"Trẻ là một hạt giống, không phải tờ giấy trắng để bố mẹ có thể vẽ bất kỳ điều gì mình thích lên đó", giáo sư Steven Pinker tại Đại học Harvard, Mỹ từng đưa ra quan điểm của mình khi có nhiều bậc phụ huynh cho rằng: “Mỗi đứa trẻ khi sinh ra đều như 1 tờ giấy trắng, cha mẹ sẽ là họa sĩ tô vẽ lên đó những thứ mình muốn” . Tuy nhiên, dù dưới “ẩn dụ” nào thì cũng không thể phủ nhận tầm quan trọng của cha mẹ trong việc nuôi dạy con cái. Những đứa trẻ vẫn bị ảnh hưởng bởi gia đình, cách giáo dục của phụ huynh.
Song, không phải lúc việc hy sinh vô điều kiện, cho đi tất cả của cha mẹ dành cho con cái cũng là điều đúng, điều tốt. Đôi khi tình yêu vô điều kiện mới là mầm mống cho tính ích kỷ, thờ ơ của những đứa con.
Cha mẹ ngừng tạo ra "những đứa trẻ vô ơn". Ảnh minh họa.
“Gia đình tôi giàu có, tôi cho con học trường quốc tế, nó thích gì mua nấy, chưa bao giờ dám la lớn chứ đừng nói đến đánh đập. Thế mà khi trưởng thành, nó lại trở thành đứa ‘vô ơn’. Nó xem những gì tôi cho nó như một lẽ đương nhiên thế rồi khi gia đình không đủ điều kiện để đáp ứng, nó quay ra trách móc, nói cha mẹ phiền phức”, một chia sẻ của netizen trên mạng xã hội nhận về nhiều sự quan tâm, bàn tán rôm rả.
Thế nên, có những thứ trong cuộc sống, cha mẹ cần ích kỷ để ngừng tạo ra những “đứa trẻ vô ơn”.
Tất nhiên, với cha mẹ, con cái luôn là ưu tiên hàng đầu. Thế nên, nhiều bậc phụ huynh vẫn giữ quan điểm đáp ứng hết mọi yêu cầu của con, mua cho con những thứ con thích, con muốn mới là cha mẹ hoàn hảo, phụ huynh tốt.
Tuy nhiên, đây là quan điểm sai lầm. “Khi một đứa trẻ luôn được nhận, muốn cái gì cũng được mà không có điều kiện thì lâu dần nó sẽ xem đó như một điều hiển nhiên. Đôi lúc nếu không đạt được, nó sẽ sinh ra cảm giác bất mãn, thù hận. Thế nên, thỉnh thoảng cha mẹ vẫn nên ích kỷ, cho con cái nhưng có điều kiện và phù hợp”, bình luận của tác giả trong bài đăng có tiêu đề “Tại sao cha mẹ vị tha vẫn tạo nên những đứa trẻ vô ơn, ích kỷ” trên Sohu nhận được nhiều sự ủng hộ.
Thế nên, cha mẹ không nên lúc nào cũng nói “có” với mọi yêu cầu của con cái như một lẽ đương nhiên. Thay vào đó, phụ huynh nên nói “không”. Nói không từ tốn nhưng cương quyết, giải thích lý do và có thể suy nghĩ giải pháp thay thế cùng con. Đây là những lúc bạn cho con thấy cách nói không, cách tôn trọng bản thân mình và có khi là để con tự chịu trách nhiệm với những việc làm của mình.
Cha mẹ cũng cần nói "không" với con cái. Ảnh minh họa.
“Ví dụ như đặt ra điều kiện cho con nếu hoàn thành xong bài tập thì sẽ cho 10 phút đọc truyện, nếu dành điểm 10 thì sẽ mua cho món đồ chơi yêu thích” , một netizen chia sẻ. Đừng nên cái gì cũng cho đi, yêu thương cũng phải có điều kiện.
Sự cho đi vô tận này khiến trẻ quen với lối sống "lấy mình làm trung tâm". Từ đó, những đứa trẻ khó có thể hiểu được những vất vả của cha mẹ, và càng không thể thấu hiểu được về lòng biết ơn, báo đáp.
Song hành với những điều cho đi, những món quà, phần thưởng trong cuộc sống thì những hình phạt cũng tương tự. Khi còn làm sai, bạn cũng nên chỉ rõ để con nhận ra và chịu trách nhiệm với hành vi của mình.
Chưa dừng lại ở đó, có những thứ không tốt, không phù hợp với con thì cha mẹ cũng nên nói “không” rõ ràng, thậm chí còn phải răn đe. Đó là khi trẻ cư xử thô lỗ, làm hỏng đồ của người khác,... phụ huynh nên nói “không, lần sau con không được làm như thế, con cần phải xin lỗi ngay ”, chứ đừng che giấu, bao biện.
"Có lần, khi đang trò chuyện với một người bạn, con gái tôi chạy đến nói: ‘Mẹ ơi, để con kể cho mẹ nghe…’, sau đó chạy lại nói: ‘Mẹ ơi, con muốn mẹ chơi cùng con’. Tôi phải dừng lại, nghiêm mặt nói với bé: ‘Mẹ đang nói chuyện với cô, con không được chen ngang ngắt lời. Con có thể tự chơi, đến khi nào mẹ và cô nói chuyện xong, con hãy đến gặp mẹ sau’”, một netizen chia sẻ câu chuyện của chính mình trong quan điểm dạy con.
Có bao giờ bạn tự hỏi bạn dành tất cả thời gian cho con dù thật ra con không cần nhiều thời gian đến vậy và đôi khi phung phí thời gian của bạn. Cha mẹ cũng nên có những khoảng thời gian riêng và chăm lo cho cho bản thân.
Không hiếm những cặp vợ chồng áp lực, thành ra cãi vã về chuyện ai sẽ dành thời gian chăm con. Ảnh minh họa.
“Chỉ khi cha mẹ hạnh phúc, ổn thì mới chăm lo được cho con cái thật tốt. Trên màn ảnh hay ngoài đời thật cũng không hiếm những trường hợp cha mẹ vì quá bận rộn công việc, chăm lo cho con mà không chú trọng đến bản thân, phát triển chính mình khiến những đứa con tự tạo khoảng cách. Bố mẹ nói thì liền cãi lại bằng những câu từ như: ‘Bố mẹ không hiểu/không biết đâu’.
Và cũng không hiếm trường hợp những bậc phụ huynh cảm thấy mệt mỏi, phiền toái và sinh ra trách móc chính con mình khi chúng không sống cuộc đời như mình muốn, dù họ đã dành 1 phần 3 thời gian trong cả cuộc đời để chăm lo từng li từng tí”, tờ HK01 bình luận về “chuyện nuôi dạy con cái ngày nay".
Thế nên, cha mẹ cũng phải "ích kỷ" dành thời gian cho mình. Khi bạn “ích kỷ lành mạnh”, dành thời gian cho con cái đúng mực, biết chăm sóc bản thân thì tâm trạng của bạn cũng sẽ tốt lên, gia đình hòa thuận hơn thay vì gắt gỏng, luôn cảm thấy mất năng lượng.
Hơn nữa, “cha mẹ là tấm gương của con cái”, việc hy sinh, nhường nhịn thái quá là bạn đang vô tình dạy con bài học hãy luôn đặt bản thân mình sau cùng. Ba mẹ hiểu được giá trị của sự ích kỷ lành mạnh sẽ giúp con phát triển kỹ năng yêu thương và chăm sóc bản thân, tự tin nói "không" khi cần thiết, và thiết lập ranh giới cá nhân rõ ràng nhưng linh hoạt.
Bạn đã bao giờ từ chối xem ăn một món ăn, nghe một bài nhạc yêu thích hay mặc một chiếc váy mình thích chỉ vì con không muốn, không phù hợp để trông con chưa? Vậy thì hãy nhớ rằng sở thích của bạn cũng quan trọng không kém. Tôn trọng sở thích của mình trước mặt con cái là điều cần thiết, vì đó là một phần của bạn và mang lại hạnh phúc cho bạn.
Không cần phải giấu sở thích của mình trước con. Nếu con không đồng ý hoặc trêu chọc sở thích của bạn, hãy dạy con về tầm quan trọng của việc chia sẻ và tôn trọng lẫn nhau trong gia đình. Hãy yêu cầu con tôn trọng sở thích của ba mẹ giống như cách ba mẹ tôn trọng sở thích của con.
Hãy dạy con biết tôn trọng người khác, tôn trọng cảm xúc cá nhân bằng việc nói lên suy nghĩ của mình. Nếu con làm điều gì đó khiến bạn cảm thấy không hài lòng, buồn,... thì nên nói cho con biết. Đó cũng là cách bố mẹ tôn trọng cảm xúc, suy nghĩ của con. Đồng thời đứa con cũng cảm thấy mình có trách nhiệm hơn. Con cũng sẽ cảm thấy được tin tưởng như một thành viên có ích, sẽ học được từ bạn cách thành thật với cảm xúc của mình và biết yêu cầu sự giúp đỡ.
Đừng cố gắng chịu đựng, vì suy cho cùng chúng ta là một gia đình. Ảnh minh họa.
Cũng có những ngày bạn mệt mỏi, thay gắng gượng hãy nói cho con biết điều đó. Bạn không cần phải “nhịn” như một người lớn để không ảnh hưởng đến con.
Tóm lại, việc cha mẹ yêu thương hay hy sinh con cái không sai nhưng mọi thứ đều cần có giới hạn. Có câu thoại trong phim Reply 1988 thế này: “Bố không phải vừa sinh ra đã làm bố, bố cũng là lần đầu tiên làm bố. Cho nên con gái à, hãy lượng thứ cho bố nhé" , để thấy rằng phụ huynh không hoàn hảo, không ai đúng tuyệt đối, cha mẹ cũng đang hoàn thiện và luôn mong muốn những đứa con được sống tốt nhất mà thôi.
(Tổng hợp)
