Căn nhà cấp 4 rộng gần 60m2 này là nơi tôi và hai em lớn lên. Nó không khang trang, chẳng hiện đại nhưng chứa đầy ký ức của cả gia đình – nơi cha tôi từng cặm cụi sửa cái cửa sổ ọp ẹp, nơi mẹ nấu những bữa cơm đạm bạc nhưng ấm lòng. Vậy nên khi mẹ tôi bất ngờ thông báo đã bán nó và gọi chúng tôi về chia tiền, cả ba anh em đều sốc, gọi điện hỏi nhau xem có ai biết chuyện gì không, nhưng tất cả đều ngơ ngác không đoán được ý mẹ.
Mẹ tôi chưa bao giờ là người nói chuyện tiền bạc một cách lạnh lùng. Bà sống giản dị, tiết kiệm từng đồng, lúc nào cũng dặn các con: “Mẹ còn khỏe, mẹ không cần gì, tụi con cứ lo cho tương lai”.
Vì thế mà lời giải thích của mẹ về chuyện bán nhà ít kém thuyết phục: " Mẹ nghĩ kỹ rồi, mấy đứa lập nghiệp mà mẹ chưa bao giờ giúp được gì, nên mới quyết định bán nhà chia 3 phần bằng nhau để các con đều nhận được phần đóng góp từ mẹ. Hết tháng này sẽ giao nhà, mẹ không muốn sống chung gây phiền phức nên sẽ thuê một phòng nhỏ để ở...".
Chúng tôi hỏi dồn: “Sao mẹ lại nói vậy? Công việc bọn con đều ổn rồi, đâu cần mẹ góp tiền nữa, nhà này bao kỷ niệm, sao mẹ phải bán, Tết tụi con về đâu?” .
Đáp lại, mẹ chỉ nói qua loa rồi lảng sang chuyện khác. Ba anh em thấy trong lòng nghèn nghẹn, cảm nhận được có điều gì đó không đúng, chắc mẹ đang giấu chúng tôi chuyện gì. Cậu em thứ nghi ngờ mẹ bị lừa đảo hoặc bị ai “tư vấn đầu tư”, còn em út hốt hoảng: “Hay mẹ bị trầm cảm? Sao tự nhiên dứt áo với căn nhà mấy chục năm gắn bó như vậy?”.
Còn tôi, người gần mẹ nhất, cảm thấy nỗi sợ vô hình đang len lỏi. Mẹ vẫn cười, vẫn nấu ăn, đi chợ, nhưng có gì đó trong dáng vẻ của bà – tôi không gọi tên được – như một người đang chuẩn bị cho cuộc chia ly. Tôi kiếm cớ gần đây thường xuyên phải làm việc với đối tác gần nhà mẹ, giờ giấc gặp họ là bất cứ lúc nào để mang ba lô về ở với bà.
Tôi để ý thấy hay ngồi trầm ngâm rất lâu. Đôi khi đang rửa bát, bà bỗng đứng khựng lại, tay ôm bụng dưới. Tôi hỏi thì bà bảo: “ Đau dạ dày nhẹ thôi, già rồi ai chả có bệnh vặt ”. Tôi lén lúc bà đi chợ để lục lọi và tìm thấy đơn thuốc trong túi bà. Sau khi lên mạng tra cứu, tôi lạnh người vì sợ, hình như bà bị ung thư.
Tôi không dám tự kết luận nhưng lòng hoang mang sợ hãu, liền kể với các em. Tôi "giám sát" mẹ kỹ hơn. Một buổi sáng bà đặt Grab, tôi hỏi đi đâu thì chỉ bảo có việc, tôi không nhìn được màn hình điện thoại nên hỏi cậu tài xế mới được biết điểm đến là bệnh viện. Lúc này bà mới chịu nói lý do là đi khám tổng quát theo định kỳ.
Tôi giả vờ tin ngay rồi quay vào nhà, sau đó lẳng lặng vào lấy xe máy bám theo đến bệnh viện, lặng lẽ ngồi từ xa theo dõi. Gần trưa, bác sỹ gọi mẹ vào phòng tư vấn, tôi liền bước tới gõ cửa, tự giới thiệu rồi xin phép cùng nghe. Mẹ chưa kịp phản đối thì bác sỹ đã gật đầu nói: “Bác có người thân đi cùng thì tốt, chúng tôi cần trao đổi với gia đình".
Bác sỹ cho biết mẹ tôi được chẩn đoán ung thư buồng trứng giai đoạn 3B: " Chúng tôi đã trao đổi trước đó, nhưng bác vẫn chưa muốn điều trị ".
Dù đã nghi ngờ và chuẩn bị cho tình huống này, tôi vẫn chết lặng. Là người đàn ông đã có vợ con nhưng trên đường đưa mẹ về nhà, tôi vẫn lén lau nước mắt. Lòng tôi đau xót khi nghĩ đến việc mẹ âm thầm giấu bệnh, chọn cách chuẩn bị rời xa trong lặng lẽ.
Mẹ nói bà phát hiện khối u từ hơn nửa năm trước. Bác sỹ khuyên mổ và hóa trị, nhưng bà từ chối, không phải vì không sợ chết, mà vì: “Mẹ biết mình lớn tuổi rồi, yếu rồi, chữa cũng chẳng sống được bao lâu. Mẹ không muốn nằm viện, không muốn các con phải gánh tiền thuốc thang. Mẹ chỉ muốn còn lại chút lộc thì chia nốt cho các con để rảnh rang đi thanh thản ".
Tôi òa khóc như đứa trẻ. Bao nhiêu thương, bao nhiêu giận, bao nhiêu đau đớn trào ra cùng lúc. Tôi nói: “Nếu mẹ cứ lặng lẽ ra đi như vậy, tụi con mới là những đứa bất hiếu. Mẹ từng nói con là đứa cứng rắn nhất nhà, vậy giờ để con là người nắm tay mẹ đi chữa bệnh”.
Sau đó, trước sự khẩn khoản tha thiết của cả ba đứa con, mẹ tôi đồng ý chữa. Đó là hành trình nhiều gian khổ vì mẹ tôi yếu, phản ứng phụ nặng, nhưng trước đây mẹ tôi cứng rắn giấu bệnh thế nào thì giờ kiên cường tuân thủ điều trị như thế. Mỗi lần nhìn ánh mắt xót xa của các con, mẹ lại cười: “ Mẹ sống thêm được ngày nào là có thêm ngày nhìn các con trưởng thành. Vậy là lời rồi" .
Hiện nay tôi đã đón mẹ về nhà mình, các em cũng qua thường xuyên, tuy hơi chật chội nhưng căn nhà có không khí ấm áp giống như những ngày thơ ấu. Bữa cơm tối có tiếng cười, có món mẹ thích, có bàn tay run run của bà rót nước cho cháu nội. Những lần mẹ đau quá, cả ba anh em thức trắng đêm bên giường mẹ.
Chúng tôi không biết mình còn bao nhiêu thời gian, nhưng ít ra, giờ mẹ không còn lặng lẽ gánh nỗi đau một mình.
Đôi khi, sự im lặng của cha mẹ không phải vì họ mạnh mẽ, mà vì họ sợ con cái đau lòng. Nhưng là con, chúng ta không thể để người mình yêu thương nhất âm thầm chống chọi với số phận trong cô đơn. Nếu bạn thấy cha mẹ mình bỗng dưng thay đổi, bỗng nói hay làm những điều bất thường, đừng vội gạt đi, hãy để ý, hỏi han để tìm nguyên nhân thật sự để nếu gặp trường hợp như gia đình tôi, bạn có thể ở bên cha mẹ nhiều hơn trước khi quá muộn.
Ba anh em tôi từng suýt mất cơ hội ấy, và tôi mong các bạn sẽ không.
