Vì sao tượng binh nhanh chóng vào viện bảo tàng?

Anh Tú19/02/2024 10:00
Vì sao tượng binh nhanh chóng vào viện bảo tàng?

Trong khi kỵ binh phải sau Thế chiến thứ nhất mới dừng sứ mệnh thì tượng binh vào viện bảo tàng sớm hơn.

voi.jpg
Hình ảnh tượng binh trong viện bảo tàng

Cách đây 235 năm, tượng binh của quân Tây Sơn đã tạo nên chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa lừng lẫy. Việc dùng voi trong chiến tranh được xác định từ hơn 3.000 năm trước và trận cuối cùng mới chỉ cách nay hơn 1 thế kỷ.

Lần xuất hiện cuối cùng của voi trong chiến trận là trong Chiến tranh Afghanistan – Anh lần thứ 2 vào năm 1878-80, Những con voi được phía quân đội Afghanistan xếp vào pháo binh, cứ 2 con kéo một khẩu. Trận đó, quân Anh thắng và người ta sau đó nhận ra voi không phù hợp trong chiến tranh hiện đại vì chúng quá chậm và dễ thành tấm bia di động. Trong khi đó, việc nuôi một con vật to lớn như vậy lại vô cùng tốn kém và từ đó voi dần không còn xuất hiện trên chiến trường.

Tuy nhiên, từ trước đó khá lâu, voi đã dần thất thế trên chiến trường châu Âu. Từ trước công nguyên, không lâu sau khi voi xuất hiện ở Hy Lạp, người ta đã nghĩ ra cách chống tượng binh. Chẳng hạn trong cuộc bao vây Megapolis, người Macedonia đã dùng voi để tấn công, nhưng quân phòng thủ đã rải những chiếc gai dài giấu dưới mặt đất. Sau khi bị trúng “mìn” những con vật khổng lồ hoảng loạn vì đau đớn, bỏ chạy tán loạn, giẫm đạp lên quân nhà.

Trong Chiến tranh Punic lần thứ nhất, quân Carthage đã sử dụng voi để tấn công quân Palermo. Nhưng người La Mã gây kinh hoàng cho bầy voi bằng những mũi tên gắn lửa. Voi đã phải bỏ chạy, chà đạp bộ binh phía sau và quân La Mã thừa thế đã tiến hành phản công để giành được chiến thắng.

Thực ra, lúc đầu, người La Mã không biết phải làm gì để đối phó với những con voi trên chiến trường. Nhưng sau những thảm họa chống lại voi chiến của Pyrrhus xứ Epirus, quân đội La Mã đã rút được kinh nghiệm.

Chiến thuật quan trọng mà người La Mã nghĩ ra là chuyển từ một lượng lớn binh lính vốn đeo giáp nặng sang thành bộ binh hạng nhẹ, giỏi phóng lao.

Bret C Devereaux, Giáo sư về lịch sử cổ đại tại Đại học bang North Carolina giải thích: “Họ có thể sử dụng những ngọn lao để hạ người quản tượng, người điều khiển con voi, hoặc khiến con voi hoảng sợ và khiến nó di chuyển sang hướng khác. Thậm chí, họ có thể khiến voi hoảng sợ và quay đầu lại bỏ chạy”.

Trong khi đó, dùng lính bộ binh tấn công vào chân và đầu gối của con voi bằng rìu là một chiến thuật thành công khác của người La Mã. Devereaux nói: "Bạn không nhất thiết phải nhắm đến việc giết con voi mà bạn chỉ cần khiến nó đủ đau đớn đến mức nó bỏ chạy là thành công".

Có nhiều cách sáng tạo để phá tượng binh mà thậm chí không cần phải mạo hiểm đến sát chúng. Năm 1339, khi Timur tấn công Ấn Độ, ông giao chiến với quân của Mahmud Nassir-ud-din tại Ferozabad gần Delhi. Quân đội Nassir-ud-din gồm những con voi được trang bị tận răng theo đúng nghĩa đen. Timur đã nghĩ ra cách giành được chiến thắng theo đúng kiểu Điền Đan phá quân Yên thời Chiến Quốc. Khi đó, Timur đã lùa một đàn trâu với sừng cắm đuốc lao vào giữa những con voi. Trâu mang lửa trên đầu đã loạn, voi thấy lửa cũng loạn theo và chúng trở cờ chạy ngược, giẫm đạp lên quân nhà, khiến quân Ấn Độ thất bại.

Giáo sư Devereaux cho biết người La Mã thậm chí còn không dùng trâu mà chỉ dùng lợn bị buộc chặt với ngọn đuốc lao vào trận voi cũng đã gây cho tượng binh hoảng loạn.

Những sự kiện trong lịch sử chiến tranh kể trên cho thấy rằng voi không có mấy giá trị như những cỗ máy chiến đấu như vẻ ngoài đầy khủng bố của chúng. Thậm chí, chúng còn tạo ra mối nguy hiểm cho quân nhà.

Tuy nhiên, cản trở lớn nhất khiến người châu Âu phải sớm từ bỏ tượng binh là nuôi rất tốn kém vì voi ăn quá khỏe. Giáo sư Devereaux nói: “Nếu bạn định đưa nhiều voi hơn đến chiến trường, thì phải cân nhắc chúng có thể làm điều gì cho bạn. Do đó, bạn sẽ không mang chúng theo ý thích bản thân vì chúng thực sự ăn rất nhiều trong khi việc vận chuyển lương thảo thời xưa rất khó khăn”.

Hơn nữa, cũng không thể nuôi nhiều voi chiến như nuôi ngựa. Để bắt giữ và huấn luyện mội con voi trưởng thành có thể đi đánh trận là vô cùng tốn kém, cả tiền bạc lẫn thời gian. Giáo sư Devereaux cho biết thêm: “Càng ở xa vựa voi ở Ấn Độ thì chúng càng trở nên đắt đỏ và khan hiếm”.

Với nguồn lực phải chi cho mua voi, nuôi voi, huấn luyện voi thì các vị vua thời xưa thà dùng số tiền đó mộ quân và huấn luyện thành một đội ngũ tinh nhuệ còn hơn. Thời gian đầu, người La Mã còn ráng duy trì một đội tượng binh nhỏ chủ yếu dùng để hù dọa các địch thủ lần đầu chưa chạm trán với voi. Nói gì thì nói, tượng binh rất có hiệu quả trong việc khủng bố tinh thần đối thủ là tấm chiếu mới.

Nhưng dần dà, tượng binh càng mai một vì những lý do tốn kém và thiếu hiệu quả như đã nói ở trên, cũng như lối chơi đơn điệu của chúng rất dễ bị "bắt bài". Cho đến khi ở châu Âu, pháo và súng được dùng thường xuyên hơn ở thế kỷ 15 thì voi coi như không còn đóng vai trò gì nữa.

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Top 10 cao thủ võ hiệp Kim Dung: Không có tên Dương Quá, số 1 gây nhiều tranh cãi

Vì sao cao thủ đứng đầu lại khiến nhiều người nghi ngờ thực lực?
2

Câu nói "Núi cao có đường chở khách, sông sâu có người lái đò" trong Tây Du Ký nghĩa là gì?

81 kiếp nạn của thầy trò Đường Tăng đều đúc kết trong 4 câu nói kinh điển.
3

Có gì đặc biệt trong video "hút" 1,4 tỷ lượt xem sau 24 giờ đăng Youtube?

Một đoạn video ngắn đã đạt được hơn 1,4 tỷ lượt xem chỉ sau 24 giờ được đăng lên Youtube. Đoạn video này có gì đặc biệt mà lại thu hút lượt xem "kinh khủng" đến như vậy?
4

Cao thủ kỳ lạ của Kim Dung: 70 tuổi bắt đầu luyện võ, 120 tuổi trở thành vô địch thiên hạ

Nhiều fan nguyên tác cho rằng cao thủ này có thể sánh ngang với Trương Tam Phong.
5

Dung nhan các thí sinh tại cuộc cuộc thi hoa hậu AI chưa từng có trong lịch sử ra sao?

Với khả năng của mình, AI sẽ tạo ra một hoa hậu trong trí tưởng tượng như thế nào?

CEO OpenAI khoe Sora có khả năng tạo video từ văn bản tuyệt đỉnh

Sam Altman đang nhận đề nghị về Sora, mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ tạo video dựa trên gợi ý bằng văn bản. Trong các video do Giám đốc điều hành OpenAI chia sẻ trên mạng xã hội X, Sora có khả năng tạo ra các video rất chân thực, giống như thật.

Trận đấu voi lịch sử giữa voi châu Á và voi châu Phi: Kết quả khó tin

Trong trận chiến Raphia ở Palestine, vào năm 217 trước Công nguyên, đã xảy ra cuộc đụng độ đẫm máu giữa tượng binh dùng voi châu Á và voi châu Phi.

Nghiên cứu mới cho thấy cần cẩn trọng khi dùng biểu tượng cảm xúc khi nhắn tin

Lý do vì người nhận có thể không hiểu đúng ý nghĩa biểu tượng cảm xúc (emoji) mà bạn gửi, dẫn đến hiểu lầm không đáng có.

Năm rồng kể về ‘long kỵ binh’: Từ chân đất nhảy lên lưng ngựa tạo oai hùng

Long kỵ binh là lực lượng xuất hiện trong lúc giao thời chiến tranh cổ điển và chiến tranh hiện đại. Dù vai trò lịch sử khá ngắn nhưng long kỵ binh vẫn tồn tại đến ngày nay.

Trò chơi AI giúp chuẩn bị gặp họ hàng dịp tết

Mỗi năm cứ đến Tết Nguyên đán, giới trẻ Trung Quốc lại chuẩn bị tinh thần đối mặt với những câu hỏi không thể tránh được lúc về quê đoàn tụ gia đình.

Thân phận thật của Vô Danh thần tăng: Hư Trúc chỉ cần gặp là biết

Có 4 lý do để Hư Trúc có thể xác định được danh tính thực sự của Vô Danh thần tăng.

Những kiểu áo dài nữ được "săn lùng" vào dịp Tết Giáp Thìn 2024

Sự phong phú về thiết kế của áo dài nữ luôn "bùng nổ" mỗi khi Tết đến xuân về.

Sự phân chia công nhân công nghệ lớn lao

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/04/2024 12:00
Với tấm bằng cử nhân về Khoa học máy tính, Rennie Sawade có thể kiếm việc làm dễ dàng trong ngành công nghệ phần mềm. Nhưng anh ta chỉ tìm được việc tạm thời, ngắn hạn kiểu như hợp đồng 5 tháng mà anh ta hiện đang làm tại một công ti ở Seattle.

Thầy giáo "Tây" đi bộ từ Hà Nội vào TPHCM gây quỹ 1 tỷ đồng cho trẻ nghèo

Truyền cảm hứng - Nguyễn Vy - DT - 22/04/2024 11:00
Bàn chân tứa máu, bầm dập, nhiều lần suýt mất mạng vì tai nạn khi đi bộ hơn 2.000 km từ Hà Nội vào TPHCM nhưng hai thầy giáo người nước ngoài đã hoàn thành hành trình, gây quỹ được gần 1 tỷ đồng.

Quan điểm ‘ngang ngược’ của người Do Thái về làm giàu: Cứ ‘bay lên’ trước, điều chỉnh tâm thái sau!

Suy ngẫm - Diệu Đan - 22/04/2024 10:00
Làm sai, tiền sẽ chảy đi nơi khác; làm đúng, tiền sẽ chảy vào túi. Đơn giản là vậy, nhưng khôg phải ai cũng kiên trì và quyết liệt hành động như người Do Thái.

Sát-na này là thiên thu - 8 hiểu biết để yêu thương không đau khổ

Từ sách - Phim - TĐ - 22/04/2024 09:00
Khi ta bắt đầu thương yêu một ai đó, hãy yêu thương như một người có trí tuệ, yêu theo cách người có trí, như thế sẽ chỉ có hạnh phúc chứ chẳng có khổ đau.

Từ bỏ - Tiêu chí khai tử giúp bạn nhận biết khi nào nên cất bước ra đi

Từ sách - Phim - YÊN VŨ - 22/04/2024 08:00
Trong cuốn sách "Từ bỏ", tác giả Annie Duke cho biết ưu điểm của tiêu chí khai tử là bạn luôn có cơ hội thiết lập nó bất cứ lúc nào khi đã bắt đầu một hành trình.

Tác giả Trung Nghĩa: ‘Đọc sách cũng như yêu’

Từ sách - Phim - Tiểu Vũ - 21/04/2024 12:00
Đọc sách cũng như yêu” là tác phẩm của nhà văn, nhà báo, Đại sứ văn hóa đọc Trung Nghĩa ra mắt nhân sự kiện Ngày Sách và văn hóa đọc Việt Nam năm 2024 tại TP.HCM.

43 tuổi vẫn cô độc, người phụ nữ nhận bạn thân làm con nuôi

Phong cách sống - Nguyễn Phượng - 21/04/2024 11:00
Nhận nuôi một người lớn rất đơn giản, cô sẽ không cần chứng minh năng lực tài chính, môi trường nuôi dạy trẻ...mà vẫn có người chăm sóc khi về già.

Hóa ra "phong thủy" đẹp nhất của một người chính là 1 thứ này

Suy ngẫm - Trung Hạ - 21/04/2024 10:00
Hoa nở, bướm sẽ bay tới; nếu bạn ưu tú thì cuộc đời sẽ không bạc bãi.

Bộ sách 'Đủ duyên ta lại tương phùng' - Hạnh phúc, chỉ cần quay về ta sẽ thấy

Từ sách - Phim - Thu An - 21/04/2024 09:00
Nếu bạn đang trên hành trình tìm kiếm hạnh phúc; muốn thoát khỏi khổ đau, bế tắc; muốn sống một cuộc đời bình an, đầy trí tuệ, hãy đọc bộ ba cuốn sách “Đủ duyên ta lại tương phùng”, “Sát-na này là thiên thu”, “Tịch tịnh” của Đại đức Thích Đồng Tâm.

Lời tiên tri Celestine - tấm bản đồ cho hành trình tỉnh thức

Từ sách - Phim - Mi Mi - 21/04/2024 08:00
“Lời Tiên Tri Celestine: Hành Trình Thức Tỉnh Tâm Linh Nhân Loại” có thể xem vừa là cuốn tiểu thuyết phiêu lưu ly kỳ, vừa là cuốn sách tâm linh hấp dẫn khai phá về khía cạnh “ẩn” của cuộc sống, của con người.

Ra mắt sách nói Người đàn bà trong tôi, hồi ký của Britney Spears

Từ sách - Phim - Diễm Mi - 20/04/2024 13:00
Chiều 19/4, trong khuôn khổ Ngày sách và Văn hóa đọc Việt Nam tại TPHCM, First News phối hợp cùng Ứng dụng sách nói Fonos ra mắt cuốn tự truyện Người đàn bà trong tôi (tựa gốc: The Woman in Me) của ca sĩ Britney Spears.

Cơ hội tốt nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 20/04/2024 12:00
Một người bạn hỏi tôi về việc làm cho con mình sẽ tốt nghiệp vào tháng bẩy. Anh ấy muốn biết tôi tìm khả năng gì khi tôi thuê người vào làm việc cho công ti tôi.

Chuyện về đàn khỉ tinh khôn ở núi Két, An Giang

Giải trí - Tô Văn - 20/04/2024 11:00
Núi Két, còn gọi là Anh Vũ Sơn, nằm trong dãy Thất Sơn của tỉnh An Giang và ẩn chứa nhiều huyền tích rất ly kỳ. Nơi đây, còn có câu chuyện về một đàn khỉ tinh khôn đã tồn tại hàng chục năm và đang quậy phá tưng bừng.

5 lời khuyên Bill Gates dành cho sinh viên

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - CFB - 20/04/2024 10:00
Vị tỷ phú nổi tiếng đã có những chia sẻ sâu sắc tới mọi người, đặc biệt là giới trẻ.

‘Người đàn bà trong tôi’ - Cuốn hồi ký đau lòng và chấn động của ‘công chúa nhạc pop’ Britney Spears

Từ sách - Phim - FN - 20/04/2024 09:00
“Người đàn bà trong tôi” không chỉ là cuốn tự truyện của một ngôi sao, mà hơn hết, nó còn là câu chuyện cảm động về hành trình tìm lại tự do của một con người. Ở đó, ta thấy một phiên bản Britney Spears khác - chân thực và đau lòng đằng sau ánh đèn rực rỡ.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 2, 22/04/2024