Một số trong họ đổ lỗi cho kinh tế toàn cầu trong khi số khác nhấn mạnh rằng cuộc khủng hoảng tài chính là nguyên nhân nhưng theo báo cáo công nghiệp, nguyên nhân chính là tính không hiệu quả của hệ thống giáo dục hiện thời mà không thể thay đổi đủ nhanh để đáp ứng cho nhu cầu của thị trường việc làm.
Người tốt nghiệp đại học thất nghiệp thường được bảo: “Anh không đủ phẩm chất.”; “Anh không có kĩ năng”; “Anh không có kinh nghiệm.” và thậm chí “Anh quá đủ phẩm chất.” Trong quá khứ, các công ti thường đào tạo người tốt nghiệp đại học và giúp họ học các kĩ năng họ cần cho việc làm, nhưng ngày nay phần lớn các công ti thôi cung cấp đào tạo bởi vì điều đó là tốn kém và sau đào tạo, nhiều người thường bỏ đi kiếm việc tốt hơn ở công ti khác.
Thị trường việc làm bao giờ cũng bị chi phối bởi luật cung cầu. Ngày nay không chỉ cung đã vượt quá cầu mà còn cả chất lượng đào tạo cũng thành vấn đề. Nhiều công ti phàn nàn rằng người tốt nghiệp hiện thời không có các kĩ năng họ cần. Một người chủ công ti nói với báo chí: “Chúng tôi không thể thuê được người mới tốt nghiệp, họ có thể học nhiều lí thuyết nhưng không có khả năng thực tế nào. Cung và cầu hiện thời là hoàn toàn “mất đồng bộ” trong thị trường cạnh tranh này.
Các đại học nên thay đổi mô hình giáo dục của họ và hội tụ vào những khu vực mới thực tế hơn là cung cấp nhiều lĩnh vực vô dụng. Sinh viên phải hiểu vấn đề thất nghiệp khi vào đại học và chọn đúng trường với đào tạo đúng và đúng lĩnh vực học tập; nếu không họ sẽ bị thất nghiệp trong thời gian dài.”
Tình huống này đang ngày càng tệ hơn khi người tốt nghiệp đại học phải cạnh tranh với nhiều công nhân có kinh nghiệm về ít vị trí. Hàng triệu người mất việc làm của họ trong suy thoái vừa qua và họ đang hăm hở tìm việc. Một quan chức điều hành ngân hàng nói với báo chí: “Phải mất vài tháng hay thậm chí vài năm để có được đủ kinh nghiệm làm việc trong kế toán và cho vay. Với mọi việc làm mở ra trong những khu vực này, chúng tôi nhận được hàng trăm đơn xin việc từ những người có nhiều năm kinh nghiệm cho nên không có lí do gì để thuê người tốt nghiệp đại học trong kinh doanh, tài chính hay ngân hàng vì chúng tôi phải đào tạo họ. Có lẽ phải mất năm tới bẩy năm hơn trước khi chúng tôi thuê người tốt nghiệp vì có nhiều ứng cử viên có kinh nghiệm sẵn có.”
Hiện thời những người tốt nghiệp đại học bị buộc phải chấp nhận các vị trí được trả lương ít hơn nhiều so với phẩm chất của họ. Nhiều người có bằng đại học đang làm việc không yêu cầu giáo dục đại học chút nào; nếu tình huống này không thay đổi họ sẽ bị mắc kẹt với những việc làm đó trong phần còn lại của đời họ bởi vì mỗi năm sẽ có những người tốt nghiệp đại học mới với kĩ năng và tri thức tốt hơn. Nếu thị trường việc làm là xấu cho người tốt nghiệp đại học, người kém giáo dục sẽ đối diện với nhiều khó khăn hơn trong tìm việc làm.
Theo nhiều khảo cứu, phần lớn sinh viên đại học không nhận được hướng dẫn đúng trong chọn lĩnh vực học tập của họ. Phần lớn các trường còn trung lập và cho phép sinh viên làm quyết định theo cách riêng của họ. Một cố vấn nhà trường giải thích: “Là sinh viên đại học, họ nên biết điều họ muốn; chúng tôi không thể nói cho họ phải làm gì.” Những người khác cho hướng dẫn nhưng thường đưa sinh vên hướng tới chiều hướng của họ thay vì giúp cho sinh viên được thông tin.
Một cố vấn thừa nhận: “Chúng tôi không thể khuyến được họ hội tụ vào vài “lĩnh vực học tập nóng” thì chúng tôi sẽ làm gì với các lĩnh vực khác? Nếu mọi sinh viên đều muốn học khoa học máy tính thì chúng tôi không có đủ lớp học và thầy giáo để dạy và chúng tôi sẽ làm gì với các giáo sư dạy văn học hay lịch sử? Chúng tôi phải làm cân bằng mọi thứ để rót đầy lớp học của chúng tôi.” Ngay cả với những lời khuyên tốt, nhiều sinh viên đại học thường bỏ qua chúng vì họ muốn tận hưởng cuộc sống của họ ở đại học trước nhất. Nhiều người tin rằng họ là người lớn và có thể làm bất kì cái gì họ muốn. Chỉ khi họ lên năm thứ ba hay thứ tư họ mới bắt đầu nghĩ về tương lai của mình nhưng lúc đó quá trễ.
Các chính phủ hiện thời đang cố giải quyết vấn đề thất nghiệp này bằng việc phát triển các kế hoạch đào tạo nào đó cho người tốt nghiệp để họ thu lấy kinh nghiệm làm việc. Họ thuyết phục các công ti cung cấp các vị trí “thực tập đặc biệt” cho người tốt nghiệp trong sáu tháng. Trong thời gian đó, chính phủ sẽ trả một khoản lương nhỏ mỗi tháng để cho những người tốt nghiệp có thể học các kĩ năng được cần. Sau khi thực tập kết thúc, công ti có thể đề nghị việc làm cho những thực tập viên nổi bật. Kế hoạch này rất phổ biến ở Đức, Đan Mạch, Nhật Bản, Hàn Quốc, và Trung Quốc.
Quãng 45% những người tốt nghiệp có việc làm sau khi thực tập và các công ti cũng được lợi từ việc có công nhân có kĩ năng vì việc đào tạo được chính phủ trả tiền. Tuy nhiên, kế hoạch này chỉ có tác dụng cho những người tốt nghiệp học trong lĩnh vực mà công ti cần vì họ được phơi ra cho công việc thực và thu được kinh nghiệm. Nó không có tác dụng với những sinh viên học những lĩnh vực nào đó mà không thể được áp dụng trong công nghiệp.
Để giải quyết vấn đề thất nghiệp, một số chính phủ đang tích cực hạn chế các đại học khỏi việc cung cấp những lĩnh vực học tập nào đó mà chúng bị cho rằng không thích hợp cho việc làm. Chẳng hạn các đại học nhà nước không thể có nhiều hơn 50 sinh viên trong lĩnh vực học tập nào đó mỗi năm. Kế hoạch này có tác dụng tốt trong các nước như Trung Quốc, Nhật Bản nhưng đối diện với khó khăn ở châu Âu vì nhiều trường là độc lập và không muốn chính phủ can thiệp.
Sự kiện là một số người tốt nghiệp trong những lĩnh vực học tập nào đó không gặp vấn đề tìm việc làm vì nhiều nước đang đối diện với việc thiếu hụt kĩ năng trong các khu vực công nghệ nào đó cho nên việc phát triển kĩ năng đã được đề nghị như một giải pháp quan trọng để giải quyết vấn đề thất nghiệp. Ngày nay Đức và Đan Mạch được chú ý là hai nước giải quyết thích đáng vấn đề này bằng việc có các kế hoạch đào tạo lại người tốt nghiệp đại học trong một số kĩ năng kĩ thuật và giúp giữ số thất nghiệp giảm xuống trong khi các nước lân cận châu Âu của nó như Pháp, Italy không có kế hoạch như vậy tại chỗ và chịu tỉ lệ thất nghiệp đại học cao.
Một người điều hành Đức giải thích: “Vấn đề thất nghiệp trong những người tốt nghiệp đại học yêu cầu nỗ lực giữa những nhà giáo dục, doanh nghiệp, và chính phủ để sửa đúng. Điều đó là bản chất cho nền kinh tế của đất nước chúng tôi và chúng tôi không thể để nó phí hoài. Giải pháp của chúng tôi là đào tạo lại những người tốt nghiệp đại học trong các khu vực được cần như công nghệ tính toán và lĩnh vực y tế.
Nếu người tốt nghiệp đại học không thể tìm được việc làm tốt liên quan tới lĩnh vực học tập của họ, họ phải quay lại trường để học các kĩ năng khác. Họ có thể cần mười hai tới mười sáu tháng đào tạo lấy bằng thứ hai trong khoa học, công nghệ, nhưng họ sẽ có việc làm. Mọi sinh viên phải được cho chỉ dẫn và hướng dẫn nghề nghiệp đúng cũng như cơ hội để phát triển kĩ năng mới trước khi họ thậm chí tốt nghiệp hết trung học. Các công ti nên tăng cường làm đối tác với các trường phổ thông, trường hướng nghề, và đại học để tuyển, đào tạo, và thuê họ. Nên có nỗ lực quốc gia nhấn mạnh vào công nghiệp với việc thiếu hụt lao động và phát triển tích cực vốn con người được cần để lấp vào những vị trí này. Nếu sinh viên nhận biết nhiều hơn về ngành công nghiệp nào có thiếu hụt lao động, lĩnh vực học tập nào không còn được cần, con số sinh viên tốt nghiệp trong lĩnh vực nào đó có thể “tự hiệu chỉnh”.
Chính phủ có thể trợ giúp trong quá trình này bằng việc cung cấp những khuyến khích cho việc đào tạo những người này qua giảm thuế và các chương trình đào tạo tương tự. Tình huống thất nghiệp hiện thời trong các sinh viên đại học là không hiệu quả và không hiệu lực của thị thường việc làm “thả lỏng” và phát triển vốn con người nghèo nàn. Để giải quyết vấn đề này, hành động phải được làm bây giờ là đưa thanh niên vào làm việc và chuẩn bị cho các thế hệ tương lai cạnh tranh trong thị trường toàn cầu.”
