"Chân dung Madam Phương" là tác phẩm của họa sĩ Mai Trung Thứ (1906 - 1980), một trong bốn danh họa Việt Nam xuất thân từ trường Mỹ Thuật Đông Dương và thành danh ở Pháp.
Bức tranh sơn dầu có kích thước 135,5 x 80cm được thực hiện vào khoảng năm 1930, trên tranh có chữ ký của họa sĩ. Người mẫu trong bức tranh sơn dầu là một phụ nữ trẻ thuộc tầng lớp quý tộc Hà Nội.
Tác phẩm "Chân dung Madam Phương" của họa sĩ Mai Trung Thứ.
Bức tranh được Sotheby's miêu tả "là một tác phẩm hoành tráng nhưng rất dịu dàng và gần gũi. Bức tranh lôi cuốn này còn thể hiện sự ngưỡng mộ sâu sắc của Mai Thứ đối với người mẫu, một quý cô được đồn đại là người yêu của nghệ sĩ".
Bức tranh này được trưng bày lần đầu tại Trường cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương vào năm 1930. Sau đó, tác phẩm được tuyển chọn để tham dự Triển lãm quốc tế thuộc địa năm 1931 ở Paris. Sau này, bức tranh lọt mắt xanh của các nhà sưu tầm và nằm trong bộ sưu tập tranh của người phụ nữ gốc Việt có tên Dothi Dumonteil.
"Chân dung Madam Phương" cũng từng xuất hiện trong một số phân cảnh của bộ phim từng được đề cử tại giải Oscar, "Mùi đu đủ xanh" (1993) của đạo diễn Trần Anh Hùng.
Xuất hiện trong phiên đấu giá "Beyond Legends: Modern Art Evening Sale" tại Sotheby's Hong Kong, diễn ra lúc 17h30 ngày 18/4; tác phẩm "Chân dung Madam Phương" của họa sĩ Mai Trung Thứ gây rúng động giới nghệ thuật Việt Nam khi đạt mức giá kỷ lục 3,1 triệu USD (tương đương gần 72,5 tỷ đồng).
Bức tranh được bán khởi điểm với giá 500 nghìn USD, sau đó nâng dần lên 1,9 triệu USD, 2 triệu USD, 2,1 triệu USD, 2,5 triệu USD và dừng ở mức 2,573 triệu USD. Sau khi tính thuế phí, bức tranh đạt 3,1 triệu USD, trở thành là bức tranh Việt có giá công khai cao nhất của nền mỹ thuật Việt Nam.
Nhà sưu tầm Nguyễn Minh bên những bức tranh của họa sĩ Vũ Cao Đàm (Ảnh: Nguyệt Hà).
Trao đổi với phóng viên Dân trí sau buổi đấu giá, nhà sưu tập tranh Nguyễn Minh bày tỏ:
"Bức "Chân dung Madam Phương" đạt mức giá 3,1 triệu USD khiến cho giới sưu tập tranh Việt Nam khá "sốc".
Nhóm sưu tập có dự đoán bức tranh đó sẽ được trả giá cao, nhưng ngay từ khi được nhà đấu giá Sotheby's Hong Kong ước tính từ 900.000 - 1,2 triệu USD, nhiều người đã bất ngờ vì đây là bức tranh Việt có mức giá ước chừng cao nhất từ trước đến nay.
Chúng tôi cũng nghĩ chắc bức tranh chỉ đạt mức giá 1,2 triệu USD vì nhà đấu giá đặt mức giá khởi điểm cao quá. Không ngờ khi bán đấu giá lại đến mức 3,1 triệu USD, chúng tôi là những nhà chuyên môn cũng phải kêu lên "trời ơi"! Trong nhóm anh em sưu tập "có máu mặt" ở Việt Nam cũng lắc đầu "không mua nổi".
Có ý kiến cho rằng, có bàn tay của nhà đầu tư nước ngoài. Cá nhân tôi thì nghĩ người mua bức tranh "Chân dung Madam Phương" là nhà đầu tư Trung Quốc"!?
Theo nhà sưu tập tranh Nguyễn Minh, có thể nói "Chân dung Madam Phương" là bức tranh đạt mức giá cao nhất Đông Nam Á.
"Trong phiên đấu giá tối qua, ngoài bức "Chân dung Madam Phương", bức tranh sơn mài về phong cảnh chùa Bắc bộ của Phạm Hậu cũng đạt mức giá gần 1,1 triệu USD. Trước đó, bức tranh "Khỏa thân" của họa sĩ Lê Phổ cũng đạt mức giá gần 1,4 triệu USD. Tuy nhiên, "Chân dung Madam Phương" đã phá kỷ lục cách đây 2 năm của họa sĩ Lê Phổ", anh nói.
Nhà sưu tập tranh Nguyễn Minh chia sẻ thêm: "Đây là bức tranh đạt mức giá kỷ lục của nền mỹ thuật Việt Nam, còn thực tế có những bức tranh của họa sĩ nước ngoài có mức giá cao hơn nhiều. Ngay trong cùng phiên đấu giá, tôi nhớ bức tranh của họa sĩ Trung Quốc đạt mức 16 triệu USD. Từ trước, tranh Trung Quốc đạt mức 16 triệu USD- 30 triệu USD là bình thường. Tranh của họ ngang ngửa mức giá của các họa sĩ Châu Âu như Picasso, Matisse…".
Bức "Khỏa thân" của Lê Phổ từng lập kỷ lục tranh Việt có giá cao nhất trong lịch sử với giá gần 1,4 triệu USD.
Nhà sưu tập tranh Nguyễn Minh cũng cho rằng việc họa sĩ Việt có những bức tranh giúp tên tuổi họ sánh vai với các họa sĩ thế giới, sẽ thúc đẩy nền mỹ thuật Việt Nam.
"Với tư cách nhà sưu tập, tôi thấy đây là điều vui mừng vì tranh của họa sĩ Việt Nam được bán đấu giá với mức giá cao như thế thì tốt cho nền mỹ thuật Việt Nam.
Đồng thời, hi vọng nay mai, ngoài tranh của họa sĩ Mai Trung Thứ, thì những bức tranh của những họa sĩ Việt Nam khác cũng sẽ có những mức giá cao như thế, để mỹ thuật Việt Nam lan tỏa trên thế giới", anh bày tỏ.
Nguyễn Hằng
