Vào đêm khuya, hàng loạt "người đẹp silicon" đang được "cấy ghép não AI" trên dây chuyền lắp ráp của nhà máy Jinsan Wanmei ở Trung Sơn, Quảng Đông, Trung Quốc. Từ đó, họ không còn là những “cô dâu câm lặng” nữa mà trở thành những "người bạn tâm giao" AI có thể an ủi bạn rằng “2 phút cũng ấn tượng lắm”.
Khi DeepSeeK châm ngòi cho cuộc cách mạng AI của Trung Quốc, ngành công nghiệp sản phẩm dành cho người lớn cũng bước vào vòng xoáy cạnh tranh khốc liệt và buộc phải thay đổi để tồn tại. Sự đổi mới về búp bê người lớn này, được tạo ra bởi AI, đang định hình lại những ham muốn riêng tư nhất và xoa dịu sự cô đơn của con người theo một cách phi lý nhưng thực tế.
Từ công cụ vật chất đến hàng hóa cảm xúc
Nhiều người có thể chưa từng nghe đến búp bê người lớn, nhưng công ty Trung Quốc này được thành lập vào năm 2010, đã trở thành nhà sản xuất búp bê silicon lớn nhất thế giới, với lượng xuất khẩu chiếm hơn 40% các sản phẩm tương tự tại Trung Quốc. Do tính chất nhạy cảm của ngành công nghiệp sản phẩm dành cho người lớn, những cuộc chiến ngầm trong ngành này thường khó được công chúng biết đến.
Trước đây, thị trường búp bê silicon cao cấp do Nhật Bản thống lĩnh, giá cả thường dao động từ 80.000 đến 100.000 nhân dân tệ (khoảng 280 - 300 triệu đồng) mỗi con, sau khi Jinsanwanmei gia nhập thị trường, giá thành sản phẩm đã giảm xuống còn một phần mười so với trước đó. Công ty này cuối cùng đã "vượt mặt" Nhật Bản để trở thành nhà phân phối lớn nhất thế giới.
Giá trị của búp bê silicon truyền thống vốn chỉ giới hạn ở nhu cầu sinh lý, nhưng sự can thiệp của AI đã thay đổi hoàn toàn luật chơi. Với sự trợ giúp của các mô hình AI lớn, những con búp bê này không chỉ có thể phân tích phong cách ngôn ngữ của người dùng và thiết lập trí nhớ dài hạn mà còn có thể đánh chính xác vào những "điểm đau" về mặt cảm xúc của người dùng thông qua 8 thiết lập tính cách như "nhẹ nhàng", "sôi nổi" và "trí tuệ".
Sau khi được trao quyền, AI không còn là một lớp vỏ silicon vô cảm nữa. Nó có thể nhớ rằng bạn đã phàn nàn về sếp của mình vào tuần trước. Khi bạn về nhà sau giờ làm thêm, điều đầu tiên nó hỏi là "Hôm nay tên sếp tệ hại đó có làm anh bực tức không?". Ảo giác "được thấu hiểu" này đã nhanh chóng nâng cấp búp bê silicon từ sản phẩm dành cho người lớn thành hàng hóa mang tính cảm xúc và trở thành một "người bạn tâm giao" của người dùng.
Theo giá bán ở thị trường nước ngoài hiện tại của Jinsanwanmei, giá một con búp bê là 1.500 đến 2.000 đô la Mỹ (tương đương 38 - 50 triệu đồng). Nếu bạn muốn trải nghiệm chức năng tương tác AI, bạn cần trả thêm phí đăng ký từ 100 đến 200 đô la Mỹ (tương đương 2,5 đến 5 triệu đồng). Như vậy, chi phí để có một "bạn gái ảo" là 2.000 đô la cho một cơ thể, và 200 đô la một tháng cho linh hồn.
Khi việc đăng ký bị dừng lại, con búp bê ngay lập tức trở thành "cô dâu ngốc". Hệ thống đăng ký bao gồm "phần cứng + dịch vụ" này rất giống phép ẩn dụ cho các mối quan hệ thân mật hiện đại: tình yêu đòi hỏi sự trả giá liên tục, nếu không thì mối quan hệ sẽ ngay lập tức trở về con số không.
Khi sự cô đơn của người dùng trở thành "chất dinh dưỡng" đào tạo mô hình AI tiếp theo; chúng ta đang sử dụng công nghệ hay bị nó thuần hoá?
Trong khi AI mang lại cho búp bê người lớn trải nghiệm tương tác đầy cảm xúc, nó cũng gây ra mối lo ngại về quyền riêng tư cho người dùng. Mặc dù nhà sản xuất tuyên bố rằng "dữ liệu được mã hóa gấp đôi và việc xóa dữ liệu thậm chí còn triệt để hơn so với WeChat trước đây", nhưng mối lo ngại về quyền riêng tư vẫn chưa bao giờ tan biến.
Trước đó, một vụ bê bối trong đó một nhà sản xuất đồ chơi người lớn đã làm rò rỉ hàng triệu bản ghi âm của người dùng đã làm ảnh hưởng đến niềm tin của thị trường vào búp bê AI. Điều trớ trêu hơn nữa là dữ liệu hội thoại được mã hóa này đang trở thành "chất dinh dưỡng" để đào tạo thế hệ mô hình AI tiếp theo— sự cô đơn của người dùng cuối cùng lại nuôi dưỡng các thuật toán của vốn.
Khi mối lo ngại về quyền riêng tư vẫn còn đang nóng bỏng thì cuộc tranh cãi về đạo đức thậm chí còn gay gắt hơn. Khi AI học cách "xem lại các tài khoản cũ từ ba tháng trước" và khi nó sử dụng các thuật toán để mô phỏng hiệu quả cảm xúc của con người, thì chúng ta đang sử dụng công nghệ hay đang bị nó thuần hóa? Một số phương tiện truyền thông đã cảnh báo: "AI đang thu hẹp các mối quan hệ tình cảm thành các gói dịch vụ có thể định lượng được, điều này có thể khiến con người mất đi khả năng xây dựng các mối quan hệ thực sự".
Ai là người "thu thuế" cô đơn?
Các doanh nghiệp từ lâu đã "đánh hơi" được đây là một thị trường béo bở. Tuần trước, cổ phiếu A-share "AI adult doll" concept đã tăng vọt. Các công ty môi giới dự đoán rằng quy mô thị trường robot tình dục toàn cầu sẽ vượt quá 30 tỷ đô la Mỹ vào năm 2025, trong đó Trung Quốc chiếm 40%. Các nhà sản xuất toàn cầu đang tranh giành chiếc bánh "nhu cầu cảm xúc" và đằng sau đó là triệu chứng cô đơn đang ngày càng nghiêm trọng của xã hội đương đại.
Theo "Báo cáo Kỷ nguyên sống một mình mới" do Viện nghiên cứu Beike công bố, đến năm 2030, số người sống một mình ở Trung Quốc dự kiến sẽ đạt 150 đến 200 triệu người, số người trẻ sống một mình trong độ tuổi từ 20 đến 39 sẽ tăng từ 18 triệu người năm 2010 lên 40 đến 70 triệu người. Thêm vào đó, chi phí tương tác xã hội ngoài đời thực ngày càng cao cũng là lý do khiến cho "bạn gái AI" có giá hàng chục nghìn nhân dân tệ đã trở thành lựa chọn tiết kiệm hơn. Một nhà đầu tư thẳng thắn nói: "Những gì chúng tôi bán không phải là silicon, mà là thuốc giảm đau để chống lại sự cô đơn".
Người sáng lập Nvidia, Jen-Hsun Huang đã từng nói: “Giá trị thực sự của AI là hỗ trợ con người chứ không phải thay thế họ”. Nhưng khi những gã khổng lồ công nghệ hướng sự chú ý vào những ham muốn nguyên thủy nhất của con người, thì "giải pháp" này lại giống một thỏa thuận nguy hiểm hơn. Chúng ta có được người bạn đời hoàn hảo mà có thể bị "xóa bỏ kí ức" bất cứ lúc nào, nhưng chúng ta có thể mãi mãi mất đi lòng dũng cảm để đối mặt với những cảm xúc thực sự.
Khi một ngày nào đó, một con búp bê AI nói rằng, "Bạn thân mến, báo cáo khám sức khỏe của bạn cho thấy hoạt động của tinh trùng đã giảm", và khi nó tự động đề xuất các dịch vụ tư vấn tâm lý dựa trên đặc tính cá nhân của người dùng, con người cuối cùng có thể nhận ra: được bao quanh bởi các thuật toán, làm sao con người có thể bảo vệ được sự chân thành không tính toán trong quan hệ vốn có giữa người với người?
Theo Sohu
