Lập kế hoạch tương lai

GS John Vu07/02/2023 10:00
Lập kế hoạch tương lai

Hệ thống giáo dục truyền thống không dạy về lập kế hoạch nghề nghiệp.

Nhiều điều mà sinh viên học trong trường dường như không kết nối với điều họ sẽ làm về sau trong cuộc sống của họ. Là sinh viên, họ học nhiều về các lí thuyết và công thức nhưng hiếm khi dùng chúng. Họ ghi nhớ mọi kiểu sự kiện nhưng phần lớn quên chúng sau khi làm bài kiểm tra và mọi sự họ học ở trường bị quên đi sau khi tốt nghiệp. Không có nhắc gì tới con đường nghề nghiêp mà là một cấu phần quan trọng của cách họ sẽ sống và cách họ sẽ làm việc.

Các chỉ dẫn được trao cho sinh viên là “Được điểm tốt, tốt nghiệp,  có bằng,” nhưng mọi thứ khác bị bỏ lại cho họ hình dung sau khi họ rời nhà trường. Sinh viên nhận được nhiều hướng dẫn về toán học, vật lí, hoá học, địa lí, văn học và sinh học, nhưng phần lớn bị bỏ lại tự làm theo cách của họ khi đi tới tuỳ chọn nghề nghiệp; hay kĩ năng nào họ cần, và làm sao các thứ họ đã học trong trường có thể đưa vào trong nghề nghiệp trong cuộc sống. Ngay cả bố mẹ cũng khuyên: “Vào trường, kiếm bằng rồi lo nghĩ về các thứ khác sau.” Đó là lí do tại sao bằng cấp trở thành mục đích tối thượng của giáo dục.

Ngày nay toàn thế giới đang thay đổi và mọi nước đều cần sinh viên có mục đích nghề nghiệp mạnh và có chiều hướng về tương lai của họ. Sinh viên phải có khả năng áp dụng tri thức họ học trong trường vào nghề nghiệp của họ. Họ phải được dạy về kết nối giữa lí thuyết và thực hành và kĩ năng nào họ phải phát triển mà sẽ được dùng trong nghề nghiệp của họ. Họ phải hiểu rằng bằng cấp KHÔNG là đảm bảo cho nghề nghiệp nhưng tri thức và kĩ năng của họ mới đảm bảo. Họ phải biết kĩ năng nào được cần và kĩ năng nào không còn được cần nữa. Họ phải có chọn lựa để lựa ra điều họ muốn theo đuổi mà khớp với đam mê của họ, nhưng họ cũng phải nhận biết về xu hướng công nghiệp và nhu cầu toàn cầu. Hiện thời những thông tin này là KHÔNG sẵn có cho sinh viên và bố mẹ để giúp cho họ làm quyết định.

Giáo dục truyền thống vẫn còn đi theo quan điểm thuộc địa cổ lỗ mà phân chia sinh viên thành các nhóm dựa trên các khu vực học tập và những khu vực này sẽ xác định họ sẽ học cái gì ở đại học. Do đó học sinh trung học được phân loại như “tập trung vào văn học” không thể học công nghệ hay khoa học ở đại học mà phải theo đuổi cái gì đó liên quan tới văn học.

Sự kiện là giáo dục trung học cung cấp mọi cơ sở cho học sinh một nền tảng tốt nhưng nó không nên ngăn cản họ khỏi việc theo đuổi cái gì đó ở đại học và có thể giúp cho họ phát triển nghề nghiệp tốt. Thanh niên đổi ý của họ mọi lúc, điều họ thích ở trung học có thể không phải là điều họ thích ở đại học. Sinh viên đại học phải có chọn lựa để chọn điều họ đam mê và phát triển các kĩ năng được cần và làm cái gì đó hữu ích.

Ngày nay thế giới cần một thế hệ mới những người tốt nghiệp không chỉ nhận việc làm mà còn tạo ra việc làm. Chúng ta cần những người tốt nghiệp có thể nắm lấy các cơ hội này, bắt đầu công ti, tạo ra nhiều việc làm hơn và đóng góp cho nền kinh tế. Do đó sinh viên phải được dạy về lập kế hoạch nghề nghiệp sớm nhất có thể được để cho họ có thể đặt chiều hướng cho giáo dục đại học của họ và phát triển những kĩ năng cần thiết mà họ có thể làm cho phần còn lại của đời họ. Họ phải được dạy để KHÔNG chỉ trở thành công nhân mà còn trở thành người sáng lập ra công ti riêng của họ dùng tài năng và phát kiến của họ.

Khi tôi dạy ở châu Á, nhiều người hỏi: “Tại sao chúng tôi không thể tạo ra những người như Bill Gates hay Steve Jobs? Chúng tôi có giáo dục tốt tương tự như Mĩ và sinh viên của chúng tôi thông minh như sinh viên ở Mĩ.” Tôi trả lời: “Bao nhiêu sinh viên của bạn được khuyến khích bắt đầu công ti riêng của họ? Bao nhiêu bố mẹ khuyến khích con cái họ làm cái gì đó khác? Không có khuyến khích để bắt đầu công ti riêng của họ mà sinh viên thường được bảo phải kiếm việc làm hay làm việc cho một công ti. Chừng nào những quan điểm này còn chưa thay đổi, và sinh viên chưa được khuyến khích đặt phương hướng nghề nghiệp của họ, bạn sẽ không bao giờ phát triển được các nhà doanh nghiệp như điều đã xảy ra ở Mĩ.”

Ngày nay có nhiều người tốt nghiệp không chắc về bản thân họ và không có ý tưởng nào về tương lai của họ. Nhiều người lẫn lộn về con đường nghề nghiệp nảy sinh từ hệ thống giáo dục cổ lỗ mà không thể thay đổi được trong thế giới đang thay đổi nhanh chóng này. Tôi đã nói chuyện với nhiều sinh viên đại học, phần lớn không có ý tưởng nào về lập kế hoạch nghề nghiệp hay phải làm gì sau khi ra trường bên cạnh việc chỉ “có việc làm”. Ngay cả khi họ muốn theo đuổi một nghề nghiệp, nhiều người không biết bắt đầu từ đâu hay làm sao bắt đầu vì họ chưa bao giờ được dạy về lập kế hoạch nghề nghiệp. Một số người tốt nghiệp bảo tôi rằng họ sẽ nghĩ về tương lai của họ SAU KHI hoàn thành trường nhưng điều đó là quá trễ và đó là lí do tại sao chúng ta có nhiều người tốt nghiệp bị thất nghiệp.

Điều chúng ta cần bây giờ là xây dựng kết nối giữa giáo dục đại học và nhu cầu thị trường. Chúng ta phải đổi tư duy “Lấy bằng trước rồi lo mọi thứ sau.” Trong trường hợp này, chúng ta khuyến khích sinh viên theo đuổi “bằng cấp” thay vì phát triển tri thức và kĩ năng. Chúng ta phải thiết lập kết nối giữa điều sinh viên học trong trường và điều họ sẽ cần về sau. Chúng ta phải hội tụ vào các kĩ năng phi hàn lâm như làm việc tổ, trao đổi, lãnh đạo và tri thức toàn cầu vì thế giới được kết nối đầy đủ bây giờ và thị trường việc làm không còn bị giới hạn trong một thành phố hay một nước mà mở rộng trên toàn thế giới.

Bằng việc giới thiệu cho sinh viên lập kế hoạch nghề nghiệp sớm nhất có thể được chúng ta có thể làm tiến hoá điều sinh viên học thành kĩ năng được cần để phát triển nghề nghiệp cả đời. Chúng ta phải cung cấp cho sinh viên mọi thông tin được cần để cho họ có thể hiểu tuỳ chọn nghề nghiệp của họ và đặt phương hướng của họ khi họ bắt đầu đại học chứ KHÔNG về sau.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Nhu cầu cấp bách

Tuần trước, tôi đã viết về vài “khu vực nóng” trong thị trường công nghệ và tôi tin nền di động sẽ là một trong chúng trong vài năm tới.
2

Phần mềm di động

Phát triển ứng dụng di động là qui trình qua đó phần mềm được phát triển cho điện thoại di động hay thiết bị cầm tay tương tự.
3

Kinh nghiệm của kỹ sư phần mềm

“Em đã làm năm việc trong ba năm. Chẳng có gì để tự hào nhưng hồi tưởng lại, em đã học được bài học tốt và đó là lí do tại sao em quay lại thăm thầy.”
4

Lời khuyên từ bạn bè

Năm ngoái, một sinh viên năm thứ nhất nói với tôi trong ngày đầu tiên lên lớp: “Thầy nói cứ như là bố mẹ em nói, học, học và học nữa. Cuộc sống KHÔNG chỉ là học tập và là sinh viên đại học, em KHÔNG cần những lời khuyên có vẻ như của bố mẹ thế.”
5

Khu vực nào sẽ nóng

Tuần trước, một sinh viên năm thứ nhất ở Trung Quốc hỏi tôi: “Công nghệ thông tin là lĩnh vực lớn với nhiều miền đặc biệt. Em nên tập trung vào miền nào để khi em tốt nghiệp trong bốn năm nữa kể từ bây giờ, em sẽ có khả năng có việc làm tốt? Nếu em muốn làm việc ở Mĩ hay châu Âu tôi cần làm gì khác nữa?”

Tìm việc làm

“Em tốt nghiệp đại học năm ngoái nhưng không thể tìm được việc làm. Chúng em cần lời khuyên của thầy. Xin thầy giúp cho.”

Đối thoại về phương pháp dạy

Ngày nay các đại học đang dùng “phương pháp dạy hỗn hợp” để làm tăng tính hiệu quả học tập của sinh viên. Mục đích là để tạo điều kiện cho việc học của sinh viên được tốt hơn, giảm đọc bài giảng trên lớp, và tăng tương tác qua thảo luận trên lớp.

Video xem trước bài giảng trên lớp

Một thầy giáo viết cho tôi: “Tôi thích ý tưởng về có video để xem trước bài giảng trên lớp. Thầy có thể giải thích thêm về làm những video này không?”

Môn học nhập môn

"Môn học nhập môn” là môn học đầu tiên mà sinh viên phải học trước khi học các môn khác.

Xu hướng tự động hoá

Theo một báo cáo công nghiệp, số các việc làm cơ xưởng ở Mĩ đã tăng lên đáng kể qua vài năm qua vì nhiều công ti Mĩ đang mang việc làm về nhà, và nhiều công ti nước ngoài đang chuyển công việc của họ sang Mĩ thay vì sang Trung Quốc.

Dạy điều liên quan

Nếu chúng ta có thể cải tiến lớp và phương pháp dạy, chúng ta có thể tạo ra khác biệt và có khả năng đạt tới mục đích dạy học của chúng ta.

Công nghệ thông tin và thế giới của chúng ta

Công nghệ thay đổi nhanh chóng và tạo ra những thách thức mới cho mọi công ti và cấp quản lí của nó nhưng một số công ti có thể không biết phải làm gì.

Big data và World Cup

Ngay cả tôi dạy và tiến hành nghiên cứu về phân tích Big Data, tôi không hề hình dung được rằng Big data cũng có thể được dùng trong thể thao, đặc biệt trong giải vô địch bóng đá thế giới 2014.

Làm chủ ai -  Sách dành cho người muốn tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo

Kể từ khi ChatGPT ra mắt, dường như ngày nào chúng ta cũng nghe nhắc đến AI và cách nó làm thay đổi thế giới xung quanh. Vậy rốt cuộc những công cụ này hoạt động ra sao? Và một người bình thường có thể sử dụng AI như thế nào? Quyển sách này sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi đó.

Một số sự kiện về cách tiếp cận Agile

Blog GS John VU - GS John Vu - 30/05/2026 12:00
Một sinh viên hỏi tôi: “Nếu Agile là cách tiếp cận tốt để phát triển phần mềm thì tại sao chúng ta phải học cách tiếp cận khác?”

Anthropic ra mắt "trợ lý AI ngành luật", thu hút hơn 20.000 người đăng ký

Kỹ năng - Lại Dịu - 30/05/2026 11:00
Anthropic đang biến Claude thành “trợ lý pháp lý AI” có thể kết nối trực tiếp với các phần mềm luật chuyên dụng, làm nóng thêm cuộc đua AI trong ngành pháp lý.

“Thần kinh doanh” Kazuo Inamori: Nếu không tài năng, cần biết 1 con đường “lợi hại” này để làm giàu

Suy ngẫm - Kim Linh - 30/05/2026 10:00
Theo tỷ phú Nhật Bản Inamori Kazuo, muốn trở thành một người giàu có và thành công cần có sự kiên nhẫn phi thường trong công việc.

Từ chiếc máy tính cũ, nam sinh Bách khoa thắng lớn với “Tiệm phở anh Hai”

Truyền cảm hứng - Mỹ Hà - 30/05/2026 09:00
Từ chiếc máy tính cũ và những dự án trò chơi âm thầm suốt nhiều năm, nam sinh Đại học Bách khoa Hà Nội tạo nên “cơn sốt” với “Tiệm phở anh Hai”, đồng thời thắng lớn hai giải thưởng.

Làm chủ ai -  Sách dành cho người muốn tìm hiểu về trí tuệ nhân tạo

Từ sách - Phim - Thu An - 30/05/2026 08:00
Kể từ khi ChatGPT ra mắt, dường như ngày nào chúng ta cũng nghe nhắc đến AI và cách nó làm thay đổi thế giới xung quanh. Vậy rốt cuộc những công cụ này hoạt động ra sao? Và một người bình thường có thể sử dụng AI như thế nào? Quyển sách này sẽ giúp bạn trả lời những câu hỏi đó.

Hệ thống giáo dục mới

Blog GS John VU - GS John Vu - 29/05/2026 12:00
Tôi để ba tuần giảng dạy ở Trung Quốc.

Lời khuyên cho tất cả những ai hay dùng ChatGPT tìm kiếm thông tin

Kỹ năng - Nhật Hạ - 29/05/2026 11:00
Để tận dụng AI hiệu quả mà vẫn an toàn, người dùng nên lưu ý một số điều dưới đây.

6 cách giúp bạn tăng cường từ trường cá nhân nhanh nhất, càng thực hiện đều may mắn đổ về càng nhiều

Suy ngẫm - Diêu Dương - 29/05/2026 10:00
Muốn gặp người tốt, cơ hội đẹp và chuyện thuận lợi hơn. Hãy bắt đầu bằng việc chỉnh lại từ trường cá nhân của chính mình. Sáu thói quen sau đây dễ làm, chi phí gần như bằng không nhưng hiệu quả thì thấy rõ từng ngày.

Hà Nội, một gia đình chi hơn 2 tỷ đồng làm “nhà di động” xuyên Việt 3-5 lần/năm

Phong cách sống - Mộc Khải - 29/05/2026 09:00
Năm 2022, khi mô hình du lịch bằng "nhà di động" còn khá mới ở Việt Nam, anh Nguyễn Ngọc Thắng (Hà Nội) đã bắt đầu tự cải tạo một chiếc xe 16 chỗ thành “nhà di động” đầu tiên của gia đình.

Không khóc giữa nhân gian

Tủ sách - FN - 29/05/2026 08:00
Đau khổ vốn không trừ một ai, và nó có trăm hình vạn trạng: một sự mất mát, cảm giác cô độc giữa đám đông, hay đơn giản là nỗi thất vọng khi không đạt được thứ mà mình mong chờ. Vậy phải làm sao để ta hết khổ? Đau khổ có thực sự đáng sợ như người ta vẫn nghĩ? Hay chúng ta vẫn có thể nhìn đau khổ dưới một góc độ bao dung hơn?

Phần mềm di động

Blog GS John VU - GS John Vu - 28/05/2026 12:00
Phát triển ứng dụng di động là qui trình qua đó phần mềm được phát triển cho điện thoại di động hay thiết bị cầm tay tương tự.

WhatsApp biến phòng chat AI thành khu vực "bất khả xâm phạm", Mark Zuckerberg muốn đọc cũng phải bó tay!

Kỹ năng - Anh Phương - 28/05/2026 11:00
Với chế độ ẩn danh sắp ra mắt trên WhatsApp, CEO Mark Zuckerberg khẳng định đây là sản phẩm AI lớn đầu tiên trên thế giới hoàn toàn không lưu trữ lịch sử hội thoại trên máy chủ nhằm bảo vệ quyền riêng tư tuyệt đối cho người dùng.

Bậc thầy EQ luôn mang theo 8 chữ: Chính Lưu Bị cũng ‘giắt túi’ để tránh tai hoạ

Suy ngẫm - Diệu Đan - 28/05/2026 10:00
Khi đối mặt với những lời khiêu khích và lăng mạ, ông điềm đạm, không tranh hơn thua. Khi đối mặt với những lợi nhuận nhỏ và những cám dỗ, ông bình tĩnh không tranh hơn thiệt. Ấy chính là cách đối đãi của bậc cao thủ!

“Thế hệ dâu tây”: Đi làm mệt quá thì nghỉ, việc khó quá không làm nữa là xong

Phong cách sống - Ngọc Linh - 28/05/2026 09:00
Khả năng chịu khổ và vượt khó “bằng 0”.

Minh triết từ nỗi bất an: Cái nhìn sáng suốt về sự bất định của đời sống

Từ sách - Phim - Minh Hằng - 28/05/2026 08:00
Giữa một thế giới đầy rẫy những biến động khó lường, "Minh triết từ nỗi bất an" nhắc nhở chúng ta rằng điểm tựa vững chắc, kiên cố nhất của một con người không bao giờ nằm ở một thế giới vật chất bên ngoài, mà ở ngay khả năng dũng cảm hòa mình vào dòng chảy của hiện tại, bởi vì ngay trong chính sự vô định đó, bạn sẽ tìm thấy sự tự do đích thực của tâm hồn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS