Để hiểu một người - Thước đo tâm trạng, công cụ giúp thực hành “quyền được cảm nhận”

02/07/2026 08:00
Để hiểu một người - Thước đo tâm trạng, công cụ giúp thực hành “quyền được cảm nhận”

Chuyên gia nghiên cứu cảm xúc Marc Brackett đã phát triển một công cụ giúp cải thiện khả năng nhận diện cảm xúc, gọi là "thước đo tâm trạng".

Từ ý tưởng rằng các cảm xúc được cấu thành từ hai khía cạnh cốt lõi là năng lượng và cảm giác dễ chịu, Brackett đã tạo ra một biểu đồ với bốn góc phần tư:

  • Góc phần tư phía trên bên phải chứa những cảm xúc có mức năng lượng cao và cảm giác dễ chịu cao: hạnh phúc, vui vẻ, phấn khích.

  • Góc phần tư phía dưới bên phải là những cảm xúc có mức năng lượng thấp và cảm giác dễ chịu cao: mãn nguyện, thanh thản, thoải mái.

  • Góc phần tư phía trên bên trái là những cảm xúc có mức dễ chịu thấp và mức năng lượng cao: giận dữ, bực bội, sợ hãi.

  • Góc phần tư phía dưới bên trái chứa những cảm xúc mà cả mức năng lượng và cảm giác dễ chịu đều thấp: buồn bã, thờ ơ.

Thước đo tâm trạng là bản đồ cảm xúc của con người. Bất cứ lúc nào bạn cũng có thể tạm dừng việc đang làm, xác định xem cảm xúc của bạn đang ở vị trí nào trên bản đồ này và thử gọi tên cảm xúc đó. Theo Brackett, bài tập này giúp chúng ta thực hành “quyền được cảm nhận”, tức quyền được thừa nhận và khám phá thay vì đè nén cảm xúc của bản thân. Brackett nói rằng khi anh hỏi những người khác ở những nơi công cộng về cảm xúc hiện tại của họ trên thước đo tâm trạng, phần lớn đều sẽ nói họ đang có những cảm xúc tích cực. Tuy nhiên, trong các khảo sát giấu tên, từ 60% đến 70% người được hỏi lại chọn những vị trí ở phía tiêu cực của thước đo tâm trạng. Kết quả này thật đáng buồn, vì nó cho thấy rằng nhiều người bên ngoài có vẻ ổn nhưng thật ra họ đang âm thầm chịu đựng nỗi đau.

Khi thường xuyên theo dõi trạng thái cảm xúc của mình bằng thước đo tâm trạng, bạn có thể học được cách phân biệt những cảm xúc tương tự nhau nhưng lại khác nhau về bản chất.

Chẳng hạn, cùng là cảm giác lo lắng, nhưng “lo lắng không biết tương lai sẽ ra sao" được gọi là lo âu, còn “lo lắng về hiệu suất làm việc" được gọi là áp lực. Brackett đã đưa kỹ thuật này vào các trường học thông qua chương trình giáo dục cảm xúc RULER, trong đó anh hướng dẫn học viên một bộ kỹ năng liên quan đến cảm xúc, bao gồm:

- Recognize (nhận biết)

- Understand (thấu hiểu)

- Label (dán nhãn)

- Express (bày tỏ) 

- Regulate (điều chỉnh)

Kỹ thuật của Brackett là một phương pháp rất hiệu quả để cải thiện nhận thức về cảm xúc và khả năng điều chỉnh cảm xúc ở cả trẻ em lẫn người lớn. Gần đây, Brackett và nhóm của anh đã phát triển các phương pháp để đo lường trí tuệ cảm xúc của các nhà quản lý tại nhiều công ty khác nhau. Kết quả cho thấy những nhân viên có sếp đạt điểm trí tuệ cảm xúc thấp chỉ cảm thấy được truyền cảm hứng trong khoảng 25% thời gian, trong khi các nhân viên có sếp đạt điểm trí tuệ cảm xúc cao cảm thấy được truyền cảm hứng đến 75% thời gian. Nói cách khác, những người giỏi nhận biết và thể hiện cảm xúc của mình có tác động rất lớn đến những người xung quanh.

Trích từ cuốn sách “Để hiểu một người” của tác giả David Brooks


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Trạm dừng sinh tử - Khi phẩm giá là thứ cuối cùng còn lại

Một ông lão vô gia cư hấp hối dưới gầm cầu. Không nhà, không giấy tờ, không người thân. Nhưng trong những ngày cuối cùng của cuộc đời, ông lại để lại cho người đọc một bài học sâu sắc về phẩm giá, lòng trắc ẩn và ý nghĩa của việc được nhìn nhận như một con người.
2

Không khóc giữa nhân gian - Khổ đau chỉ là ảo tưởng do chính mình tạo

Tất cả chúng ta, không ngoại trừ bất kỳ ai trong đời này, đều đang bước vào một kỳ thi tâm linh.
3

Cuốn sách tên 'Không khóc giữa nhân gian' nhưng không dạy ai ngừng buồn

Chúng ta quen coi nỗi buồn như một lỗi cần sửa: buồn thì phải quên, phải bận rộn lên, phải đi đâu đó cho khuây. “Không khóc giữa nhân gian” của Đại đức Thích Đồng Tâm đi ngược lại, tác giả không giúp nỗi buồn biến mất, mà đề nghị ta thôi xem nó là kẻ thù.
4

“Không khóc giữa nhân gian”: vì ta đã học được cách đi qua nỗi buồn

“Không còn khóc giữa nhân gian, không phải vì ta không buồn, mà vì ta đã học được cách đi qua nỗi buồn trong an nhiên, tự tại”. Đó là điều mà Đại đức Thích Đồng Tâm muốn chia sẻ với người đọc trong tập sách “Không khóc giữa nhân gian” của mình.
5

Không khóc giữa nhân gian - Làm sao để hết khổ?

Đau khổ vốn không trừ một ai, và nó có trăm hình vạn trạng: một sự mất mát, cảm giác cô độc giữa đám đông, hay đơn giản là nỗi thất vọng khi không đạt được thứ mà mình mong chờ. Vậy phải làm sao để ta hết khổ? Đau khổ có thực sự đáng sợ như người ta vẫn nghĩ? Hay chúng ta vẫn có thể nhìn đau khổ dưới một góc độ bao dung hơn?

‘Để hiểu một người’ có dễ không?

Tại sao phải thấu hiểu người khác? Điều đó có cần thiết không? Và có khi nào ta cũng tự hỏi: mình có muốn được người khác thấu hiểu không?  

Để hiểu một người – Khi lòng tốt cũng có thể làm tổn thương

Từ câu chuyện David Brooks mất người bạn thân vì trầm cảm, chúng ta đối diện với một câu hỏi nhức nhối: làm sao để ở bên một người tuyệt vọng mà không biến lòng tốt của mình thành gánh nặng cho họ?

Hãy thưởng cho mình những khoảnh khắc “không làm gì” trong thế giới nghiện tốc độ

Chúng ta đang sống trong một thế giới nơi “bận rộn” được xem là huy hiệu danh dự. Lịch trình của ta kín mít, hộp thư đến luôn đầy ắp, và ngay cả việc nghỉ ngơi cũng bị xem như thứ gì đó phải “xứng đáng mới được hưởng.

"Để hiểu một người": Khi “nhìn thấy” một người cũng là một hành động yêu thương

Có một câu hỏi tưởng như đơn giản nhưng càng nghĩ càng thấy khó trả lời: bạn thực sự hiểu bao nhiêu người trong đời mình? Không phải biết tên, biết nghề nghiệp, biết vài sở thích, mà là hiểu theo nghĩa nhìn thấy được thế giới nội tâm của họ, cách họ diễn giải những gì xảy đến với cuộc đời mình. 

Trạm dừng sinh tử - Khi phẩm giá là thứ cuối cùng còn lại

Một ông lão vô gia cư hấp hối dưới gầm cầu. Không nhà, không giấy tờ, không người thân. Nhưng trong những ngày cuối cùng của cuộc đời, ông lại để lại cho người đọc một bài học sâu sắc về phẩm giá, lòng trắc ẩn và ý nghĩa của việc được nhìn nhận như một con người.

‘Để hiểu một người’ - Nghệ thuật thấu hiểu trong một thế giới ngày càng cô đơn

​​​​​​​Trong những lúc cô đơn, nhiều người từng tự hỏi: có ai thật sự hiểu mình không? “Để hiểu một người” của David Brooks bắt đầu từ chính câu hỏi ấy. Không phải là chuyện người khác biết ta làm nghề gì, bao nhiêu tuổi, sống ở đâu, hay thường tỏ ra thế nào trước xã hội. Mà liệu có ai nhìn thấy phần sâu hơn trong ta: những nỗi sợ, mong muốn, tổn thương và cả những điều ta thường giấu đi?

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.

 'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối 

Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.

Hồi ký của hy vọng

Sau một hành trình nhiều thử thách, có lúc gần như tuyệt vọng, Amanda Nguyen cuối cùng cũng tìm lại được hy vọng của mình. “Hồi ký của Hy Vọng” (tựa gốc: Saving Five: A Memoir of Hope) được kể qua hai tuyến truyện đan xen, mỗi chương lại chuyển qua lại giữa hiện thực và thế giới nội tâm.

The Odyssey: Hành trình soi tỏ bản ngã mỗi người

Điện ảnh - Mai Trang - 25/07/2026 11:00
Điều khiến The Odyssey đặc biệt không nằm ở hành trình dài mười năm lênh đênh của vị vua xứ Ithaca, mà ở chỗ hành trình ấy thực chất là một chuyến đi vào nội tâm. Odysseus tưởng như đang tìm đường trở về quê hương, nhưng điều ông thực sự tìm kiếm là chính mình - con người đã bị chiến tranh, sự kiêu hãnh và những mất mát làm thay đổi.

8 dấu hiệu cho thấy tổ chức của bạn đang mắc bẫy "tư duy đồng thuận độc hại"

Suy ngẫm - QL - 25/07/2026 10:00
Ngày 28/1/1986, tàu con thoi Challenger phát nổ 73 giây sau khi phóng, giết chết toàn bộ 7 thành viên phi hành đoàn trước hàng triệu người xem trực tiếp qua truyền hình.

Ngôi làng Việt Nam dưới lòng đất lên báo Mỹ, nhiều người sửng sốt

Phong cách sống - Việt Hà - 25/07/2026 09:00
Nhà báo của CNN có dịp tới thăm địa đạo Vịnh Mốc ở Quảng Trị - nơi từng giúp hàng trăm người dân tránh bom - để tìm hiểu về cuộc sống người dân thời chiến trước kia.

Hồi ký của hy vọng

Tủ sách - FN - 25/07/2026 08:00
Sau một hành trình nhiều thử thách, có lúc gần như tuyệt vọng, Amanda Nguyen cuối cùng cũng tìm lại được hy vọng của mình. “Hồi ký của Hy Vọng” (tựa gốc: Saving Five: A Memoir of Hope) được kể qua hai tuyến truyện đan xen, mỗi chương lại chuyển qua lại giữa hiện thực và thế giới nội tâm.

Cách học tốt hơn

Blog GS John VU - GS John Vu - 24/07/2026 11:00
Ngày nay sinh viên đại học có nhiều sao lãng ngăn cản họ học tập.

Người hào phóng và cao thượng có thể vượt qua khó khăn sau khi chia tay

Suy ngẫm - Tr. Quang - 24/07/2026 10:00
Đây là một sự thật khá huyền bí: Trong một mối quan hệ, người hào phóng, vị tha và không tính toán thường sẽ có cuộc sống tốt hơn sau khi chia tay hoặc ly hôn, và người bạn đời mới của họ thường sẽ xuất sắc hơn.

Người trẻ Hàn Quốc không sợ sinh con, phải chăng họ sợ con mình trở thành ‘người thua cuộc’

Phong cách sống - Minh Ngọc - 24/07/2026 09:00
Hàn Quốc đã chi hàng chục tỷ USD để khuyến khích sinh con, nhưng ngày càng nhiều người trẻ vẫn quyết định không làm cha mẹ. Điều họ lo không chỉ là tiền bạc, mà là viễn cảnh con mình phải bước vào một cuộc đua học hành và cạnh tranh khốc liệt ngay từ khi còn nhỏ.

‘X-6 Điệp viên hoàn hảo’ và nghịch lý của lòng tin

Từ sách - Phim - Trúc Linh - 24/07/2026 08:00
Tháng 8-1970, Diane Anson bay từ Singapore về Sài Gòn cùng con gái nhỏ và cậu con trai mới sinh. Chồng bà, phóng viên Robert Sam Anson của Time, đã mất tích ở Campuchia. Tại Sài Gòn, Phạm Xuân Ẩn quyết định gửi một báo cáo bí mật qua mạng lưới H.63.

Qui trình đơn giản cho dự án nhỏ

Blog GS John VU - GS John Vu - 23/07/2026 11:00
Hôm qua, một sinh viên đã tốt nghiệp vài năm trước tới gặp tôi. Anh ta nói: “Em cần lời khuyên của thầy để thiết lập qui trình tốt nhằm phát triển phần mềm có chất lượng với chi phí thấp nhất có thể được."

Tâm lý học: Hai lời khuyên này sẽ càng có lợi nếu bạn biết chúng càng sớm càng tốt

Suy ngẫm - Tr. Quang - 23/07/2026 10:00
Nhiều người sống một cuộc đời khó khăn, thường xuyên chịu mất mát, không phải vì họ thiếu lòng tốt hay nỗ lực, mà vì họ quá thẳng thắn và ngây thơ. Họ đối xử với người khác một cách vô điều kiện và thường xuyên nhượng bộ trong mọi tình huống, luôn tin rằng sự chân thành sẽ được đáp lại và sự khoan dung sẽ được đền đáp bằng lòng tốt.

Giới trẻ Trung Quốc chi mạnh tiền cho "phong thủy hàng hiệu"

Phong cách sống - Minh Phương - 23/07/2026 09:00
Những cư dân thành thị trẻ tuổi ở Trung Quốc đang chi tiêu nhiều hơn cho các phụ kiện “may mắn” nhằm giải tỏa cảm xúc, dù chỉ là tạm thời.

Hạt giống tâm hồn - Điều thật sự quan trọng

Từ sách - Phim - FN - 23/07/2026 08:00
“Chúng ta đều là những thiên thần một cánh, và chúng ta chỉ bay được khi ôm chặt lấy nhau.”- Luciano De Crescenzo

Đối thoại với sinh viên ở Vô Tích, Trung Quốc

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/07/2026 11:00
Tháng trước khi tôi tới dạy ở Vô Tích, Trung Quốc, một sinh viên nói với tôi: “...Điều tốt hơn có lẽ là thầy đọc bài giảng về điều chúng em cần chứ không phải là cái gì đó quá tiên tiến mà có thể tốt ở Mĩ nhưng không tốt ở Trung Quốc.”

Đừng để hạnh phúc giả tạo giam cầm bạn

Suy ngẫm - Tr. Quang - 22/07/2026 10:00
Bạn đã bao giờ cảm thấy rằng càng cố gắng tìm kiếm hạnh phúc, bạn càng trở nên lo lắng hơn chưa? Thực ra, tất cả chúng ta đều đã rơi vào một cái bẫy lớn.

Câu chuyện cuộc đời như “Lọ Lem thời hiện đại” của siêu mẫu Nga

Phong cách sống - Mi Vân - 22/07/2026 09:00
Sinh ra trong một gia đình nghèo ở Nga, Natalia Vodianova đã vươn lên trở thành một trong những siêu mẫu nổi tiếng nhất thế giới và tự viết nên cuộc đời như cuốn tiểu thuyết có thực.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS