Vụ kiện Thần đồng đất Việt: VKS không công nhận quyền tác giả của Phan Thị

Sáng ngày 1.2, TAND Q.1 TP.HCM tiếp tục đưa ra xét xử sơ thẩm vụ kiện dân sự tranh chấp bản quyền các nhân vật trong bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt giữa nguyên đơn là ông Lê Linh và bị đơn là giữa công ty Phan Thị.

Phiên xét xử sáng ngày 1.2.2019 - Ảnh: Vietnammoi

Trong vụ kiện này, họa sĩ Lê Linh đưa ra 4 yêu cầu đối với bị đơn là Công ty Phan Thị, gồm:

- Đề nghị HĐXX không thừa nhận bà Phan Thị Mỹ Hạnh là đồng tác giả bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt.

- Yêu cầu Công ty Phan Thị chấm dứt việc tạo ra và sử dụng các biến thể khác nhau từ những nhân vật trong Thần đồng đất Việt, cũng như trong các ấn phẩm khác như: Thần đồng đất Việt khoa học, Thần đồng đất Việt Mỹ thuật, Thần đồng đất Việt Toán Học...

- Yêu cầu Công ty Phan Thị xin lỗi công khai ông Lê Văn Linh trên các phương tiện truyền thông báo chí trong 3 kì liên tiếp, với nội dung xin lỗi gồm: "Xin lỗi họa sĩ Lê Linh cùng các độc giả về việc rút tiết hình tượng nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo khi chưa được sự đồng ý của họa sĩ Lê Linh".

- Đồng thời, buộc Công ty Phan Thị bồi thường phí luật sư trong vụ kiện là 20 triệu đồng.

Trong khi đó Công ty Phan Thị đã bác bỏ những yêu cầu của phía Lê Linh và có yêu cầu gần như là ngược lại:

- Buộc nguyên đơn ngay lập tức cam kết chấm dứt hành vi vu khống bị đơn là bà Phan Thị Mỹ Hạnh.

- Buộc nguyên đơn xin lỗi công khai trên báo chí.

- Buộc nguyên đơn ngay lập tức chấm dứt việc lợi dụng các quy định về quyền tác giả, quyền đồng tác giả gây ảnh hưởng đến các tác phẩm thuộc quyền sở hữu của công ty Phan Thị.

Do phần tranh tụng của hai bên nguyên đơn và bị đơn đã kết thúc ở phiên xử trước nên sáng nay Hội đồng xét xử (HĐXX) dành thời gian để lắng nghe quan điểm từ đại diện VKS về vụ kiện.

Nhận xét về vụ kiện, vị đại diên VKS cho rằng quá trình xét xử của TAND Q.1 TP.HCM kéo dài đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến quyền lợi hợp pháp của các bên điều này có dấu hiệu vi phạm các điều khoản trong Bộ luật tố tụng dân sự do pháp luận quy định về thời gian xét xử.

Đại diện VKS cũng gần như bác bỏ tất cả các lập luận của bên bị đơn đưa ra nhằm giữ quan điểm Phan Thị là đồng tác giả của các nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo trong bộ truyện tranh Thần đồng đất Việt.

Theo VKS thì không có bất cứ bằng chứng nào để xác định bà Phan Thị Mỹ Hạnh người sáng tạo ra các nhân vật. Bởi lẽ trước khi họa sĩ Lê Linh hợp tác với Phan Thị thì phía Phan Thị đã không có bộ truyện tranh với 4 hình tượng như nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo. Các nhân vật chỉ ra đời sau có sự xuất hiện của họa sĩ Lê Linh tại công ty.

Họa sĩ Lê Linh (áo trắng) khá căng thẳng trong thời gian chờ tòa nghị án - Ảnh: VNM

Quan điểm của LS bà Hạnh cầm tay chỉ vẽ cho ông Linh nhưng VKS cho rằng phía Phan Thị không hề có bằng chứng thể hiện điều này. Do đó cho thấy bà Hạnh không phải là đồng tác giả 4 hình tượng nhân vật nên trên.

Đại diện VKS chỉ Phan Thị cũng đã tự thừa nhận họa sĩ Lê Linh là tác giả duy nhất của 4 nhân vật nói trên thông qua hình thức thể hiện tên Lê Linh trên bìa sách Thần đồng đất Việt đã in trong thời gian đó. Trong khi đó các chứng cứ ông Linh đưa ra đều cho thấy ông Lê Linh mới là người sáng tạo ra 4 hình nhân vật trong Thần đồng đất Việt.

Theo VKS ông Linh đưa vụ việc ta tòa và yêu cầu công nhận mình tác giả duy nhất là hoàn toàn có cơ sở về mặt pháp lý theo quy định của pháp luật.

Về chi tiết mà luật sư của Phan Thị đưa ra là “bà Hạnh cầm tay chỉ cho ông Lê Linh vẽ” cũng đã bị VKS bác bỏ vì tính phi lý không có bằng chứng thuyết phục nên VKS đề nghị không công nhận và Hạnh là đồng tác giả với ông Lê Linh.

Sau khi nghe quan điểm của đại diện VKS, HĐXX TAND Q.1 TP.HCM đã vào phần nghị án với thời gian kéo dài đến hơn 2 giờ. Chủ tọa Nguyễn Quang Quynh tuyên bố: "Xét thấy vụ kiện còn nhiều tình tiết phức tạp, cần thời gian nghị án kéo dài nên HĐXX quyết định dời phiên xử đến 14 giờ ngày 14.2. Trong trường hợp các đương sự vắng mặt, HĐXX vẫn sẽ tuyên án theo đúng pháp luật".

Như Một Thế Giới đã thông tin trước đó, Thần đồng Đất Việt là một bộ truyện tranh thiếu nhi nhiều tập được xuất bản tại Việt Nam. Tập truyện đầu tiên mang tên Pháp sư gọi bưởi được NXB Trẻ phát hành ngày 16.2.2002. Ban đầu tác phẩm được thực hiện bởi tác giả Lê Phong Linh (bút danh Lê Linh) và Công ty Phan Thị.

Theo ghi nhận thì ông Lê Linh đã cùng với bà Phan Thị Mỹ Hạnh (Giám đốc Công ty Phan Thị) đứng tên đăng ký quyền tác giả. Từ tháng 5.2002, Cục Bản quyền cấp giấy chứng nhận bản quyền tác giả, ghi nhận quyền tác giả thuộc về đồng tác giả là ông Lê Linh và bà Phan Thị Mỹ Hạnh, quyền tài sản (các quyền khai thác, sử dụng tác phẩm…) thuộc về Công ty Phan Thị.

Tuy nhiên, Thần đồng đất Việt phát hành đến tập thứ 78 thì họa sĩ Lê Linh quyết định ngưng cộng tác với Phan Thị. Các tập tiếp theo của bộ truyện vẫn tiếp tục ra đời nhưng không đề tên tác giả, họa sĩ là ai. Phía Phan Thị cho rằng mình là chủ sở hữu có các quyền tài sản đối với tác phẩm nên tổ chức xuất bản các tập tiếp theo mà không cần ý kiến của tác giả.

Trong khi đó ông Lê Linh cũng không còn làm việc tại Phan Thị. Vì vậy công ty có quyền thuê người khác làm những tập tiếp theo.

Phía họa sĩ Lê Linh thì cho rằng mình là tác giả nên có quyền bảo vệ sự toàn vẹn đối với tác phẩm, không ai có quyền sáng tác các tập tiếp theo dựa trên các nhân vật trong truyện của mình. Vì vậy, vào tháng 4.2007, họa sĩ Lê Linh đã chính thức khởi kiện Công ty Phan Thị lên Tòa án Kinh tế TP.HCM.

Sau đúng 12 năm vụ kiện mới được đưa ra xét xử vào cuối năm 2018 đầu năm 2019. Phiên tòa sẽ được tiếp tục xét xử vào ngày 14.2.2019 tại TAND Q.1 TP.HCM.

Tiểu Vũ