Kỳ 78: Stephen Hawking – Giải mã vũ trụ bên tách cà phê

T.N.L20/10/2021 11:30
Kỳ 78: Stephen Hawking – Giải mã vũ trụ bên tách cà phê

Stephen Hawking là biểu tượng vang danh nhất của khoa học đương đại bởi trí tuệ và sức sáng tạo phi thường. Những công trình nghiên cứu của ông đã làm thay đổi cách con người hiểu về vũ trụ.

ky-78-hinh-bia.jpg

Đi tìm lược sử thời gian

Thuyết lượng tử và thuyết tương đối là hai trụ cột của khoa học thế kỷ 20. Thuyết lượng tử mô tả thế giới vi mô từ phân tử, nguyên tử và các hạt hạ nguyên tử, được nhà vật lý Max Planck khám phá vào năm 1900. Sau đó, Albert Einstein đã chứng minh rằng con người có thể trực tiếp quan sát các lượng tử. Đến giữa thập niên 1920, thuyết lượng tử được diễn tả một cách hệ thống trong các định đề cơ bản của Niels Bohr, Erwin Schrödinger, Werner Heisenberg, Max Born và nhiều nhà khoa học khác.

Cùng trong giai đoạn đó, năm 1905, Albert Einstein lần đầu tiên đề xuất thuyết tương đối hẹp. Theo ông, không gian và thời gian không mang tính tuyệt đối, chúng là các đại lượng động lực học được định hình bởi vật chất và năng lượng trong vũ trụ. Đến năm 1915, Albert Einstein tiếp tục công bố thuyết tương đối rộng, chỉ ra sự tồn tại của hố đen – những vùng không gian và thời gian bị uốn cong đến mức ánh sáng cũng không thể thoát ra được.

ky-78-01.jpg

Hai lý thuyết nỗ lực giải đáp câu hỏi ngàn đời: vũ trụ có nguồn gốc từ đâu, vì sao vũ trụ xuất hiện? vũ trụ tiến hoá như thế nào, số phận của nó ra sao? Trong khi thuyết lượng tử mô tả những hiện tượng ở phạm vi cực nhỏ thì thuyết tương đối mô tả cấu trúc cực vĩ của vũ trụ, cả hai không thể đều đồng thời đúng. Stephen Hawking có tham vọng tìm ra lý thuyết duy nhất có khả năng mô tả được toàn bộ vũ trụ, ông xem đó là mục đích tối hậu của khoa học.

Stephen Hawking đã xuất bản nhiều nghiên cứu giải mã vũ trụ học, lý thuyết Vụ Nổ Lớn (Bing Bang), hố đen, thuyết lượng tử hấp dẫn. Năm 1966, khi đang theo học ngành vật lý tại Đại học Cambridge, Stephen Hawking đã làm luận án trình bày cơ sở lý thuyết về sự khởi đầu của vũ trụ từ một điểm kỳ dị. Nghiên cứu của ông có tên “Các kỳ dị và Hình học của Không - Thời gian” đã giành giải Adam Prize. Năm 1968, Stephen Hawking đưa ra khái niệm “Lý thuyết kỳ dị hấp dẫn” mô tả kịch bản sự kết thúc vũ trụ. Năm 1970, ông khám phá ra một thứ mà sau này được gọi là “Định luật thứ hai của cơ học hố đen”. Năm 1973, ông phát hành cuốn sách đầu tiên “Cấu trúc Vĩ mô của Không-Thời gian”. Năm 1974, ông khám phá ra “Bức xạ Hawking” được nhìn nhận như một đột phá quan trọng trong vật lý lý thuyết. Năm 1981, ông giới thiệu công trình đề xuất rằng vũ trụ có thể không có điểm đầu hay điểm cuối. Năm 1983, Stephen Hawking hợp tác với James Hartle giới thiệu mô hình “Trạng thái Hartle-Hawking”. Mô hình này đề xuất rằng trước Bing Bang, thời gian không tồn tại và khái niệm về một sự khởi đầu của vũ trụ là vô nghĩa.

Năm 1988, ông phát hành cuốn “Lược sử thời gian”, thành công phổ biến vật lý hiện đại đến công chúng. Năm 1993, ông công bố tuyển tập các bài viết về hố đen và Bing Bang. Năm 2001, cuốn sách “Vũ trụ trong vỏ hạt dẻ” của ông tiên đoán tương lai của vũ trụ. Năm 2010, ông phát hành cuốn “Bản thiết kế vĩ đại” đặt ra những câu hỏi tối hậu về sự sống, vũ trụ và vạn vật. Nếu trả lời được những câu hỏi này, con người cũng sẽ hoàn thành được mục đích cuối cùng của nhân loại.

ky-78-02.jpg

Trong hơn 40 năm, Stephen Hawking đã cố gắng thống nhất lý thuyết lượng tử và thuyết tương đối để giải thích tất cả các khía cạnh vật lý của vũ trụ. Với những cống hiến của mình, Stephen Hawking được coi là nhà khoa học vĩ đại của nhân loại, ngôi sao sáng nhất trong ngành vũ trụ học hiện đại.

Chiến thắng của sức mạnh trí tuệ

Cùng với những đóng góp to lớn cho khoa học, cuộc đời của Stephen Hawking là nguồn cảm hứng về ý chí và nghị lực sống phi thường, ông còn được tôn vinh là biểu tượng của sức mạnh trí tuệ con người. Ngay sau sinh nhật lần thứ 21, Stephen Hawking được chẩn đoán mắc chứng xơ cứng teo cơ một bên (ALS) không thể chữa khỏi. Đó là bệnh về thần kinh vận động khiến cho thể chất bị tàn phế nghiêm trọng. Các bác sĩ dự đoán ông có thể chết trước năm 24 tuổi. Đứng trước giới hạn về thời gian được sống, ông khởi phát một ý thức mãnh liệt trong mục đích sống của mình.

Stephen Hawking rất thích các hoạt động xã hội, ông đặc biệt coi việc tương tác là một phần quan trọng trong cuộc sống cũng như công việc. Stephen từng là học trò của nhà vật lý Dennis Sciama - một trong những người sáng lập ngành vũ trụ học hiện đại, Dennis luôn nói rằng đi cà phê quan trọng hơn đi dự hội thảo, với cà phê, chúng ta sẽ gặp gỡ tất cả những người cần trò chuyện. Trong những năm đầu làm nghiên cứu tiến sĩ ở Khoa Toán ứng dụng và Vật lý lý thuyết tại Đại học Cambridge, Stephen Hawking tham gia những buổi thảo luận hàng ngày dành cho các thành viên nhóm nghiên cứu sinh. Nhóm gặp nhau lúc 11 giờ sáng để uống cà phê và bàn luận về các ý tưởng mới.

Trong lời kể của tiến sỹ Thiên văn học Robert Smith, những năm đầu mắc chứng ALS, Stephen Hawking vẫn chống gậy mang theo cốc cà phê đến gặp các cộng sự. Mọi người được khuyến khích chia sẻ ý tưởng của mình và cùng nhau phân tích. Mặc dù bệnh nhưng Stephen luôn tham gia đầy đủ vào các cuộc thảo luận này. Cuốn sách “Stephen Hawking: A Life In Science” của Michael White và John Gribbin cũng nhắc lại giai đoạn khi được bổ nhiệm làm Giáo sư toán học Lucasian và có văn phòng riêng tại Đại học Cambridge, Stephen Hawking vẫn giữ thói quen tổ chức những buổi cà phê lúc 11 giờ sáng với các sinh viên của mình.

ky-78-03.jpg

Cho đến khi mất kiểm soát chức năng vận động đôi tay dẫn đến không thể viết ra các công thức dài, Stephen Hawking tiếp tục nghiên cứu vật lý thiên văn bằng cách sử dụng các đồ hình và các biểu tượng hình ảnh. Nhà vật lý Werner Israel từng so sánh khả năng tính toán phức tạp của Stephen Hawking tương đồng với việc Mozart soạn cả một bản giao hưởng trong tâm trí. Một trong những bộ phim nổi tiếng về ông mang tên “Theory of everything” có một khoảnh khắc rất đặc biệt. Trên một chuyến tàu, Stephen Hawking nhìn xuống tách cà phê và để ý các vòng xoáy quanh một tâm điểm trên miệng tách. Đối với hầu hết mọi người, quan sát này rất bình thường, nhưng với Hawking, hình ảnh đó đã khởi lên cảm hứng cho lý thuyết xác định hướng của thời gian. Trong các bài giảng, ông cũng thường dùng hình ảnh một tách cà phê rơi vỡ thành nhiều mảnh để làm ví dụ dễ hiểu cho lý thuyết mũi tên thời gian.

ky-78-04.jpg

Stephen Hawking gây kinh ngạc cho nền y học khi ông sống đến 76 tuổi, hơn nữa còn để lại cho thế giới những công trình nghiên cứu khoa học vĩ đại. Stephen Hawking được trao vô số giải thưởng danh giá như: giải Albert Einstein, giải Wolf, Huy chương Copley, Giải thưởng Vật lý cơ bản… Ông trở thành biểu tượng cho sức mạnh vô biên của trí tuệ. Stephen Hawking đã vượt qua những hạn chế tình trạng cơ thể bệnh tật, quyết theo đuổi khát vọng làm khoa học đến cùng, để đưa ánh sáng khoa học mô tả đầy đủ vũ trụ mà nhân loại đang sống. Kho tư liệu và các di vật bao gồm cả thiết bị pha cà phê của Stephen Hawking được lưu giữ tại Bảo tàng Khoa học London, cùng nơi với kho lưu trữ của Isaac Newton và Charles Darwin.

Bộ phim “Theory of everything” cũng đã được Nhà sáng lập – Chủ Tịch tập đoàn Trung Nguyên Legend Đặng Lê Nguyên Vũ tâm huyết tuyển chọn vào Tủ phim Nền Tảng Đổi Đời nhằm truyền tải thông điệp ý nghĩa về cuộc đời phi thường của nhà khoa học Stephen Hawking. Ông từng nói: “Cuộc sống có khó khăn thế nào đi nữa, luôn luôn có một điều gì đó bạn có thể làm và thành công. Điều quan trọng là bạn không bỏ cuộc”, với sức mạnh của một trí tuệ không giới hạn, một thái độ sống đầy tích cực, ông đã sống một cuộc đời huy hoàng và trọn vẹn.

Đón đọc kỳ sau: Lược sử kinh tế cà phê.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Bức xúc giếng cổ ở Hà Nội bị đoàn làm phim tô trát, làm mới đóng... hài Tết

Chiếc giếng cổ kế bên đình làng Mông Phụ (Làng cổ Đường Lâm, Hà Nội) bị một đoàn làm phim sản xuất hài Tết dùng vôi ve, bút vẽ tô trát, làm mới để tạo bối cảnh.
2

Chen Man: Nữ nhiếp ảnh gia tạo nên bức ảnh quảng cáo gây bão mạng xã hội

Chen Man là tác giả của bức ảnh quảng cáo thời trang gây tranh cãi tại Trung Quốc. Trước khi bị phản ứng, cô được xem là "chị cả" trong làng nhiếp ảnh của quốc gia tỷ dân với nhiều tác phẩm ấn tượng.
3

Cư dân mạng phát sốt với vẻ đẹp trong veo của 'cô bé vườn hồng'

Xinh quá!", "như thiên thần", "cưng xỉu luôn", "tan chảy với bà cụ non", "ôi mình cũng muốn có một cô con gái thế này"... là những lời khen dành tặng "cô bé vườn hồng" tại Nghệ An.
4

Bộ ảnh 'tình bạn già' trong vườn hoa cúc họa mi gây sốt mạng xã hội

Ngay sau khi được đăng tải, bộ ảnh "tình bạn già" bên những khóm cúc họa mi của hai cụ bà nhân dịp lễ tri ân thầy cô 20-11 khiến dân mạng khen không ngớt lời.
5

Điểm nhấn áo dài Huế tại Liên hoan Phim Việt Nam XXII

Nhiều hoạt động quảng bá và tôn vinh áo dài sẽ diễn ra xuyên suốt trong Liên hoan Phim Việt Nam lần thứ XXII tại TP Huế từ 18 đến 20/11.

Sốc: Tranh bị cắt nát có giá... 580 tỷ đồng

Nghệ thuật vừa xuất hiện một "trò đùa" mới. Một bức tranh từng bị cắt nát tới một nửa vừa xuất hiện trở lại trên thị trường và xác lập mức giá kỷ lục.

Họa sĩ Việt thành công với những sáng tạo từ tranh vải

Trong suốt 40 năm, họa sĩ Trần Thanh Thục đã sử dụng những tấm vải để tái hiện phong cảnh Việt Nam và những nơi bà từng đến.

Nhớ đò ngang Long Kiểng

Dự án cầu Long Kiểng tại huyện Nhà Bè, vốn đầu tư 557 tỉ đồng đã dừng thi công từ tháng 12.2019 do mặt bằng chưa được bàn giao. Nhìn dự án dở dang, bâng khuâng nhớ lại thời vẫn còn con đò bến Long Kiểng.

NTK nổi tiếng Diego Chula đột ngột qua đời ở Việt Nam, hưởng thọ 49 tuổi

Sự ra đi đường đột của Diego Chula - NTK có rất nhiều đóng góp cho nền nghệ thuật Việt Nam khiến dư luận xôn xao.

Thảm gạch mosaic của thương xá Tax bây giờ ra sao?

Đã 5 năm sau khi thương xá Tax phải dỡ bỏ, những người yêu di sản của thành phố đang mong đợi thảm gạch mosaic tuyệt đẹp và cầu thang lộng lẫy của tòa nhà này sớm được hồi sinh trong một ngôi nhà mới.

Họa sĩ trẻ tái hiện những ngày chống dịch ở TPHCM lên bìa carton

Trong những ngày giãn cách, họa sĩ Nguyễn Việt Cường đã tái hiện những câu chuyện, khoảnh khắc bình dị mà ấm lòng của Sài Gòn trong những ngày chống chọi với đại dịch lên thùng bìa carton.

Nhà văn Trương Đạm Thủy qua đời vì COVID-19

Ông mất tại Bệnh viện dã chiến quận Tân Bình, TP.HCM sau 5 ngày nhập viện điều trị COVID-19, hưởng thọ 81 tuổi.

Phố đồ cổ Lê Công Kiều - Một góc chợ xưa cho người hoài cổ

Nằm ở khu tam giác gần chợ Bến Thành, đối diện với “nhà thương Chú Hỏa” ngay trung tâm Q.1 có một con đường nhỏ chỉ dài khoảng hơn 200m, nổi tiếng từ trước năm 1975 là khu phố bán đồ cổ Lê Công Kiều.

Hành động kỳ quặc của con: dấu hiệu của người thông minh, không phải bệnh tâm thần

Kỹ năng - 03/12/2021 23:20
Không phải hành động bất thường nào của con cũng đáng lo. Cha mẹ cần có kỹ năng nắm bắt để rèn luyện, phát triển trí thông minh cho con.

Video triệu view: Đang tổ chức sinh nhật con, ông bố dũng cảm xông vào đánh nhau với cá sấu để cứu người

Thư giãn - 03/12/2021 22:00
Khi người phụ nữ gặp nguy, một ông bố dũng cảm đã không do dự nhảy qua rào chắn và lao xuống bể để cưỡi lên lưng con cá sấu.

Ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải đẹp tinh khôi trên báo Pháp

Du lịch - 03/12/2021 21:00
Hãng thông tấn AFP (Pháp) đã thực hiện đoạn video ngắn ghi lại khoảnh khắc ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái, Việt Nam, đẹp tinh khôi trong nắng sớm.

Kelly Marie Tran, nười đẹp gốc Việt lọt Top 10 diễn viên đột phá của thế giới

Giải trí - 03/12/2021 20:00
Danh sách 10 ngôi sao đột phá của năm 2021 do trang IMDb bình chọn có một nữ diễn viên gốc Việt tên là Kelly Marie Tran, người đã tham gia nhiều phim ăn khách của Hollywood thời gian qua.

Đôi trẻ Sài Gòn làm đám cưới online kết nối bốn điểm cầu

Giới trẻ - 03/12/2021 19:00
Những ngày cuối tháng 11, Tú Anh bàn với chồng tổ chức đám cưới online tại bốn điểm cầu ở Bình Định và TP HCM, kết nối hai bên gia đình sau nhiều lần hoãn cưới vì dịch bệnh.

Sở hữu những đặc điểm này, sẽ luôn có người tìm tới bạn và trả mức lương cao

Giới trẻ - 03/12/2021 18:30
Những đặc điểm sau đây sẽ giải thích tại sao có những người có thể được săn đón với mức lương trên trời như vậy.

Chàng trai Đà Nẵng chuyên giải cứu động vật hoang dã

Giới trẻ - 03/12/2021 18:00
Từ một "tay chơi" bò sát, Đặng Thái Tuấn "bẻ lái" và trở thành Chủ nhiệm Câu lạc bộ chuyên "giải cứu" động vật hoang dã thoát thành mồi ở các nhà hàng, quán nhậu tại Đà Nẵng.

Hoa hậu Hòa bình 2021: Thùy Tiên của Việt Nam lọt top 10 Hoa hậu Trình diễn Quốc phục

Giải trí - 03/12/2021 17:30
Sau đêm thi bán kết sôi động và nhiều màu sắc tối 2/12, ban tổ chức cuộc thi Hoa hậu Hòa bình Thế giới 2012 đã công bố 10 thí sinh giành phiếu bầu cao nhất phần thi Trình diễn Quốc phục.

Thần đồng hội họa 10 tuổi thu về hàng tỷ đồng mỗi ngày

Giải trí - 03/12/2021 17:00
Cậu bé 10 tuổi Andres Valencia được đánh giá là thần đồng hội họa. Hiện tại, tranh của Andres Valencia đang được nhiều nhân vật nổi tiếng và giàu có tìm mua.

Kẹo bông hóa ra là phát minh của một nha sĩ

Thư giãn - 03/12/2021 16:30
Quả là một cú plot twist trong lịch sử ngành bánh kẹo và răng hàm mặt.

'Tôi muốn cả thế giới bừng tỉnh trước cơn khủng hoảng biến đổi khí hậu qua bức ảnh'

Khoa học - 03/12/2021 16:00
Bài viết lược dịch theo chia sẻ của Cristina Mittermeier, nhà sinh học đại dương và là người tiên phong trong lĩnh vực nhiếp ảnh bảo tồn tự nhiên.

10 ngôi sao nổi bật nhất năm 2021

Giải trí - 03/12/2021 15:30
Trang IMDb vừa công bố danh sách 10 ngôi sao nổi bật nhất năm 2021. Top 10 gồm những gương mặt quen thuộc được khán giả đam mê điện ảnh yêu mến trong thời gian qua.

Nhà tuyển dụng hòi: Ngoài kỹ năng công việc bạn có cần phải học cách 'quản lý sếp'?

Kỹ năng - 03/12/2021 15:00
Vừa qua, trên mạng có một chủ đề nhận được rất nhiều lượt chia sẻ và bình luận: Khi đi xin việc, bạn đã gặp phải những câu hỏi “khó đỡ” như thế nào?

Tại sao Từ điển Collins chọn NFT là Từ nổi bật của năm 2021?

Công nghệ - 03/12/2021 14:30
NFT vừa được Từ điển Collins vinh danh là từ thông dụng của năm 2021.

Ép trẻ tôn trọng người lớn là một sự bất công: Quan điểm dạy con rất đáng để phụ huynh thực hành

Giáo dục - 03/12/2021 14:00
Chúng ta đã được dạy dỗ khắc sâu vào tâm trí rằng 'phải tôn trọng người lớn', điều này tôi cảm thấy thật sự bất công.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 7, 04/12/2021