Khi thế giới thay đổi

GS John Vu25/06/2023 11:00
Khi thế giới thay đổi

Ngày nay, công nghệ làm thay đổi mọi thứ nhưng thay đổi lớn nhất đang xảy ra trong khu vực chế tạo nơi quá nửa công việc được tự động hoá hay bị thay thế bởi robots.

Các qui trình tự động hoá đã đẩy công nhân lao động thủ công ra khỏi khu vực chế tạo và con số việc làm trong chế tạo đã sụt giảm lớn trong mười năm qua và được mong đợi tiếp tục giảm trong năm năm tới. Mặc dầu nhiều việc làm chế tạo được khoán ngoài cho các nước có chi phí thấp nhưng nó chỉ là giải pháp tạm thời trong khi các cơ xưởng đang được cập nhật với trang thiết bị tự động mới hơn. Một khi những cơ xưởng này được cập nhật đầy đủ, công việc chế tạo sẽ quay về các nước chủ và các nước có chi phí thấp với nền kinh tế phụ thuộc vào việc làm chế tạo giá rẻ sẽ kinh nghiệm về số lớn công nhân thất nghiệp không có việc làm và không có tương lai.

Các công nghệ tự động hoá cũng làm tăng năng suất bởi vì những máy móc này làm việc 24 giờ không ngừng khi so với công nhân lao động không thể làm việc hơn 8 hay 10 tiếng một ngày. Sự kiện là vì tự động hoá được dùng, GDP của Mĩ đã tăng từ $2.6 nghìn tỉ đô la lên $15.5 nghìn tỉ, điều có nghĩa là cái ra của chế tạo đã tăng bẩy lần nhưng với ít người hơn trước đây cho nên lợi nhuận của những công ti này đã tăng lên đáng kể.

Nếu chúng ta nhìn vào con số công nhân lao động trong chế tạo, chúng ta có thể thấy sụt giảm từ 16 triệu năm 1989 tới 9.4 triệu năm 2013. Đồng thời, con số công nhân có kĩ năng đã tăng lên nhanh chóng tới mức cao nhất. Điều được mong đợi là trong mười năm tới, các nhà chế tạo sẽ chi nhiều hơn vào máy móc tự động hoá và thuê các công nhân có kĩ năng để vận hành nó, phần lớn họ sẽ có ít nhất là giáo dục đại học bốn năm.

Mặc dầu các nước đang phát triển đã tiếp quản nhiều sản xuất chế tạo kĩ năng thấp nhưng thay đổi cũng xảy ra ở đó nữa. Chẳng hạn, chế tạo chi phí thấp lớn nhất về trang thiết bị điện tử ở Trung Quốc, Foxconn có vài trăm nghìn công nhân lao động để xây dựng iPhones, iPads, TV, VCR, thiết bị di động v.v. đang bắt đầu tự động hoá các cơ xưởng của nó bằng robots và các trang thiết bị tự động đặc biệt khác. Sớm hay muộn, nhiều công nhân lao động sẽ bị thay thế bởi những robots và máy tự động này.

Một nhà kinh tế cảnh báo: “Chúng ta đang kinh nghiệm đợt sóng thứ hai của thời đại Thông tin. Cũng như một trăm năm trước vào thời đại công nghiệp, đã có một thời kì thay đổi không thoải mái nơi mà khu vực nông nghiệp phải chịu tổn thất khi nhiều người bỏ nông trại và đi làm việc trong các cơ xưởng. Phần lớn nông dân vào thời đó đều thất học, nhưng làm việc trong cơ xưởng, họ cần tri thức nào đó và giáo dục phổ thông là chìa khoá để có được việc làm tốt cho nên nhiều người trở lại trường học. Ngày nay, cùng điều đó đang xảy ra khi khu vực chế tạo bị tổn hại vì có ít việc làm sẵn có và để làm việc trong công nghiệp công nghệ, giáo dục đại học là chìa khoá để có được việc làm tốt cho nên nhiều người quay lại trường. Nếu bạn không vào trường và vào trong các lĩnh vực STEM (Khoa học, Công nghệ, Kĩ nghệ, và Toán học), bạn có thể không có tương lai sáng sủa.”

Hiện thời một số người đang bỏ qua cảnh báo này vì họ chưa thấy các máy móc tự động hoá hay robots thách thức họ hay đe doạ thay thế điều họ làm. Lí do đơn giản là họ không hiểu toàn cầu hoá nơi các biên giới quốc gia đang biến mất và cạnh tranh đang dữ dội giữa các quốc gia. Một nhà phân tích doanh nghiệp viết: “Một số nước đang phát triển chưa thấy tác động này; họ vẫn đang trong pha “Phủ nhận” vì họ không nghĩ nó có thể xảy ra cho họ.

Nếu họ nhìn vào công nghiệp đồ ăn nhanh, bất kì chỗ nào McDonald, Burger King, KFC, Pizza Hut, và Starbucks tới, các nhà hàng với người chủ địa phương, và các tiệm cà phê biến mất nhanh chóng và điều đó mới chỉ là bắt đầu. Nhiều thứ sẽ thay đổi khi sản phẩm sản xuất số lớn tới với chất lượng cao hơn và giá thành thấp hơn thì họ sẽ thấy bao nhiêu công ti địa phương có thể tồn tại. Vì thế giới đã trở thành “phẳng” trong thập kỉ qua vì công nghệ thông tin, phần lớn công nhân lao động đang chịu thiệt vì họ không thể cạnh tranh được với robots.

Ngay cả với lương rất thấp, robots bao giờ cũng thắng vì chúng làm việ 24 giờ một ngày không dừng nhưng không bao giờ đòi tăng lương. Robots chuyển giao năng suất cao hơn, chất lượng tốt hơn và không phản đối hay bãi công điều phần lớn các công ti ưa thích hơn là công nhân lao động.

Khi thế giới thay đổi, công nhân lao động không phải là những người chịu khổ nhưng một số người tốt nghiệp cũng phải chịu khổ. Ngày xưa, có được bằng cấp từ đại học là đủ tốt để có được việc làm. Ngày nay bạn cần có tri thức và kĩ năng bởi vì không công ti nào sẽ thuê bạn chỉ bởi vì bạn có bằng cấp. Không ai sẽ thuê bạn về điều bạn biết NHƯNG sẽ thuê bạn vì điều bạn có thể làm được cho họ. Điều đó nghĩa là điều bạn có thể làm phải gióng thẳng với điều công ti cần.

Do đó, trong thế giới cạnh tranh này, bạn phải có tri thức rộng về nhu cầu thị trường việc làm, hiểu xu hướng công nghiệp, giám sát các thay đổi và nếu cần, điều chỉnh kĩ năng của bạn tương ứng. Nói cách khác, bạn phải phát triển thái độ học cả đời trong thế giới liên nối này, bạn đang cạnh tranh với mọi người từ khắp thế giới về ít vị trị việc làm mở ra. Tất nhiên, không phải mọi người có thể thay đổi nhanh chóng cho nên sẽ có nhiều người không làm điều đó hay rơi vào trong hố được tạo ra bởi thay đổi công nghệ tăng tốc và họ sẽ bị bỏ rơi.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Phần mềm di động

Phát triển ứng dụng di động là qui trình qua đó phần mềm được phát triển cho điện thoại di động hay thiết bị cầm tay tương tự.
2

Nhu cầu cấp bách

Tuần trước, tôi đã viết về vài “khu vực nóng” trong thị trường công nghệ và tôi tin nền di động sẽ là một trong chúng trong vài năm tới.
3

Hệ thống giáo dục mới

Tôi để ba tuần giảng dạy ở Trung Quốc.
4

Kinh nghiệm của kỹ sư phần mềm

“Em đã làm năm việc trong ba năm. Chẳng có gì để tự hào nhưng hồi tưởng lại, em đã học được bài học tốt và đó là lí do tại sao em quay lại thăm thầy.”
5

Lời khuyên từ bạn bè

Năm ngoái, một sinh viên năm thứ nhất nói với tôi trong ngày đầu tiên lên lớp: “Thầy nói cứ như là bố mẹ em nói, học, học và học nữa. Cuộc sống KHÔNG chỉ là học tập và là sinh viên đại học, em KHÔNG cần những lời khuyên có vẻ như của bố mẹ thế.”

Việc làm của tương lai

Một học sinh trung học hỏi tôi: “Em sẽ vào đại học sang năm, thầy nghĩ việc làm nào sẽ có nhu cầu cao trong năm 2019 khi em tốt nghiệp? Em cần làm gì để chắc rằng em sẽ có được việc làm tốt? Xin thầy lời khuyên.”

Lời khuyên từ một sinh viên châu Á

Yang là một trong các sinh viên của tôi đã tốt nghiệp ba năm trước và bây giờ làm việc tại Facebook. Anh ta chia sẻ kinh nghiệm của mình như một sinh viên nước ngoài ở Mĩ với các sinh viên hiện thời của chúng tôi:

Xu hướng trong làm khoán ngoài Công nghệ thông tin

Khi kinh tế toàn cần đang cải thiện, công nghiệp cần nhiều công nhân Công nghệ thông tin (CNTT) nhưng Mĩ và châu Âu không có đủ cho nên họ vẫn phải khoán ngoài công việc CNTT để đáp ứng cho nhu cầu của họ.

Giáo dục và việc làm

Ngày nay trên khắp thế giới, có con số cao những người tốt nghiệp đại học bị thất nghiệp. Đây là tình thế phá huỷ đối với hàng triệu thanh niên và những người tốt nghiệp đại học đang tràn trề hi vọng.

Viện Công nghệ Ấn Độ

Mọi học kì, tôi mời các nhà chuyên môn công nghiệp tới và cho bài giảng cho sinh viên của tôi để cho họ biết cái gì đang xảy ra trong công nghiệp. Hôm qua Ts. Chakra Vishnu, một giáo sư từ Viện Công nghệ Ấn Độ (IIT) là diễn giả mời trong lớp của tôi.

Lập kế hoạch cho tương lai

"Lĩnh vực nào sẽ giúp cho em có được việc làm tốt đến lúc em tốt nghiệp? Xin thầy lời khuyên."

Nền kinh tế tri thức

Về toàn thể, những người có bằng đại học làm gấp hai gấp ba những người không có giáo dục đại học. Điều này làm cho lỗ hổng giữa người giàu và nghèo không chỉ rộng hơn mà còn sâu hơn.

Thực tập và làm việc tại Google

Công nghệ thông tin (CNTT) là dẫn lái then chốt cho thịnh vượng kinh tế, đặc biệt trong thế giới “phẳng” nơi các biên giới đang biến mất và cạnh tranh là dữ dội.

Làm chủ AI - Khi AI gánh giùm sự mệt mỏi của con người

"Làm chủ AI” không dạy bạn cách dùng AI để nhào nặn cơ thể cho khớp với những tiêu chuẩn hoàn hảo mà giúp chúng ta cởi bỏ cái vỏ bọc tháo vát hàng ngày, được phép lười biếng, hoang mang và cả ốm yếu.

Cuộc chiến về tài năng

Blog GS John VU - GS John Vu - 03/06/2026 12:00
Các công ty ở Thung lũng Silicon (San Jose) đang cạnh tranh về những kỹ sư phần mềm có kỹ năng với lương cao đáng kể và nhiều thưởng lớn.

Cảnh báo cho những ai thích nhắn tin "trêu lại lừa đảo": Tưởng vui nhưng sau đó phải hối hận

Kỹ năng - Quốc Vinh - 03/06/2026 11:00
Trông thì có vẻ vô hại, nhưng bạn không thể biết điều gì đang diễn ra ở phía sau hậu trường đâu.

Cha đẻ của bài kiểm tra IQ đầu tiên đã đúng

Suy ngẫm - Thiên An - 03/06/2026 10:00
Thay vì đóng khung năng lực của con bằng những điểm số ngắn hạn, cha mẹ cần nuôi dưỡng tư duy phát triển để giúp những đứa trẻ "nở muộn" có cơ hội bứt phá.

Dịch giả Nhật Bản thông thạo 8 ngoại ngữ dù mới học từ tuổi 49, sở hữu 5 bằng đại học

Truyền cảm hứng - Nhật Linh - 03/06/2026 09:00
Bắt đầu học ngoại ngữ ở tuổi gần 50, một dịch giả người Nhật đã chinh phục tới 8 ngoại ngữ, chứng minh rằng việc học không bị giới hạn bởi tuổi tác.

Làm chủ AI - Khi AI gánh giùm sự mệt mỏi của con người

Từ sách - Phim - Linh Chi - 03/06/2026 08:00
"Làm chủ AI” không dạy bạn cách dùng AI để nhào nặn cơ thể cho khớp với những tiêu chuẩn hoàn hảo mà giúp chúng ta cởi bỏ cái vỏ bọc tháo vát hàng ngày, được phép lười biếng, hoang mang và cả ốm yếu.

Giáo dục và toàn cầu hoá

Blog GS John VU - GS John Vu - 02/06/2026 12:00
Trong năm mươi năm qua, các nước đã phát triển chi phối kinh tế thế giới, đóng góp quãng hai phần ba GDP toàn cầu nhưng ngày nay nó tụt xuống còn một nửa.

1% người dùng biết quy tắc ngầm này để biến AI thành siêu trợ lý toàn năng

Kỹ năng - Lê Thảo - 02/06/2026 11:00
Phía sau hậu trường, các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) đã âm thầm chèn thêm hàng nghìn từ hướng dẫn vào mỗi cuộc hội thoại để điều hướng hành vi của chatbot.

Kiểu tình bạn rất phổ biến sau tuổi 25: Không xuất hiện thường xuyên nhưng vẫn luôn có mặt khi cần

Suy ngẫm - S.A - 02/06/2026 10:00
Tình bạn của người trưởng thành có thể mang nhiều hình dạng khác nhau.

Céline Nhã Nguyễn: Từ những cuộc đấu trí trong nghề luật đến trở thành người phụ nữ Việt đầu tiên chinh phục Everest

Truyền cảm hứng - Yên Yên - 02/06/2026 09:00
Céline Nhã Nguyễn là người phụ nữ mà bạn không bao giờ đoán được sẽ xuất hiện ở đâu tiếp theo.

Minh triết từ nỗi bất an - Khi chúng ta không sống trong hiện tại

Từ sách - Phim - Thu An - 02/06/2026 08:00
Có lẽ không ít người cảm nhận rằng chúng ta đang sống giữa thời đại đầy lo lắng. Tại sao con người luôn lo lắng, bất an? Nỗi bất an đến từ đâu?  Làm sao tìm được sự an ổn?. “Minh triết từ nỗi bất an” của Alan Watts là quyển sách sẽ chia sẻ với chúng ta thông điệp mang đến sự bình an giữa thời đại đầy lo lắng này.

Bài học từ khoán ngoài

Blog GS John VU - GS John Vu - 01/06/2026 12:00
Khi tôi ở Trung Quốc tháng trước, tôi thấy điều gì đó mà tôi chưa bao giờ trông chờ: Việc đóng cửa một số nơi chế tạo ở Thượng Hải và Shenzheng.

Zalo ra mắt tính năng phụ đề cuộc gọi video

Kỹ năng - Nhật Hạ - 01/06/2026 11:00
Zalo vừa tung ra một tính năng AI mới vô cùng hữu ích giúp người dùng chuyển lời nói thành chữ theo thời gian thực ngay trên màn hình.

12 triệu người nghe Võ Hà Linh nói về điều hối hận nhất tuổi 34

Phong cách sống - Nguyễn Phượng - 01/06/2026 09:00
"Stress thì mua matcha latte, socola đá xay mà uống cho mát ruột chứ đi xăm gì cho cực", Võ Hà Linh nói.

Làm chủ AI - 90.000 giờ lao động và cỗ máy vô hình: Giữ lại phẩm giá trong đời đi làm

Từ sách - Phim - Quang Anh - 01/06/2026 08:00
Sau giai đoạn hào hứng ban đầu với AI tạo sinh, nhiều người bắt đầu nhìn thấy một mặt khác của nó. Công việc không hẳn nhẹ đi. Áp lực cũng chưa chắc giảm xuống. Có khi, mọi thứ còn trở nên dày hơn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS