Khi nhắc đến danh tướng thời Tam Quốc, hầu hết mọi người sẽ nghĩ đến ngũ hổ tướng của nhà Thục gồm Quan Vũ, Trương Phi, Triệu Vân, Mã Siêu và Hoàng Trung. Ít ai nhớ đến một viên tiểu tướng ít tiếng tăm đến từ Đông Ngô lại là người lấy mạng hai trong số ngũ hổ tướng và gián tiếp thay đổi số phận của Lưu Bị.
Khi thua trận Tương Dương - Phàn Thành, Quan Vũ chạy đến Mạch Thành. Tôn Quyền một mặt cho người đi khuyên hàng, một mặt phái hai tướng Chu Nhiên và Phan Chương chặn đường rút lui của Quan Vũ.
Mã Trung khi đó là một tiểu tướng dưới trướng Phan Thành. Dù chưa lập được nhiều công trạng, ít tiếng tăm nhưng Mã Trung dự đoán chính xác đường tháo chạy của Quan Vũ và sớm bày binh bố trận phục kích ở một hẻm núi hiểm trở. Quan Vũ tay cầm Thanh Long Yển Nguyệt Đao, cưỡi ngựa Xích Thố và chiến đấu rất anh dũng nhưng cuối cùng vẫn bị bắt sống.
Sau khi bị bắt, Quan Vũ nhanh chóng bị Mã Trung chém đầu. Ghi nhận công lao của Mã Trung, Tôn Quyền đem ngựa Xích Thố của Quan Vũ ban thưởng cho tiểu tướng này. Thời điểm đó, Mã Trung mới 38 tuổi.
Khi người em kết nghĩa vườn đào bị giết, Lưu Bị nổi cơn thịnh nộ. Bất chấp sự phản đối của quần thần, Lưu Bị dẫn 70 vạn đại quân tấn công Đông Ngô. Hoàng Trung dù đã cao tuổi nhưng quyết đi theo Lưu Bị trong trận chiến này và lập được nhiều chiến công. Lão tướng chém chết Sử Tịch, đánh đuổi Phan Chương phải bỏ chạy.
Biết không thể chống đỡ nổi cuộc tấn công của Hoàng Trung, Phan Chương bí mật triệu tập Mã Trung để phục kích. Hoàng Trung nhầm lẫn đi vào vòng vây và bị trúng tên của Mã Trung. Khi trở về doanh trại, lão tướng qua đời.
Hoàng Trung được mệnh danh là thiên hạ vô địch về cung pháp thời Tam Quốc. Ông nổi danh với tài bắn cung bách phát bách trúng. Tuy vậy, ông vẫn bị Mã Trung bắn hạ. Khi đó, Mã Trung bước sang tuổi 40. Như vậy, chỉ trong thời gian ngắn, hai trong số ngũ hổ tướng của nhà Thục Hán phải chết dưới tay tiểu tướng "vô danh" này.
Có thể nói, nếu đối đầu trực diện, Mã Trung không thể nào địch lại Quan Vũ hay Hoàng Trung. Nhưng chiến trường không chỉ dựa vào võ công mà còn là sự so tài về chiến thuật và mưu lược. Phục kích, dụ địch và tấn công bất ngờ là cách mà kẻ yếu sống sót trong thời kỳ hỗn loạn.
Mặc dù là người duy nhất lấy mạng được 2 trong số ngũ hổ tướng nhà Thục Hán, đem về rất nhiều lợi thế cho Đông Ngô nhưng số phận Mã Trung rất bi thảm. Sau khi lập chiến công, ông không được Tôn Quyền phong chức tước. Mã Trung chỉ được ban thưởng con ngựa Xích Thố sau khi giết Quan Vũ. Tuy nhiên, con ngựa này sau đó cũng tuyệt thực mà đi theo chủ cũ.
Sau này, cấp trên của Mã Trung là Phan Chương bị Quan Hưng - con trai của Quan Vũ giết. Mã Trung thúc quân tiến đánh Quan Hưng. Đúng lúc Quan Hưng rơi vào thế yếu, Trương Bào dẫn một toán quân đến. Mã Trung thấy có quân cứu viện, vội vàng rút chạy.
Trên đường tháo chạy, Mã Trung gặp My Phương, Phó Sĩ Nhân (thuộc về nhà Thục). Biết Lưu Bị rất căm giận Mã Trung, hai người này bàn nhau mưu kế tiêu diệt vị tướng này để lãnh thưởng. Thế là khi đêm xuống, họ lén đâm chết Mã Trung, dâng đầu lên Lưu Bị.
Trong tiểu thuyết Tam Quốc diễn nghĩa , Mã Trung chỉ xuất hiện ba lần; gồm hai lần thay đổi số phận của Thục Hán và lần thứ ba thì lặng lẽ biến mất. Mã Trung không để lại chiến công hiển hách nào, cũng không được các thế hệ sau ca ngợi, thế nhưng vào những thời điểm quan trọng nhất, ông ta liên tục làm lung lay nền tảng của Thục Hán.
Đối với Lưu Bị, ông ta có thể không phải là kẻ thù mạnh nhất, nhưng chắc chắn là người gây đau đớn nhất cho vị vua này.
