Trong thời đại iPad, AI và Google chỉ cách một cú chạm, thầy Giang Nguyễn (The Ivy-League Vietnam) từng tốt nghiệp ba đại học danh tiếng Cornell, UPenn và Boston, vẫn kiên trì nói với học sinh: "Hãy cầm bút lên và ghi chép!".
Thầy giáo tin rằng: giữa bàn tay cầm bút và bộ não con người tồn tại một "sợi dây thần thánh". Chính thói quen tưởng nhỏ bé ấy lại là nền tảng giúp hàng triệu học sinh trên thế giới học sâu, nhớ lâu và trở thành những người có tư duy độc lập.
Thầy nhấn mạnh: "Các học sinh khắp Việt Nam phải ghi nhớ câu này: có một sự liên kết thần thánh giữa tay cầm bút viết và não bộ: There is a magic connection between your hand and your brain".
Thầy kể, thời còn học tại Đại học Cornell, giáo sư của thầy luôn bắt đầu tiết học bằng chính câu nói ấy. Ông là một người thầy hiếm hoi vẫn trung thành với bảng đen và phấn trắng, dù xung quanh ai cũng dùng máy chiếu hay laptop. Ông thường nói: "I have been a white chalk and blackboard teacher for many years and for my whole life" - (Tôi là người thầy bảng đen và phấn trắng suốt cả cuộc đời.)
Từ những năm tháng học ở Việt Nam, thầy Giang Nguyễn đã hình thành thói quen ghi chép. "Tôi chỉ biết có ghi chép, ghi chép, và ghi chép", thầy chia sẻ. "Tôi viết kín không biết bao nhiêu cuốn vở, đọc và ghi chép, gặp câu hay ghi lại, gặp từ mới ghi lại. Gần 30 năm sau, tôi vẫn giữ những cuốn vở ấy".
Đọc lại những trang chữ đã ố vàng, thầy nhớ về thời còn giảng dạy tại Đại học Sư phạm Ngoại ngữ, khi chính mình cũng là "người thầy bảng đen và phấn trắng", nhìn bụi phấn bay mà cay mắt.
Điều thầy muốn nhắn nhủ học sinh: công nghệ có thể giúp con người tiện lợi hơn, nhưng cũng khiến con người lười biếng hơn.
Ngày nay, nhiều người đã bỏ rơi kỹ năng học tập truyền thống như đọc sách hay ghi chép mà chỉ muốn dùng công nghệ để học nhanh, nhớ nhanh, giỏi nhanh.
"Sai lầm tai hại", thầy nhấn mạnh.
"Internet đã khiến sự trau dồi kiến thức hời hợt đi rất nhiều. Công nghệ làm cho tay cầm bút cứng đi rất nhiều. Vở ghi không còn quan trọng, nhiều trường học chỉ còn lại cái iPad. Các con đừng buông bỏ kỹ năng học truyền thống này".
Theo thầy, ghi chép bài trên lớp chính là "mở lớp não đầu tiên" để đón nhận tri thức, còn đọc lại vở ghi là "mở lớp não thứ hai" giúp kiến thức đi sâu hơn. Trên lớp, chỉ cần ghi chép những cấu trúc, từ mới, cùng những giải thích tỉ mỉ vài trang vở, rồi thi thoảng mở ra xem lại, sau vài năm con sẽ 'một bụng đầy kinh luân'.
"Năm xưa tôi đọc báo nước ngoài để học tiếng Anh ghi chép kín hàng chục cuốn vở ghi. Thu âm cả hàng trăm băng cát sét. Kiến thức tăng tiến vô cùng. Sau này sang Mỹ du học cũng vẫn hàng ngày ghi chép. Học ở Mỹ mà không ghi chép bài trên lớp thì coi như là thất bại. Đến khi đi thi không ôn kịp bài đâu. Vở ghi chính là cứu cánh vĩ đại để đạt điểm A đấy. Năm xưa cậu sinh viẻn Bill Clinton học đại học Georgetown suốt ngày bỏ học đi vận động tranh cử cho các chính trị gia tại thủ đô DC.
Tới cận ngày thi mới chạy về mượn vở ghi của bạn để ôn bài mà vẫn được điểm A. Sau này các con dù sang Mỹ ăn học hay ở Việt Nam học hành sẽ hiểu ý nghĩa của những lời này. Thế nên lời khuyên của thầy là ngồi trên lớp dù là học thêm hay học chính hãy luôn cầm cây bút tỳ tay trên vở ghi sẵn sàng chép lại những ý hay, từ mới, công thức, hay bất điều gì con thấy thú vị", thầy giáo nhắn nhủ.
Theo thầy, "Paper and pencil - vở ghi và bút chì sẽ làm nên những vĩ nhân của tương lai". Ở Mỹ, học sinh viết hoàn toàn bằng bút chì, kể cả trong phòng thi. "Ở nơi khác có thể có chuyện thầy cô tẩy sửa kết quả để nâng điểm, nhưng ở Mỹ thì tuyệt nhiên không. Đó là liêm chính hàn lâm. Đó là ghi chép. Đó là vở ghi".
"Hãy chép bài, hãy ghi chép. Ghi chép khác với chép chính tả. Ghi chép là ghi lại thông tin bằng sự hiểu của bản thân. Hiểu bài rồi ghi lại bài, chính là 'hầm nhừ' kiến thức thô xanh". Đó cũng là thông điệp giản dị mà sâu sắc: giữa thời đại công nghệ và dữ liệu ảo, chỉ có cây bút và cuốn vở mới giữ lại được tri thức thật.
