Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Đứa con liệt sanh
Bây giờ đến dạng con thứ ba. Nếu cha mẹ tu hành, làm thiện, làm lành mà đứa con lại không thiện, không lành thì đứa con đó, đức Phật gọi là liệt sanh.
Tôi không phải tuýp người quá khắt khe trong chuyện con cái xem phim ảnh phương Tây. Tuy nhiên, khi con gái tôi - năm nay vừa tròn 16 tuổi ngỏ ý muốn xem series phim "Sex Education" cùng bố, thú thực tôi cũng có chút đắn đo. Phần vì cái tên nhạy cảm, phần vì sợ nội dung sẽ ảnh hưởng đến suy nghĩ non nớt của con.
Nhưng rồi tôi nghĩ lại, xã hội bây giờ khác ngày xưa rất nhiều. Cấm đoán không phải cách hay, cái chính là biết ngồi xuống, cùng con tiếp nhận và giải thích cho con hiểu đúng, chọn lọc những gì phù hợp. Thế là tôi đồng ý, và bộ phim hóa ra lại trở thành chất liệu tuyệt vời để hai bố con trò chuyện thẳng thắn với nhau.
"Sex Education" xoay quanh một nhóm học sinh trung học - độ tuổi mà những vấn đề về giới tính, áp lực tâm lý và sự trưởng thành được khắc họa trực diện, không né tránh.
Ở đó, người lớn không giấu giếm, còn thanh thiếu niên thì loay hoay tìm cách hiểu về chính mình. Dù nhiều tình tiết hài hước nhưng ẩn sau đó là những vấn đề mà bất cứ gia đình nào cũng từng đối diện.
Xem đến tập thứ 3, con gái quay sang hỏi: "Bố ơi, sao ở nước ngoài họ dám nói chuyện này (PV - chuyện về giới tính) với con cái sớm thế nhỉ? Ở mình thì toàn né tránh, ai cũng ngại".
Câu hỏi ấy khiến tôi lặng người, bởi đúng là lâu nay, trong các gia đình Việt, đề tài này vẫn bị xem là cấm kỵ. Cha mẹ hay nghĩ con chưa đủ lớn, hoặc sợ nói ra sẽ "vẽ đường cho hươu chạy".
Tôi bảo con rằng: "Vì họ hiểu hiểu, cái giá phải trả khi thiếu kiến thức và sự tỉnh táo về những chuyện này đôi khi là cả cuộc đời. Nhiều người phải đến lúc gặp sự cố, bị tổn thương hay trả giá bằng chính hạnh phúc của mình mới nhận ra".
Khi bộ phim kết thúc, tôi ngồi lại cùng con để nói rõ một điều quan trọng hơn bất cứ kiến thức nào khác. Đó là bài học về việc biết trân trọng bản thân và đặt ra ranh giới trong các mối quan hệ. Tôi chia sẻ với con, điều lớn nhất mà một cô gái cần học không phải là tránh xa những nguy hiểm, mà là biết nhìn ra đâu là điều phù hợp với mình, đâu là giới hạn cần bảo vệ.
Tôi kể cho con nghe câu chuyện về người bạn cũ của tôi, hồi trẻ cũng từng mù quáng vì yêu, tin vào những lời ngọt ngào của nửa kia mà đánh đổi cả tương lai.
Chỉ vì thiếu hiểu biết và không được ai nhắc nhở, cô ấy phải trả giá bằng nhiều năm đau khổ, thậm chí mất niềm tin vào cuộc sống. "Nếu ngày đó, cô ấy biết tự đặt cho mình nguyên tắc, biết dừng lại khi cần, có lẽ mọi chuyện đã khác", tôi nhớ lại.
Con tôi im lặng một lát rồi nói : "Bố yên tâm, con biết giờ xã hội cởi mở hơn, nhưng chúng ta không thể dễ dãi với mọi thức. Có những thứ khi đã mất rồi, cả đời không lấy lại được". Tôi mỉm cười, biết rằng những điều mình chia sẻ không vô nghĩa.
Tôi cũng nhấn mạnh với con rằng: "Tình yêu là điều rất đẹp, nhưng phải đến từ hai người cùng trưởng thành và tôn trọng nhau. Nếu ai đó khiến con phải thay đổi, phải đánh đổi giá trị của bản thân để giữ họ lại, thì người đó không đáng để con dành tình cảm".
Đây chính là điều mà rất nhiều người trưởng thành mãi đến nửa đời người mới hiểu ra.
Ngoài chuyện tình cảm, tôi còn dạy con một nguyên tắc sống khác: "Bất kỳ ai khi lớn lên cũng có quyền được lựa chọn hạnh phúc cho riêng mình. Nhưng hạnh phúc đó phải do mình làm chủ, chứ không phải lệ thuộc hay đánh đổi để làm hài lòng ai khác".
Có những người ngoài 30, thậm chí 40 tuổi vẫn sống trong những mối quan hệ độc hại, không dám buông bỏ chỉ vì sợ cô đơn hay sợ thiên hạ dị nghị.
Tôi kể lại câu chuyện này không phải để khen mình làm bố tốt, mà để nhắn gửi đến những bậc cha mẹ khác: Hãy mạnh dạn mở lòng và trò chuyện với con, nhất là về những điều tưởng khó nói. Vì đôi khi, chỉ một câu chuyện, một bộ phim hay một buổi nói chuyện bất ngờ cũng có thể giúp con tránh được những vấp ngã lớn trong đời.
Còn với con gái tôi, bài học ấy sẽ là hành trang quý giá trên đường trưởng thành.
