Vì sao lại có tên công ty xuất bản First News ở Việt Nam?

Dù nền tảng của tôi là về ngành điện tử nhưng vào những ngày đầu mùa hè 1992, tôi đã có cơ hội cầm cuốn hộ chiếu có đóng dấu nhập cảnh Vương Quốc Thái Lan để theo học khoá Thạc sĩ Khoa học máy tính (Master of Computer Science) kéo dài 2 năm tại Học Viện Kỹ Thuật Châu Á – AIT. Khi ấy, để đạt được học bổng Thuỵ Sĩ - Switzeland trị giá khoảng 26.000 USD không phải là chuyện dễ dàng. Sau khi trở thành 6 trên 100 người đạt điểm thi TOEFL đúng tiêu chuẩn, tôi phải trải qua cuộc thi Kiểm tra chỉ số thông minh (Intelligent Test) khá hóc búa dù trước đó tôi đã học tiếng Nga, tiếng Pháp ở trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật. Thời điểm đó, đi học AIT ở Thái Lan được ví như du học Mỹ thời bây giờ vậy.

Chuyện chưa kể của công ty xuất bản First News

Lần đầu tiên được lên máy bay ra nước ngoài cảm xúc rất mới lạ, vé của tôi được sắp ngồi ở hàng ghế gần đầu sát khoang VIP First Class. Sau khi thắt dây an toàn, tôi nhìn quanh và bắt đầu để ý bên khoang trên đó mọi thứ có vẻ sang, ghế ngồi rộng rãi thoải mái hơn, thức uống đồ ăn cũng khác biệt và sang trọng hơn hẳn so với khoang Economy mà tôi đang ngồi. Tôi hỏi cô tiếp viên xinh đẹp lúc phục vụ tôi thì mới biết đó là khoang đặc biệt dành cho hành khách First Class. Tôi thắc mắc hỏi tại sao tôi không được lên đó ngồi, cô tiếp viên chỉ nhìn tôi mỉm cười, làm tôi cứ mãi băn khoăn.

Trước đó tôi đã thích đọc và dịch các sách hay, suốt chuyến bay tôi chợt ra ý tưởng nếu sau này có đặt tên công ty tôi sẽ đặt tên First News - nghĩa là ‘Những thông tin hàng đầu, hạng sang’. (Bởi vậy sau khi tốt nghiệp AIT tôi đã không học tiếp Ph.D. ở Viện Risc-Linz Cộng hoà Áo mà trở về lập công ty xuất bản First News, tên tiếng Việt là Trí Việt, bởi lúc đó theo qui định không cho phép công ty nào được đặt tên bằng tiếng Anh, nên tôi phải mất cả tháng trời kiên trì thuyết phục bằng mọi cách mới đặt được tên First News trên giấy phép theo ý tưởng từ chuyến bay đó).

Qua tới học viện AIT cách Bangkok 40 km, bỏ qua những ngày đầu khám phá ký túc xá, khung cảnh xung quanh bình yên rất academy khác biệt so với Bangkok náo nhiệt. Tôi vào lớp CS92 với đủ sinh viên quốc tế từ các nước châu Á, Korea, Sing, Thái, China, Taiwan, Paskistan, Indonesia, Miến Điện… phải nói là áp lực lớn nhất đối với sinh viên đi học nước ngoài lúc đó như tôi là ngoại ngữ, dù tiếng Anh tôi khá vất vả tự học qua nhiều khoá buổi tối New Concepts, Streamlines, TOEFL, các tài liệu tự học Reading Comprehension của Mỹ, hàng đêm 11h30 nghe VOA Special English rồi viết ra nhưng rất khó theo kịp giọng phát âm các ông Giáo sư thỉnh giảng từ Nhật Bản, châu Âu, châu Á, đặc biệt là giọng Ấn Độ nuốt chữ khô khốc ngữ điệu thực sự rất khó nghe.

Công văn giới thiệu đề cử học tiếp Ph.D. ở Viện Tính Toán Mã Số ở RISC-LINZ - Cộng Hoà Áo của Trưởng đoàn AIT và ĐSQ VN tại Bangkok.

Vào lớp, giáo sư chỉ nói về các vấn đề liên quan và ghi trên bảng chủ đề và vài điểm chính bài giảng, sau đó ghi lên 5,7 cuốn tham khảo Reference Books để sau giờ học bắt lên thư viện tìm đọc. Tốc độ giọng của các thầy cô cũng hoàn toàn khác, khó nghe hơn với ngữ điệu các thầy cô dạy ở Việt Nam hay trên băng, Radio nhiều. Điểm thi các Term là “điểm tương đối”, không phải “điểm tuyệt đối” như ở Việt Nam. Nghĩa là bài thi có 5 câu, lớp có 30 người, bạn trả lời làm đúng 4 câu mà 29 người khác trả lời đúng 5 câu đạt điểm A, bạn vẫn bị điểm B - nên trong lớp rất khó để chia sẻ thông tin, phải tự học hết sức. 3 Term đầu mà điểm thấp là buộc phải xách valy về nước, nên lúc đó phải nhận thức là cuộc chơi danh dự không chỉ là cá nhân mà còn là quốc thể nên bất kỳ sinh viên nào cũng phải tự cố gắng hết sức, ăn tối xong là lên ngay thư viện, phòng Lab đọc sách, học đến 2-3h sáng mới về ngủ, kể cả thứ Bảy, Chủ Nhật. Cũng may trong lớp tôi có người bạn Paskitan, Nepan, Miến Điện thông minh và rất quí Việt Nam, hay trao đổi kiên trì chia sẻ rất cặn kẽ bài giảng, các vấn đề khi tôi hỏi.

Đặc biệt tôi nhớ những người bạn Trung Quốc thường chơi riêng với nhau rất cục bộ và tỏ ra đặc biệt khép kín chứ không hề thoải mái chia sẻ thông tin hay đi ăn uống với các sinh viên các quốc gia khác - những người bạn Đài Loan thì cởi mở rộng rãi hơn rất nhiều, mãi sau này tôi mới hiểu rõ bản tính riêng của dân tộc họ là vậy.

Vô phòng thi thì cứ yên tâm chắc chắn là có làm bằng cách nào cũng không có bất cứ bạn bè nào trong lớp hé lộ thông tin, hướng dẫn khi mình cần hỏi. Lúc đó mới thấy sự hiểu biết thực sự về ngoại ngữ về đọc, nghe, nói tiếng Anh là vô cùng quan trọng, nếu không có sẵn một mức độ nào đó thì rất khó tồn tại được với cơ chế áp lực học căng như vậy. Cũng may là khi còn ở Việt Nam tôi rất thích tiếng Anh, nên đã tìm cách gặp người nước ngoài nào là bắt chuyện, tôi rất thích nghe các bài hát tiếng Anh (sau này xuất bản Most Favourie English Song Book 1997) nên sau 2 term đầu tập trung cao độ cực kỳ vất vả tôi đã trụ được ở AIT và ở term thứ 5 tôi đã hoàn thành luận án tốt nghiệp cao học “Di chuyển vật thể dùng Toán Máy tính trong Không gian 3 chiều” đạt loại xuất sắc. Điều hạnh phúc nhất của tôi là ở term cuối được mời Cha Mẹ lần đầu tiên rời Việt Nam qua Thái ở cùng tôi một tháng để dự lễ tốt nghiệp của tôi (có lẽ đây là lần trả hiếu ít ỏi cho cha mẹ đã sanh thành nuôi dưỡng con khôn lớn nên đã làm tôi rất vui lúc đó).

Ngày tốt nghiệp cao học AIT, Bangkok tháng 12-1993 cùng những người thân.

Tốt nghiệp AIT, vì quá nhớ Việt Nam nên tôi không học tiếp Ph.D. theo lời mời bên Áo mà trở về lập First News như dự định, từ đó mới lập nên tủ sách Hạt Giống Tâm Hồn và có nhân duyên tiếp cận để xuất bản bộ sách quí rất giá trị của GS. John Vu - Nguyên Phong, từ Hành Trình về Phương Đông đến 2 tập sách nhân quả nổi tiếng Muôn Kiếp Nhân Sinh.

Ngay từ đầu tôi đã rất chú trọng xuất bản các sách tự học tiếng Anh, các sách luyện thi TOEFL, GRE, GMAT, TOEIC… cho sinh viên học sinh Việt Nam. Vì hiểu tiếng Anh nên tôi đã trực tiếp liên hệ bản quyền hợp tác xuất bản với các NXB lớn ở Mỹ và Châu Âu và cùng các bạn First News chọn sách, dịch thuật, biên tập ngay từ đầu các tác phẩm nổi tiếng từ Simon Schuter, Random House, Happer Collines…

Ngoài xuất bản tủ sách nổi tiếng Chicken Soup for The Soul, First News đã tổ chức làm cuốn sách gian truân về sự hy sinh của 64 liệt sĩ Gạc Ma - Vòng Tròn Bất Tử, thực hiện nhiều chương trình ý nghĩa bảo vệ biển đảo, tặng sách nói chuyện với các phạm nhân các trại giam, các trại mồ côi, mời các tác giả tiếng Anh về Việt Nam như Nick Vujicic, chương trình Hiểu về Trái Tim của Thầy Minh Niệm cùng hàng trăm chương trình thiện nguyện Hạt Giống Tâm Hồn nhân văn khác.

Được Viện Trưởng AIT trao bằng tốt nghiệp tại AIT Center cuối Term 5 sau khi hoàn tất luận văn tốt nghiệp cao học 12-1993.

Hội Cựu sinh viên AIT-VN trao giải 'Tận tâm cống hiến vì cộng đồng' cho giám đốc First News Nguyễn Văn Phước.

Tiếng Anh – Kỹ năng không thể thiếu trong thời đại hội nhập

Học tiếng Anh có nhiều cách, quan trọng nhất là cần phải có động cơ yêu thích tiếng Anh để có thể chủ động tự khám phá học hỏi hiệu quả mọi lúc mọi nơi, và tốt nhất là nên học tiếng Anh từ lúc tiểu học không nên để quá trễ như tôi.

Có một việc nữa cũng rất quan trọng: Là bạn cần có một động cơ, niềm yêu thích được học, thích khám phá nói tiếng Anh thực sự. Như những năm học cấp 3 khi đến giờ học tiếng Anh, các học sinh từ miền Bắc vào được ra ngoài chơi, không phải học, tôi cũng ra ngoài được vài lần nhưng sau đó thấy tại sao mình không cố học chung cùng các bạn trong lớp dù tiếng Anh của các bạn vượt tôi khá xa.

Hiện nay các bạn trẻ có nhiều lựa chọn học môn ngoại ngữ khác nhưng theo kinh nghiệm cá nhân tôi, tiếng Anh vẫn là ngôn ngữ thông dụng và được sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới hiện nay và về sau. Sau lần đi học đó hơn 20 năm sau tôi đại diện phía AITAA Việt Nam bình chọn và được AIT mời về trường trao giải thưởng “Tận tâm cống hiến cho cộng đồng” cùng với cựu sinh viên 30 quốc gia Châu Á khác với sự tham dự chính thức của Công chúa Vương quốc Thái Lan danh tiếng Maha Chakri Sirindhorn.

Gian nan vất vả là vậy nhưng những kỷ niệm đáng nhớ ở AIT đến giờ không một ai quên được dù năm tháng thời gian có trôi qua.

Nguyễn Văn Phước - Nhà sáng lập First Nrews - Trí Việt