Bạn có nhận ra rằng, khi càng lớn lên, chúng ta càng nhận thức được nhiều điều, kinh nghiệm xã hội càng phong phú, nhưng khó khăn trong cuộc sống không những không giảm mà còn xuất hiện nhiều hơn với mức độ phức tạp hơn. Đặc biệt, những người có học thức và địa vị càng cần phải thấu hiểu những nguyên tắc xã giao cơ bản để duy trì mối quan hệ tốt đẹp và phát triển bản thân. Dưới đây là 10 nguyên tắc quan trọng mà mọi người cần biết và áp dụng trong cuộc sống hàng ngày:
1. Kiểm soát cảm xúc
Con người là sinh vật xã hội, nên trong xã hội cần cố gắng kiểm soát cảm xúc riêng, đặc biệt là cảm xúc tiêu cực trong các mối quan hệ cá nhân. Dù là người có tính khí tốt đến đâu, hiền đến đâu đi nữa cũng không chịu nổi một người cộc cằn, hay nổi giận, hoặc lúc nào cũng buồn bã, tiêu cực, không vui. Trong cuộc sống, mỗi người đều gặp phải những khó khăn không giống nhau, trong quá trình khắc phục, vượt qua, nên cố gắng duy trì sự bình tĩnh, kiểm soát tốt những cảm xúc không mong muốn của bản thân, để tránh làm tổn thương người khác.
2. Im lặng cũng là từ chối
Đôi khi, sự im lặng chính là cách từ chối khéo léo. Tôi có một đồng nghiệp, tuần trước cô ấy gửi tin nhắn khắp nơi hỏi vay tiền mua nhà. Trong đó có một người trước đây từng là bạn thân nhất của cô ấy, nhưng chờ mãi vẫn không thấy người kia hồi âm. Tôi ngẫm nghĩ rồi bảo: "Có lẽ do cô bạn kia đã từ chối việc cho vay tiền rồi”. Nhưng người bạn này không tin, cô ấy cho là người bạn kia vẫn chưa nhận được tin nhắn thôi. Vì chờ quá lâu nên cô ấy liền chủ động gọi điện mấy lần vẫn không có ai bắt máy. Đến hôm chủ nhật vừa rồi, khi gọi lại lần nữa, bạn cô ấy rốt cuộc cũng nghe máy, nhưng là để từ chối. Hãy nhớ rằng, không phải lúc nào cũng cần phải nói ra mà đôi khi im lặng cũng có thể mang một thông điệp rõ ràng.
3. Bảo vệ bí mật của bản thân
Trưởng thành là thế nào? Là biết học cách khi nào cần sống cô đơn, học cách bảo vệ bí mật, bảo vệ chính mình. Lúc trước tôi từng có ý nghĩ rất ngây thơ, cho rằng thật thà, đối xử tốt với mọi người sẽ nhận được sự yêu mến của họ, sẽ có nhiều bạn bè tốt, thế nên chuyện gì tôi cũng thực lòng kể hết cho họ nghe. Nhưng thực tế lúc nào cũng khác với suy nghĩ nhiều lắm. Ngay cả chính bản thân bạn còn không bảo vệ nổi bí mật của mình thì làm sao trách họ được. Đừng nên chuyện gì cũng thật lòng kể hết cho người khác nghe, đôi lúc bạn kể là chuyện buồn, nghe vào tai họ lại ra hàng ngàn phiên bản truyện cười. Hãy chọn lọc thông tin bạn chia sẻ và bảo vệ những điều quan trọng.
4. Tôn trọng thời gian của người khác
Ông cha ta thường có câu "Học ăn, học nói, học gói, học mở". Tinh thần hiếu học muôn đời đáng quý và được nêu gương tốt. Nhưng có vài chuyện, vài việc, vài câu hỏi, bạn không nên hỏi người khác. Ví dụ: Những câu hỏi lý thuyết mà ta có thể tra được trên google, những câu hỏi hết sức đơn giản và cơ bản, những câu hỏi mang tính đời tư cá nhân. Vì nếu hỏi những câu như vậy, đối phương rất dễ nhận định bạn là loại người lười biếng, không tự thân vận động, không trân trọng thời gian người khác, tò mò, tọc mạch đời tư người khác,...
Đừng hỏi những câu hỏi mà bạn có thể tự tìm hiểu hoặc mang tính cá nhân quá mức. Điều này không chỉ thể hiện sự lười biếng mà còn có thể khiến người khác cảm thấy không được tôn trọng. Hãy trân trọng thời gian của người khác và tự mình tìm kiếm thông tin cần thiết.
5. Nhẹ nhàng khi phê bình
Không ai thích bị phê bình quá thẳng thắn. Nếu bạn không hiểu rõ về người khác, đừng vội vàng phê bình. Hãy sử dụng từ ngữ nhẹ nhàng và tế nhị hơn để tránh làm tổn thương họ. Phê bình về vấn đề lương thưởng, công việc, gia đình, nhân phẩm, s.i.nh l.ý, IQ,... của người khác, chính là một trong những thứ dễ đả kích họ nhất. Nếu không hiểu rõ về những gì họ làm, đừng nên mở miệng phê bình. Nếu hiểu rõ, hãy dùng từ nhẹ nhàng hơn, đừng lúc nào cũng phê bình thẳng thắn quá.
6. Chữ tín là vàng
Bạn có thể đề phòng, nhưng bạn không được nói dối, trong tình thân, tình yêu, tình bạn, hay trong công việc đều như nhau. Sự thành thật luôn là nền tảng để khiến đối phương có nhận xét và đánh giá tốt về nhân phẩm của bạn. Không nên quá thành thật, nhưng cũng không nên quá mưu mô, xảy ra chuyện gì cũng dùng những câu nói dối để che đậy và đắp nặn hình tượng hoàn mỹ cho riêng mình. Sự thành thật sẽ giúp bạn xây dựng lòng tin và tạo dựng hình ảnh tốt đẹp trong mắt người khác.
7. Cố gắng nhớ tên của người bạn đã từng giao tiếp
Nhớ tên của người khác không chỉ là phép lịch sự tối thiểu mà còn thể hiện sự tôn trọng. Nếu bạn không nhớ tên, họ có thể cảm thấy mình không quan trọng. Không phải bất cứ ai bạn gặp qua cũng đều phải nhớ tên. Nhưng ít nhất trong công việc, tên đồng nghiệp làm chung, sếp của mình, sếp tổng, đối tác, bạn bè chơi chung,... bạn cần nên nhớ được tên của họ. Có nhiều người nói rằng vì do tôi trí nhớ không tốt nên không nhớ. Nhưng dù đó có là lý do chính đáng đi nữa, trong quan hệ giao tiếp, đối phương có thể sẽ cảm thấy bạn không xem trọng họ. Vì nếu xem trọng, dù không nhớ được, bạn ít nhất cũng phải ghi chú lại tên họ trong danh sách giao tiếp rồi chứ, đúng không?
8. Đúng giờ là biểu hiện của sự tôn trọng
Khi đã hẹn, hãy đúng giờ. Việc đi muộn không chỉ thể hiện sự thiếu tôn trọng mà còn có thể tạo ra thói quen xấu. Nếu bạn trễ, hãy thông báo cho họ biết để họ không phải chờ đợi. Hầu hết mọi người thường có thói quen thế này, hẹn bạn bè đi chơi, khi đến nơi thì có người còn chưa đến, gọi điện sang thì được bảo là đang trên đường, chỉ "5 phút nữa sẽ đến" thôi. Nhưng 5 phút đó thực tế lại biến thành hơn nửa tiếng. Lúc đầu, có thể do bạn bận thật, nhưng quen dần theo thời gian, nó lại trở thành một thói quen: Thói quen đi muộn, thói quen nói dối thời gian. Muốn đối phương tôn trọng bạn, trước hết bạn cần tôn trọng đối phương đã, bạn nghĩ đến trễ chút không sao, nhưng rồi một ngày đối phương chán nản với cảnh chờ đợi rồi, khi đó chỉ còn mình bạn thôi.
9. Cảnh giác với những người chỉ tìm đến bạn khi cần nhờ vả
Đôi khi, những người không có việc làm lại tìm đến bạn để trò chuyện. Hãy cẩn trọng với những mối quan hệ này. Rõ ràng đã lâu không nói chuyện, cũng không thân thiết gì, nhưng đột nhiên xuất hiện nhắn tin rồi trò chuyện với bạn mọi lúc. Trường hợp này có hai loại: Một là thích bạn, hai là tìm bạn nhờ vả. Nhưng thông thường thì ở vế sau là nhiều. Với loại tình huống này, không cần để ý quá nhiều đến thể diện, có thể giúp thì giúp, không giúp được thì từ chối. Bạn cho rằng từ chối đối phương là quá đáng, sợ họ giận, có lỗi với họ, ngược lại, ép chính mình đi làm chuyện không thích mới là có lỗi với bản thân. Nếu bạn có thể giúp đỡ thì hãy giúp, nhưng nếu không, đừng ngại từ chối. Bảo vệ bản thân cũng quan trọng không kém.
10. Đừng quá đắc ý hay quá thất vọng
Cuộc sống không thể làm hài lòng tất cả mọi người. Theo đuổi sự hoàn mỹ là đúng, nhưng theo đuổi sự hoàn mỹ theo ánh mắt người khác thì lại là một sai lầm. Cuộc sống này "chín người mười ý", bị người khác chê, không phải do bạn vô dụng, chỉ là do bạn làm chưa đủ tốt, hoặc do yêu cầu của họ quá cao. Thay vì truy cầu sự hài lòng của tất cả mọi người, chi bằng cố gắng làm phiên bản tốt nhất của chính mình. Khi được khen, đừng quá tự mãn; khi bị chê, cũng đừng thất vọng. Hãy tập trung vào việc hoàn thiện bản thân, không quên mục tiêu ban đầu và tránh xa những con đường tiêu cực.
