Thứ 2, 20/01/2020

Vụ phản đối đặt tên đường: Suy nghĩ về một bản kiến nghị

29/11/2019 14:31
Vụ phản đối đặt tên đường: Suy nghĩ về một bản kiến nghị

Đó là bản kiến nghị của mười hai nhà học giả, khoa bảng có tiếng gửi chính quyền thành phố Đà Nẵng phản đối đặt tên đường Francisco De Pina và Alexandre De Rhodes.

1.

Trong bản kiến nghị, đoạn nói về ông Alexandre de Rhodes thì tôi thấy không cần bổ sung gì. Là một phần trong kiến nghị phản bác sự tôn vinh ông Alexandre de Rhodes, đoạn đó trong khi ra sức thuyết phục rằng ông Alexandre de Rhodes không xứng đáng về mặt công lao, ngộ nghĩnh thay, lại cho thấy khá rõ công lao của ông.

Ông không phải là người đầu tiên, nhưng cho tới giai đoạn của ông, ông lại là người tổng kết và phổ biến hữu hiệu chữ Quốc Ngữ. Rõ ràng về phương diện này, ông Đắc Lộ xứng đáng là người đại diện cho công cuộc sáng tạo chữ Quốc Ngữ.

Đoạn này còn cho thấy tính trung thực tri thức của ông Alexandre de Rhodes: ông viết rõ công trình do ai khởi đầu, việc của ông tiếp theo những công trình trước đó như thế nào. Tính trung thực tri thức này thực đáng được xiển dương, nhất là khi trong vòng vài chục năm nay đạo đức học thuật của nước ta xuống cấp trầm trọng với không ít các tố cáo đạo văn của nhiều vị giáo sư, trí thức, trong đó có cả những tiếng xầm xì về ông bộ trưởng bộ Giáo Dục đương nhiệm.

2.

Về ý đồ của ông Alexandre de Rhodes thì chắc nhiều người thấy rõ là dùng chữ Quốc Ngữ để truyền giáo. Đạo Thiên Chúa là một đạo rất lớn của nhân loại, văn minh Thiên Chúa Giáo là nền văn minh duy lý và chính xác làm nền cho khoa học kỹ thuật cũng như các tư tưởng triết học lớn của nhân loại hiện nay.

Tôi không thấy đạo Thiên Chúa, văn minh Thiên Chúa giáo truyền vào Việt Nam có gì sai trái. Trái lại, tôi cho rằng Việt Nam, như nhiều nước khác, hưởng nhiều lợi ích của việc du nhập, lan toả đạo Thiên Chúa cũng như nền văn minh của đạo này trong dân chúng. Đạo Thiên Chúa tới Việt Nam trễ hơn đạo Phật, nhưng cùng với đạo Phật làm cho nền văn minh của người Việt giàu có hơn, tiến bộ hơn, nhân bản hơn, hội nhập với thế giới hơn. Xin mở ngoặc điểm này: đạo Thiên Chúa khác với một số thành viên trong đạo. Nếu một người theo đạo Thiên Chúa hay đạo Phật có lỗi thì không nên nói đạo đó có lỗi.

Ông Alexandre de Rhodes tới hoạt động tại Việt Nam trên 200 năm trước khi liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng vào Đà Nẵng. Tôi cho rằng nói ông có ý đồ thực dân là khiên cưỡng. Hơn nữa, nói người cần xét ta, lúc đó là thời gian Việt Nam trong giai đoạn đánh chiếm nước Chiêm Thành. Chỉ vài chục năm trước khi Pháp – Tây Ban Nha tấn công Việt Nam, nghĩa là sau khi thời gian ông ĐL tới Việt Nam một thế kỷ rưỡi, chính Việt Nam cũng chiếm đất và cai trị một phần Cam Bốt. Nói vậy để cho thấy thời cuộc lúc đó, mối tương giao giữa các quốc gia lúc đó là vậy, xin đừng tự nghĩ tốt về ta và nhìn xấu về người. Quan điểm không công bằng này có giới hạn người Việt học hỏi nền văn minh của thế giới để tiến bộ không?

3.

Các nhà quản trị Phương Tây quan tâm tới Hiệu Quả việc làm chứ không để ý tới Ý Đồ. Người ta có thể phân tích Ý Đồ để tìm hiểu và dự đoán sự việc, còn khi Tưởng Thưởng, Công Nhận (R&R = Reward and Recognition) thì người ta chú ý tới hiệu quả công việc, mang lại lợi ích gì, cho ai.

Bản Kiến Nghị viết: “Người Việt Nam đã tận dụng chữ quốc ngữ… thành lợi khí của chính mình để phát triển văn hóa dân tộc”, tức công nhận chữ Quốc Ngữ là một công cụ phát triển văn hóa dân tộc. Điều này chỉ lập lại đánh giá của gần như TẤT CẢ các bậc thức giả tinh hoa của Việt Nam trong vòng trăm năm nay, dù theo đường lối chính trị nào, cũng đều nhìn thấy trong chữ Quốc Ngữ một lợi khí sắc bén cho người Việt. Huỳnh Tịnh Của, Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh, Hoàng Xuân Hãn... Người đại diện xứng đáng cho công cuộc chế tạo công cụ sắc bén vô cùng có lợi ấy cho dân Việt, ông Alexandre De Rhodes và ông Francisco De Pina, lại không được đặt tên đường thì có gì vô lý hơn? có gì bội bạc hơn, kém văn minh hơn?

Trong điểm này, có lẽ nên nhấn mạnh một ý của bản Kiến Nghị “Người Việt Nam đã tận dụng chữ quốc ngữ… để chuyển tải một cách đầy hiệu lực những tư tưởng yêu nước và những phương thức đấu tranh nhằm lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp”.

Đúng là người Việt có dùng chữ Quốc Ngữ để tuyên truyền, kêu gọi kháng chiến chống Pháp. Nhưng, về phương diện văn hóa, do chữ Quốc Ngữ dùng mẫu tự La-tinh nên tác dụng lớn nhất về mặt độc lập dân tộc không phải với Pháp, mà là với Trung Quốc có chữ viết theo kiểu tượng hình.

Ông cha ta, trong ngàn năm, dù ngoan cường chống Trung Quốc xâm lăng và đồng hóa, vẫn có tâm trạng tiểu quốc trước Tàu. Khi Pháp tới, càng tiếp cận văn minh Phương Tây, người Việt chẳng những rũ bỏ tâm lý sợ Tàu mà còn tự tin và tự hào về mình. Chữ Quốc Ngữ góp phần rất lớn trong công cuộc này.

Xin thế hệ hiện nay sáng suốt, quý trọng, bảo vệ công cụ của tiền nhân giúp người Việt ngẩng đầu đón gió văn minh, triệt bỏ mầm mống lệ thuộc thiên triều.

Đặt tên đường Alexandre De Rhodes và Francisco De Pina không chỉ vinh danh, cám ơn các ông, mà quan trọng hơn là khẳng định con đường tiến lên văn minh và bảo vệ lãnh thổ cha ông.

Lê Học Lãnh Vân

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Họa sĩ đứng sau loạt tranh chế “đi đâu đấy - sao về rồi” là ai?

Những ngày qua, cộng đồng mạng Việt Nam chứng kiến cơn sốt “chế tranh” hài hước với loạt câu thoại đã trở thành quen thuộc - “đi đâu đấy - sao về rồi”. Đằng sau những bức vẽ đơn giản mà ngộ nghĩnh, ý tưởng ngắn gọn mà thú vị ấy là một họa sĩ chuyên nghiệp.
2

Hành trình 25 năm lan tỏa tri thức - First News tặng 25.000 cuốn sách 'Hạt giống tâm hồn'

Công ty sách First News - Trí Việt tặng 25.000 cuốn "Hạt giống tâm hồn" cho các thư viện ở 63 tỉnh thành, trung tâm khuyết tật, trại giam...
3

Ì xèo cuộc thi truyện ngắn ĐBSCL 2019: Tác phẩm 'Căn cơ' đoạt giải và chuyện căn cơ số chữ

Cuộc thi truyện ngắn khu vực ĐBSCL năm 2019 do Hội Liên hiệp VHNT tỉnh Đồng Tháp tổ chức vừa tổng kết, trao giải ngày 26.12.2019, thì lập tức lại dấy lên những phản ứng trái chiều.
4

Táo Quân trong lễ cúng tiễn ông cưỡi ngựa về trời mỗi 23 tháng Chạp hàng năm

Trong lịch sử Trung Quốc, từ thời Tần đến Minh - Thanh, việc cúng tế Táo Quân được xem là một trong những sự kiện quan trọng của triều đình.
5

Gác kèo ong và Muối ba khía là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Gác kèo ong và Muối ba khía là 2 nghề độc đáo ở Cà Mau vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đà Nẵng: Triển lãm ‘Câu chuyện bên bờ sông’

Triển lãm “Câu chuyện bên bờ sông” là một phần trong kết quả của dự án nghiên cứu "Di sản nghề chài và cuộc sống mưu sinh tại Đà Nẵng” do GS. Graeme Were làm chủ nhiệm đề tài.

Nhà văn, nhà viết kịch Nguyễn Anh Biên qua đời ở tuổi 83

Mới đây, đạo diễn Trần Lực đã thông báo nhà văn, nhà viết kịch Nguyễn Anh Biên đã từ trần lúc 5 giờ ngày 26.11, hưởng thọ 83 tuổi.

Những ai kiến nghị Đà Nẵng không đặt tên đường 'ông tổ' chữ Quốc ngữ?

Ngoài PGS.TS Lê Cung đến từ Khoa Lịch sử Trường Đại học Sư phạm Huế, còn có 11 người khác tham gia ký tên vào bản kiến nghị gửi lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đề nghị không đặt tên đường 2 "ông tổ" chữ Quốc ngữ là Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina.

NTK Việt lên tiếng phản đối mạnh mẽ khi Trung Quốc mạo nhận mẫu áo dài Việt

Mới đây, một bộ sưu tập của nhà thiết kế Trung Quốc trông y chang áo dài của Việt Nam và công chúng Việt tỏ rõ sự phẫn nộ về vấn đề này.

Áo dài Việt Nam xuất hiện trong bộ sưu tập của NTK Trung Quốc?

Áo dài, vốn được xem như đặc sản của Việt Nam, vừa xuất hiện trong một bộ sưu tập của nhà thiết kế Trung Quốc.

'Dạ cổ hoài lang' qua 100 năm vẫn vang trong lòng người Nam Bộ

Tỉnh Bạc Liêu tổ chức buổi tọa đàm “Bản Dạ cổ hoài lang - Góc nhìn người làm báo” chiều 19.11 tại khu tưởng niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Sự kiện này nằm trong chuỗi hoạt động của Tuần Văn hóa - Du lịch Bạc Liêu 2019.

Nét tĩnh lặng giữa Sài Gòn sôi động

Giao mùa” của ba chàng họa sĩ gồm Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Nhật Dũng, Lê Trần Hậu Anh đến từ đất Bắc đang mang đến cho Sài Gòn cảm giác bình yên bởi những sắc màu của xuân, hạ, thu, đông…

Cầu sừng vàng, thiết kế vượt thời gian của thiên tài Leonardo da Vinci

Thiết kế cầu không dùng gạch vữa vẫn trụ vững trong động đất là bằng chứng cho thấy đầu óc thiên tài của da Vinci.

Kỳ 1: ‘Trò chơi vương quyền’ Mỹ-Trung Quốc lan đến tận Bắc cực

Thế giới - 19/01/2020 10:45
Cuộc đấu quyền lực và tầm ảnh hưởng toàn cầu giữa Mỹ với Trung Quốc nay đã tràn đến tận Bắc cực, sau khi Mỹ-Trung đối đầu ở cuộc chiến thương mại và Biển Đông, theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP).

Bộ Công an triệt phá đường dây mua bán phần mềm gián điệp qua mạng

Thời sự - 19/01/2020 10:38
Công an cũng thu giữ 7 thẻ tài khoản ngân hàng, 1 máy tính xách tay, 6 điện thoại di động, 1 xe mô tô phân khối lớn, 1 xe ô tô. Tính đến thời điểm bị bắt, nghi can Trần Ngọc Đức đã thực hiện giao dịch mua bán phần mềm với hơn 1.200 khách hàng.

Thái Lan vỡ mộng Olympic, đã thấm bức xúc của Việt Nam tại Mỹ Đình

Thể thao - 19/01/2020 10:37
Thái Lan đã phải dừng bước tại vòng tứ kết U23 châu Á khi thua Ả Rập Saudi 0-1 khá tức tưởi ngay trên sân nhà.

Chấm dứt tranh chấp về hai vở diễn 'Tinh hoa Bắc Bộ' và 'Ngày xưa'

Giải trí - 19/01/2020 10:35
Sau thời gian tạm dừng, ngày 17.1, TAND Cấp cao tại Hà Nội mở lại phiên tòa phúc thẩm vụ tranh chấp sở hữu trí tuệ giữa CTCP Tuần Châu và đạo diễn Việt Tú liên quan đến vở kịch “Ngày xưa”.

Thua Saudi Arabia ở tứ kết U.23 châu Á, Thái Lan không thể lập lại kỳ tích của Việt Nam

Thể thao - 19/01/2020 10:34
U.23 Thái Lan bước vào trận tứ kết U.23 châu Á 2020 với Saudi Arabia vào chiều 18.1. Đây là lần đầu tiên chủ nhà Thái Lan có mặt tại vòng tứ kết ở giải trẻ châu Á. Mục tiêu của thầy trò HLV Akira Nishino là giành 1 trong 3 chiếc vé dự Olympic Tokyo 2020.

Quy mô bệnh viêm phổi ở Vũ Hán lớn hơn báo cáo

Thế giới - 19/01/2020 10:32
Các nhà khoa học thuộc Trung tâm phân tích Bệnh truyền nhiễm toàn cầu MRC (đại học Imperial tại Luân Đôn) cảnh báo quy mô dịch viêm phổi lạ bùng phát tại Trung Quốc thời gian qua dường như rất lớn.

Taxi được lựa chọn đeo 'mào' hoặc dán chữ phản quang lên kính

Kinh tế - 19/01/2020 10:31
Theo quy định mới của Chính phủ, taxi truyền thống và taxi công nghệ được lựa chọn gắn hộp đèn (đeo mào) với chữ TAXI hoặc dán cụm từ “XE TAXI” làm bằng vật liệu phản quang, thay vì quy định cứng bắt buộc phải gắn hộp đèn trên nóc xe.

Grab, Go-Viet, Be đồng loạt tăng phụ phí trong dịp Tết

Kinh doanh - 19/01/2020 10:29
Grab và GoViet, Be đồng loạt áp dụng phụ phí trong dịp Tết Nguyên đán 2020 đối với cả ô tô và xe máy, mức cao nhất lên đến 200.000 đồng/chuyến.

Ông Tập ký kết với Myanmar một loạt thỏa thuận thúc đẩy ‘Vành đai và Con đường’

Thế giới - 19/01/2020 10:29
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã kết thúc chuyến thăm Myanmar vào hôm 18.1 sau khi ký kết các thỏa thuận cơ sở hạ tầng trị giá hàng tỉ USD, bao gồm một dự án cảng quan trọng ở Ấn Độ Dương.

Nhật Thủy đăng quang quán quân 'Gương mặt thân quen 2019'

Giải trí - 19/01/2020 10:28
Vượt qua đối thủ "nặng ký" MiA, Nhật Thủy chính thức là quán quân của chương trình “Gương mặt thân quen 2019”, tài năng của cô đã thuyết phục được ban giám khảo trong đêm thi cuối cùng.

Celine Dion chia sẻ phút giây cuối cùng bên cạnh người mẹ vừa qua đời

Giải trí - 19/01/2020 10:27
Chỉ 2 ngày sau kỷ niệm 4 năm ngày mất của chồng quá cố René Angélil, mẹ của Celine Dion - bà Thérèse Tanguay Dion - đã qua đời vào hôm thứ Năm (16.1) tại thành phố Montreal.

Kế hoạch năm mới: Dậy sớm, đọc sách, lên kế hoạch, vận động, biết ơn, ở một mình, viết nhật kí, sống một cuộc sống kỉ luật

Giới trẻ - 19/01/2020 08:30
Tự giác, kỉ luật là công cụ quan trọng nhất để giải quyết các vấn đề trong cuộc sống. Cũng là cách xóa tan đau khổ đời người một cách nhanh và hiệu quả nhất. Tự giác, kỉ luật có thể khiến một người trong 365 ngày biến mình trở nên tốt hơn. Hi vọng bài viết này sẽ thức tỉnh rất nhiều người

Thanh niên 9X sau 2 năm làm việc đã mua được nhà ở thành phố chia sẻ: "Luôn cố gắng đến cùng"

Giới trẻ - 19/01/2020 08:15
Cách tốt nhất để những nỗ lực chính mình đã bỏ ra không bao giờ uổng phí chính là luôn cố gắng đến cùng, không khuất phục số phận, cũng không từ bỏ vì gặp khó khăn.

'Dấu chân trên cát': Phiêu lưu về Ai Cập cổ đại

Sách - 19/01/2020 08:00
Cuốn "Dấu chân trên cát", Nguyên Phong phóng tác, nói về Ai Cập cổ đại, đặt ra những câu hỏi về mối liên hệ giữa đời sống.

Có thêm ca nhiễm bệnh viêm phổi lạ tại Trung Quốc

Thế giới - 18/01/2020 14:38
Giới chức y tế Trung Quốc ngày 18.1 thông báo phát hiện đến 4 ca viêm phổi mới, các bệnh nhân vẫn trong tình trạng ổn định.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS