Đào tạo giáo viên

Một giáo sư bảo tôi: “Chúng tôi đã có bằng cấp và đã từng dạy trong nhiều năm rồi, sao chúng tôi cần trở lại trường?”

Nếu chúng ta nhìn vào các nghề như y tế, phi công, và kĩ nghệ, việc đào tạo hàng năm là được yêu cầu để đảm bảo sự nhất quán về chất lượng và cập nhật các kĩ năng. Những nghề này giữ đảm nhiệm riêng cho công việc của họ và yêu cầu họ chứng tỏ có kĩ năng được cập nhật nhất trước khi họ có thể tiếp tục làm việc. Chẳng hạn, bác sĩ y tế thực hiện giải phẫu, xử lí bệnh tật; phi công bay máy bay, và kĩ sư xây dựng nhà và cầu và tất cả họ đều làm điều đó tương ứng theo chuẩn nào đó và phải đổi mới chứng nhận công việc của họ hàng năm để làm công việc.

Tôi nghĩ các giáo viên phải có qui tắc tương tự để chuyển giao việc đào tạo có chất lượng. Không có kĩ năng cập nhật làm sao chúng ta có thể chắc rằng thế hệ tương lai nhận được tri thức cập nhật để phát triển kĩ năng điều tạo khả năng cho họ là người có năng suất cho xã hội?

Nghề dạy học hiện thời ở nhiều nước phụ thuộc chủ yếu vào nỗ lực cá nhân. Không có tri thức chuẩn được cần tới một khi giáo viên bắt đầu dạy. Không có hướng dẫn về cải tiến nghề nghiệp liên tục cho nên có biến thiên cực lớn trong kĩ năng dạy giữa các giáo viên. Không có hệ thống hỗ trợ cho nghề này, các giáo viên bị bỏ lại cho cách riêng của họ để cải tiến kĩ năng riêng của họ với kết quả không dự đoán được. Nếu chúng ta nhìn vào các nước có nền giáo dục tốt nhất như Phần Lan, Nhật Bản, Singapore, và Hàn Quốc chúng ta có thể thấy rằng việc đào tạo giáo viên của họ là rất có tính lựa chọn với những hướng dẫn nghiêm ngặt và chuẩn cao.

Một người bạn ở Phần Lan bảo tôi: “Dễ vào trường y hơn là trường giáo dục; chỉ một người trong số hàng trăm ứng viên là được chọn làm giáo viên vì Phần Lan coi nghề giáo là rất nghiêm túc và lương là cao như bác sĩ y khoa.”  Khi tôi ở Phần Lan, tôi cũng thấy rằng giáo viên ở đây dành nhiều thời gian vào việc cải tiến kĩ năng dạy của họ, một số người quay video việc dạy trên lớp của họ để về sau xem lại mình để tìm cách cải tiến kĩ thuật dạy của họ. Tôi không ngạc nhiên là Phần Lan hiện thời được xếp hạng là có hệ thống giáo dục tốt nhất trên thế giới.

Không may ở các nước khác mà tôi tới thăm, nghề dạy học không được đối xử cao như tôi mong đợi. Bằng đại học thường được yêu cầu để dạy nhưng không có cách đo kĩ năng dạy. Không có yêu cầu đào tạo hàng năm và giáo viên có thể dạy cùng môn trong nhiều năm bằng việc dùng cùng tài liệu mà không có thay đổi gì. Đó là lí do tại sao nhiều người tốt nghiệp đang có tri thức lỗi thời và hoàn toàn không được kết nối với những thực tại của thế giới đang thay đổi nhanh chóng.

Vì lương giáo viên ở những nước đó thường thấp, nhiều người phải làm việc phụ thêm để kiếm sống, họ không có thời gian để cải tiến kĩ năng của họ hay học các môn phụ thêm để cải tiến tri thức của họ. Trong kiểu hệ thống này, thầy dạy càng lâu, lương của họ càng khá hơn cho nên một giáo viên với nhiều năm kinh nghiệm có xu hướng ở lại cùng một trường dạy cùng một môn và giáo viên trẻ hơn sẽ gặp khó khăn cạnh tranh về việc làm.

Tất nhiên, thay đổi hệ thống giáo dục truyền thống là khó. Họ sẽ yêu cầu nhiều nỗ lực và tiền bạc để làm cho việc dạy thành nghề tương tự như y tế. Nhưng không thay đổi sẽ còn hại hơn vì với toàn cầu hoá, cạnh tranh là dữ dội và không có lực lượng lao động có kĩ năng mạnh, đất nước sẽ thấy bản thân nó không thể nào cạnh tranh được. Năm ngoái, nhiều nhà kinh tế đã dự báo rằng Brazil, Nga, Ấn Độ, và Trung Quốc (BRIC) sẽ là những nền kinh tế mạnh nhất trong hai mươi năm tới do tăng trưởng kinh tế hiện thời của họ, tôi không đồng ‎ý. Tôi nghĩ Phần Lan, Singapore và Hàn Quốc sẽ là mạnh hơn vì họ có hệ thống giáo dục tốt nhất thế giới.

Trong thế giới được dẫn lái bởi công nghệ này, KHÔNG phải dân số hay tài nguyên tự nhiên là đáng kể mà “bí quyết” và quản lí phát kiến mới tạo ra khác biệt. Chẳng hạn, các nước châu Phi có tài nguyên thiên nhiên dư thừa nhưng không có hệ thống giáo dục đúng và nguồn lực có kĩ năng, nhiều nước đã trở hành nạn nhân của chiến tranh và nghèo đói. Ấn Độ và Trung Quốc có dân số lớn nhưng không có hệ thống giáo dục đúng, họ đã vật lộn với các vấn đề xã hội và kinh tế trong nhiều năm mãi gần đây hệ thống giáo dục của họ đang bắt đầu thay đổi, kinh tế của họ được khấm khá lên.

Thay đổi kinh tế là có thể, nhưng chỉ nếu chúng ta hội tụ vào thay đổi hệ thống giáo dục trước hết và coi nghề dạy là nhân tố quan trọng nhất trong việc làm cho điều đó xảy ra. Chúng ta phải đầu tư vào đào tạo giáo viên và lương của họ như đầu tư chính vào tương lai vì họ đang giữ chìa khoá cho thịnh vượng tương lai: họ đào tạo lực lượng lao động tương lai xây dựng nên tương lai của chúng ta.