Để hiểu một người - Thước đo tâm trạng, công cụ giúp thực hành “quyền được cảm nhận”

02/07/2026 08:00
Để hiểu một người - Thước đo tâm trạng, công cụ giúp thực hành “quyền được cảm nhận”

Chuyên gia nghiên cứu cảm xúc Marc Brackett đã phát triển một công cụ giúp cải thiện khả năng nhận diện cảm xúc, gọi là "thước đo tâm trạng".

Từ ý tưởng rằng các cảm xúc được cấu thành từ hai khía cạnh cốt lõi là năng lượng và cảm giác dễ chịu, Brackett đã tạo ra một biểu đồ với bốn góc phần tư:

  • Góc phần tư phía trên bên phải chứa những cảm xúc có mức năng lượng cao và cảm giác dễ chịu cao: hạnh phúc, vui vẻ, phấn khích.

  • Góc phần tư phía dưới bên phải là những cảm xúc có mức năng lượng thấp và cảm giác dễ chịu cao: mãn nguyện, thanh thản, thoải mái.

  • Góc phần tư phía trên bên trái là những cảm xúc có mức dễ chịu thấp và mức năng lượng cao: giận dữ, bực bội, sợ hãi.

  • Góc phần tư phía dưới bên trái chứa những cảm xúc mà cả mức năng lượng và cảm giác dễ chịu đều thấp: buồn bã, thờ ơ.

Thước đo tâm trạng là bản đồ cảm xúc của con người. Bất cứ lúc nào bạn cũng có thể tạm dừng việc đang làm, xác định xem cảm xúc của bạn đang ở vị trí nào trên bản đồ này và thử gọi tên cảm xúc đó. Theo Brackett, bài tập này giúp chúng ta thực hành “quyền được cảm nhận”, tức quyền được thừa nhận và khám phá thay vì đè nén cảm xúc của bản thân. Brackett nói rằng khi anh hỏi những người khác ở những nơi công cộng về cảm xúc hiện tại của họ trên thước đo tâm trạng, phần lớn đều sẽ nói họ đang có những cảm xúc tích cực. Tuy nhiên, trong các khảo sát giấu tên, từ 60% đến 70% người được hỏi lại chọn những vị trí ở phía tiêu cực của thước đo tâm trạng. Kết quả này thật đáng buồn, vì nó cho thấy rằng nhiều người bên ngoài có vẻ ổn nhưng thật ra họ đang âm thầm chịu đựng nỗi đau.

Khi thường xuyên theo dõi trạng thái cảm xúc của mình bằng thước đo tâm trạng, bạn có thể học được cách phân biệt những cảm xúc tương tự nhau nhưng lại khác nhau về bản chất.

Chẳng hạn, cùng là cảm giác lo lắng, nhưng “lo lắng không biết tương lai sẽ ra sao" được gọi là lo âu, còn “lo lắng về hiệu suất làm việc" được gọi là áp lực. Brackett đã đưa kỹ thuật này vào các trường học thông qua chương trình giáo dục cảm xúc RULER, trong đó anh hướng dẫn học viên một bộ kỹ năng liên quan đến cảm xúc, bao gồm:

- Recognize (nhận biết)

- Understand (thấu hiểu)

- Label (dán nhãn)

- Express (bày tỏ) 

- Regulate (điều chỉnh)

Kỹ thuật của Brackett là một phương pháp rất hiệu quả để cải thiện nhận thức về cảm xúc và khả năng điều chỉnh cảm xúc ở cả trẻ em lẫn người lớn. Gần đây, Brackett và nhóm của anh đã phát triển các phương pháp để đo lường trí tuệ cảm xúc của các nhà quản lý tại nhiều công ty khác nhau. Kết quả cho thấy những nhân viên có sếp đạt điểm trí tuệ cảm xúc thấp chỉ cảm thấy được truyền cảm hứng trong khoảng 25% thời gian, trong khi các nhân viên có sếp đạt điểm trí tuệ cảm xúc cao cảm thấy được truyền cảm hứng đến 75% thời gian. Nói cách khác, những người giỏi nhận biết và thể hiện cảm xúc của mình có tác động rất lớn đến những người xung quanh.

Trích từ cuốn sách “Để hiểu một người” của tác giả David Brooks


Gửi bình luận
(0) Bình luận
2

Chi tiết tình báo quan trọng bị cắt trong X6 - Điệp viên hoàn hảo - Perfect Spy

Larry Berman đã thực hiện đúng ba điều căn dặn của Phạm Xuân Ẩn: “Chỉ được xuất bản khi tôi đã chết, in đúng những gì tôi kể và gia đình tôi không liên can gì đến cuốn sách này”.
3

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Nhân duyên cha mẹ và con cái

Đức Phật nói trong kinh: con cái của mình có bốn dạng, một là báo ân, hai là báo oán, ba là đòi nợ, bốn là trả nợ.
4

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Đứa con liệt sanh

Bây giờ đến dạng con thứ ba. Nếu cha mẹ tu hành, làm thiện, làm lành mà đứa con lại không thiện, không lành thì đứa con đó, đức Phật gọi là liệt sanh.
5

“Sức mạnh của Đạo” - Đạo giáo ứng dụng trong thời đại của “burn out” 

“Sức mạnh của Đạo” của Max Landsberg là một nỗ lực đáng ghi nhận trong việc bắc cầu giữa trí tuệ cổ xưa của Đạo giáo và những áp lực rất thực của đời sống công việc hiện đại. Nhất là thời đại "burnout" (hội chứng cháy sạch/kiệt sức) ở giới trẻ

‘Để hiểu một người’ có dễ không?

Tại sao phải thấu hiểu người khác? Điều đó có cần thiết không? Và có khi nào ta cũng tự hỏi: mình có muốn được người khác thấu hiểu không?  

Để hiểu một người – Khi lòng tốt cũng có thể làm tổn thương

Từ câu chuyện David Brooks mất người bạn thân vì trầm cảm, chúng ta đối diện với một câu hỏi nhức nhối: làm sao để ở bên một người tuyệt vọng mà không biến lòng tốt của mình thành gánh nặng cho họ?

Hãy thưởng cho mình những khoảnh khắc “không làm gì” trong thế giới nghiện tốc độ

Chúng ta đang sống trong một thế giới nơi “bận rộn” được xem là huy hiệu danh dự. Lịch trình của ta kín mít, hộp thư đến luôn đầy ắp, và ngay cả việc nghỉ ngơi cũng bị xem như thứ gì đó phải “xứng đáng mới được hưởng.

"Để hiểu một người": Khi “nhìn thấy” một người cũng là một hành động yêu thương

Có một câu hỏi tưởng như đơn giản nhưng càng nghĩ càng thấy khó trả lời: bạn thực sự hiểu bao nhiêu người trong đời mình? Không phải biết tên, biết nghề nghiệp, biết vài sở thích, mà là hiểu theo nghĩa nhìn thấy được thế giới nội tâm của họ, cách họ diễn giải những gì xảy đến với cuộc đời mình. 

Trạm dừng sinh tử - Khi phẩm giá là thứ cuối cùng còn lại

Một ông lão vô gia cư hấp hối dưới gầm cầu. Không nhà, không giấy tờ, không người thân. Nhưng trong những ngày cuối cùng của cuộc đời, ông lại để lại cho người đọc một bài học sâu sắc về phẩm giá, lòng trắc ẩn và ý nghĩa của việc được nhìn nhận như một con người.

‘Để hiểu một người’ - Nghệ thuật thấu hiểu trong một thế giới ngày càng cô đơn

​​​​​​​Trong những lúc cô đơn, nhiều người từng tự hỏi: có ai thật sự hiểu mình không? “Để hiểu một người” của David Brooks bắt đầu từ chính câu hỏi ấy. Không phải là chuyện người khác biết ta làm nghề gì, bao nhiêu tuổi, sống ở đâu, hay thường tỏ ra thế nào trước xã hội. Mà liệu có ai nhìn thấy phần sâu hơn trong ta: những nỗi sợ, mong muốn, tổn thương và cả những điều ta thường giấu đi?

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.

 'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối 

Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.

Chi tiết tình báo quan trọng bị cắt trong X6 - Điệp viên hoàn hảo - Perfect Spy

Larry Berman đã thực hiện đúng ba điều căn dặn của Phạm Xuân Ẩn: “Chỉ được xuất bản khi tôi đã chết, in đúng những gì tôi kể và gia đình tôi không liên can gì đến cuốn sách này”.

Chi tiết tình báo quan trọng bị cắt trong X6 - Điệp viên hoàn hảo - Perfect Spy

Từ sách - Phim - Nguyễn Văn Phước - 01/09/2026 08:30
Larry Berman đã thực hiện đúng ba điều căn dặn của Phạm Xuân Ẩn: “Chỉ được xuất bản khi tôi đã chết, in đúng những gì tôi kể và gia đình tôi không liên can gì đến cuốn sách này”.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS