Chia sẻ từ trái tim - Mùa Vu Lan: Đứa con liệt sanh
Bây giờ đến dạng con thứ ba. Nếu cha mẹ tu hành, làm thiện, làm lành mà đứa con lại không thiện, không lành thì đứa con đó, đức Phật gọi là liệt sanh.
Với Nilanjana Ray, cựu trợ lý giáo sư Đại học Delhi (Ấn Độ), toilet không chỉ để giải quyết nhu cầu sinh lý. "Đó là không gian tôi có thể rửa trôi tất cả những tổn thương rồi đứng dậy một lần nữa", cô chia sẻ.
Không riêng Ray, hàng trăm nghìn người trẻ trên TikTok cũng thú nhận họ biến toilet thành nơi "trú ẩn". Họ ngồi hàng giờ để lướt mạng xã hội, nghe nhạc, viết nhật ký, thiền định, hay đơn giản là để… khóc một mình.
TikToker @callmenationyt kể rằng mình đã "cắm trại toilet" từ năm 9 tuổi. Tài khoản @Hendo, với clip hơn 135.000 lượt xem, khẳng định: " Tôi là dân cắm trại toilet chính hiệu. Mỗi khi cuộc sống quá tải, tôi vào đó để nạp năng lượng. " Một TikToker ở Chicago còn tiết lộ đã duy trì thói quen này suốt 20 năm, đôi khi ngồi vài tiếng chỉ để suy ngẫm.
Aditya Sharma, nhân viên PR ở Uttarakhand (Ấn Độ), xem toilet là chỗ duy nhất có thể xả cảm xúc mà không ảnh hưởng đến gia đình. " Nếu bạn là trụ cột, bạn không thể để người khác thấy mình yếu đuối. Chỉ khi khóa cửa toilet, tôi mới dám khóc" , anh thừa nhận. Sharma thậm chí mang tiểu thuyết vào đọc, hay chơi cờ vua online khi "cắm trại".
Các chuyên gia tâm lý cho rằng trào lưu này không đơn thuần là trò vui. Nó phản ánh sự bùng nổ áp lực trong xã hội hiện đại, đặc biệt với Gen Z và Millennials.
Theo khảo sát của American Psychological Association (2023), hơn 47% thanh niên từ 18-34 tuổi cảm thấy "bị kiệt sức vì công việc, học tập và mạng xã hội". Một nghiên cứu của Đại học Tokyo (2021) cho thấy 68% người trẻ Nhật Bản coi nhà vệ sinh là không gian riêng tư duy nhất trong gia đình – nơi họ được yên tĩnh và không bị kiểm soát.
"Với nhiều người, toilet là nơi duy nhất họ thực sự được ở một mình", bác sĩ Rahul Chandhok, Trưởng khoa Tâm thần tại Artemis Lite NFC (New Delhi), nhận định. Ông cho rằng toilet trở thành "vùng đệm tâm lý", giúp cá nhân tạm thoát khỏi căng thẳng, kỳ vọng xã hội và những mối quan hệ căng thẳng trong gia đình.
Không ít người còn liên hệ hiện tượng này với "panic room" (phòng trú ẩn an toàn). Khi không gian sống chật chội, phòng ngủ không khóa được cửa, thì toilet chính là nơi duy nhất mang lại cảm giác kiểm soát.
Một số lời chia sẻ trên diễn đàn Reddit còn hé lộ nguyên nhân sâu xa: Một cô gái kể: " Tôi thường chui vào toilet khi bố mẹ cãi nhau. Đó là nơi duy nhất có khóa. " Người khác thừa nhận: " Tôi từng trải qua hoảng loạn trong đêm, chỉ toilet mới khiến tôi thấy an toàn."
Trên TikTok, hashta g #bathroomcamping và # toiletsafeplace đã thu hút hàng triệu lượt xem. Nhiều người còn khoe video setup "toilet camping": đem theo gối, nến thơm, thậm chí cả laptop để xem Netflix.
Hiện tượng này không chỉ có ở châu Á. Một khảo sát nhỏ trên Vice (2024) cho thấy 35% thanh niên Mỹ thừa nhận từng "cắm trại toilet" ít nhất một lần/tuần, chủ yếu để trốn áp lực công việc hoặc mâu thuẫn gia đình.
Giới chuyên gia nhìn nhận, toilet trở thành "chốn riêng tư giá rẻ" trong bối cảnh giá nhà đất tăng cao, không gian cá nhân ngày càng thu hẹp.
Dù mang lại sự thoải mái tức thời, việc "cắm trại toilet" lại tiềm ẩn không ít rủi ro:
Nguy cơ thể chất: Ngồi lâu trong môi trường ẩm thấp dễ gây nhiễm trùng da, viêm nang lông, viêm da tiếp xúc. Một nghiên cứu của Journal of Clinical Urology (2022) cảnh báo ngồi toilet lâu có thể tăng nguy cơ trĩ và nứt kẽ hậu môn. Ngoài ra, dùng điện thoại lâu trong tư thế ngồi bó hẹp cũng liên quan đến đau lưng, căng cơ và hội chứng cổ rùa.
Nguy cơ tâm lý: Theo chuyên gia tâm lý học Cynthia Vinney (Psycle Health), việc dành quá nhiều thời gian trong toilet có thể là dấu hiệu của trầm cảm hoặc rối loạn lo âu. "Hành vi này không chỉ là tìm sự yên tĩnh, mà đôi khi là một cơ chế né tránh đối với stress hoặc sang chấn chưa được xử lý."
Ảnh hưởng xã hội: Một số nhà phê bình chỉ ra việc chiếm dụng toilet công cộng quá lâu gây phiền hà cho người khác. "Nếu ai cũng biến toilet thành nơi trú ẩn hàng giờ, hệ thống cơ sở hạ tầng sẽ bị quá tải", một chuyên gia xã hội học tại Seoul nhận định.
Các bác sĩ khuyến nghị, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào toilet, người trẻ có thể xây dựng "không gian an toàn" khác: Thiền ngắn 5-10 phút mỗi ngày để tái lập sự bình an. Viết nhật ký hoặc vẽ để giải tỏa cảm xúc. Đi dạo ngoài trời – theo nghiên cứu của Đại học Stanford, chỉ 30 phút đi bộ công viên đã giúp giảm 20% mức độ lo âu. Nếu cảm thấy quá tải kéo dài, cần tìm đến chuyên gia tâm lý thay vì chỉ "trú ẩn" tạm thời.
Thực sự, "Cắm trại toilet" nghe qua tưởng như chuyện đùa, nhưng thực chất phản ánh sự bức bối của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên áp lực cao và thiếu không gian cá nhân. Toilet có thể là nơi trú ngụ ngắn hạn, nhưng nếu biến thành thói quen cố hữu, nó có thể gây hại cho cả cơ thể lẫn tâm trí.
Như bác sĩ Chandhok nhấn mạnh: "Điều quan trọng không phải là tìm chỗ trốn, mà là học cách đối diện và xử lý áp lực."
