App là mạng những người phát triển và các công ti viết phần mềm cho các nền di động. Các nền này (IOS, Android, và Window 8) cung cấp cho người dùng điện thoại thông minh truy nhập dễ dàng vào thị trường toàn cầu.

Tính hiệu quả và tính hiệu lực

Một người quản lí dự án hỏi: “Khác biệt gì giữa tính hiệu quả và tính hiệu lực trong dự án phần mềm và làm sao tôi đo được chúng?

Máy tính thông minh

Đấy không phải là khoa học viễn tưởng mà nó là thực tại với trí tuệ nhân tạo, nơi máy có thể học và dự đoán mọi thứ trước khi nó xảy ra.

Người tốt nghiệp thất nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/02/2024 13:00
Tôi mới đọc một báo cáo về người tốt nghiệp đại học bị thất nghiệp ở châu Á (Trung Quốc, Ấn Độ, Malaysia v.v.) nơi có trên 18 triệu người tốt nghiệp không thể tìm được việc làm.

Những tính năng ẩn về Tin nhắn trên iOS 17 mà có thể bạn chưa biết

Kỹ năng - Phạm Thái Học - 22/02/2024 12:00
Nếu bạn thường xuyên sử dụng Tin nhắn trên iOS 17 thì đây là những tính năng thú vị có thể bạn chưa biết đến.

Truyện Kim Dung - Chỉ người này mới có thể là sư phụ của Tiêu Viễn Sơn

Thư giãn - Nguyệt Phạm - 22/02/2024 11:00
Hóa ra, sư phụ của Tiêu Viễn Sơn là người từng đào tạo ra nhiều đại cao thủ trong giới võ lâm.

Từ phim Mai của Trấn Thành: Gia đình không hạnh phúc "hại" cuộc đời con thế nào?

Điện ảnh - Đông - 22/02/2024 10:00
Ai đó đã từng nói rằng: "Đứa trẻ hạnh phúc dùng tuổi thơ để ôm ấp cuộc đời, đứa trẻ bất hạnh dùng cả cuộc đời để chữa lành tuổi thơ".

Tài chính cho mọi người - Chìa khóa giúp bạn độc lập tài chính

Từ sách - Phim - FN - 22/02/2024 09:00
Nếu bạn đang phải vật lộn với tiền bạc, cảm thấy không có đủ số tiền mình muốn hay không kiểm soát được tài chính cá nhân… cuốn sách “Tài chính cho mọi người” sẽ giúp bạn tháo gỡ khúc mắc và có cái nhìn khác đi về tiền bạc.

Nhìn lại 2023: Những cuốn sách Hạt giống tâm hồn hay nhất giúp nuôi dưỡng tâm hồn

Tủ sách - YÊN VŨ - 22/02/2024 08:00
Những câu chuyện trong "Gieo hạt mầm tử tế", "Những chồi non hy vọng", "Nắng ấm sau mưa"... tuy bình dị, đơn giản nhưng sẽ là nguồn động viên và truyền cảm hứng giúp bạn vượt qua những chuỗi ngày khó khăn trong cuộc sống.

Kỹ năng tính toán đám mây

Blog GS John VU - GS John Vu - 21/02/2024 13:00
Nhiều công ti tính toán mây sẽ gặp vấn đề tìm công nhân có kĩ năng đúng vì tính toán mây yêu cầu một kiểu kĩ năng mới mà có thể hay không thể được dạy ở đại học.

Một số công cụ có thể giúp ngăn chặn nội dung deepfake khiêu dâm

Kỹ năng - Sơn Vân - 21/02/2024 12:00
Nội dung deepfake khiêu dâm là vấn đề lớn do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra.

'Drag queen' gốc Việt diện áo dài trắng tại lễ trao giải People's Choice 2024

Giải trí - Nhật Hạ - 21/02/2024 11:00
Tại lễ trao giải People's Choice diễn ra vào sáng 19.2, theo giờ Việt Nam, Plastique Tiara - drag queen người Mỹ gốc Việt gây chú ý khi mặc chiếc áo dài trắng truyền thống Việt Nam.

Gia đình muốn phát triển giàu có cần phải làm được 15 điều này

Kỹ năng - Trung Hạ - 21/02/2024 10:00
Một gia đình hòa thuận và giàu có cần phải được xây dựng bởi nỗ lực của tất cả thành viên. Phát triển thì gian nan, nhưng hủy hoại thì chỉ trong một khoảnh khắc. Nếu làm được 20 điều dưới đây, gia hảo đoàn viên, vững như bàn thạch.

7 đạo lý từ phim Mai: Từng trải và từng đau mới nhận ra hết loạt ẩn ý này của Trấn Thành!

Điện ảnh - Chi Chi - 21/02/2024 09:00
Mai có một "rổ" đạo lý, không đao to búa lớn, nhưng đủ thấm.

Bộ truyện tranh thiếu nhi Mijade - Cùng bé khám phá bộ sách 'Thế giới diệu kỳ'

Tủ sách - Quìn - 21/02/2024 08:00
Bộ truyện tranh thiếu nhi từ Mijade Publication dành cho các bé từ 6 đến 11 tuổi, sẽ đưa bé vào thế giới giả tưởng diệu kỳ và gặp những sinh vật huyền bí.

Thực tập

Blog GS John VU - GS John Vu - 20/02/2024 12:00
Khi dạy ở châu Á, tôi thường nghe nói người tốt nghiệp đại học phàn nàn rằng họ không thể kiếm được việc làm vì họ không có kinh nghiệm. Tôi cũng ngạc nhiên rằng nhiều sinh viên đi từ trung học lên đại học mà chẳng bao giờ làm việc.

‘Người tình AI’ không chỉ độc hại mà còn đánh cắp dữ liệu người dùng

Thư giãn - Cẩm Bình - 20/02/2024 11:00
Tổ chức phi lợi nhuận The Mozilla Foundation qua nghiên cứu phát hiện các ứng dụng “người tình trí tuệ nhân tạo (AI)” không những độc hại mà còn liên tục đánh cắp dữ liệu người dùng.

Đến 40 tuổi, tôi mới hiểu cách sinh tồn trong xã hội đầy thách thức

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 20/02/2024 10:00
Đây là những quy tắc mà bạn cần nắm rõ trong cuộc sống để tránh đi phải đường vòng trong vài năm.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 6, 23/02/2024