Vụ phản đối đặt tên đường: Suy nghĩ về một bản kiến nghị

29/11/2019 14:31
Vụ phản đối đặt tên đường: Suy nghĩ về một bản kiến nghị

Đó là bản kiến nghị của mười hai nhà học giả, khoa bảng có tiếng gửi chính quyền thành phố Đà Nẵng phản đối đặt tên đường Francisco De Pina và Alexandre De Rhodes.

1.

Trong bản kiến nghị, đoạn nói về ông Alexandre de Rhodes thì tôi thấy không cần bổ sung gì. Là một phần trong kiến nghị phản bác sự tôn vinh ông Alexandre de Rhodes, đoạn đó trong khi ra sức thuyết phục rằng ông Alexandre de Rhodes không xứng đáng về mặt công lao, ngộ nghĩnh thay, lại cho thấy khá rõ công lao của ông.

Ông không phải là người đầu tiên, nhưng cho tới giai đoạn của ông, ông lại là người tổng kết và phổ biến hữu hiệu chữ Quốc Ngữ. Rõ ràng về phương diện này, ông Đắc Lộ xứng đáng là người đại diện cho công cuộc sáng tạo chữ Quốc Ngữ.

Đoạn này còn cho thấy tính trung thực tri thức của ông Alexandre de Rhodes: ông viết rõ công trình do ai khởi đầu, việc của ông tiếp theo những công trình trước đó như thế nào. Tính trung thực tri thức này thực đáng được xiển dương, nhất là khi trong vòng vài chục năm nay đạo đức học thuật của nước ta xuống cấp trầm trọng với không ít các tố cáo đạo văn của nhiều vị giáo sư, trí thức, trong đó có cả những tiếng xầm xì về ông bộ trưởng bộ Giáo Dục đương nhiệm.

2.

Về ý đồ của ông Alexandre de Rhodes thì chắc nhiều người thấy rõ là dùng chữ Quốc Ngữ để truyền giáo. Đạo Thiên Chúa là một đạo rất lớn của nhân loại, văn minh Thiên Chúa Giáo là nền văn minh duy lý và chính xác làm nền cho khoa học kỹ thuật cũng như các tư tưởng triết học lớn của nhân loại hiện nay.

Tôi không thấy đạo Thiên Chúa, văn minh Thiên Chúa giáo truyền vào Việt Nam có gì sai trái. Trái lại, tôi cho rằng Việt Nam, như nhiều nước khác, hưởng nhiều lợi ích của việc du nhập, lan toả đạo Thiên Chúa cũng như nền văn minh của đạo này trong dân chúng. Đạo Thiên Chúa tới Việt Nam trễ hơn đạo Phật, nhưng cùng với đạo Phật làm cho nền văn minh của người Việt giàu có hơn, tiến bộ hơn, nhân bản hơn, hội nhập với thế giới hơn. Xin mở ngoặc điểm này: đạo Thiên Chúa khác với một số thành viên trong đạo. Nếu một người theo đạo Thiên Chúa hay đạo Phật có lỗi thì không nên nói đạo đó có lỗi.

Ông Alexandre de Rhodes tới hoạt động tại Việt Nam trên 200 năm trước khi liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng vào Đà Nẵng. Tôi cho rằng nói ông có ý đồ thực dân là khiên cưỡng. Hơn nữa, nói người cần xét ta, lúc đó là thời gian Việt Nam trong giai đoạn đánh chiếm nước Chiêm Thành. Chỉ vài chục năm trước khi Pháp – Tây Ban Nha tấn công Việt Nam, nghĩa là sau khi thời gian ông ĐL tới Việt Nam một thế kỷ rưỡi, chính Việt Nam cũng chiếm đất và cai trị một phần Cam Bốt. Nói vậy để cho thấy thời cuộc lúc đó, mối tương giao giữa các quốc gia lúc đó là vậy, xin đừng tự nghĩ tốt về ta và nhìn xấu về người. Quan điểm không công bằng này có giới hạn người Việt học hỏi nền văn minh của thế giới để tiến bộ không?

3.

Các nhà quản trị Phương Tây quan tâm tới Hiệu Quả việc làm chứ không để ý tới Ý Đồ. Người ta có thể phân tích Ý Đồ để tìm hiểu và dự đoán sự việc, còn khi Tưởng Thưởng, Công Nhận (R&R = Reward and Recognition) thì người ta chú ý tới hiệu quả công việc, mang lại lợi ích gì, cho ai.

Bản Kiến Nghị viết: “Người Việt Nam đã tận dụng chữ quốc ngữ… thành lợi khí của chính mình để phát triển văn hóa dân tộc”, tức công nhận chữ Quốc Ngữ là một công cụ phát triển văn hóa dân tộc. Điều này chỉ lập lại đánh giá của gần như TẤT CẢ các bậc thức giả tinh hoa của Việt Nam trong vòng trăm năm nay, dù theo đường lối chính trị nào, cũng đều nhìn thấy trong chữ Quốc Ngữ một lợi khí sắc bén cho người Việt. Huỳnh Tịnh Của, Trương Vĩnh Ký, Nguyễn Văn Vĩnh, Phạm Quỳnh, Hoàng Xuân Hãn... Người đại diện xứng đáng cho công cuộc chế tạo công cụ sắc bén vô cùng có lợi ấy cho dân Việt, ông Alexandre De Rhodes và ông Francisco De Pina, lại không được đặt tên đường thì có gì vô lý hơn? có gì bội bạc hơn, kém văn minh hơn?

Trong điểm này, có lẽ nên nhấn mạnh một ý của bản Kiến Nghị “Người Việt Nam đã tận dụng chữ quốc ngữ… để chuyển tải một cách đầy hiệu lực những tư tưởng yêu nước và những phương thức đấu tranh nhằm lật đổ ách thống trị của thực dân Pháp”.

Đúng là người Việt có dùng chữ Quốc Ngữ để tuyên truyền, kêu gọi kháng chiến chống Pháp. Nhưng, về phương diện văn hóa, do chữ Quốc Ngữ dùng mẫu tự La-tinh nên tác dụng lớn nhất về mặt độc lập dân tộc không phải với Pháp, mà là với Trung Quốc có chữ viết theo kiểu tượng hình.

Ông cha ta, trong ngàn năm, dù ngoan cường chống Trung Quốc xâm lăng và đồng hóa, vẫn có tâm trạng tiểu quốc trước Tàu. Khi Pháp tới, càng tiếp cận văn minh Phương Tây, người Việt chẳng những rũ bỏ tâm lý sợ Tàu mà còn tự tin và tự hào về mình. Chữ Quốc Ngữ góp phần rất lớn trong công cuộc này.

Xin thế hệ hiện nay sáng suốt, quý trọng, bảo vệ công cụ của tiền nhân giúp người Việt ngẩng đầu đón gió văn minh, triệt bỏ mầm mống lệ thuộc thiên triều.

Đặt tên đường Alexandre De Rhodes và Francisco De Pina không chỉ vinh danh, cám ơn các ông, mà quan trọng hơn là khẳng định con đường tiến lên văn minh và bảo vệ lãnh thổ cha ông.

Lê Học Lãnh Vân


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Phiên bản thu nhỏ của các tác phẩm hội họa đình đám, giá 5,5 - 6,5 triệu đồng

Nell McKay, nữ họa sĩ đến từ Cropton, North Yorkshire, Anh đã tạo ra các phiên bản thu nhỏ từ các tác phẩm hội họa danh tiếng.
2

Bộ ảnh tiết lộ bí mật của những góc ảnh “thần thái”

Nữ nhiếp ảnh gia Bonnie Rodríguez Krzywicki chia sẻ 30 bí quyết đơn giản để khiến bất cứ ai cũng có thể trở nên đẹp hơn trong những khuôn hình “thần thái ngời ngời”.
3

Bên tách cà phê: Cà phê và sách – công thức thịnh vượng của người Đức

Người Đức đã uống cà phê trong hơn 300 năm, trung bình một năm, mỗi người uống đến 164 lít cà phê – nhiều hơn cả uống nước. Và bây giờ, Đức đang là nền kinh tế sáng tạo nhất thế giới.
4

Văn minh Maya – Kho tàng trí tuệ bí ẩn

Trong thời kỳ cổ đại, văn minh Maya đóng vai trò khởi thủy cho các phát kiến vượt thường, là nơi duy nhất trong các nền văn minh tại Tây Bán cầu có hệ thống chữ viết cùng hệ thống lịch riêng biệt, khoa học phát triển vượt bậc.
5

Nhà thờ Bùi Chu được hạ giải sau hơn 1 năm trì hoãn

Sau hơn một năm trì hoãn, nhà thờ Bùi Chu 135 tuổi được hạ giải hôm 17.7, dự kiến đến tháng 8 hoàn thành.

Đà Nẵng: Triển lãm ‘Câu chuyện bên bờ sông’

Triển lãm “Câu chuyện bên bờ sông” là một phần trong kết quả của dự án nghiên cứu "Di sản nghề chài và cuộc sống mưu sinh tại Đà Nẵng” do GS. Graeme Were làm chủ nhiệm đề tài.

Nhà văn, nhà viết kịch Nguyễn Anh Biên qua đời ở tuổi 83

Mới đây, đạo diễn Trần Lực đã thông báo nhà văn, nhà viết kịch Nguyễn Anh Biên đã từ trần lúc 5 giờ ngày 26.11, hưởng thọ 83 tuổi.

Những ai kiến nghị Đà Nẵng không đặt tên đường 'ông tổ' chữ Quốc ngữ?

Ngoài PGS.TS Lê Cung đến từ Khoa Lịch sử Trường Đại học Sư phạm Huế, còn có 11 người khác tham gia ký tên vào bản kiến nghị gửi lãnh đạo thành phố Đà Nẵng đề nghị không đặt tên đường 2 "ông tổ" chữ Quốc ngữ là Alexandre de Rhodes và Francisco De Pina.

NTK Việt lên tiếng phản đối mạnh mẽ khi Trung Quốc mạo nhận mẫu áo dài Việt

Mới đây, một bộ sưu tập của nhà thiết kế Trung Quốc trông y chang áo dài của Việt Nam và công chúng Việt tỏ rõ sự phẫn nộ về vấn đề này.

Áo dài Việt Nam xuất hiện trong bộ sưu tập của NTK Trung Quốc?

Áo dài, vốn được xem như đặc sản của Việt Nam, vừa xuất hiện trong một bộ sưu tập của nhà thiết kế Trung Quốc.

'Dạ cổ hoài lang' qua 100 năm vẫn vang trong lòng người Nam Bộ

Tỉnh Bạc Liêu tổ chức buổi tọa đàm “Bản Dạ cổ hoài lang - Góc nhìn người làm báo” chiều 19.11 tại khu tưởng niệm cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu. Sự kiện này nằm trong chuỗi hoạt động của Tuần Văn hóa - Du lịch Bạc Liêu 2019.

Nét tĩnh lặng giữa Sài Gòn sôi động

Giao mùa” của ba chàng họa sĩ gồm Nguyễn Văn Đức, Nguyễn Nhật Dũng, Lê Trần Hậu Anh đến từ đất Bắc đang mang đến cho Sài Gòn cảm giác bình yên bởi những sắc màu của xuân, hạ, thu, đông…

Cầu sừng vàng, thiết kế vượt thời gian của thiên tài Leonardo da Vinci

Thiết kế cầu không dùng gạch vữa vẫn trụ vững trong động đất là bằng chứng cho thấy đầu óc thiên tài của da Vinci.

Thay đổi thói quen giúp giảm cân hiệu quả

Sức khỏe - 14/08/2020 21:30
Nếu bạn là người muốn xây dựng chế độ ăn uống cân bằng và giảm cân một cách tự nhiên, hãy bỏ qua các chế độ giảm cân được quảng bá bằng những lời hoa mỹ. Bạn luôn có thể áp dụng một số thay đổi nhỏ đối với chế độ ăn, thói quen tập luyện thể thao và lối sống để trở nên thon gọn một cách tự nhiên.

Ngôi nhà 'thuận tự nhiên' ở ngoại thành Hà Nội

Du lịch - 14/08/2020 21:00
Nằm ở Làng Mít xã Cổ Đông, thị trấn Sơn Tây, ngoại ô Hà Nội, “Nhà của mẹ” (Mother's house) là món quà ngọt ngào của một người con dành tặng người mẹ của mình.

Đại bàng tấn công máy bay không người lái xâm phạm lãnh thổ

Khoa học - 14/08/2020 20:30
Một con đại bàng đầu trắng đã tấn công thiết bị bay không người lái của cơ quan chức năng ở Michigan, khiến chiếc drone trị giá 950 USD rơi thẳng xuống nước.

CDC cảnh báo nguy cơ lây lan COVID-19 khi đeo khẩu trang có van thở

Công nghệ - 14/08/2020 20:15
Các loại khẩu trang có van thở hoặc lỗ thông hơi sẽ không ngăn ngừa được sự lan truyền COVID-19 từ người này sang người khác.

Sau 5 ngày tìm mặt dây chuyền, gia đình mới biết nó trong bụng bé gái 4 tuổi

Sức khỏe - 14/08/2020 20:00
Chiếc mặt dây chuyền vàng hình trái tim đã bị bé gái 4 tuổi nuốt chửng vào bụng lúc nào không hay biết khiến gia đình lục tìm suốt 5 ngày không phát hiện.

TP.HCM xây dựng kịch bản xét nghiệm trước diễn biến của dịch COVID-19

Thời sự - 14/08/2020 19:52
Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID-19, Sở Y tế TP.HCM chỉ đạo các đơn vị có liên quan lên phương án xây dựng kịch bản ứng phó, thực hiện xét nghiệm COVID-19 theo từng tình huống diễn tiến của dịch trong cộng đồng, đồng thời thành lập tổ kỹ thuật hỗ trợ các bệnh viện triển khai xét nghiệm tầm soát COVID-19.

Tạm ứng kinh phí để xét nghiệm COVID-19 cho người có BHYT

Thời sự - 14/08/2020 19:48
BHXH Việt Nam vừa ban hành Công văn 2539/BHXH-CSYT về việc thanh toán chi phí xét nghiệm COVID-19 theo chế độ BHYT, trong đó yêu cầu BHXH các tỉnh tạm ứng kinh phí để kịp thời triển khai xét nghiệm COVID-19 cho người có thẻ BHYT đến khám, chữa bệnh tại các cơ sở khám chữa bệnh BHYT.

Thêm 18 người mắc COVID-19: 15 ca ở Đà Nẵng, 1 ca người Trung Quốc nhập cảnh trái phép

Thời sự - 14/08/2020 19:46
Chiều tối 14.8, Ban Chỉ đạo Quốc gia Phòng chống dịch COVID-19 cho biết đã ghi nhận 18 ca mắc mới COVID-19, trong đó 15 ca tại Đà Nẵng, 2 ca tại Quảng Nam, 1 ca được cách ly ngay sau khi nhập cảnh tại TP.HCM.

Giá lúa tăng cao, nông dân miền Tây Nam Bộ phấn khởi

Kinh doanh - 14/08/2020 19:30
Chỉ trong hơn 1 tuần qua, giá lúa ở nhiều tỉnh miền Tây tăng 200 - 500 đồng/kg. Theo một doanh nghiệp xuất khẩu gạo ở vùng này, giá lúa tăng cao do nhu cầu tiêu thụ của thế giới tăng trong tình cảnh dịch bệnh COVID-19.

Show diễn âm nhạc giãn cách xã hội đầu tiên trên thế giới

Giải trí - 14/08/2020 19:00
Đó là buổi trình diễn của nam ca sĩ người Anh Sam Fender tại Anh. Đây được xem là sự kiện âm nhạc giãn cách đầu tiên được tổ chức trên thế giới vì dịch COVID-19.

Vẻ đẹp của những bức ảnh đưa người xem bước vào “thế giới khác”

Du lịch - 14/08/2020 18:30
Những bức ảnh mê hoặc được chụp dưới nước khiến người xem có cảm giác như đang lạc vào một thế giới khác.

Sau scandal liên quan đến diễn viên Nguyễn Trọng Hưng, phim và MV ‘Đi qua mùa Hạ’ bỗng sốt trở lại

Điện ảnh - 14/08/2020 18:15
Dù đã phát sóng cách đây 3 năm, nhưng bộ phim "Đi qua mùa Hạ" bỗng gây sốt trở lại và được dân mạng lùng sục sau scandal liên quan đến diễn viên Nguyễn Trọng Hưng.

Cặp lợn xấu xí nhất thế giới được chào đón ở vườn thú Anh

Giải trí - 14/08/2020 18:00
Hai chú lợn có tên Budi và Beth được chuyển đến sở thú ở London trong khuôn khổ chương trình nhân giống động vật dễ bị tổn thương.

Nghị quyết lên án 'Trung Quốc xâm phạm lãnh thổ Ấn Độ' được trình lên Thượng viện Mỹ

Thế giới - 14/08/2020 17:45
Một nhóm nhà lập pháp lưỡng đảng tại Thượng viện Mỹ mới đây đã đề trình nghị quyết tại Thượng viện lên án sự hung hăng của Trung Quốc với Ấn Độ nhằm thay đổi hiện trạng tại Đường kiểm soát thực tế (LAC).

Robot tí hon giúp làm sạch nguồn nước lấy cảm hứng từ san hô

Khoa học - 14/08/2020 17:30
Các nhà khoa học tại Hà Lan đã phát triển thành công một loại robot giúp làm sạch nguồn nước lấy cảm hứng từ san hô.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS
Thứ 6, 14/08/2020