Cuộc sống hiện đại khiến nhiều bậc cha mẹ có xu hướng bao bọc con cái quá mức. Xuất phát điểm luôn là tình thương, mong muốn con được an toàn, sung sướng, không phải chịu khổ cực. Thế nhưng, chính sự bao bọc ấy lại vô tình tạo ra những đứa trẻ thiếu kỹ năng, sống ỷ lại và dễ nảy sinh tâm lý coi cha mẹ là “người phục vụ mặc định”.
Khi điều này kéo dài năm này qua năm khác, nguy cơ con cái trở nên vô tâm, thậm chí bất hiếu, có thể tăng lên đáng kể. Dưới đây là 5 việc cha mẹ thường hay làm thay con, mà mỗi năm lặp lại, “chỉ số bất hiếu” lại tăng thêm 10%.
1. Làm thay việc nhà
Nhiều cha mẹ không cho con động tay vào việc nhà vì muốn con tập trung học tập, với suy nghĩ “chuyện đó để bố mẹ lo”. Tuy nhiên, việc này vô tình khiến con cái không coi lao động là trách nhiệm chung của gia đình.
Khi lớn lên, những đứa trẻ ấy dễ có suy nghĩ: việc nhà là của người khác, không liên quan đến mình. Đến lúc cha mẹ già yếu cần hỗ trợ, con lại cảm thấy phiền toái, thậm chí khó chịu khi phải chia sẻ gánh nặng.
2. Làm hộ bài tập, quyết định học hành
Không ít phụ huynh “cầm tay chỉ việc” đến mức giải luôn bài tập hộ con, thậm chí chọn sẵn trường lớp, ngành học. Ban đầu, con cảm thấy dễ dàng vì không phải tự suy nghĩ hay đưa ra lựa chọn. Nhưng lâu dài, con cái sẽ mất đi khả năng tự quyết định, và nếu kết quả không như mong muốn, chính cha mẹ lại trở thành đối tượng bị trách móc: “Vì bố mẹ mà con mới thế này”.
3. Giữ và quản lý tiền bạc thay con
Tiền lì xì, tiền tiêu vặt, thậm chí tiền thưởng học bổng đều được cha mẹ “cất giữ hộ”. Dù có ý tốt, nhưng việc này khiến trẻ không có cơ hội học cách quản lý tài chính. Khi không hiểu giá trị đồng tiền, con dễ tiêu xài hoang phí hoặc ỷ lại vào nguồn tiền của cha mẹ. Lâu dần, sự lao tâm khổ tứ của cha mẹ cũng không còn được con nhìn nhận và trân trọng.
4. Giải quyết mâu thuẫn thay con
Con xích mích với bạn, nhiều cha mẹ lập tức nhảy vào can thiệp, gọi điện cho phụ huynh khác hoặc gặp thầy cô để đòi công bằng. Khi được che chắn quá kỹ, trẻ không học được cách tự xử lý vấn đề, không biết chịu trách nhiệm cho hành vi của mình. Đến lúc trưởng thành, mỗi khi gặp khó khăn, con chỉ biết trông chờ vào sự trợ giúp từ người khác. Khi cha mẹ không còn đủ sức lo liệu, mối quan hệ dễ rơi vào khoảng cách, thậm chí nảy sinh thái độ trách móc, bất kính.
5. Đứng ra gánh hậu quả thay con
Trường hợp phổ biến nhất là cha mẹ luôn xin lỗi thay, nộp phạt thay, “chạy vạy” để con thoát khỏi rắc rối. Điều này tạo cho con thói quen “có người dọn đường”, khiến chúng ngày càng vô trách nhiệm. Một đứa trẻ lớn lên trong sự bao che ấy sẽ rất khó trở thành người biết ơn, bởi trong tâm thức, mọi sai lầm đều có cha mẹ đứng ra giải quyết.
Tình thương hay sự trói buộc?
Điểm chung của 5 thói quen trên là đều bắt nguồn từ tình yêu thương vô điều kiện. Thế nhưng, khi tình thương biến thành sự làm hộ, làm thay, nó trở thành sợi dây vô hình trói buộc sự trưởng thành của con. Đứa trẻ ấy không có cơ hội được sai, được sửa, được học cách tự chịu trách nhiệm. Và khi thiếu những trải nghiệm ấy, việc con quay sang trách móc hay xa cách cha mẹ là điều khó tránh khỏi.
Nuôi con chưa bao giờ dễ dàng. Yêu thương đúng cách không phải là lo hết mọi việc, mà là tạo cơ hội cho con tự lập, tự trải nghiệm và thấu hiểu giá trị của lao động, của trách nhiệm. Chỉ khi con tự biết đứng vững, biết trân trọng công sức người khác, mới có thể nuôi dưỡng lòng hiếu thảo thật sự dành cho cha mẹ.
Tổng hợp
