Thứ 3, 20/08/2019

Chạnh lòng với tháp cổ Bằng An - Di tích văn hóa lịch sử quốc gia

17/07/2019 12:02
Chạnh lòng với tháp cổ Bằng An - Di tích văn hóa lịch sử quốc gia

Đứng sừng sững giữa một vùng đất ở miền Trung, tháp cổ Bằng An được xem là công trình kiến trúc mang dấu ấn văn hóa Chăm độc nhất vô nhị tại Quảng Nam, nhưng rồi theo năm tháng, ngọn tháp cũng đi vào hoang phế…

Tháp Bằng An (người dân địa phương gọi là tháp Bàng An) là một trong những tháp Chăm cổ còn sót lại ở tỉnh Quảng Nam.Tháp thuộc địa phận xã Điện An, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Tháp nằm cách thành phố Đà Nẵng khoảng 30km, cách phố cổ Hội An khoảng 14km và cách quốc lộ 1A khoảng 1,2km. Tháp Bằng An đã được nhà nước xếp hạng di tích cấp quốc gia theo Quyết định số 100-VH-QĐ ngày 21.1.1989.

Tháp Bằng An tại Điện Bàn, Quảng Nam

Về nguồn gốc tháp Bằng An, có nhiều truyền thuyết, giai thoại đẹp được truyền miệng trong dân gian Quảng Nam, có truyền thuyết nói rằng tháp được xây dựng từ cuộc thi giữa người Việt và người Chăm để tộc người nào có khả năng dựng tháp cao hơn. Người Chăm dựng tháp bằng gạch, còn người Việt dựng tháp bằng tre, kết quả tháp của người Việt cao hơn, nhưng không tồn tại được lâu thì bị đổ bởi gió bão, còn tháp gạch của người Chăm vẫn tồn tại cho đến bây giờ.

Theo tài liệu của các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu văn hóa lịch sử Chămpa, tháp Bằng An được cho là xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ thứ 9 đầu thế kỷ thứ 10 dưới triều đại của vua Chămpa Bhadravarman. Giải mã nội dung trên bi ký tìm được tại tháp Bằng An, các nhà khoa học xác định chính vua Chăm Bhadravarman II đã cho xây dựng một đền thờ là Linga Paramesvara để dâng lên Isanesvara. Tháp được dùng để làm nơi thờ cúng và tế lễ của người Chăm. Bên trong tháp thờ thần Shiva – vị thần bảo vệ người dân và vương quốc Chăm.

2 pho tượng Gajasimha (tượng sư tử voi) linh vật thể hiện sự thông minh và hùng dũng của người Chămpa

Về tổng thể, Tháp Bằng An vẫn còn giữ được khá nguyên vẹn những giá trị về mặt lịch sử văn hóa tín ngưỡng điêu khắc, kiến trúc của nền văn minh Chămpa.

Bi ký tại tháp Bằng An

Bằng An cũng chính là ngôi tháp duy nhất có hình bát giác còn tồn tại đến nay. Về bố cục tháp có 2 phần tiền sảnh và điện thờ. Điện thờ trong tháp Bằng An có mặt bằng bát giác, cửa ra vào từ hướng Đông. Tỷ lệ và hình dáng của điện thờ như một khối Linga khổng lồ, mặt bằng của toàn bộ tháp lại gợi lên hình ảnh Yoni. Bên ngoài tháp hiện nay còn 2 pho tượng Gajasimha (tượng sư tử voi) bằng sa thạch.

Đỉnh tháp Bằng An

Có thể coi Bằng An là một tác phẩm điêu khắc bằng gạch lớn nhất trong lịch sử điêu khắc Chămpa, thể hiện bộ ngẫu tượng sinh thực khí Linga - Yoni.

Tồn tại nhiều thế kỷ, qua bao nhiêu thăng trầm của lịch sử chiến tranh loạn lạc và thiên tai bão lũ ở vùng đất miền Trung đầy khắc nghiệt nhưng tháp Bằng An vẫn đứng sừng sững với thời gian, trong khi đó nhiều quần thể di tích kiến trúc cổ Chămpa như đền tháp, thành luỹ đã dần biến mất.

Dù mang trên mình những giá trị về mặt lịch sử tôn giáo, tín ngưỡng dân tộc người Chăm, nhưng không có gì là bất biến theo quy luật của tự nhiên. Được người Pháp một lần trùng tu vào những năm 1940 nhưng cho đến nay tháp Bằng An cũng đã dần xuống cấp nặng nề. Sự tàn phá của thời gian, thiên tai bão lũ và chiến tranh vẫn không đáng kể bằng sự hờ hững của người đương thời đối với di tích độc đáo và quý giá này.

Tháp bị che chắn bởi những hàng cây um tùm

Đến tháp Bằng An, nhiều người không khỏi chạnh lòng với sự đìu hiu vắng vẻ ở nơi đây. Xung quanh tháp cây cối mọc um tùm, những ngọn cây xung quanh không được đốn tỉa, che phủ toàn bộ khu vực, quang cảnh bất hợp xung quanh di tích đã góp phần phá vỡ sự uy nghiêm trầm mặc của ngọn tháp cổ có đến hàng ngàn năm tuổi. Thân tháp bị dây leo um tùm xâm thực che phủ từ chân đến đỉnh.

Bên ngoài khuôn viên tháp, cánh cổng tháp im lìm dây leo phong kín, không thấy nhân viên bảo vệ hay người quản lý di tích. Nghĩa là người dân ở đây muốn làm gì cũng được. Bên trong tháp cũng không có bất cứ tấm biển ghi cảnh báo, nội quy của cơ quan quản lý đối với một di tích cấp quốc gia. Tấm biển công nhận di tích văn hóa cấp quốc gia nét chữ đã mờ theo thời gian...

Một bức tượng Phật Quan âm được mang vào khu vực tháp vào dịp tết Kỷ Hợi vừa qua

Dù là tháp dùng để thờ thần Shiva – vị thần bảo vệ người dân và vương quốc Chăm (vật thờ được cách điệu bằng tượng Linga) nhưng người dân địa phương vẫn đến nhang khói theo tín ngưỡng của người Việt. Thậm chí ở đây còn xuất hiện một tượng Phật Quan Âm với nhang khói mù mịt.

Bên trong điện thờ đã bị "Việt hóa", tượng Linga cũng bị một cái bàn bằng sắt chắn ngang che khuất

Được biết tháp Bằng An hiện nay được quản lý bởi Phòng Văn hóa Thông tin thị xã Điện Bàn (Quảng Nam), do nhiều điều kiện khách quan và chủ quan nên việc bảo vệ, bảo tồn, và phát huy những giá trị văn hóa của ngọn tháp cổ quý giá này dường như quá tầm đối với đơn vị này.

Một số hình ảnh tại tháp Bằng An:

Một góc tháp rêu phong cổ kính

Nhìn từ xa ngọn tháp đã bị hàng cây che chắn toàn bộ

Một tấm biển cổ động bên gần khu vực cổng vào tháp

Gốc cây lớn gần tháp dễ dẫn đến nguy cơ khi mưa bão gẫy đổ sẽ làm ngã tháp

Đường vào tháp Bằng An

Cổng vào tháp cổ

Mặt tiền của tháp bị cây cối che chắn, người dân địa phương cũng tự lập một bàn thờ theo tín ngưỡng của người Việt

Trạm nghỉ chân cho người tham quan, đổ nát hoang tàn

Ghế đá đầy chai nhựa

Xem clip tổng thể tháp cổ Bằng An:

Bài, ảnh, clip: Tiểu Vũ

Theo Một Thế Giới


Gửi bình luận
(0) Bình luận
1

Triệu Đà trong mắt các vị anh hùng dân tộc

Chúng ta đã điểm qua cái nhìn về Triệu Đà theo dòng lịch sử dưới cái nhìn từ giới sử gia. Trong bài này, chúng tôi muốn nói về Triệu Đà - dưới cái nhìn của vĩ nhân người Việt.
2

Những biến tướng gây tranh cãi của tục múa phá quàn trong đám tang vùng Nam Bộ

Theo người dân ở Cà Mau hiện nay, những nét văn hóa phong tục xa xưa của Nam Bộ về ma chay theo thời gian đã có nhiều biến tướng. Cụ thể là phong tục múa phá quàn trong đám tang hiện nay đang gây tranh cãi vì sự có mặt của cả Tề thiên đại thánh.
3

Huế: Sau chùa Từ Hiếu đến chùa Quốc Ân bị hạ giải trùng tu

Sau chùa Từ Hiếu, đến chùa Quốc Ân, một trong những ngôi Tổ đình danh tiếng và lâu đời bậc nhất tại cố đô, nơi bảo lưu được nhiều dấu ấn văn hóa Phật giáo trong các thời kỳ từ Thuận Hóa đến nay, chuẩn bị được trùng tu xây mới lại.
4

Nhà ga cổ Đà Lạt và ký ức người lái tàu duy nhất

Với thâm niên gần nửa thế kỷ lái tàu cùng trí nhớ phi thường, cụ Viễn đã trở thành “pho sử sống” của tuyến đường sắt răng cưa Đà Lạt - Tháp Chàm.
5

Chầm chậm đời người

Tình cờ nhìn thấy người bạn thuở ấu thơ đang kéo xe ba gác, ký ức về Hà Nội 50 năm trước ùa về. Nhìn lại mới thấy, những con phố, những ngôi nhà, những con người, những dòng sông… đã có quá nhiều thay đổi. Sống chậm lại một chút để lắng nghe chính đời mình đang trôi đi.

Ấn Độ và Nga giúp trùng tu Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn

Các chuyên gia phục hồi di tích cổ của Ấn Độ và Nga đang nỗ lực giúp Việt Nam phục hồi trùng tu các cụm tháp cổ tại khu Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn của Việt Nam.

Nhà Triệu từ mất 'sổ đỏ' đến 3 lần bị bêu tội trên SGK dạy sử hiện nay

Sau khi đất nước thống nhất, nhà Triệu tiếp tục trở thành giặc trên SGK dạy sử và cho đến nay cũng vậy. Trong chương trình dạy sử phổ thông hiện giờ, nhà Triệu 3 lần bị bêu tội trên sách.

Chuyện bút chuyện mực

Cụ Phương Đình Nguyễn Văn Siêu năm 1865 cho dựng tháp bút đài nghiên ở bên hồ Gươm, vừa để tôn vinh nho học, tôn vinh kẻ sĩ, vừa tạo một danh thắng nghìn năm cho chốn kinh thành.

Phá dỡ nhà thờ Bùi Chu: Báo cáo kiểm định mới chưa đủ tin cậy

Đã hơn hai tháng trôi qua kể từ ngày những người yêu di sản khắp nơi trong và ngoài nước cùng lên tiếng mạnh mẽ bảo vệ nhà thờ Chính tòa Bùi Chu 134 năm tuổi trước nguy cơ bị phá dỡ hoàn toàn.

Gặp người viết thư tình xuyên thế kỷ ở Bưu điện Sài Gòn

8 giờ sáng, ông Ngộ đạp xe từ nhà đến bưu điện ngồi viết thư tay cho khách. Chiều 3 giờ 30 phút ông đạp xe về.

Vườn rau thuốc Nam nội trồng

Trong ánh nắng chan hòa, tôi thực sự ngỡ ngàng trước cái “cựa mình” trỗi dậy của cỏ cây hoa lá sau những ngày đông lê thê rét mướt.

Nhà Triệu từng 'hùng cứ một phương' trong Bình Ngô đại cáo rồi bị 'trục xuất'

Khi nhìn thấy đền thờ Triệu Đà, Giáo sư sử học Trần Quốc Vượng đã nhớ đến việc sửa câu văn trong Bình Ngô đại cáo: “Tự Triệu Đinh Lý Trần tạo ngã quốc”, ông bèn nói có ý chê một vài tác giả của sử học có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau – bắt buộc hay tự nguyện đã tự ý bỏ đi chữ Triệu, làm sai lạc quy tắc văn bản học.

Di tích lò gốm 300 năm ở Sài Gòn bị san phẳng như thế nào?

Di tích Lò gốm cổ Hưng Lợi thuộc phường 16 (quận 8, TP.HCM), không nằm trong phạm vi khu vực trung tâm nhưng nằm trong khung niên đại hình thành đô thị Sài Gòn. Đây là di tích khảo cổ học duy nhất trong nội thành TP.HCM được khai quật.

Không bao giờ là thất bại: 7 bài học quý báu của người sáng lập Hyundai

Sách - 20/08/2019 08:00
Đối với Chung Ju Yung, khi đã trải qua nhiều thăng trầm, đứng trên đỉnh cao sự nghiệp - đưa Hyundai trở thành một biểu tượng của Hàn Quốc, ông quan niệm hạnh phúc khá đơn giản.

Khoảnh khắc người sáng tạo: Bí quyết giúp các bạn trẻ làm chủ thời gian

Sách - 20/08/2019 08:00
Có quá nhiều thứ hàng ngày mà người sáng tạo muốn làm, nhưng hầu hết đều gặp trở ngại hoặc không thể thực hiện được. Bởi họ không có thời gian.

Tuyệt chiêu 3 không đáng chép vào sách

Thư giãn - 19/08/2019 18:39
Cuối tháng trước, dư luận hết sức ngỡ ngàng khi công an đột kích vào khu đô thị “Our City” thuộc phường Hải Thành, quận Dương Kinh, thành phố Hải Phòng.

Quân đội Mỹ cam kết duy trì các hoạt động tuần tra trên Biển Đông

Thế giới - 19/08/2019 18:35
Tham mưu trưởng không quân Mỹ, tướng David Goldfein mới đây đã khẳng định lại cam kết của Washington trong việc tiếp tục hoạt động tuần tra đảm bảo tự do hàng hải, tự do hàng không theo đúng luật pháp quốc tế trên Biển Đông nhằm ngăn chặn Trung Quốc kiểm soát vùng biển chiến lược này.

Phó tổng giám đốc Công ty Công Lý bị khởi tố về tội gì?

Thời sự - 19/08/2019 18:31
Con trai của đại gia điện gió Tô Hoài Dân là Tô Công Lý bị Cơ quan An ninh điều tra (Bộ Công an) khởi tố về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Tổng thống Mỹ cảnh báo Trung Quốc đừng tái diễn Thiên An Môn ở Hồng Kông

Thế giới - 19/08/2019 18:27
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm qua 18.8 lên tiếng cảnh báo Trung Quốc rằng việc đối phó với những người biểu tình ủng hộ phong trào dân chủ ở Hồng Kông theo kiểu vụ quảng trường Thiên An Môn sẽ gây tổn hại cho các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nước.

Ông Trump muốn bỏ lời hứa ‘tạm tha’ cho Huawei

Thế giới - 19/08/2019 18:26
Tổng thống Donald Trump ngày 18.8 tuyên bố không muốn Mỹ làm ăn với Huawei, mặc dù chính quyền của ông đang cân nhắc tiếp tục hoãn lệnh cấm mua hàng cho tập đoàn viễn thông Trung Quốc này.

Lợi ích của bơi lội đến sức khỏe não bộ

Sức khỏe - 19/08/2019 18:24
Bơi lội là môn thể thao tuyệt vời, cho cả người lớn lẫn trẻ em.

Mỹ chưa vội tìm kiếm thỏa thuận thương mại với Trung Quốc

Thế giới - 19/08/2019 18:23
Tổng thống Donald Trump hôm 18.8 cho rằng Bắc Kinh đang muốn ký thỏa thuận thương mại với Washington nhưng ông chưa sẵn sàng làm điều này, đồng thời khẳng định cuộc chiến thương mại với Trung Quốc không gây thiệt hại cho Mỹ.

Lưu Diệc Phi phản ứng khi bị người Hồng Kông tẩy chay

Giải trí - 19/08/2019 18:22
Lưu Diệc Phi dường như không ngạc nhiên trước phản ứng mà cô nhận được từ một số cư dân mạng sau khi có phát ngôn ủng hộ cảnh sát Hồng Kông.

Người đàn ông vào cửa hàng khui lon bia không trả tiền, nhưng cách xử lí của bảo vệ khiến dân mạng thán phục

Giới trẻ - 19/08/2019 16:21
Trong khi các nhân viên đang hốt hoảng vì sự xuất hiện của vị khách lạ, nhân viên bảo vệ lớn tuổi lại tỏ ra bình tĩnh và giải quyết mọi chuyện hợp tình hợp lí.

Vui chơi ‘cực chất’ dịp cuối tuần tại Quảng Ninh

Du lịch - 19/08/2019 16:13
Quảng Ninh không phải là điểm đến mới. Nhưng ở cái nơi được mệnh danh “Việt Nam thu nhỏ” này, lại có những chốn ăn chơi cực kỳ mới lạ.

Lợi ích của xông hơi với sức khỏe và làn da

Sức khỏe - 19/08/2019 16:11
Xông hơi có thể coi là một phương pháp hiệu quả giải độc tự nhiên. Hơi nóng từ xông hơi làm giãn nở mạch máu dưới da, kích thích lưu thông khí huyết, thúc đẩy việc đào thải các chất độc tích tụ trong cơ thể theo đường mồ hôi.

Mister Vietnam chấp nhận hình ảnh nhạy cảm của thí sinh ‘ở mức cho phép’

Giải trí - 19/08/2019 16:10
Trong sự kiện công bố Top 30 Mister Vietnam, đại diện ban tổ chức đã chia sẻ về những vấn đề liên quan đến cuộc thi, đặc biệt là việc kiểm soát hình ảnh nhạy cảm của các thí sinh.

Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh: Mây trắng vẫn bay về

Giải trí - 19/08/2019 16:08
Để tưởng nhớ đôi vợ chồng nghệ sĩ tài hoa Xuân Quỳnh – Lưu Quang Vũ, tuần lễ mang tên "Xuân Quỳnh – Lưu Quang Vũ: Mây trắng vẫn bay về" sẽ được tổ chức tại Hà Nội vào những ngày tới.
HẠT GIỐNG TÂM HỒN
2018 Bản quyền thuộc về hatgiongtamhon.vn. Phát triển bởi ONECMS