Khi thế giới thay đổi

GS John Vu25/06/2023 11:00
Khi thế giới thay đổi

Ngày nay, công nghệ làm thay đổi mọi thứ nhưng thay đổi lớn nhất đang xảy ra trong khu vực chế tạo nơi quá nửa công việc được tự động hoá hay bị thay thế bởi robots.

Các qui trình tự động hoá đã đẩy công nhân lao động thủ công ra khỏi khu vực chế tạo và con số việc làm trong chế tạo đã sụt giảm lớn trong mười năm qua và được mong đợi tiếp tục giảm trong năm năm tới. Mặc dầu nhiều việc làm chế tạo được khoán ngoài cho các nước có chi phí thấp nhưng nó chỉ là giải pháp tạm thời trong khi các cơ xưởng đang được cập nhật với trang thiết bị tự động mới hơn. Một khi những cơ xưởng này được cập nhật đầy đủ, công việc chế tạo sẽ quay về các nước chủ và các nước có chi phí thấp với nền kinh tế phụ thuộc vào việc làm chế tạo giá rẻ sẽ kinh nghiệm về số lớn công nhân thất nghiệp không có việc làm và không có tương lai.

Các công nghệ tự động hoá cũng làm tăng năng suất bởi vì những máy móc này làm việc 24 giờ không ngừng khi so với công nhân lao động không thể làm việc hơn 8 hay 10 tiếng một ngày. Sự kiện là vì tự động hoá được dùng, GDP của Mĩ đã tăng từ $2.6 nghìn tỉ đô la lên $15.5 nghìn tỉ, điều có nghĩa là cái ra của chế tạo đã tăng bẩy lần nhưng với ít người hơn trước đây cho nên lợi nhuận của những công ti này đã tăng lên đáng kể.

Nếu chúng ta nhìn vào con số công nhân lao động trong chế tạo, chúng ta có thể thấy sụt giảm từ 16 triệu năm 1989 tới 9.4 triệu năm 2013. Đồng thời, con số công nhân có kĩ năng đã tăng lên nhanh chóng tới mức cao nhất. Điều được mong đợi là trong mười năm tới, các nhà chế tạo sẽ chi nhiều hơn vào máy móc tự động hoá và thuê các công nhân có kĩ năng để vận hành nó, phần lớn họ sẽ có ít nhất là giáo dục đại học bốn năm.

Mặc dầu các nước đang phát triển đã tiếp quản nhiều sản xuất chế tạo kĩ năng thấp nhưng thay đổi cũng xảy ra ở đó nữa. Chẳng hạn, chế tạo chi phí thấp lớn nhất về trang thiết bị điện tử ở Trung Quốc, Foxconn có vài trăm nghìn công nhân lao động để xây dựng iPhones, iPads, TV, VCR, thiết bị di động v.v. đang bắt đầu tự động hoá các cơ xưởng của nó bằng robots và các trang thiết bị tự động đặc biệt khác. Sớm hay muộn, nhiều công nhân lao động sẽ bị thay thế bởi những robots và máy tự động này.

Một nhà kinh tế cảnh báo: “Chúng ta đang kinh nghiệm đợt sóng thứ hai của thời đại Thông tin. Cũng như một trăm năm trước vào thời đại công nghiệp, đã có một thời kì thay đổi không thoải mái nơi mà khu vực nông nghiệp phải chịu tổn thất khi nhiều người bỏ nông trại và đi làm việc trong các cơ xưởng. Phần lớn nông dân vào thời đó đều thất học, nhưng làm việc trong cơ xưởng, họ cần tri thức nào đó và giáo dục phổ thông là chìa khoá để có được việc làm tốt cho nên nhiều người trở lại trường học. Ngày nay, cùng điều đó đang xảy ra khi khu vực chế tạo bị tổn hại vì có ít việc làm sẵn có và để làm việc trong công nghiệp công nghệ, giáo dục đại học là chìa khoá để có được việc làm tốt cho nên nhiều người quay lại trường. Nếu bạn không vào trường và vào trong các lĩnh vực STEM (Khoa học, Công nghệ, Kĩ nghệ, và Toán học), bạn có thể không có tương lai sáng sủa.”

Hiện thời một số người đang bỏ qua cảnh báo này vì họ chưa thấy các máy móc tự động hoá hay robots thách thức họ hay đe doạ thay thế điều họ làm. Lí do đơn giản là họ không hiểu toàn cầu hoá nơi các biên giới quốc gia đang biến mất và cạnh tranh đang dữ dội giữa các quốc gia. Một nhà phân tích doanh nghiệp viết: “Một số nước đang phát triển chưa thấy tác động này; họ vẫn đang trong pha “Phủ nhận” vì họ không nghĩ nó có thể xảy ra cho họ.

Nếu họ nhìn vào công nghiệp đồ ăn nhanh, bất kì chỗ nào McDonald, Burger King, KFC, Pizza Hut, và Starbucks tới, các nhà hàng với người chủ địa phương, và các tiệm cà phê biến mất nhanh chóng và điều đó mới chỉ là bắt đầu. Nhiều thứ sẽ thay đổi khi sản phẩm sản xuất số lớn tới với chất lượng cao hơn và giá thành thấp hơn thì họ sẽ thấy bao nhiêu công ti địa phương có thể tồn tại. Vì thế giới đã trở thành “phẳng” trong thập kỉ qua vì công nghệ thông tin, phần lớn công nhân lao động đang chịu thiệt vì họ không thể cạnh tranh được với robots.

Ngay cả với lương rất thấp, robots bao giờ cũng thắng vì chúng làm việ 24 giờ một ngày không dừng nhưng không bao giờ đòi tăng lương. Robots chuyển giao năng suất cao hơn, chất lượng tốt hơn và không phản đối hay bãi công điều phần lớn các công ti ưa thích hơn là công nhân lao động.

Khi thế giới thay đổi, công nhân lao động không phải là những người chịu khổ nhưng một số người tốt nghiệp cũng phải chịu khổ. Ngày xưa, có được bằng cấp từ đại học là đủ tốt để có được việc làm. Ngày nay bạn cần có tri thức và kĩ năng bởi vì không công ti nào sẽ thuê bạn chỉ bởi vì bạn có bằng cấp. Không ai sẽ thuê bạn về điều bạn biết NHƯNG sẽ thuê bạn vì điều bạn có thể làm được cho họ. Điều đó nghĩa là điều bạn có thể làm phải gióng thẳng với điều công ti cần.

Do đó, trong thế giới cạnh tranh này, bạn phải có tri thức rộng về nhu cầu thị trường việc làm, hiểu xu hướng công nghiệp, giám sát các thay đổi và nếu cần, điều chỉnh kĩ năng của bạn tương ứng. Nói cách khác, bạn phải phát triển thái độ học cả đời trong thế giới liên nối này, bạn đang cạnh tranh với mọi người từ khắp thế giới về ít vị trị việc làm mở ra. Tất nhiên, không phải mọi người có thể thay đổi nhanh chóng cho nên sẽ có nhiều người không làm điều đó hay rơi vào trong hố được tạo ra bởi thay đổi công nghệ tăng tốc và họ sẽ bị bỏ rơi.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Làm việc hay không làm việc

Tuần trước tôi nhận được một email: “Dường như là thầy đang khuyến khích sinh viên đi làm trong khi vẫn đang học đại học nhưng bố mẹ em bảo em rằng em phải tập trung vào học tập vì họ có thể chăm lo cho em. Đi làm sẽ làm phân tán học tập của em và em KHÔNG nên làm hai điều đồng thời thì sẽ không thành công trong cái nào. Thầy nghĩ thế nào?”
2

Phần mềm mã nguồn mở

Phần mềm “nguồn mở” là phần mềm được viết theo cách mã nguồn để mở, sẵn có cho mọi người dùng, thay đổi, cải tiến và tự do phân phối lại nó.
3

Nghề nghiệp và việc làm

"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."
4

Tính toán mây

Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”
5

Lập mục đích

Bạn có biết thuyền trưởng dẫn hướng con thuyền của mình trên đại dương thế nào không?

Việc làm của tương lai

Một học sinh trung học hỏi tôi: “Em sẽ vào đại học sang năm, thầy nghĩ việc làm nào sẽ có nhu cầu cao trong năm 2019 khi em tốt nghiệp? Em cần làm gì để chắc rằng em sẽ có được việc làm tốt? Xin thầy lời khuyên.”

Lời khuyên từ một sinh viên châu Á

Yang là một trong các sinh viên của tôi đã tốt nghiệp ba năm trước và bây giờ làm việc tại Facebook. Anh ta chia sẻ kinh nghiệm của mình như một sinh viên nước ngoài ở Mĩ với các sinh viên hiện thời của chúng tôi:

Xu hướng trong làm khoán ngoài Công nghệ thông tin

Khi kinh tế toàn cần đang cải thiện, công nghiệp cần nhiều công nhân Công nghệ thông tin (CNTT) nhưng Mĩ và châu Âu không có đủ cho nên họ vẫn phải khoán ngoài công việc CNTT để đáp ứng cho nhu cầu của họ.

Giáo dục và việc làm

Ngày nay trên khắp thế giới, có con số cao những người tốt nghiệp đại học bị thất nghiệp. Đây là tình thế phá huỷ đối với hàng triệu thanh niên và những người tốt nghiệp đại học đang tràn trề hi vọng.

Viện Công nghệ Ấn Độ

Mọi học kì, tôi mời các nhà chuyên môn công nghiệp tới và cho bài giảng cho sinh viên của tôi để cho họ biết cái gì đang xảy ra trong công nghiệp. Hôm qua Ts. Chakra Vishnu, một giáo sư từ Viện Công nghệ Ấn Độ (IIT) là diễn giả mời trong lớp của tôi.

Lập kế hoạch cho tương lai

"Lĩnh vực nào sẽ giúp cho em có được việc làm tốt đến lúc em tốt nghiệp? Xin thầy lời khuyên."

Nền kinh tế tri thức

Về toàn thể, những người có bằng đại học làm gấp hai gấp ba những người không có giáo dục đại học. Điều này làm cho lỗ hổng giữa người giàu và nghèo không chỉ rộng hơn mà còn sâu hơn.

Thực tập và làm việc tại Google

Công nghệ thông tin (CNTT) là dẫn lái then chốt cho thịnh vượng kinh tế, đặc biệt trong thế giới “phẳng” nơi các biên giới đang biến mất và cạnh tranh là dữ dội.

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.

Người kiểm thử chuyên nghiệp

Blog GS John VU - GS John Vu - 24/06/2026 12:00
Tuần trước, một sinh viên hỏi tôi: “Kiểm thử có phải là việc làm mức vào nghề hay nó là một nghề chuyên nghiệp? Có nghề như kiểm thử viên phần mềm không?”

Đừng mắc bẫy! Người xấu tính xuyên tạc, đánh giá thấp bạn? Sự thật là họ đang mang "GƯƠNG SOI" chính mình ra chỉ trích!

Kỹ năng - Tích Thành - 24/06/2026 11:00
Khi những lời chỉ trích cay nghiệt, sự hạ bệ vô cớ ập đến, phản ứng tự nhiên của bạn là gì? Thường là giận dữ, ấm ức, hoặc lao vào giải thích để phân bua. Nhưng có một sự thật mà bạn không hề hay biết. Đó là...

Người càng thông minh càng “lạnh”: 3 việc không quản, 4 điều không nói, 5 kiểu không giúp để sống nhẹ đầu

Suy ngẫm - Trang Đào - 24/06/2026 10:00
Trong cách đối nhân xử thế, người thông minh không phải là người nói nhiều hay can thiệp sâu, mà là người biết dừng đúng lúc, lùi đúng chỗ.

"Thần đồng văn học", được Đại học Thanh Hoa phá lệ để tuyển vào: Cuộc sống hiện tại gây bất ngờ

Phong cách sống - Nhật Linh - 24/06/2026 09:00
Trong khi phần lớn học sinh phải cạnh tranh quyết liệt từng điểm số để giành suất vào các trường đại học hàng đầu, một cô gái trẻ ở Trung Quốc từng khiến dư luận bất ngờ khi được Đại học Thanh Hoa đặc cách hạ chuẩn tới 60 điểm để tuyển sinh.

'Trạm dừng sinh tử' và những bí ẩn diệu kỳ

Từ sách - Phim - Thu An - 24/06/2026 08:00
“Trạm dừng sinh tử” mang đến cho người đọc nhiều điều ngạc nhiên và đáng chiêm nghiệm về những người cận tử, những người làm công việc chăm sóc người bệnh giai đoạn cuối đời và những mối “nhân duyên” kỳ lạ giữa con người với con người trong cuộc đời này.

Nghề nghiệp và việc làm

Blog GS John VU - GS John Vu - 23/06/2026 12:00
"Em hiểu rằng giáo dục đại học là quan trọng nhưng em vẫn bị lẫn lộn về chọn lựa của em khi kết thúc giáo dục bậc đại học rồi đi làm cùng việc làm như mọi người có sáu tháng đào tạo lập trình..."

Điều doanh nghiệp cần biết về GPT - “bộ não” phía sau chatbot AI

Kỹ năng - Vân Anh - 23/06/2026 11:00
GPT, viết tắt của Generative Pre-trained Transformer, là một lớp mô hình trí tuệ nhân tạo tạo sinh có khả năng tạo ra văn bản, tóm tắt tài liệu, viết email, trả lời câu hỏi, hỗ trợ lập trình hoặc phân tích dữ liệu theo yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên. Nói đơn giản, GPT giống như “bộ não ngôn ngữ” đứng sau nhiều chatbot AI nổi tiếng hiện nay, bao gồm Chat GPT.

Không phải nghèo hay xấu xí: 3 kiểu đàn ông này mới là “án tử xã hội”

Suy ngẫm - Ứng Hà Chi - 23/06/2026 10:00
Đàn ông có những vấn đề này không chỉ là lỗi hành vi, mà phản ánh sự rối loạn ở tầng nhận thức, khả năng tự kiểm soát và phán đoán cốt lõi.

Việt Nam có một nhà văn sở hữu tác phẩm được dịch ra ít nhất 3 thứ tiếng, là tài liệu nghiên cứu, giảng dạy tại Havard, Stanford, Oxford

Phong cách sống - Nhật Linh - 23/06/2026 09:00
Không chỉ là cây bút lớn của văn học Việt Nam hiện đại, nhà văn này còn là tác giả sở hữu tác phẩm có sức sống vượt ra khỏi biên giới quốc gia.

 'Để hiểu một người' - Chúng ta đang sống trong thời đại khủng hoảng kết nối 

Từ sách - Phim - TĐ - 23/06/2026 08:00
Thứ chúng ta cần nhất là các mối quan hệ, và thứ mà chúng ta xử lý vụng về nhất dường như cũng là các mối quan hệ.

Tính toán mây

Blog GS John VU - GS John Vu - 22/06/2026 12:00
Một người quản lí hỏi: “Tác động của tính toán mây là gì? Công ti tôi được coi như dùng dịch vụ tính toán mây từ Microsoft. Điều gì sẽ xảy ra cho những người làm việc trong nhóm công nghệ thông tin hỗ trợ cho công ti?”

Thất nghiệp đừng vội hoảng: 5 kỹ năng "hái ra tiền" tự học miễn phí giúp bạn lật ngược thế cờ

Kỹ năng - Kiều Dương - 22/06/2026 11:00
Thay vì lo âu khi CV gửi đi chưa có phản hồi, hãy tận dụng khoảng thời gian này để trang bị 5 kỹ năng hữu ích hoàn toàn miễn phí trên mạng.

Tỷ phú Elon Musk và 5 lời khuyên: Chỉ cần làm được 1 điều, cơ hội thành công sẽ tăng vọt

Suy ngẫm - Phương Anh - 22/06/2026 10:00
Vị tỷ phú này cho rằng, để đạt được thành công, mỗi người cần phải mạnh mẽ và nỗ lực thực hiện những điều sau.

Câu chuyện đằng sau tấm ảnh sét đánh đỉnh Landmark 81 thu hút "bão like"

Phong cách sống - Vũ Thanh Bình - 22/06/2026 09:00
Sau 7 năm theo dõi hiện tượng giông sét, tác giả bức ảnh đã ghi lại được khoảnh khắc sét đánh trúng đỉnh tòa nhà Landmark 81 trong cơn mưa lớn tại TPHCM.

Biến tiềm năng thành tài năng - Chúng ta đang sống trong một nền văn hóa tôn thờ tài năng thiên bẩm

Từ sách - Phim - TĐ - 22/06/2026 08:00
 Adam Grant cho rằng tiềm năng không nằm ở nơi bạn bắt đầu, mà nằm ở quãng đường bạn có thể đi được.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS