Dạy hiệu quả trong thế giới thay đổi nhanh chóng này

Lê Cường07/07/2022 14:00
Dạy hiệu quả trong thế giới thay đổi nhanh chóng này

Trong quá khứ, việc dạy đã hội tụ chủ yếu vào truyền thụ tri thức từ thầy sang trò. Nguyên lí đơn giản: “Thầy dạy, và trò học.”

Cách thầy dạy tuỳ thuộc vào kĩ năng của thầy; cách trò học tuỳ thuộc vào nỗ lực của trò. Thầy đo trò học được bao nhiêu bằng các bài kiểm tra được cho trên lớp; trường đo sinh viên thu được tri thức thế nào bằng các kì thi hàng năm.

Ngày nay việc dạy là phức tạp hơn và yêu cầu thầy làm nhiều hơn chỉ là truyền thụ tri thức. Thầy phải hội tụ vào việc dạy hiệu quả, hiệu lực và tạo ra các hoàn cảnh hỗ trợ cho việc học của trò. Việc dạy hiệu quả yêu cầu thầy phải biết cái gì đó về trò và dùng tri thức đó để cải tiến việc dạy trên lớp. Sinh viên đại học tới với sự đa dạng về nền tảng.

Chẳng hạn, nền tảng gia đình của sinh viên có thể ảnh hưởng tới cách họ học; có khác biệt giữa sinh viên xuất thân từ gia đình có giáo dục và sinh viên ở thế hệ thứ nhất vào đại học. Sinh viên với động cơ mạnh tiếp cận tới việc học khác với sinh viên không có mục đích học tập. Sinh viên có tri thức từ trước học nhanh hơn sinh viên không có nền tảng thích hợp. Mặc dầu mọi sinh viên đều phải qua những kì thi nào đó để vào đại học nhưng không ai có thể đo được tất cả các yếu tố này cho nên thầy phải thiết kế môn học của mình và điều chỉnh chúng tương ứng khi họ dạy.

Nguyên lí của việc dạy bao gồm ba yếu tố: Mục đích học tập, hoạt động dạy và đánh giá. Việc dạy là hiệu quả hơn khi thầy đặt ra mục tiêu học tập rõ ràng lúc bắt đầu từng môn học (tức là, tri thức và kĩ năng mà sinh viên phải học đến cuối môn học.) Thầy phải thiết kế các hoạt động dạy để hỗ trợ cho những mục đích học tập này (như, tài liệu môn học, việc đọc cần có, sách giáo khoa, thảo luận trên lớp v.v.) và đánh giá tiến bộ về sinh viên đang học tốt thế nào (như, bài kiểm tra, bài tập về nhà, bài báo phải viết.)

Vì có các quan điểm khác nhau trong sinh viên về việc học cho nên thầy phải rõ ràng khi họ đặt ra mong đợi một cách tường minh để giúp sinh viên học tốt hơn. Bằng việc hiểu các mục đích học tập (như, tri thức và kĩ năng mà thầy mong đợi sinh viên có đến cuối môn học) sinh viên có thể đặt mục tiêu phấn đấu và giám sát tiến bộ của họ dọc đường. Thầy phải thông báo cho sinh viên về việc tiến hành lớp học (như, việc dự lớp, việc dùng laptop và điện thoại thông minh trong lớp, và phân công việc về sau) để tránh xung đột có thể nảy sinh. Việc rõ ràng tường minh sẽ dẫn tới môi trường học tập năng suất cho mọi sinh viên.

Việc dạy hiệu quả bao gồm ưu tiên hoá các tài liệu mà thầy muốn dạy. Thầy phải quyết định dạy cái gì và cái gì không được đưa vào trong môn học dựa trên kích cỡ lớp, nền tảng và kinh nghiệm của sinh viên, và các mục tiêu học tập mà có thể được hoàn thành. Một số thầy có xu hướng vô ý thức dạy cái gì đó mà họ biết rõ nhưng sinh viên chưa có đủ tri thức cho nên sinh viên có thể bị lẫn lộn. Thầy hiệu quả biết cách chia nhiệm vụ phức tạp thành các mảnh nhỏ hơn và giải thích từng mảnh một cách độc lập trước khi nói chi tiết về cách các mảnh này có thể kết nối với nhau để cho sinh viên có thể dễ dàng hiểu được.

Trong phương pháp học tích cực, sinh viên chịu trách nhiệm về việc học riêng của họ, nhưng thầy giáo là mấu chốt trong hướng dẫn họ nghĩ và áp dụng điều họ đã học. Do đó, cả thầy và trò đều phải làm việc tích cực cùng nhau để làm cho việc học xảy ra.

Thách thức nhất trong lớp học ngày nay là để sinh viên trẻ có quan hệ với thầy giáo từ một thời đại khác. Sinh viên trẻ ngày nay ưa thích cách tiếp cận thực hành tới việc dạy như đối lập với việc đọc bài giảng. Họ quen thuộc với công nghệ và những công cụ mới nhất nhưng với nhiều thầy già hơn, điều này tạo ra kẽ hở giữa phong cách dạy của họ và cách học của sinh viên.

Các thầy già hơn không thích có công nghệ (Laptop, điện thoại thông minh v.v.) trong lớp học, trong khi sinh viên thích dùng chúng mọi lúc. Khi kẽ hở giữa phương pháp dạy và phong cách học của sinh viên rộng ra hơn, việc học của sinh viên có thể bị ảnh hưởng. Điều đó cũng có thể giải thích cho việc chống lại thay đổi trong hệ thống giáo dục vì các thầy già hơn kiểm soát chương trình đào tạo và phương hướng của hệ thống nhà trường.

Trong khi tôi dạy ở châu Á, tôi đã nghe các thầy già hơn phàn nàn rằng sinh viên ngày nay không có sự kính trọng như sinh viên trong quá khứ. Tôi nghe nói về sinh viên không đủ giỏi; quá lười, và quá dễ dàng bị sao lãng. Tôi không biết liệu sinh viên có muốn phương pháp dạy khác không nên mới gây ra xung đột này hay liệu phong cách dạy của thầy là nguyên nhân cho vấn đề. Dù nguyên nhân là bất kì cái gì, điều rõ ràng là mong đợi của thầy và trò đang đi theo các hướng khác nhau.

Vấn đề là phần lớn các trường đều có một thế hệ các thầy già hơn, những người đã quen dùng cách đọc bài giảng cho sinh viên thay vì dành thời gian cho thảo luận và hướng dẫn họ. Sinh viên trẻ muốn được tham gia vào trong thảo luận trên lớp qua các bài tập, thảo luận và câu hỏi và trả lời. Vì ưa thích về học tập của sinh viên đã thay đổi, điều quan trọng là để thầy giáo có quan hệ với cách sinh viên đang học bây giờ. Bằng việc liên tục một cách tiếp cận dạy dựa trên đọc bài giảng, các trường tiếp tục làm tăng thất vọng cho cả thầy và trò.

Khi tôi dạy ở Nhật Bản, một giáo sư giải thích: “Vấn đề của thế hệ già hơn chưa về hưu không phải là bị giới hạn vào hệ thống giáo dục mà là ảnh hưởng tới toàn thể bản thân nền kinh tế. Thế hệ trẻ hơn của chúng tôi đang bị siết lại để cạnh tranh về những việc làm ngày càng ít hơn. Chúng tôi có một thế hệ các công nhân lớn lên sau chiến tranh và họ đã làm việc rất chăm chỉ để xây dựng lại nước Nhật Bản. Nhiều người trong số họ vẫn còn làm việc và giữ những vị trí quan trọng trong mọi công ti và họ không muốn thay đổi. Họ đã từng rất thành công trong những năm 70 và 80 nhưng họ ngần ngại buông bỏ kiểm soát của họ.

Lực lượng lao động của chúng tôi đang trở nên già hơn qua từng năm và việc vẫn ở lại trong các việc làm đang ngăn cản sự phát triển của các thế hệ trẻ hơn. Đó là lí do tại sao có việc tăng tính không chắc chắn kinh tế ở Nhật Bản và chúng tôi đã đứng lại trong sự tù đọng này hàng thập kỉ trong khi Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan đang làm các tiến bộ kinh tế. Cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007 đã làm cho nhiều người kết luận họ không thể về hưu được cho nên nhiều người vẫn treo bám với việc làm của họ và những người trẻ của chúng tôi phải vật lộn.”

Trong thế giới thay đổi nhanh chóng này, giáo dục là chìa khoá tạo khả năng để tạo ra lực lượng lao động mạnh, và việc dạy tích cực là mấu chốt để đáp ứng các mục tiêu này. Là nhà giáo dục, chúng ta cần đề cập tới những vấn đề này để đảm bảo các thế hệ trẻ của chúng ta có cơ hội dùng kĩ năng của họ để làm cho thế giới thành một chỗ tốt hơn.


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Thiếu hụt kỹ năng công nghệ thông tin

Trong vài năm qua, vấn đề thiếu hụt kĩ năng CNTT thường được nhắc tới ở Mĩ và nó làm khuấy động nhiều cuộc tranh cãi.
2

Cách học tốt hơn

Ngày nay sinh viên đại học có nhiều sao lãng ngăn cản họ học tập.
3

Qui trình đơn giản cho dự án nhỏ

Hôm qua, một sinh viên đã tốt nghiệp vài năm trước tới gặp tôi. Anh ta nói: “Em cần lời khuyên của thầy để thiết lập qui trình tốt nhằm phát triển phần mềm có chất lượng với chi phí thấp nhất có thể được."
4

Công nghệ cao

Trong bài diễn văn hàng năm với quốc hội Mĩ để báo cáo về hoàn cảnh quốc qua và nêu đại cương kế hoạch mà chính phủ Mĩ muốn theo đuổi trong tương lai, tổng thống Barack Obama đã làm nổi bật tiềm năng cho tạo việc làm trong các lĩnh vực công nghệ sinh học và công nghệ thông tin.
5

Tại sao học công nghệ tính toán?

Một người mẹ hỏi tôi: “Tại sao thầy cổ vũ học công nghệ tính toán? Con gái tôi sẽ tốt nghiệp phổ thông năm nay và nó quan tâm tới khu vực công nghệ. Chọn lựa của nó là gì?”

Cải tiến kĩ năng viết mã

Một sinh viên viết cho tôi: “Là sinh viên năm thứ nhất trong Quản lí hệ thông tin (ISM), em thích lớp nhập môn nhưng sợ lớp viết mã. Em thất vọng mọi lần em phải viết mã và em lo nghĩ rằng em có thể trượt. Xin thầy giúp cho.”

Đối thoại ở Bắc Kinh

Hệ thống giáo dục của các ông phải thay đổi và nó nên bắt đầu với đầu tư vào thầy giáo và phương pháp dạy.

Dạy STEM

Phần lớn các thầy giáo đều biết rằng Khoa học, Công nghệ, Kĩ nghệ và Toán học (STEM) là các môn khó dạy. Trong khi chúng ta không thể thay đổi được tài liệu, chúng ta có thể thay đổi cách chúng ta dạy để làm cho chúng thành thú vị hơn để học sinh học.

Viễn kiến của lãnh đạo và sự tồn vong của tổ chức

Viễn kiến (Vision) là năng lực nhìn xa vào tương lai để có thể chuẩn bị và lập kế hoạch đối phó.

Thư của Giáo sư John Vu gửi các bạn sinh viên học sinh Việt Nam

GS. John Vu (nguyên Kỹ sư Trưởng Tập đoàn Boeing, Viện Trưởng Viện Công Nghệ Sinh Học Đại Học Carnegie Mellon muốn đưa thư này lên để các bạn sinh viên đang cần những lời khuyên hữu ích từ câu chuyện thực tế.

Cốt lõi của giáo dục

Là giáo sư, tôi thường tổ chức những buổi thảo luận với sinh viên trong lớp, nhất là những sinh viên năm đầu Đại học để giúp cho họ chuẩn bị kế hoạch học tập tốt hơn.

Sinh viên có thể tự học được không?

Một thầy giáo viết cho tôi: “Thầy nghĩ sinh viên có thể học tài liệu theo cách riêng của họ bằng việc dùng phươn pháp học tích cực không? Nếu họ có thể học được thì thầy giáo làm gì?”

Lời khuyên cho nhà doanh nghiệp tương lai

Vào mùa hè, tôi thường dạy Kĩ nghệ phần mềm ở các nước khác. Từ năm ngoái, tôi bắt đầu thêm xê mi na Khởi nghiệp vào trong môn Phần mềm đều đặn của tôi.

‘Sức mạnh của Đạo’ - Nghệ thuật sống trong dòng chảy của Đạo

​​​​​​​Trong nhịp sống hiện đại, hội chứng cuồng công việc (workaholism) hay kiệt sức (burnout) đang dần trở thành “căn bệnh thời đại”. Con người bận rộn theo đuổi thành công, không ngừng tối ưu hiệu suất và lấp kín từng khoảng thời gian trong ngày, nhưng lại hiếm khi cảm thấy viên mãn, hạnh phúc trong việc mình làm.

Đối thoại với sinh viên ở Nam Kinh, Trung Quốc

Blog GS John VU - GS John Vu - 01/08/2026 11:00
Tháng trước khi tôi đọc bài giảng ở Nam Kinh, Trung Quốc, tôi có cơ hội nói chuyện với sinh viên đại học và họ hỏi tôi nhiều câu hỏi. Một sinh viên ghi lại nó và công bố nó trong báo trường như sau:

Sự im lặng là hình thức bác bỏ cao nhất

Suy ngẫm - Tr. Quang - 01/08/2026 10:00
Trong các mối quan hệ giữa người với người, khi đối mặt với mưu mô và những lời vu khống vô căn cứ, phản ứng đầu tiên của hầu hết mọi người là tranh cãi, phản bác và đối đầu trực diện.

Cứ 10 người trẻ Hàn Quốc thì 9 người sợ gặp bạn bè, khi các mối quan hệ thành khoản chi tiêu bị cắt giảm

Phong cách sống - Dun - 01/08/2026 09:00
Khi giá một bữa ăn tăng nhanh hơn thu nhập, thứ bị cắt không phải là món ăn mà là chính cuộc hẹn. Từ Seoul đến New York và Tokyo, "friendflation" đang cho thấy lạm phát không chỉ làm nhẹ giỏ hàng đi chợ mà còn làm nguội đi các mối quan hệ, và với nền kinh tế, đó là cú đòn giáng thẳng vào sức cầu nội địa.

‘Sức mạnh của Đạo’ - Nghệ thuật sống trong dòng chảy của Đạo

Từ sách - Phim - FN - 01/08/2026 08:00
​​​​​​​Trong nhịp sống hiện đại, hội chứng cuồng công việc (workaholism) hay kiệt sức (burnout) đang dần trở thành “căn bệnh thời đại”. Con người bận rộn theo đuổi thành công, không ngừng tối ưu hiệu suất và lấp kín từng khoảng thời gian trong ngày, nhưng lại hiếm khi cảm thấy viên mãn, hạnh phúc trong việc mình làm.

Công nghệ cao

Blog GS John VU - GS John Vu - 31/07/2026 11:00
Trong bài diễn văn hàng năm với quốc hội Mĩ để báo cáo về hoàn cảnh quốc qua và nêu đại cương kế hoạch mà chính phủ Mĩ muốn theo đuổi trong tương lai, tổng thống Barack Obama đã làm nổi bật tiềm năng cho tạo việc làm trong các lĩnh vực công nghệ sinh học và công nghệ thông tin.

Giới khoa học chụp não người đang toan tính trả thù và phát hiện ra thứ đáng sợ hơn cả ma túy

Suy ngẫm - Long Vân - 31/07/2026 10:00
"Quân tử trả thù mười năm chưa muộn", câu nói cửa miệng quen thuộc hóa ra không chỉ đơn thuần là một triết lý sống. Dưới lăng kính của thần kinh học hiện đại, nó là mô tả chính xác về một chu kỳ gây nghiện đáng sợ.

Nhạc sĩ Trần Tiến đi xe ôm lên tận đỉnh núi, ước mơ bỏ hết thế gian

Phong cách sống - Tùng Ninh - 31/07/2026 09:00
"Tôi đi 43 nước, không nước nào thân yêu bằng Việt Nam" – nhạc sĩ Trần Tiến nói.

Thế giới trong giọt nước - Khi những người tử tế không đồng ý với nhau

Từ sách - Phim - Quang Anh - 31/07/2026 08:00
Trong "Thế giới trong giọt nước", Regina Linke không đặt các nhân vật trước lựa chọn giữa thiện và ác. Họ đều muốn giúp một con chim sẻ bị thương, nhưng lại không thống nhất về cách giúp. Cũng từ những bất đồng ấy, câu chuyện không còn chỉ nói về lòng tốt.

Bạn có thể tìm thấy bao nhiêu khuôn mặt trong bức ảnh

Thư giãn - Tr. Quang - 30/07/2026 11:00
Chúng vô cùng khó tìm. Người ta nói rằng chỉ những người có khả năng quan sát cực kỳ tinh tường mới có thể tìm thấy chúng. Liệu bạn có phải là một trong số họ?

Người EQ cao vay tiền như thế nào?

Kỹ năng - Hà Nguyên - 30/07/2026 10:00
Ai cũng có lúc cần vay tiền để giải quyết một việc cấp bách. Nhưng điều khiến một người được tin tưởng không nằm ở số tiền họ vay, mà ở cách họ mở lời, giữ cam kết và ứng xử với khoản tiền mình đang mượn. Đó cũng là một biểu hiện của EQ tài chính.

Hành trình 3.000 km vượt sa mạc đến chiếc huy chương World Cup trên cổ của mẹ Nico Williams

Truyền cảm hứng - Minh Ngọc - 30/07/2026 09:00
Sau khi Tây Ban Nha bước lên ngôi vô địch, cầu thủ 24 tuổi của La Roja đã nhìn lên khán đài rồi tiến thẳng về phía mẹ mình - bà Maria, ôm bà thật chặt rồi tháo chiếc huy chương vô địch vừa nhận được để đeo lên cổ người phụ nữ đã đứng khóc suốt trận đấu.

'Sức mạnh của Đạo' - khi người bận rộn học cách không cản đường chính mình

Từ sách - Phim - Minh Nguyệt - 30/07/2026 08:00
Có những cuốn sách đổi đời người ta không phải bằng một chân lý lớn, mà bằng một tai nạn nhỏ. Với Max Landsberg, đó là một mảnh gỗ nhỏ mắc trong cổ họng vào một tối thứ Sáu — và ba mươi năm để hiểu vì sao mình lại ngồi ăn pizza kiểu ấy.

Lập kế hoạch dự án phần mềm

Blog GS John VU - GS John Vu - 29/07/2026 11:00
Một người phát triển phần mềm tới gặp tôi: “Tôi được đề bạt làm quản lí một dự án nhỏ. Ông chủ của tôi bảo tôi hội tụ vào viết mã chứ KHÔNG lập kế hoạch bởi vì lập kế hoạch là phí thời gian. Viết mã sẽ cho tổ nhiều thời gian hơn để hoàn thành dự án. Câu hỏi của tôi là làm sao lập kế hoạch cho dự án mà không phí thời gian và vẫn đạt tới thành công?”

Vì sao người Mỹ vẫn yêu quý Phạm Xuân Ẩn

Phong cách sống - Tô Giang - 29/07/2026 09:00
Giáo sư Larry Berman là tác giả "Perfect Spy", cuốn sách được độc giả Việt Nam biết đến với tên gọi "X6 - Điệp viên hoàn hảo" viết về Thiếu tướng tình báo Phạm Xuân Ẩn.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS