Sáng 3.9.2019, TAND TP.HCM tiến hành xử phúc thẩm vụ tranh chấp quyền tác giả bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt giữa ông Lê Phong Linh (hoạ sĩ Lê Linh) và bà Phan Thị Mỹ Hạnh (giám đốc công ty Phan Thị).
Tại phiên toà này, Hội đồng xét xử tuyên y án sơ thẩm, công nhận họa sĩ Lê Linh là tác giả duy nhất của bộ truyện Thần đồng đất Việt và 4 hình tượng nhân vật trong truyện là Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo. Tòa buộc công ty Phan Thị chấm dứt việc tiếp tục sáng tác những biến thể của nhân vật, yêu cầu bị đơn xin lỗi công khai họa sĩ Lê Linh 3 kỳ liên tiếp trên các báo. Công ty Phan Thị phải trả phí thuê luật sư phía Lê Linh là 15 triệu đồng.
Bà Phan Thị Mỹ Hạnh (GĐ Cty Phan Thị) có mặt tại phiên tòa
Ông Lê Phong Linh tại tòa
Ê kíp luật sư bảo vệ quyền lợi cho ông Lê Phong Linh bắt tay chúc mừng sau khi tòa tuyên ông Linh thắng kiện
Ông Lê Phong Linh chia sẻ niềm vui với phóng viên sau khi phiên tòa kết thúc
Xem video tòa tuyên án:
Như Một Thế Giới đã thông tin trước đó, Thần đồng đất Việt là một bộ truyện tranh thiếu nhi nhiều tập được xuất bản tại Việt Nam. Tập truyện đầu tiên mang tên Pháp sư gọi bưởi được NXB Trẻ phát hành ngày 16.2.2002. Ban đầu tác phẩm được thực hiện bởi tác giả Lê Phong Linh (bút danh Lê Linh) và Công ty Phan Thị.
Theo xác minh, từ năm 2001 tới 2006, họa sĩ Lê Linh và công ty Phan Thị hợp tác phát hành bộ truyện Thần đồng đất Việt. Sau đó ông Lê Phong Linh cùng với bà Phan Thị Mỹ Hạnh (Giám đốc Công ty Phan Thị) đứng tên đăng ký quyền tác giả cho bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt. Tháng 5.2002, Cục Bản quyền cấp giấy chứng nhận quyền tác giả là ông Lê Linh và bà Phan Thị Mỹ Hạnh, quyền tài sản (các quyền khai thác, sử dụng tác phẩm…) thuộc về Công ty Phan Thị.
Thần đồng đất Việt phát hành đến tập thứ 78 thì họa sĩ Lê Linh quyết định ngưng cộng tác với Phan Thị. Các tập tiếp theo của bộ truyện vẫn tiếp tục ra đời nhưng không đề tên tác giả, họa sĩ là ai.
Bốn nhân vật chính của bộ "Thần đồng đất Việt"
Năm 2007, Lê Linh phát hiện trong hồ sơ đăng ký bản quyền với Cục bản quyền tác giả, bà Mỹ Hạnh được ghi là đồng tác giả với ông Lê Phong Linh. Vì thế ông Lê đã gửi đơn kiện lên TAND TP.HCM yêu cầu tòa xử ông là tác giả duy nhất của các nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo.
Năm 2008, sau 3 lần hòa giải không thành, vụ án chuẩn bị đưa ra xét xử thì được phát hiện không thuộc thẩm quyền của TAND TP.HCM. Sau đó, vụ án được chuyển xuống TAND Q.1 thụ lý.
Sau 3 lần hòa giải không thành công, vụ án bị đình lại, ông Lê Linh đã gửi đơn khiếu nại lên TAND Tối cao, trong thời gian đó, công ty Phan Thị vẫn tiếp tục sáng tác các tập tiếp theo.
Năm 2015, vụ kiện một lần nữa lại được tòa án thụ lý nhưng vẫn không được mang ra xét xử.
Năm 2016, Bộ Văn hóa thành lập Trung tâm giám định quyền tác giả, Lê Linh yêu cầu tòa án trưng cầu giám định để xác định ông hay bà Hạnh là tác giả duy nhất.
Năm 2018, TAND Q.1 bắt đầu mang vụ kiện ra xét xử, nhưng sau 4 lần triệu tập phía bị đơn là Phan Thị lại vắng mặt.
Ngày 28.12.2018, TAND Q.1 quyết định xử phiên sơ thẩm nhưng lại hoãn vì phía Phan Thị lại vắng mặt.
Ngày 18.2.2019 tại phiên sơ thẩm TAND Q.1 TP.HCM đưa ra phán quyết công nhận ông Lê Phong Linh là tác giả duy nhất của 4 nhân vật trong bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt. Qua đó tòa buộc công ty Phan Thị chấm dứt việc tạo ra và sử dụng 4 hình tượng nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo trên các biến thể khác.
Tòa buộc Phan Thị phải xin lỗi ông Lê Linh 3 kỳ liên tiếp trên 2 tờ báo; buộc Phan Thị phải thanh toán chi phí 15 triệu đồng chi phí luật sư cho ông Lê Linh. Buộc Phan Thị phải xin lỗi họa sĩ Lê Linh.
Ngay sau khi kết thúc phiên sơ thẩm, người đại diện pháp lý cho công ty Phan Thị và bà Phan Thị Mỹ Hạnh đã kháng án. Phan Thị đã gửi đơn kháng lên TAND TP.HCM, yêu cầu tòa xét xử phúc thẩm theo hướng hủy toàn bộ phán quyết của phiên xử sơ thẩm mà TAND Q.1, TP.HCM đã tuyên ngày 18.2.2019.
Ngày 12.6.2019 phiên xử phúc thẩm do TAND TP.HCM thụ lý dự kiến sẽ được xét xử nhưng phiên tòa này không diễn ra do phía bị đơn xin lùi.
Ngày 16.7, TAND TP.HCM tiếp hành xét xử phúc thẩm vụ kiện, lần này bị đơn là bà Phan Thị Mỹ Hạnh (giám đốc Công ty Phan Thị) cùng luật sư đã có mặt tại tòa.
Ngày 20.8, TAND TP.HCM tiếp tục phiên phúc thẩm xử vụ kiện về quyền tác giả bộ truyện Thần đồng đất Việt với phần tranh tụng căng thẳng và gay gắt giữa các bên tham gia tố tụng. Tại tòa, ông Lê Linh cũng đưa ra nhiều bản thảo gốc là những phác thảo đầu tiên và liên tục của bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt mà ông luôn khẳng định ông là tác giả duy nhất.
Ngày 27.8, tại phiên tòa đại diện đại diện Viện KSND TPHCM đã đề nghị HĐXX phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của phía bị đơn là Công ty Phan Thị và bà Phan Thị Mỹ Hạnh; đồng thời khẳng định họa sĩ Lê Linh là tác giả duy nhất của 4 hình tượng nhân vật Sửu Ẹo, Trạng Tí, Cả Mẹo, Dần Béo trong bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt và đề nghị HĐXX tuyên giữ nguyên nội dung bản án sơ thẩm của TAND Q.1.
Ngày 3.9.2019 TAND TP.HCM ra quán quyết y án sơ thẩm, tuyên bố ông Lê Linh thắng kiện.
Có thể nói chưa có vụ tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ nào ở Việt Nam mà có thời gian kéo dài kỷ lục như vụ tranh chấp giữa ông Lê Phong Linh và Cty Phan Thị, tính đến thời điểm kết thúc, vụ kiện có số thời gian đến 13 năm.
Tiểu Vũ
