Nhớ Phùng Quán

Nguyễn Văn Mỹ19/01/2023 10:00
Nhớ Phùng Quán

Bài viết của tác giả Nguyễn Văn Mỹ nhân lần giỗ thứ 28 của nhà văn, nhà thơ Phùng Quán.

Tôi gặp nhà văn – nhà thơ Phùng Quán (1932 – 1995) chậm hơn, dù thuộc lòng thơ ông từ trước 1975. Thời đó, anh em phong trào Sinh viên Sài Gòn thường chuyền tay nhau bài thơ Hôn. Tôi rất thích vì tứ thơ lạ, lãng mạn và lý tưởng, xem đó là phương châm để dấn thân. Mấy chục năm sau đó tôi mới biết là thơ của Phùng Quán.

Hôn

Trời đã sinh ra em
Để mà xinh mà đẹp
Trời đã sinh ra anh
Để yêu em tha thiết

Khi người ta yêu nhau
Hôn nhau trong say đắm
Còn anh, anh yêu em
Anh phải ra mặt trận

Yêu nhau ai không muốn
Gần nhau và hôn nhau
Nhưng anh, anh không muốn
Hôn em trong tủi sầu

Em ơi rất có thể
Anh chết giữa chiến trường
Đôi môi tươi đạn xé
Chưa bao giờ được hôn

Nhưng dù chết em ơi
Yêu em anh không thể
Hôn em bằng đôi môi
Của một người nô lệ.

Đất nước đổi mới, nhiều oan khiên được gỡ bỏ, tôi gặp nhà văn, nhà thơ Phùng Quán trong mấy chương trình giao lưu nhưng chỉ dám “mon men” đứng gần hóng chuyện. Lúc nào ông cũng tóc búi tó, chòm râu bạc, guốc mộc, bộ nâu sòng; nói năng từ tốn nhưng giọng đọc thơ truyền cảm, đầy lửa. Sau ngày ông mất, tôi có có dịp đọc các tác phẩm của ông như Tuổi thơ dữ dội, Vượt Côn Đảo, Ba phút sự thật, Trăng Hoàng cung, Phùng Quán thơ… Càng đọc càng mê mẩn.

Tìm hiểu thêm, càng ngỡ ngàng bởi khí phách, cốt cách và văn phong độc đáo. Cả Văn và Người đều mẫu mực, xưa nay hiếm, thậm chí chưa có. Nhìn bề ngoài, ông bình dị, chân chất, tự tại kiểu “Thủ bạc, tâm thanh” nhưng khí chất mạnh mẽ, rạch ròi, quyết đoán, thậm chí, có phần cực đoan. Với Phùng Quán, "người sao thì thơ" vậy.

Tôi mê thơ Phùng Quán với nhiều phát hiện cực kỳ thú vị về Hoa sen, Hoa cứt lợn, Cây xương rồng, Trường ca cây Cà, Lời mẹ dặn, Chống tham ô lãng phí… Mỗi bài là một tuyên ngôn thơ về phẩm giá và phẩm hạnh; bất chấp thời gian, vẫn vẹn nguyên giá trị thời sự. Hình như ông xem thơ là một thứ tôn giáo bảo vệ đạo đức cuộc sống?

phungquan1.jpg
Nhà văn, nhà thơ Phùng Quán (1932 - 1995)

Nhờ Phạm Xuân Nguyên chỉ, tôi đến thăm nhà, gặp cô Bội Trâm (1932 – 2010), người vợ kiên cường, tảo tần, cả đời bền bỉ sát cánh với ông, đặc biệt là thời "cá trộm, rượu chịu, văn chui". Tôi thắp nhang trước bàn thờ ông với tất cả lòng thương cảm và ngưỡng mộ. Tôi mời cô Bội Trâm vào Sài Gòn, đi du lịch với công ty của tôi nhưng cô cứ lần lữa vì bận bịu việc nhà với em Quân, con út. Tôi chưa gặp Quyên, con gái đầu, đang sinh sống ở Lào, chỉ mấy lần nói chuyện qua điện thoại.

Qua cô Bội Trâm, tôi gặp và quen thân với nhà văn Xuân Đài (1934 - 2022) đang ở Sài Gòn, một trong “Tứ hữu” dự “đám cưới gian nan” chỉ có 6 người, bao gồm cả chú rể Phùng Quán và cô dâu Bội Trâm.

Trên bàn thờ gia đình của nhà văn Xuân Đài, ngoài cha mẹ, là di ảnh của Nguyễn Hữu Đang (1913 – 2007), Phùng Cung (1928 – 1997), Phùng Quán… dù không họ hàng. Nhà văn Xuân Đài bật mí với tôi nhiều chuyện về “Tam kiệt Bắc hà”, còn hơn cả một giai thoại.

Những lần đưa khách ra Hà Nội, tôi thường tranh thủ ghé thăm cô Bội Trâm và thắp nhang viếng nhà thơ. Tôi rất thích bài thơ Hoa sen nhưng trộm nghĩ “không cực đoan như ông”, khi đòi “Đuổi câu phản trắc này khỏi kho báu dân gian”. Hoa sen không có lỗi. Người viết những câu tụng ca hoa sen cũng không “phản trắc” (vì sen chê bùn hôi dù bùn nuôi dưỡng sen). Cũng không ai cấm người đọc nghĩ khác người viết.

Năm 2008, trước bàn thờ ông, có cô Bội Trâm chứng giám, tôi xin phép kết bài thơ Hoa sen theo cách nghĩ của mình, “không chê bùn hôi, không loại bỏ bài”, chỉ xin thay câu kết:

"Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh, bông trắng, lại chen nhị vàng
Nhị vàng, bông trắng, lá xanh"                                                                       

"Nhờ bùn nuôi dưỡng, ngát thơm hương đời” (câu kết của tác giả)

Nghe xong, cô Bội Trâm gật gù, cười mỉm, ra dấu chỉ sự đồng lòng. Từ đó, bài thơ được tôi dùng mở đầu các buổi dạy hoặc chuyên đề với mong ước thay đổi tư duy người nghe.

Khi về Đồng Tháp làm tư vấn du lịch, Bí thư Tỉnh ủy Lê Minh Hoan (hiện nay là Bộ trưởng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) rất tâm đắc câu kết mới và tự hào “Đồng Tháp là vùng đất sen hồng. sen Đồng Tháp không chê bùn hôi mà luôn biết ơn bùn đã nuôi dưỡng để sen dâng tặng đời hương hoa thơm ngát”, đức Phật cũng chọn đài sen để ngự.

Nhà thơ Phùng Quán đã giúp tôi (và nhiều người khác) “ngộ” ra nhiều thứ hơn cả bình thường mà cao cả về cuộc sống và nhân sinh.

Nếu cuộc đời có thần tượng, thì có lẽ Phùng Quán là thần tượng của tôi.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

11 phong cách sống sẽ thành xu hướng năm 2023

Nhiều phong cách sống hoàn toàn mới đang trở thành xu hướng ở nhiều khía cạnh như tài chính, thời trang, sức khỏe và tâm lý có thể thay đổi hoàn toàn con người bạn trong năm 2023.
2

Bí mật của Vua thép Carnegie: Chỉ cần 2 nguyên tắc bất kỳ ai cũng có thể trở thành người dẫn đầu

Không được đi học vì quá nghèo, thậm chí phải ngủ để quên đi cơn đói, Carnegie đã thành công “đổi đời” trở thành tỷ phú nhờ những nguyên tắc này.
3

Chủ nghĩa khắc kỷ - Socrates không chỉ là một nhà hiền triết

Những điều có thể bạn chưa biết về Chủ nghĩa khắc kỷ và triết lý từ Socrates
4

Sau khi vượt qua căn bệnh hiểm nghèo tôi mới nhận ra: Nhà cửa, xe cộ cũng chỉ là vật ngoài thân, đây mới thực sự là thứ quý giá nhất

Sau khi vượt qua được nỗi đau trên giường bệnh, người đàn ông trung niên này mới thực sự hiểu rằng thăng chức, tăng lương, đổi nhà… không quá khó để có được. Song chỉ có 2 giá trị này chắc chắn bạn phải vất vả để sở hữu và gìn giữ.
5

"Cha đẻ" ChatGPT - Đồng tính, bỏ ngang đại học và thành công ngoài mong đợi

ChatGPT đang là chủ đề "nóng" được nhắc đến nhiều nhất hiện nay trên mạng xã hội, tuy nhiên, ngay cả "cha đẻ" của trí tuệ nhân tạo này cũng không ngờ đến sự thành công ngoài mong đợi của sản phẩm.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Công Hiển: 80 tuổi vẫn leo núi Himalaya, tác phẩm đậm hình ảnh quê hương

Năm 2023, ở độ tuổi 80, Vũ Công Hiển muốn tranh thủ đi nhiều hơn để tận hưởng cuộc sống và muốn được nhìn thấy nhiều hơn trước khi sức khỏe không còn cho phép.

Cuối năm ham việc, bạn trẻ quên rằng Tết của bố mẹ chính là mình

Tết của bố mẹ chỉ thực sự bắt đầu khi chúng ta trở về. Đừng ôm việc đến 30 Tết mới về nhà, bởi họ không trông chờ bạn mang về bao nhiêu tiền, họ chỉ chờ bạn.

Từ cậu bé nhặt ve chai trở thành streamer triệu người theo dõi

Streamer chơi game nổi tiếng khuyên: "Mình biết chơi game là chuyện các bạn trẻ rất thích, nhưng mấy bạn phải cân nhắc đừng bỏ bê việc học. Công việc này rất cực và gian nan".

Cô gái vẽ Henna hút khách trên phố ông đồ

Gian hàng vẽ Henna của cô gái trẻ trên phố ông đồ Nhà Văn hóa Thanh Niên TP.HCM trở thành địa điểm hút khách trong dịp Tết Quý Mão 2023.

Bi kịch của người đàn ông vẽ tranh khỏa thân đắt giá nhất trong lịch sử hội họa

Danh họa người Ý Amedeo Modigliani nổi tiếng với những bức chân dung khỏa thân mang phong cách hiện đại. Modigliani là người đã làm sống dậy chủ đề khỏa thân trong hội họa thế kỷ 20.

Nghệ sĩ nối tiếng này từng bị tâm thần vì cách dạy dỗ cực đoan của cha mẹ

Yayoi Kusama là một nghệ sĩ đương đại nổi tiếng Nhật Bản và thế giới, người có hàng loạt tác phẩm nghệ thuật bán giá "triệu đô", được mệnh danh là "nữ hoàng chấm bi".

Ai có thể kiểm soát được buổi sáng thì có thể kiểm soát được cuộc đời

“Chế ngự được buổi sáng, là chế ngự được sinh mệnh.”

Tác giả Rừng Na Uy Haruki Murakami bật mí lối tắt tư duy của người thành công

Người hiểu được bản chất của cuộc sống, sẽ biết cách tàn nhẫn với chính mình.

Lập kế hoạch tương lai

Blog GS John VU - GS John Vu - 07/02/2023 10:00
Hệ thống giáo dục truyền thống không dạy về lập kế hoạch nghề nghiệp.

Những hiểu sai về người hướng nội

Suy ngẫm - Nguyên Phương - 07/02/2023 09:00
Là người hướng nội chúng mình không….

Khoá học tích lũy tài sản trong 7 ngày của người giàu có nhất thành Babylon

Từ sách - Phim - Đinh Anh - 07/02/2023 08:00
Phương pháp để chữa trị túi tiền trống rỗng của người giàu nhất thành Babylon chỉ được chia sẻ trực tiếp cho 100 người dân địa phương trong vòng 7 ngày.

Hình ảnh động vật nổi bật tuần qua: Mèo phản ứng nhanh trước cú mổ cự ly gần của rắn

Thư giãn - T.Thủy - 06/02/2023 12:00
Dù bị rắn tung ra cú mổ ở cự ly gần, mèo vẫn có thể phản ứng cực nhanh để tránh và phản đòn. Đoạn clip khiến nhiều người kinh ngạc vì tốc độ phản xạ của mèo.

Streamer 'Hoàng Khuyết' chinh phục game Liên Minh Huyền Thoại với hai bàn tay ngược

Truyền cảm hứng - Diệp Phan - 06/02/2023 11:09
Chân tay co quắp, không thể đi đứng và cầm nắm như người bình thường nhưng Lù Văn Hoàng có thể làm việc với người nước ngoài bằng vốn tiếng Anh tự học và trở thành một streamer game nổi tiếng.

Tìm việc làm

Blog GS John VU - GS John Vu - 06/02/2023 10:00
“Em tốt nghiệp đại học năm ngoái nhưng không thể tìm được việc làm. Chúng em cần lời khuyên của thầy. Xin thầy giúp cho.”

Động vật khi buồn chán có biết thở dài như con người hay không?

Thư giãn - Anh Tú (dịch) - 06/02/2023 09:00
Con người không phải là loài duy nhất thở dài - người ta cho rằng tất cả các loài động vật có vú đều như vậy - và có thể là do tiếng thở dài có một chức năng sinh học quan trọng bên cạnh phẩm chất biểu cảm của nó.

12 cuốn sách hay nhất mà mọi chủ doanh nghiệp đều nên đọc vào năm 2023

Tủ sách - Việt Hà - 06/02/2023 08:00
Business Insider đã đề nghị những doanh nhân thành công giới thiệu một cuốn sách mà họ cho rằng tất cả các doanh nhân khởi nghiệp hoặc đầy tham vọng nên đọc trong năm 2023.

Đối thoại về phương pháp dạy

Blog GS John VU - GS John Vu - 05/02/2023 11:00
Ngày nay các đại học đang dùng “phương pháp dạy hỗn hợp” để làm tăng tính hiệu quả học tập của sinh viên. Mục đích là để tạo điều kiện cho việc học của sinh viên được tốt hơn, giảm đọc bài giảng trên lớp, và tăng tương tác qua thảo luận trên lớp.

Chuyện chú chó giàu nhất hành tinh sở hữu khối tài sản 9.000 tỷ và trò bịp khiến cả thế giới mắc lừa

Thư giãn - Minh Nhật - 05/02/2023 10:00
Nếu hỏi về chú chó giàu có nhất hành tinh, người ta không còn lạ lẫm với cái tên Gunther. Bởi lẽ tên của chú chó chăn cừu Đức này đã xuất hiện trên khắp các mặt báo, chẳng khác gì một ngôi sao nổi tiếng.

Bạn sẽ phải hối hận nếu giữ mãi những điều sau đây trong cuộc đời mình

Suy ngẫm - Nguyễn Phương - 05/02/2023 09:00
Cuộc sống ngắn ngủi, vì vậy đừng đi loanh quanh đưa ra những lựa chọn mà bạn sẽ hối hận về sau. Hãy làm việc chăm chỉ để xây dựng cuộc sống và quan trọng nhất là phải có niềm tin vào chính mình.

Chủ nghĩa khắc kỷ - Socrates không chỉ là một nhà hiền triết

Phong cách sống - 05/02/2023 08:00
Những điều có thể bạn chưa biết về Chủ nghĩa khắc kỷ và triết lý từ Socrates

"Cha đẻ" ChatGPT - Đồng tính, bỏ ngang đại học và thành công ngoài mong đợi

Phong cách sống - T.Thúy - 04/02/2023 11:00
ChatGPT đang là chủ đề "nóng" được nhắc đến nhiều nhất hiện nay trên mạng xã hội, tuy nhiên, ngay cả "cha đẻ" của trí tuệ nhân tạo này cũng không ngờ đến sự thành công ngoài mong đợi của sản phẩm.

Video xem trước bài giảng trên lớp

Blog GS John VU - GS John Vu - 04/02/2023 10:00
Một thầy giáo viết cho tôi: “Tôi thích ý tưởng về có video để xem trước bài giảng trên lớp. Thầy có thể giải thích thêm về làm những video này không?”

Sao ta làm điều ta làm - Chỉ khi thật sự tự chủ con người mới có tự do

Từ sách - Phim - Thu An - 04/02/2023 09:00
“Sao ta làm điều ta làm” của Edward L. Deci & Richard Flaste sẽ góp phần giúp chúng ta thấu hiểu động lực, giải mã hành vi, làm chủ cuộc đời mình và của những người liên quan.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 3, 07/02/2023