Người dẫn chương trình Trần Minh từng kể lại một chuyện như thế này trong một chương trình: Vào một dịp Tết Thiếu nhi, anh đăng vài tấm ảnh chụp cùng con gái lên Weibo. Chẳng bao lâu sau, phần bình luận xuất hiện một lời ác ý: "Đứa trẻ này thật xấu." Trần Minh lập tức cảm thấy máu dồn lên não, định bụng sẽ phản bác lại cư dân mạng kia. Nhưng ngay sau đó, anh lại nghĩ: tranh cãi với người lạ chẳng những hạ thấp bản thân, mà còn có thể khiến mọi chuyện trở nên rối ren hơn. Vì vậy, anh chọn cách làm ngơ trước bình luận đó. Kết quả là chỉ vài phút sau, lời ác ý kia đã bị những bình luận tiếp theo tự động làm lu mờ.
Đúng như giảng viên cổ phần Đào Cẩn từng nói: "Bị bất kỳ ai ảnh hưởng đến cảm xúc đều là hành vi ngu ngốc. Cuộc sống là của chính mình, cớ gì để người khác thao túng?"
Khi con người đạt đến một tầm cao nhất định, cần học cách nhắm mắt làm ngơ, bịt tai không nghe. Suy cho cùng, trong cuộc sống có biết bao nhiêu chuyện vụn vặt và phiền toái - thay vì để tâm từng chuyện, chi bằng nhắm mắt bịt tai, mặc kệ thị phi.
Có một vị thiền sư trong chuyến du hành đã gặp một người không ưa mình. Suốt mấy ngày liền, người đó dùng đủ mọi cách để phỉ báng ông. Thế nhưng, dù đối phương mắng đến đỏ mặt tía tai, thiền sư vẫn không hề dao động. Cuối cùng, thiền sư quay sang hỏi người đó: "Nếu có người tặng anh một món quà, nhưng anh không nhận, vậy món quà đó thuộc về ai?"
Người kia trả lời: "Tất nhiên là vẫn thuộc về người tặng." Thiền sư mỉm cười nói: "Đúng vậy, nếu ta không nhận lời mắng chửi của anh, thì anh đang tự mắng chính mình."
Ở đời, chúng ta khó tránh khỏi việc nghe những lời dị nghị. Lúc này, dù bạn chọn phản bác hay biện minh, điều tổn hao nhất định là chính bản thân bạn. Nếu bạn không quan tâm, thì mọi lời lẽ khó nghe đều sẽ quay trở lại với người nói ra nó.
Nhạc sĩ Timms Taylor mỗi chiều Chủ Nhật đều tổ chức một buổi hòa nhạc trên đài phát thanh. Nhưng trong một buổi tụ họp, có một người phụ nữ bỗng đứng dậy, vô cớ buông lời phỉ báng ông, gọi ông là "kẻ lừa đảo, phản bội, tiểu nhân hiểm độc". Những người khác không chịu nổi đã đuổi bà ấy ra ngoài. Nhưng Taylor từ đầu đến cuối vẫn giữ thái độ điềm tĩnh, không một chút tức giận hay bận tâm.
Có người hỏi ông sao bị mắng mà vẫn thản nhiên như thế? Taylor mỉm cười trả lời: Bị vu oan, bị công kích là chuyện quá đỗi bình thường, việc của tôi là "mỉm cười cho qua". Ông lấy "mỉm cười cho qua" làm châm ngôn sống, tuyệt đối không để bản thân vướng vào những kẻ tầm thường. Chính với tâm thế đó, ông mới có thể toàn tâm toàn ý sáng tác, và lần lượt tạo ra những bản nhạc nổi tiếng như Fantasia , Người thợ cạo thành Seville , v.v.
Nhà văn Bì Thục Mẫn từng nói: "Có những chuyện, nếu bạn không trở mặt, nó tự khắc sẽ qua; còn nếu bạn trở mặt, lại rước lấy vô vàn rắc rối." Rất nhiều chuyện chỉ cần nhẫn nhịn là sẽ qua, cớ gì phải so đo, để rồi khiến bản thân vấy bẩn?
Tướng quân có gươm, nhưng không chém ruồi; hổ dữ có vuốt, nhưng không đuổi thỏ con. Vì vậy, đừng để vài lời khó nghe kéo bạn xuống bùn. Tầm vóc của bạn, nên ở một đỉnh cao lớn hơn.
Tôi từng đọc một câu chuyện thế này: Một thực tập sinh cùng lãnh đạo đi ăn cá nướng. Khi cá được dọn lên, thực tập sinh phát hiện cá không tươi liền gọi chủ quán ra để tranh luận. Lãnh đạo lập tức ngăn lại, khiến cậu ta đầy thắc mắc. Lãnh đạo giải thích: Thứ nhất, đồ ăn không ngon thì sau này chúng ta còn quay lại quán này không? Thứ hai, một ông chủ quán gian dối như vậy, cậu mong ông ta kiếm được tiền sao? Thứ ba, cậu nghĩ ông ta sẽ đổi món cho chúng ta à?
Thực tập sinh tức tối nói: "Quán thế này thì chắc chắn em sẽ không quay lại nữa. Nhưng đúng là khả năng ông ta thừa nhận cá không tươi hay đổi món gần như bằng không."
Lãnh đạo tiếp lời: "Vậy thì đúng rồi, đã không quay lại, lại biết chắc ông ta không đổi món, vậy sao còn phải tranh cãi làm gì cho ảnh hưởng tâm trạng, lãng phí thời gian của mình?"
Những chuyện tồi tệ trong đời thường nối tiếp nhau. Càng dây dưa vào một việc, thì phía sau lại càng nhiều chuyện rắc rối hơn đang chờ bạn. Chỉ khi biết "nhìn mà không thấy" thì mới thật sự dừng lỗ kịp thời.
Nietzsche từng nói một câu rất hay: "Khi bạn nhìn chằm chằm vào vực sâu quá lâu, vực sâu cũng sẽ nhìn lại bạn." Cách duy nhất để tránh bị kéo vào vực thẳm là tránh xa nó. Trên đời, những người có tầm thường biết dùng sự không tranh giành để giữ thân, lấy sự không biện minh để tránh xa thị phi. Khi bạn cũng làm được như vậy, bạn sẽ nhận ra rằng, những điều khiến bạn phiền lòng thật ra cũng chỉ là chuyện vặt vãnh.
Vào cuối những năm 1980, các tác phẩm văn học của Haruki Murakami gặp phải vô số lời chỉ trích. Nhiều người phủ nhận phong cách viết của ông, cho rằng tác phẩm của ông quá bình dân, thiếu chiều sâu. Thế nhưng Murakami chẳng mấy bận tâm, ông chỉ bày tỏ thái độ của mình trong Rừng Na Uy: "Dù cả thế giới nói gì, cảm nhận của bản thân bạn mới là đúng. Dù tất cả mọi người nghĩ ra sao, bạn cũng không nên làm rối nhịp sống của mình vì điều đó."
Tương tự như vậy, vào năm 1878, nhà văn nổi tiếng Lev Tolstoy cũng gặp vấn đề tương tự. Ngay khi kiệt tác Anna Karenina ra mắt, nó đã gây chấn động toàn nước Nga. Vì trong tác phẩm có nhiều đoạn vạch trần sự giả dối của tôn giáo, nên ông bị giới giáo hội công kích dữ dội. Giáo hội không chỉ khai trừ Tolstoy khỏi đạo mà còn dùng trang nhất của tất cả các tờ báo trên toàn quốc để bôi nhọ ông.
Trước làn sóng chỉ trích ồ ạt ấy, Tolstoy vẫn bình thản, chỉ ghi một dòng trong nhật ký: "Sửa lại đế giày cho nông nô Mikhail, ăn tối bằng dưa muối." Hành xử của hai người họ khiến tôi ngộ ra một thái độ sống: "Cả thiên hạ tán dương ta, cũng không vì thế mà tự mãn; Cả thiên hạ chê bai ta, cũng chẳng cần vì thế mà nản chí."
Trên đời này, luôn có những người và những chuyện khiến bạn hao tổn tâm trí. Nhưng bạn phải hiểu rằng: Nếu bạn là một cái cây, thì mọi sự việc bên ngoài giống như từng cơn gió, có thể làm bạn lung lay dữ dội, thậm chí quật ngã bạn. Nhưng nếu bạn là một bức tường dày, thì dù gió ngoài kia có mạnh đến đâu cũng chẳng thể lay chuyển bạn.
Vì vậy, gặp người tồi – đừng bận tâm; gặp chuyện tệ – đừng để ý; trong lòng đừng gợn sóng. Chờ đến khi bạn lo xong cuộc sống của mình, mọi thị phi sẽ tự động rời xa bạn.
▽
Có người từng tổng kết như sau: Dây dưa với người xấu, chuyện xấu, kết cục chỉ có hai khả năng: Một là bạn thắng, nhưng lại tiêu tốn rất nhiều thời gian và năng lượng, chẳng đáng chút nào. Hai là bạn thua, khiến bản thân mang đầy oán khí, tâm trạng tiêu cực, u sầu không yên. Xét theo hai kết quả này, dù thế nào, người thua cuối cùng vẫn là bạn.
Nếu bạn muốn sống tự do, thoải mái hơn, thì hãy học cách "nhìn mà như không thấy". Gặp người xấu thì phớt lờ, gặp chuyện tệ thì tránh xa. Chỉ có như vậy, bạn mới có thể làm ngơ những ồn ào bên ngoài và yên giữ mảnh đất an lành trong tâm mình.
