Khoa học giải thích việc muỗi thích hút máu người này mà chê người khác

Anh Tú23/08/2023 11:00
Khoa học giải thích việc muỗi thích hút máu người này mà chê người khác

Muỗi không chỉ hút máu vì trên thực tế, nguồn thức ăn chính của chúng là mật hoa từ thực vật. Do vậy, việc chúng ta tỏa ra những mùi hương có nguồn gốc từ thực vật hoặc giống với thực vật có thể khiến chúng bối rối trong việc ra quyết định.

Tại sao một số người bị muỗi tìm đến “xin tí huyết” trong khi những người khác lại bình an vô sự. Nhiều giả thuyết khác nhau đã được đề xuất để giải thích câu chuyện này nhưng trước giờ chưa có công trình nào thực sự nghiêm túc.

Gần đây, các nhà khoa học từ Virginia Tech đã phát hiện ra rằng việc sử dụng một số loại xà phòng có thể làm tăng khả năng thu hút muỗi, trong khi những loại khác có thể xua đuổi chúng. Tuy nhiên, tác động của các loại xà phòng này lại khác nhau giữa từng người do sự tương tác giữa xà phòng và mùi đặc trưng của mỗi người.

Phát hiện của họ mới đây đã được công bố trên tạp chí iScience. Nhà khoa học Clément Vinauger là tác giả của công trình nghiên cứu cho biết: “Điều đáng chú ý là cùng một người cực kỳ thu hút muỗi khi không được tắm rửa lại có thể hấp dẫn hơn đối với muỗi bằng một loại xà phòng và sau đó trở thành đối tượng mà muỗi phải lảng tránh bằng một loại xà phòng khác”.

Con người từ thời cổ đại đã biết sử dụng xà phòng và các sản phẩm tạo hương theo người. Chúng ta biết rằng dùng xà phòng hay nước hoa giúp người xung quanh thay đổi cảm nhận về mùi cơ thể của mình, nhưng không rõ liệu những sản phẩm tạo mùi này có thay đổi cách muỗi cảm nhận và dẫn đến phân biệt đối xử chúng ta khi chọn mục tiêu hút máu hay không. Muỗi không chỉ hút máu vì trên thực tế, nguồn thức ăn chính của chúng là mật hoa từ thực vật. Do vậy, việc chúng ta tỏa ra những mùi hương có nguồn gốc từ thực vật hoặc giống với thực vật có thể khiến chúng bối rối trong việc ra quyết định.

Để khám phá mối quan hệ giữa việc sử dụng xà phòng và sự hấp dẫn đối với muỗi, trước tiên các nhà nghiên cứu đã phân tích hóa chất gây mùi cơ thể từ bốn người tình nguyện phát ra, cả khi chưa tắm rửa và sau khi họ tắm rửa bằng từng loại xà phòng trong số bốn nhãn hiệu— Dial, Dove, Native và Simple Truth. Họ cũng phân tích cấu hình mùi của 4 loại xà phòng.

Nhóm nghiên cứu phát hiện ra rằng mỗi tình nguyện viên phát ra mùi đặc trưng, mùi một số người hấp dẫn muỗi hơn những người khác. Việc tắm bằng xà phòng đã thay đổi đáng kể cấu hình mùi này.

Nhà sinh vật học Chloé Lahondère phân tích: “Mọi người đều có mùi khác nhau, ngay cả sau khi thoa xà phòng. Tình trạng sinh lý của bạn, cách bạn sống, những gì bạn ăn và những nơi bạn đến đều ảnh hưởng đến mùi của bạn. Và xà phòng thay đổi đáng kể cách chúng ta ngửi, không chỉ bằng cách thêm hóa chất mà còn bằng cách gây ra sự biến đổi các hợp chất mà chúng ta đã tiết ra một cách tự nhiên”.

Tiếp theo, các nhà nghiên cứu đã so sánh mức độ hấp dẫn tương đối của từng tình nguyện viên đối với muỗi Aedes aegypti khi không tắm rửa so với một giờ sau khi sử dụng các loại xà phòng khác nhau. Vì muỗi đực chỉ ăn mật hoa và muỗi cái chỉ hút máu sau khi giao phối, nên các nhà nghiên cứu đã tập trung kiểm tra mức độ hấp dẫn đối với muỗi cái ngay khi chúng vừa giao phối. Họ cũng loại trừ tác động của khí carbon dioxide (CO2) mà con người thở ra (một dấu hiệu quan trọng khác đối với muỗi) bằng cách tiến hành các thử nghiệm sở thích của muỗi trên vải đã hấp thụ mùi của tình nguyện viên.

Tắm bằng xà phòng ảnh hưởng đến sở thích của muỗi, nhưng quy mô và hướng của tác động này khác nhau giữa các loại xà phòng và giữa những người tình nguyện. Rửa bằng Dove và Simple Truth làm tăng sức hấp dẫn của một số (nhưng không phải tất cả) tình nguyện viên, trong khi rửa bằng xà phòng Native có xu hướng đuổi muỗi.

Vinauger nói: “Điều thực sự quan trọng đối với muỗi không phải là hóa chất nào phát ra mùi nhiều nhất, mà là sự kết hợp cụ thể của các hóa chất, không chỉ từ xà phòng mà còn từ mùi cơ thể đặc trưng của mỗi chúng ta. Tất cả các loại xà phòng đều chứa một hóa chất gọi là limonene (giống tên một loại thuốc chống muỗi phổ biến). Mặc dù đó là hóa chất chính trong cả bốn loại xà phòng, nhưng ba trong số đó lại làm tăng khả năng thu hút muỗi”.

Lahondère cho biết: “Chúng ta biết rằng tỷ lệ hóa chất là cực kỳ quan trọng để xác định liệu muỗi có bị thu hút hay bị xua đuổi hay không. Thay đổi tỷ lệ của cùng một hóa chất chính xác có thể dẫn đến sự hấp dẫn, sự thờ ơ hoặc sự xa lánh đối với muỗi”.

Để xác định các thành phần cụ thể đã thu hút và xua đuổi muỗi, các nhà nghiên cứu đã phân tích thành phần hóa học của các loại xà phòng khác nhau về tác động của chúng đối với sở thích của muỗi. Họ đã xác định được bốn hóa chất liên quan đến việc thu hút muỗi và ba hóa chất liên quan đến việc xua đuổi muỗi, gồm một hóa chất có mùi dừa là thành phần chính trong American Bourbon và một hợp chất từ hoa được sử dụng để điều trị ghẻ và chấy. Nhóm nghiên cứu đã kết hợp các hóa chất này để tạo ra các hỗn hợp và thử nghiệm xem chúng có tác động đến muỗi như thế nào.

Nhóm dự định sẽ mở rộng những kết quả này và tìm ra một số công thức bằng cách thử nghiệm nhiều loại xà phòng hơn và với nhiều người hơn. Họ cũng có kế hoạch khám phá cách xà phòng tác động đến sở thích của muỗi trong một khoảng thời gian dài hơn. Vinauger nói: “Chúng tôi rất tò mò muốn xem diễn biến thời gian của hiệu ứng này. Ví dụ, nếu bạn tắm vào buổi sáng, liệu mùi trên người có còn ảnh hưởng đến muỗi vào buổi tối không?”

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Bạn có thể tìm thấy bao nhiêu khuôn mặt trong bức ảnh

Chúng vô cùng khó tìm. Người ta nói rằng chỉ những người có khả năng quan sát cực kỳ tinh tường mới có thể tìm thấy chúng. Liệu bạn có phải là một trong số họ?
2

Bức ảnh này có bao nhiêu khuôn mặt?

Bức ảnh này có bốn khuôn mặt, và sau nhiều ngày tìm kiếm, tôi chỉ tìm thấy ba khuôn mặt. Tôi sẽ rất ấn tượng nếu bạn có thể tìm thấy cả bốn khuôn mặt.

Vì sao có danh xưng Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa cho 3 người đỗ đầu?

Tại sao lại gọi người đỗ đầu là Trạng nguyên, người thứ hai là Bảng nhãn còn người thứ ba là Thám hoa, đồng thời ý nghĩa của những từ này là gì, thì không phải ai cũng rõ.

Đỉnh cao tiến hóa của loài người xuất phát từ chiếc lưỡi

Sau khi tổ tiên của chúng ta rời mặt nước để lên cạn, lưỡi đã có sự tiến hóa kỳ diệu. Tuy nhiên, ở động vật có vú, lưỡi mới thể hiện tính linh hoạt tối đa.

Vì sao loài người đang tiến hóa sinh học để sống thọ hơn 100 tuổi?

Cá mập Greenland, rùa Galapagos và cá voi thường trưởng thành muộn và có thể sống hàng thế kỷ. Con người cũng có những điều kiện để tiến hóa như vậy.

Tranh cãi chuyện ai là Trạng nguyên đầu tiên của nước ta?

Trạng nguyên là người đỗ cao nhất trong các khoa đình thời phong kiến. Việc xác định ai là Trạng nguyên đầu tiên ở nước ta là một vấn đề gây tranh cãi và tốn nhiều giấy mực.

Nắng nóng khắc nghiệt đang đẩy giới hạn chịu đựng của con người tới mức nào?

Đêm nóng hơn và sóng nhiệt ẩm ướt hơn đang thách thức sức chịu đựng của cơ thể con người.

Có khi nào cá voi tiến hóa để lên cạn săn mồi một lần nữa?

Theo một nghiên cứu mới điều tra hơn 5.000 loài động vật có vú chuyển từ môi trường trên cạn xuống nước, sự thích nghi với cuộc sống dưới nước của chúng có thể sẽ không bao giờ đảo ngược.

Mối nguy từ ứng dụng bạn gái AI

Trang The Guardian dẫn lời một số chuyên gia cảnh báo các ứng dụng bạn gái trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ nuôi dưỡng nhiều quan điểm không lành mạnh về kiểm soát và bạo lực giới.

Quá trình huấn luyện chim ưng "tàn nhẫn" của dân du mục

Chim ưng có thể đi săn cùng con người là vì nó coi con người là đối tác đáng tin cậy.

Thần đồng 15 tuổi đỗ đại học, trở thành thiên tài thi ca nhưng cuộc đời khép lại ở tuổi 25

Phong cách sống - Thiên An - 15/08/2026 10:00
Cuộc đời của một trong những nhà thơ tài hoa nhưng đoản mệnh nhất Trung Quốc hiện đại vẫn còn để lại nhiều suy ngẫm cho đến tận ngày nay.

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Đứa con liệt sanh

Từ sách - Phim - FN - 15/08/2026 09:00
Bây giờ đến dạng con thứ ba. Nếu cha mẹ tu hành, làm thiện, làm lành mà đứa con lại không thiện, không lành thì đứa con đó, đức Phật gọi là liệt sanh.

Vấn đề với cách tiếp cận Agile

Blog GS John VU - GS John Vu - 14/08/2026 11:00
Một người phát triển phần mềm hỏi tôi: “Người quản lí của tôi nói rằng hoạt động chính của Agile chỉ là viết mã và kiểm thử. Bạn không cần tài liệu cho nên chúng tôi có thể hoàn thanh nhanh và đó là lí do tại sao cái tên “Agile – mau lẹ” tới. Điều đó có đúng không?”

Tâm lý học: Tài sản quý giá nhất của người phụ nữ

Suy ngẫm - Tr. Quang - 14/08/2026 10:00
Tài sản quý giá nhất của người phụ nữ không bao giờ là tuổi trẻ hay sắc đẹp, mà chính là hai khả năng tưởng chừng như trái ngược nhau này. 

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung miễn tác quyền trong 7 trường hợp, người sử dụng không cần xin phép

Phong cách sống - Minh Ngọc - 14/08/2026 09:00
Nhạc sĩ cho biết sẵn sàng cho phép sử dụng và miễn tác quyền đối với nhiều hoạt động giáo dục, cộng đồng, tôn giáo hay mục đích cá nhân không tạo ra doanh thu. Thậm chí, với những trường hợp nằm trong danh sách này, mọi người không cần mất công nhắn tin xin phép anh trước khi sử dụng các ca khúc.

Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Những đứa con tùy sanh

Từ sách - Phim - FN - 14/08/2026 08:00
Hồi nhỏ Pháp Hòa có một thú chơi mà nhiều người không thích: Pháp Hòa đi tìm con gián, con dế, con thằn lằn, v.v…, con nào chết, Pháp Hòa làm đám tang cho nó đàng hoàng.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2019 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.com.vn. Phát triển bởi ONECMS