Chủ nhật, 08/12/2019

Những cuốn sách và tháp chuông

01/12/2019 10:55
Những cuốn sách và tháp chuông

Về mặt lịch sử, tâm hồn của một ngôi làng miền bắc nước Nga là nhà thờ và thư viện. Giờ đây, cả hai lâm vào cảnh cực kỳ nguy hiểm.

Một cơn gió lạnh tháng 11 thổi những nắm tuyết ngang qua con đường khi một chiếc xe hơi Lada sendai chở đầy sách và người xóc nảy lên trong hành trình 160km từ thành phố Arkhangelsk thuộc miền bắc nước Nga đến một nhóm các ngôi làng nhỏ, hẻo lánh mà người địa phương gọi bằng cái tên chung Rato-Navolok.

Điểm dừng chân đầu tiên của hành trình này là làng nhỏ Pogost nằm bên bờ sông Yemtsa và, cụ thể hơn, nhà thờ Nikolskaya hoặc nhà thờ Saint Nicholas bằng gỗ có từ thế kỷ 18 xiêu vẹo. Bị rụng đầu, phủ đầy tuyết, và lệch khỏi nền móng một cách nguy hiểm, tòa nhà vẫn đẹp đang bên bờ vực biến mất mãi mãi.

Bên trong xe hơi, chất đầy những chồng sách, 4 người phụ nữ đang làm nhiệm vụ tự chỉ định để cứu lấy văn hóa miền Viễn Bắc Nga bị đe dọa - bằng cách làm việc để làm chậm lại tình trạng mục nát của di sản kiến trúc bằng gỗ độc đáo của Nga và, đồng thời, bằng cách mang sách cho những thư viện mà chúng là những không gian cộng đồng duy nhất dành cho người dân của khu vực.

“Đây là cách nó từng tồn tại”, Margarita Bayeva, người đứng đầu tổ chức tình nguyện phi chính phủ đặt trụ sở tại Moscow có tên gọi Verenitsa và là người hướng dẫn hành trình, giải thích về trung tâm truyền thống của ngôi làng miền bắc Nga.

“Bạn biết đó, cạnh nhà thờ là thư viện, và người quản lý thư viện thường là người làm việc năng động nhất để bảo vệ toàn bộ văn hóa của ngôi làng”, Bayeva kể. “Đó là nơi câu lạc bộ cộng đồng tọa lạc và là trạm cấp cứu, và ở một nơi nào đó gần đó có người quản lý thư viện và người trông nom nhà thờ”.

“Chúng tôi không thể sống thiếu sách”, cô trần tình, những lời lẽ của cô để lộ sự thật rằng cô là giáo viên văn chương Nga. “Sách làm thành không gian văn hóa chung của chúng tôi. Đất nước của chúng tôi không thể tồn tại mà không có văn hóa đọc”.

Cả hai lý do mà những người tình nguyện Verenitsa đề cập đến rất đáng lo. Theo một cuộc khảo sát của chính phủ vào năm 2010, khoảng 36.700 ngôi làng ở Nga có 10 hoặc ít hơn 10 cư dân. Ở khu vực Arkhangelsk, số những ngôi làng đông dân giảm từ 24.000 người vào năm 1930 xuống còn chưa đến 13.000 người vào năm 2002. Tỉ lệ sinh đẻ và tình trạng thiếu cơ hội kinh tế ở những ngôi làng hẻo lánh của Nga là những thủ phạm chính đằng sau sự sụt giảm dân số.

Song song đó, di sản kiến trúc bằng gỗ độc đáo của Nga - không chỉ các nhà thờ - thường xuyên bị biến mất - bị bỏ bê, thiên tai, cháy, và đôi khi do sự phát triển vô nguyên tắc. Trong 8.899 địa danh kiến trúc cổ bằng gỗ được các chuyên gia phân loại trên cả nước, chỉ có 8% nhận được sự bảo vệ của liên bang và nhiều địa danh trong số này, sự bảo vệ chỉ mang danh nghĩa.

Vào tháng 8.2018, không dưới 8 ví dụ về kiến trúc bằng gỗ lịch sử đã cháy chỉ trong 1 tháng, bao gồm nhà thờ nổi tiếng thế giới Uspenskaya, hoặc nhà thờ Assumption, gần thành phố Kondopoga, ở Cộng hòa Karelia với phía tây giáp Arkhangelsk.

Những người tình nguyện cố gắng hết mình để cứu vãn một số công trình kiến trúc đã xuống cấp

Hầu hết những hành trình của Verenitsa được thực hiện vào mùa hè, khi thời tiết và những ngày dài tạo điều kiện thuận lợi cho công việc. Nhưng vào những tháng mùa đông, nhóm cử các kiến trúc sư tình nguyện đến để kiểm tra các địa điểm.

Họ chụp hình, vẽ phác họa, đánh giá công trình cần thực hiện. Trong khi đó, những người tình nguyện khác cố gắng đặt lỗ xả nước và che phủ các cửa và cửa sổ để ngăn chặn thiên tai. Mục đích của họ rất khiêm tốn: làm chậm lại tình trạng mục nát của các tòa nhà với hy vọng rằng ngày nào đó, chính phủ, Giáo hội Chính thống giáo Nga, hoặc một vài thiên thần hộ mệnh khác sẽ xuất hiện với tiềm lực kinh tế cần thiết cho một giải pháp lâu dài hơn.

Trong chuyến đi lần này, kiến trúc sư khu vực Moscow Olga Zinina vẽ phác họa và lên danh sách chất liệu cần thiết cho Verenitsa nhằm khôi phục mái của nhà thờ trong mùa hè năm sau.

Đó chỉ là giọt nước trong đại dương. Gần nhà thờ Nikolskaya là nhà thờ bằng gỗ Petropavlovskaya, được đặt theo tên Thánh Peter và Thánh Paul, cũng cần được chăm sóc nhưng những người tình nguyện bỏ qua trong chuyến đi lần này.

“Chúng tôi nghĩ về một số nhà thờ trong nhiều năm nhưng chúng tôi không thể ôm đồm”, Bayeva trình bày. “Mỗi một dự án rất tốn kém - chúng tôi cần một kiến trúc sư và ít nhất một nghệ nhân. Chúng tôi cần mua gỗ và nộp tất cả tài liệu cần thiết”.

“Thật là không phải khi một nhà thờ được cứu vãn và nhà thờ khác thì không”, cô cho biết thêm.

‘Chúng tôi cần cứu những người dân miền bắc’

Bayeva bắt đầu đến miền Viễn Bắc trong những dự án như thế từ những năm 1990.

“Hồi đó, chúng tôi không biết cách tổ chức hoạt động”, cô kể. “Chỉ có một vài người sửa chữa nhà thờ vào những năm 1990 và cuối cùng hoạt động đã tắt ngấm”.

Trong hơn 1 thập niên, Bayeva không đến khu vực. Nhưng vào năm 2009, cô nghe khu phức hợp nhà thờ độc đáo ở ngôi làng Kali thuộc khu vực Arkhangelsk đã bị cháy trụi vào tháng 4.2006.

“Tôi khiếp sợ”, cô nhớ lại. “Tôi nhớ tôi đã đứng đó và khóc nức nở. Tôi hiểu rằng tôi cần quay lại và làm cái gì đó cho kiến trúc bằng gỗ. Tôi liên lạc với hai người bạn và chúng tôi đến và bắt đầu làm việc lặng lẽ”.

Margarita Bayeva

Sáng kiến đó đã khiến Bayeva và những người bạn của cô thành lập Verenitsa vào năm 2013.

“Không có ai ngoài các kiến trúc sư và một vài nghệ nhân… được trả lương”, cô giải thích. “Tất cả các chuyến đi đều được lên kế hoạch trong những kỳ nghỉ lễ. Một số người thích đến miền nam trong ngày lễ, nhưng những người tình nguyện của chúng tôi lên đường đến miền bắc. Mỗi năm, số dự án đều tăng”.

Bayeva biết rằng người dân trong khu vực có thể nghi ngờ những người từ nơi khác đến, vì thế, cô cố gắng thiết lập các mối quan hệ với họ và yêu cầu họ cùng làm việc với Verenitsa. “Những người miền bắc có cuộc sống vất vả hơn”, cô kể. “Họ hiếm khi cười, dù họ có phần thân thiện hơn những người Nga khác. Chúng tôi cần giúp đỡ người miền bắc”.

Người dân ở đây đọc sách’

Trong khi kiến trúc sư Zinina đang làm việc tại nhà thờ, Bayeva đi về phía ngôi làng Gorka-Rudakovskaya để gặp người quản lý thư viện Valentina Minina. 4 ngày/tuần, 3 tiếng rưỡi/ngày, Minina mở cửa thư viện cho khoảng 100 người sống gần đó. Thư viện là dịch vụ công cộng duy nhất đối với họ.

“Người dân ở đây đọc sách”, cô tâm sự, “không nhiều như chúng tôi muốn, nhưng họ đến đây”.

Thư viện nằm trong một góc của ngôi trường 1 lầu của ngôi làng. Nó chia sẻ không gian với bảo tàng lịch sử địa phương, trưng bày các món đồ tạo tác được khai quật từ những kho và tầng gác mái gần đó cũng do Minina quản lý.

Cô cho biết khoảng 70 - 90 người/năm đến để đọc bộ sưu tập gồm 3.000 cuốn sách của thư viện.

“Chúng tôi không có đủ người”, cô thổ lộ. “Giới trẻ chỉ đến vào những ngày cuối tuần hoặc kỳ nghỉ lễ để thăm cha mẹ. Họ đến thư viện nhưng hầu hết chỉ lấy sách cho con cái của họ”.

Minina biết ơn khi nhận sách của 20 trẻ em mà Bayeva đã tập hợp lại cho cô. Cô biết bạn đọc đầu tiên sẽ là một cậu bé địa phương tên Andrei, một người thích đọc sách nhưng không thể đi. Minina sẽ mang những cuốn sách đến tận nhà cho cậu bé.

Valentina Minina điều hành thư viện trong ngôi làng Gorka-Rudakovskaya

Bayeva không chỉ trích các nhà chức trách địa phương vì ít hỗ trợ cho các thư viện của khu vực. Cô biết tiền bạc eo hẹp và tất cả những gì họ có thể làm là trả tiền cho những người quản lý thư viện và trang trải chi phí cơ bản.

Trung tâm của cộng đồng

Sau khi Zinina hoàn tất công việc ở nhà thờ Nikolskaya, nhóm di chuyển đến địa điểm tiếp theo, cách đó 11km để đến ngôi làng Zachachye, dân số khoảng 110 người.

Zinina lại làm việc với nhà thờ bằng gỗ địa phương, trong khi Bayeva đưa đồ quyên góp cho thư viện trong ngôi làng Zabolotye bên cạnh.

Lidia Panina quản lý thư viện ở Zabolotye trong 40 năm. Bà cũng điều hành bảo tàng lịch sử địa phương. Panina cho biết thư viện phục vụ khoảng 500 người trong những ngôi làng gần đó và tiếp khoảng 180 người/năm, hầu hết là người về hưu. “Thời gian gần đây, những người về hưu đọc sách về những ngày xa xưa”, bà chia sẻ. “Họ thích lịch sử. Chúng tôi không thấy nhiều đàn ông, nhưng phụ nữ đến và họ thích những câu chuyện trinh thám và lãng mạn”.

Tuy nhiên, thư viện Zabolotye là trung tâm của cộng đồng. Kể từ năm 1993, một câu lạc bộ phụ nữ đã tập hợp phụ nữ thường xuyên và tổ chức các chương trình đọc sách và âm nhạc. Năm 2015, một số người địa phương thành lập đội đồng ca ở đó.

“Thư viện là tất cả đối với một ngôi làng”, Panina bộc bạch. “Người ta có thể đến đâu nữa để nói chuyện? Một số người đến để đọc sách, và một số người chỉ đến để tán gẫu”.

Đối với ít người trẻ trong khu vực, thư viện rất quan trọng. “Chúng tôi làm việc với trẻ em thuộc những gia đình nghèo”, những người quản lý thư viện trình bày. “Chúng tôi cung cấp các hoạt động mùa hè cho các em khi chúng nghỉ học. Tất cả điều này phụ thuộc vào thư viện. Mùa hè năm nay, các em đến đây sửa chữa những cuốn sách hỏng”.

Lidia Panina quản lý thư viện ở Zabolotye trong 40 năm

Hiện tại, Verenitsa cung cấp những cuốn sách được tặng cho khoảng 200 thư viện trên toàn miền bắc của Nga, mang đến khoảng 3.000 cuốn sách/tháng cho khu vực.

Trớ trêu thay, Bayeva nhớ lại, mối quan tâm của cô đến miền Viễn Bắc bắt nguồn từ những cuốn sách mà cô nhận được khi còn nhỏ từ khu vực.

“Cha tôi làm việc ở miền bắc”, cô nói. “Ông làm về những bộ phim ở Karelia… và ông mang những cuốn sách ở miền bắc về nhà. Nhà văn Liên Xô Yury Kazakov luôn có trên kệ sách của chúng tôi. Chị tôi và tôi lớn lên với Northern Diary (Nhật ký phương bắc) của ông ấy.

“Chúng tôi chỉ biết rằng ở đâu đó có vùng đất kỳ diệu này với những đêm trắng, con người hiền lành, những nhà thờ đá, và một nỗi buồn khó hiểu”, cô kể thêm. “Chúng tôi chỉ không biết nó ở đâu”.

Mê Linh (theo RFERL)

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Vụ phản đối đặt tên đường: Suy nghĩ về một bản kiến nghị

Đó là bản kiến nghị của mười hai nhà học giả, khoa bảng có tiếng gửi chính quyền thành phố Đà Nẵng phản đối đặt tên đường Francisco De Pina và Alexandre De Rhodes.
2

Những ai kiến nghị Đà Nẵng không đặt tên đường 'ông tổ' chữ Quốc ngữ?

Ngoài PGS.TS Lê Cung đến từ Khoa Lịch sử Trường Đại học Sư phạm Huế, còn có 11 người khác tham gia ký tên vào bản kiến nghị gửi lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đề nghị không đặt tên đường 2 "ông tổ" chữ Quốc ngữ là Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina.
3

NTK Việt lên tiếng phản đối mạnh mẽ khi Trung Quốc mạo nhận mẫu áo dài Việt

Mới đây, một bộ sưu tập của nhà thiết kế Trung Quốc trông y chang áo dài của Việt Nam và công chúng Việt tỏ rõ sự phẫn nộ về vấn đề này.
4

Đà Nẵng: Triển lãm ‘Câu chuyện bên bờ sông’

Triển lãm “Câu chuyện bên bờ sông” là một phần trong kết quả của dự án nghiên cứu "Di sản nghề chài và cuộc sống mưu sinh tại Đà Nẵng” do GS. Graeme Were làm chủ nhiệm đề tài.
5

Nhà văn, nhà viết kịch Nguyễn Anh Biên qua đời ở tuổi 83

Mới đây, đạo diễn Trần Lực đã thông báo nhà văn, nhà viết kịch Nguyễn Anh Biên đã từ trần lúc 5 giờ ngày 26.11, hưởng thọ 83 tuổi.

Vụ phản đối đặt tên đường: Suy nghĩ về một bản kiến nghị

Đó là bản kiến nghị của mười hai nhà học giả, khoa bảng có tiếng gửi chính quyền thành phố Đà Nẵng phản đối đặt tên đường Francisco De Pina và Alexandre De Rhodes.

Đà Nẵng: Triển lãm ‘Câu chuyện bên bờ sông’

Triển lãm “Câu chuyện bên bờ sông” là một phần trong kết quả của dự án nghiên cứu "Di sản nghề chài và cuộc sống mưu sinh tại Đà Nẵng” do GS. Graeme Were làm chủ nhiệm đề tài.

Nhà văn, nhà viết kịch Nguyễn Anh Biên qua đời ở tuổi 83

Mới đây, đạo diễn Trần Lực đã thông báo nhà văn, nhà viết kịch Nguyễn Anh Biên đã từ trần lúc 5 giờ ngày 26.11, hưởng thọ 83 tuổi.

Những ai kiến nghị Đà Nẵng không đặt tên đường 'ông tổ' chữ Quốc ngữ?

Ngoài PGS.TS Lê Cung đến từ Khoa Lịch sử Trường Đại học Sư phạm Huế, còn có 11 người khác tham gia ký tên vào bản kiến nghị gửi lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đề nghị không đặt tên đường 2 "ông tổ" chữ Quốc ngữ là Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina.

NTK Việt lên tiếng phản đối mạnh mẽ khi Trung Quốc mạo nhận mẫu áo dài Việt

Mới đây, một bộ sưu tập của nhà thiết kế Trung Quốc trông y chang áo dài của Việt Nam và công chúng Việt tỏ rõ sự phẫn nộ về vấn đề này.

Áo dài Việt Nam xuất hiện trong bộ sưu tập của NTK Trung Quốc?

Áo dài, vốn được xem như đặc sản của Việt Nam, vừa xuất hiện trong một bộ sưu tập của nhà thiết kế Trung Quốc.

'Dạ cổ hoài lang' qua 100 năm vẫn vang trong lòng người Nam Bộ

Tỉnh Bạc Liêu tổ chức buổi tọa đàm “Bản Dạ cổ hoài lang - Góc nhìn người làm báo” chiều 19.11 tại khu tưởng niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Sự kiện này nằm trong chuỗi hoạt động của Tuần Văn hóa - Du lịch Bạc Liêu 2019.

Nét tĩnh lặng giữa Sài Gòn sôi động

Giao mùa” của ba chàng họa sĩ gồm Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Nhật Dũng, Lê Trần Hậu Anh đến từ đất Bắc đang mang đến cho Sài Gòn cảm giác bình yên bởi những sắc màu của xuân, hạ, thu, đông…

Miss Universe 2019, Hoàng Thùy gây ấn tượng trong trang phục 'Café phin sữa đá'

Giới trẻ - 08/12/2019 13:47
Với trang phục độc đáo “Café phin sữa đá” trên sân khấu bán kết Miss Universe 2019, Hoàng Thùy đã tự tin trong phần trình diễn của mình.

Tuyển nữ Việt Nam sẵn sàng cho trận chung kết với Thái Lan, bảo vệ ngôi 'Hậu'

Thể thao - 08/12/2019 13:45
Trước khi bước vào trận chung kết SEA Games bóng đá nữ tối nay 8.12, HLV trưởng đội tuyển nữ Việt Nam Mai Đức Chung dành những đánh giá tôn trọng đối thủ Thái Lan và cho biết các học trò của ông sẽ thi đấu vì màu cờ sắc áo bảo vệ danh hiệu huy chương Vàng SEA Games.

Thanh Hằng, Hương Giang nổi bật trên thảm đỏ Hoa hậu hoàn vũ Việt Nam

Giải trí - 08/12/2019 13:45
Chung kết Hoa hậu Hoàn Vũ Việt Nam chính thức được diễn ra vào lúc 20h tối 7.12 tại Nha Trang. 45 người đẹp sẽ tranh tài để giành ngôi vị Hoa hậu năm nay.

Nhìn lại màn đọ dáng bikini của Top 15 Hoa hậu Hoàn vũ VN 2019

Giới trẻ - 08/12/2019 13:44
Tối qua, đêm chung kết cuộc thi Hoa hậu Hoàn Vũ VN 2019 đã diễn ra. Top 15 thí sinh đã có màn trình diễn bikini khoe vóc dáng gợi cảm và nổi bật các số đo.

58 cây thông thắp sáng Giáng sinh tại Nhà Trắng Mỹ

Giới trẻ - 08/12/2019 13:44
Vào thời điểm này, Nhà Trắng Mỹ đã rực rỡ sắc màu Giáng sinh với 58 cây thông được thắp sáng.

HLV Park Hang-seo và hai lần bị thẻ vàng ở Việt Nam

Thể thao - 08/12/2019 13:43
Trong hơn 2 năm làm việc ở Việt Nam, HLV Park Hang-seo đã hai lần bị phạt thẻ vàng. Có lẽ ông là HLV nhận nhiều thẻ phạt nhất trong lịch sử bóng đá Việt Nam

HLV Park Hang-seo: Tôi phải giữ Tiến Linh cho trận chung kết

Thể thao - 08/12/2019 10:27
Sau tình huống rướng người sút bóng khi băng xuống đối mặt thủ môn ở giữa hiệp 1 trận bán kết gặp U.22 Campuchia, tiền đạo Nguyễn Tiến Linh đã bị đau và phải nhờ đến sự chăm sóc của các bác sĩ mới có thể trở lại sân thi đấu.

Vũ công 12 tuổi nghẹn ngào kể về tuổi thơ bị bỏng nặng, sống mặc cảm vì sẹo

Giới trẻ - 08/12/2019 08:40
Vũ công nhí Thảo Vy nghẹn ngào khi kể về tuổi thơ bị bỏng nặng, sống mặc cảm, bị mẹ ép học vũ đạo… khiến Ốc Thanh Vân cũng không cầm được nước mắt.

Giáo dục không la mắng: Hãy tạo ra những đứa trẻ tự do, hồn nhiên và tinh nghịch

Sách - 08/12/2019 08:00
Bố mẹ đừng đặt nặng vấn đề thành công hay thất bại của trẻ mà hãy vui mừng vì con có can đảm chọn con đường riêng, dù gian nan thế nào.

TRỰC TIẾP Việt Nam - Campuchia (4-0): Hà Đức Chinh lập hat-trick

Thể thao - 07/12/2019 23:07
Sau khi Indonesia giành chiếc vé đầu tiên chơi trận chung kết SEA Games 30 thì chiếc vé còn lại sẽ dành cho đội chiến thắng ở trận bán kết thứ 2 giữa U.22 Việt Nam và Campuchia.

Danh hài Hoài Linh làm thơ mừng U.22 Việt Nam thắng đậm U.22 Campuchia

Giải trí - 07/12/2019 22:07
Chiến thắng tưng bừng cuẢ U.22 Việt Nam nổi thi hướng sáng tác bài thơ lục bát gửi tặng các tuyển thủ

HLV Park Hang-seo: 'Việt Nam sẽ chơi trận chung kết cho giấc mơ vàng SEA Games'

Thể thao - 07/12/2019 22:06
Sau khi hạ Campuchia 4-0 ở bán kết, U.22 Việt Nam đã giành chiếc vé chơi trận chung kết SEA Games 30 với Indonesia ngày 10.12

U.22 Việt Nam ‘tái ngộ’ U.22 Indonesia ở trận tranh huy chương vàng

Thời sự - 07/12/2019 21:06
Cùng giành chiến thắng ở 2 trận bán kết diễn ra vào chiều ngày 7.12, hai đội bóng ở bảng B là Việt Nam và Indonesia sẽ gặp nhau ở trận đấu chung kết SEA Games 30 diễn ra vào ngày 10.12, đây sẽ là cơ hội quý giá nhất từ trước đến nay để bóng đá Việt Nam lần đầu tiên giành tấm HCV ở một kỳ đại hội thể thao Đông Nam Á.

Sao Việt tưng bừng với chiến thắng 4 sao của U.22 Việt Nam

Giải trí - 07/12/2019 21:05
Các nghệ sĩ Phương Thanh, Cát Phượng, Thanh Thảo, Hoàng Bách, Hồng Ánh, Vi Thảo, Đức Tuấn… đã vỡ òa niềm vui trước chiến thắng tưng bừng của U.22 Việt Nam trước U.22 Campuchia để giành chiếc vé vào chơi trận chung kết 30

Hà Đức Chinh lập hat-trick, Việt Nam vùi dập Campuchia để vào chơi chung kết SEA Games 30

Thể thao - 07/12/2019 21:04
Nếu Indonesia cần đến 120 phút mới hạ được Myanmar với tỷ số 4-2 thì U.22 Việt Nam cũng ghi vào lưới Campuchia 4 bàn nhưng chỉ cần 90 phút và không để thủng lưới bàn nào.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS